Sad powszechny, III Ca 264/20

Sygn. akt III Ca 264/20 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 grudnia 2019 r., wydanym w sprawie z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w Ł. z udziałem E. B. i B. B. na skutek skargi spółdzielni Mieszkaniowej (...) w Ł. na postanowienie referendarza sądowego z dnia 23 września 2019 r., Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi oddalił wniosek o wpis w dziale II księgi wieczystej (...) prawidłowej wielkości udziału nieruchomości wspólnej oraz wpis do księgi wieczystej (...) ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd I instancji wskazał, że Postanowieniem z dnia 23 września 2019 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi — Ś. w Ł. w osobie referendarza sądowego oddalił wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej (...) o dokonanie przedmiotowych wpisów w dziale II ksiąg wieczystych (...) . Skargę na powyższe orzeczenie złożyła wnioskodawczyni, wnosząc o dokonanie wpisów, zgodnie z wnioskiem. Sąd meriti ustalił, że księga wieczysta (...) prowadzona jest dla nieruchomości położonej w Ł. przy ul. (...) , stanowiącej działkę gruntu numer (...) o powierzchni 0,3208 ha. W dziale II jako współwłaściciel wpisana jest w 230632/257650bczesciach Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) oraz ujawnione są udziały właścicieli wyodrębnionych lokali. Natomiast księga wieczysta (...) prowadzona jest dla stanowiącego odrębną nieruchomość lokalu nr (...) , położonego w Ł. przy ul. (...) . W dziale jako właściciele wpisani są we wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej E. B. i B. B. . Sąd Rejonowy podniósł dalej, że oświadczenie o sprostowaniu aktu notarialnego Rep. A nr (...) bdotyczy sprostowania umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu nr (...) , położonego w Ł. przy ul. (...) nie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu nr (...) . W przedmiotowej sprawie nie jest możliwe dokonanie sprostowania udziału nieruchomości wspólnej, związanego z własnością lokalu nr (...) , z uwagi na brak sprostowania umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu, która stanowiła podstawę wpisów, dotyczących lokalu nr (...) , położonego w Ł. przy ul. (...) . Sąd I instancji argumentował, iż sąd wieczystoksięgowy rozpoznając wniosek o wpis jest związany ściśle treścią wniosku i zawartego w nim żądania. Jednocześnie może wpisać jedynie tyle, na ile pozwalają mu złożone dokumenty. Złożone przez wnioskodawcę nie pozwalają na dokonanie wpisu zgodnie z wnioskiem, także w zakresie dokonania wpisu ostrzeżenia, iż stan prawny ujawniony w tej księdze nie jest zgodny z rzeczywistym stanem prawnym. W tych okolicznościach uznano, że brak jest podstaw do dokonania przedmiotowego wpisu zgodnie z wnioskiem skarżącego. Apelację od tego postanowienia złożyła wnioskodawczyni, zaskarżając wydane rozstrzygnięcie w całości. Skarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisu prawa procesowego, tj.:

1. art. 626 2 § 3 k.p.c. w zw. z art. 31 § 1 u.k.w.h. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż do wniosku nie zostały dołączone dokumenty potrzebne do wpisu, a co za tym idzie nierozpoznanie merytorycznie sprawy,
2. art. 626 13 § 1 k.p.c. poprzez jego niezasadne niezastosowanie i niedokonanie z urzędu wpisu ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżone postanowienia poprzez dokonanie wpisu w księdze wiecznej (...) zgodnie z pierwotnym wnioskiem oraz dokonanie wpisu ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Ewentualnie wniosła o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Zdaniem Sądu odwoławczego, postanowienie Sądu Rejonowego w pełni odpowiada prawu i podzielić należy zarówno dokonane przez ten Sąd ustalenia faktyczne – co pozwala Sądowi odwoławczemu przyjąć je za własne – jak i dokonaną ocenę prawną tych okoliczności, która doprowadziła do wydania trafnego rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności przypomnieć trzeba powoływany już przez Sąd I instancji (i fundamentalny dla określenia zakresu kognicji Sądu wieczystoksięgowego oraz granic możliwych do poczynienia w tym postępowaniu ustaleń) art. 626 8 § 2 k.p.c. , zgodnie z którym przy rozpoznawaniu wniosku o wpis sąd bada wyłącznie treść i formę wniosku i dołączonych do niego dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Należy wskazać, iż badanie treści wniosku polega na sprawdzeniu, czy wniosek został złożony przez osobę legitymowaną do jego wniesienia i czy przytoczone we wniosku okoliczności mogą stanowić podstawę dokonania żądanego w nim wpisu, badanie formy wniosku – na sprawdzeniu, czy odpowiada on wymaganiom formalnym przewidzianym przez przepisy proceduralne, zaś badanie treści księgi wieczystej odnosi się do stanu prawnego nieruchomości (praw jawnych) ujawnionego w księdze. Jeśli chodzi natomiast o badanie dokumentów mających stanowić podstawę wpisu, Sąd wieczystoksięgowy kontroluje to, czy zostały one sporządzone w formie wymaganej przez ustawę dla dokumentów uzasadniających dokonanie wpisu w księdze oraz czy ich treść uzasadnia żądanie wniosku. Stosownie zatem do treści art. 626 8 § 2 k.p.c. , zakreślającego kognicję sądu rozpoznającego wniosek o wpis w księdze wieczystej, zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Ograniczona kognicja sądu wyłącza nie tylko badanie innych dokumentów, niż dołączone do wniosku lub znajdujące się w aktach księgi wieczystej, ale także okoliczności, które nie wynikają z wniosku o wpis, dołączonych do niego dokumentów ani z treści księgi wieczystej, jeżeli miałyby one stanowić podstawę uwzględnienia wniosku o wpis. Niedopuszczalne jest prowadzenie w postępowaniu o wpis postępowania dowodowego mającego na celu poszukiwanie podstawy wpisu, która nie wynika z dokumentów dołączonych do wniosku. Sąd Odwoławczy bada jedynie, czy w świetle dokumentów załączonych do wniosku i treści księgi wieczystej wpis, bądź jego odmowa przez sąd pierwszej instancji, była uzasadniona. Decydujące znaczenie dla tej oceny ma stan rzeczy istniejący w chwili złożenia wniosku, którym sąd rozpoznający wniosek o wpis jest związany (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt II CSK 280/14). Odnosząc się do sformułowanych w apelacji zarzutów, należy stwierdzić, że w gruncie rzeczy sprowadzały się one do podważenia dokonanej przez Sąd I instancji oceny materiału dowodowego i stanowią jedynie polemikę z prawidłowym orzeczeniem Sądu I instancji. Wskazane przez skarżąca zarzuty są chybione. W ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy w sposób zasadny przyjął, że wniosek o wpis w dziale II księgi wieczystej (...) poprzez ujawnienie prawidłowej wielkości udziału nieruchomości wspólnej oraz o wpis do księgi wieczystej (...) ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistemu stanem prawnym nie znajdował podstaw prawnych w świetle dokumentów przedłożonych do wniosku. Przede wszystkim do wniosku nie został dołączony dokument prostujący umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu nr (...) , która stanowiła podstawę wpisu. Wbrew zarzutom skarżącego Sąd Rejonowy nie naruszył normy art. 626 2 § 3 k.p.c. , bowiem prawidłowo uznał, iż do wniosku nie załączono dokumentów niezbędnych do dokonania wpisu zgodnie z wnioskiem. Jednocześnie wbrew zarzutom apelującego, nie sposób również czynić zasadnie Sądowi wieczystoksięgowemu zarzutu, że miał on dopuścić się naruszenia art. 626 13 § 1 k.p.c. , poprzez niedokonanie z urzędu wpisu ostrzeżenia o zaistniałej niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Zgodnie z treścią tego przepisu, sąd dokonuje z urzędu wpisu ostrzeżenia, jeżeli dostrzeże niezgodność stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawny. Sąd dokonuje zatem stosownego wpisu ostrzeżenia z urzędu, jeżeli dojdzie do przekonania, że zachodzą przesłanki, które uzasadniałyby wydanie orzeczenia uwzględniającego powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Zauważyć trzeba, iż celem powództwa opartego na art. 10 u.k.w.h. jest wzruszenie domniemania wynikającego z art. 3 u.k.w. i może ono nastąpić w oparciu o wszelkie dowody, zważywszy, że rozpoznawane w tym procesie żądanie zmierza do ustalenia wprost przez sąd kto jest właścicielem nieruchomości, albo czyim jest przedmiotem współwłasności i w jakich częściach (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 10 września 2009 r., V CSK 69/09, niepubl.; z dnia 25 stycznia 2012 r., V CSK 51/11, OSNC 2012/6/78). Tymczasem mając na uwadze okoliczności sprawy i materiał dowodowy zaoferowany przez wnioskodawcę w toku tego postępowania Sąd Odwoławczy uznał, że nic nie wskazuje na to, aby zaistniały podstawy do uwzględnienia powództwa opartego na art. 10 u.k.w.h., gdyż w świetle twierdzeń prezentowanych przez wnioskodawcę brak jest podstaw do formułowania wniosków, iż istnieje niezgodność między stanem ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym spornej nieruchomości. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oddalił apelację wnioskodawczyni jako niezasadną.