1W Y R O K 2W I M I E N I U 2.1RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 2.2.0.0.0.1 Dnia 28 stycznia 2021 roku Sąd Okręgowy w Poznaniu w IV Wydziale Karnym - Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Małgorzata Ziołecka Protokolant: prot. sąd. Patrycja Makuch 3przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu Michała Moczyńskiego po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2021 roku sprawy R. B. ( B. ) oskarżonego z art. 270 § 2 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. z powodu apelacji, wniesionej przez Prokuratora Rejonowego w Grodzisku Wielkopolskim od wyroku Sądu Rejonowego w Grodzisku Wielkopolskim z dnia 7 października 2019 roku sygnatura akt II K 478/18 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę niniejszą przekazuje Sądowi Rejonowemu w Grodzisku Wielkopolskim do ponownego rozpoznania /Małgorzata Ziołecka/ UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 985/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Grodzisku Wlkp. z dnia 7 października 2019 roku, sygnatura akt II K 478/18 0.11.
- Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.
- Granice zaskarżenia 0.11.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.
- Wnioski ☒ uchylenie ☐ Zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.
- Ustalenie faktów 0.12.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty XXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX XXXXXX XXXXXX 0.12.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty XXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX XXXXXX XXXXXX 0.12.
- Ocena dowodów 0.12.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu XXXXXXXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 0.12.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu XXXXXXXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1 Obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia, to jest art. 7 k.p.k. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny R. B. oskarżono o popełnienie przestępstwa z art. 270 § 2 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. (akt oskarżenia- karta 177 akt II K 478/18) Wyrokiem z dnia 7 października 2019 roku Sąd Rejonowy w Grodzisku Wlkp. uniewinnił R. B. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 270 § 2 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. , a z pisemnego uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji nie znalazł podstaw do przypisania oskarżonemu przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. , natomiast odnośnie zarzutu z art. 270 § 2 k.k. , to wprawdzie uznał, iż działanie oskarżonego wyczerpało znamiona tego przestępstwa, ale stwierdził, że jest to odrębny czyn, popełniony w inny sposób i w innym czasie, zatem zmiana opisu czynu z art. 270 § 2 k.k. oznaczałaby wyjście poza granice aktu oskarżenia. (wyrok – karta 223 akt; pisemne uzasadnienie – karty 231 – 235 akt II K 478/18) Z wyrokiem tym nie zgodził się oskarżyciel publiczny, Prokurator Rejonowy w Grodzisku Wlkp., zarzucając obrazę przepisów postępowania, to jest art. 7 k.p.k. , która miała wpływ na treść orzeczenia, a także błąd w ustaleniach faktycznych, wnosząc w konsekwencji o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Grodzisku Wlkp. do ponownego rozpoznania. W apelacji prokuratora brak odniesienia się do stanowiska Sądu I instancji, iż zmiana opisu czynu z art. 270 § 2 k.k. oznaczałaby wyjście poza granice aktu oskarżenia. (apelacja oskarżyciela publicznego – karty 242 – 246 akt II K 478/18) Na wstępie wskazać należy, że Sąd Odwoławczy nie podziela zarzutów apelacji prokuratora, gdyż w niniejszej sprawie prawidłowym zarzutem powinna być obraza prawa materialnego, to jest art. 270 § 2 k.k. , gdyż – pomimo prawidłowo ustalonego stanu faktycznego - Sąd I instancji nie zastosował tego przepisu do działania oskarżonego R. B. . Przechodząc zaś do realiów niniejszej sprawy, to, zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy przeprowadził w niniejszej sprawie wyczerpujące postępowanie dowodowe, na co wskazuje nie tylko zawartość akt niniejszej sprawy, ale przede wszystkim dowody przeanalizowane przez ten Sąd w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy z kolei, przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia, nie dostrzegł, aby istniała konieczność przeprowadzenia jeszcze jakiegoś innego dowodu, który pomógłby w ustaleniu przebiegu przedmiotowego zdarzenia. Następnie Sąd Rejonowy dokonał oceny zebranego w sprawie i w całości ujawnionego materiału dowodowego i to w sposób czyniący zadość obowiązującym w tym względzie zasadom ( art. 7 k.p.k. ). Każdy z ujawnionych w toku przewodu sądowego dowodów poddany został ocenie. Potwierdza to analiza akt sprawy i uzasadnienie wyroku, w którym wskazano, jakie fakty zostały uznane za udowodnione i jakie dowody były podstawą ich przyjęcia. Ocena materiału dowodowego nie budzi zastrzeżeń, albowiem nie wykracza poza ramy swobodnej ich oceny, jest dokładna i nie wykazuje błędów logicznych. Podkreślić przy tym należy, że żadna ze stron nie kwestionowała kompletności materiału dowodowego, ujawnionego w toku postępowania sądowego. Kontrola instancyjna nie potwierdziła też, aby postępowanie jurysdykcyjne w niniejszej sprawie było obarczone uchybieniami, które mogłyby mieć wpływ na treść wyroku. Sąd I instancji procedował z poszanowaniem wszelkich reguł i zasad postępowania oraz nie dopuścił się obrazy przepisów kodeksu postępowania karnego . W toku postępowania zostały wyjaśnione - zgodnie z nakazem płynącym z dyspozycji przepisu art. 366 § 1 k.p.k. - wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Nadto, wbrew wywodom apelacji, zdaniem Sądu Okręgowego, zaprezentowana przez Sąd I instancji ocena dowodów nie wykracza poza zakreślone przepisem art. 7 k.p.k. granice sędziowskiej swobody ocen. Wniosek uchylenie zaskarżonego wyroku ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. W niniejszej sprawie konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji, lecz nie z powodu obrazy przepisów postępowania. Lp. Zarzut 2 Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny W pierwszej kolejności Sąd Odwoławczy przypomina, iż w myśl przepisu art. 2 § 2 k.p.k. , wyrażającego zasadę prawdy materialnej, podstawą wszelkich rozstrzygnięć sądu w procesie karnym winny stanowić prawdziwe ustalenia faktyczne. Dyrektywa wynikająca z powołanego powyżej przepisu prawa nakazuje prowadzić tak postępowanie, aby ustalenia faktyczne były zbliżone do prawdy w takim stopniu, w jakim jest to możliwe. Jeżeli tak, to punktem wyjścia dla podjęcia rozważań, czy danemu oskarżonemu można przypisać sprawstwo i winę zarzucanego w akcie oskarżenia czynu, stanowi prawidłowo ustalony przez sąd rozstrzygający stan faktyczny konkretnej sprawy. Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd II instancji podnosi, iż Sąd Rejonowy w Grodzisku Wlkp. ustalił stan faktyczny niniejszej sprawy w sposób odpowiadający zasadzie wyrażonej w art. 2 § 2 k.p.k. , nie wiadomo jednak dlaczego i na jakiej podstawie doszedł jednak do wniosku, że nie może zmienić opisu czynu z art. 270 § 2 k.k. bez wychodzenia poza ramy skargi. I tu dochodzimy do istoty tej sprawy, a więc popełnienia przez Sąd I instancji błędu polegającego na niezastosowaniu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego przepisu art. 270 § 2 k.k. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, może okazać się trafnym tylko wówczas, gdy podnoszący go w apelacji zdoła wykazać sądowi orzekającemu w I instancji uchybienia przy ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegające na nie uwzględnieniu przy jej dokonywaniu – tak zasad logiki, wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego, jak też całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności ( art. 410 k.p.k. ). Co najistotniejsze, błąd istotnych ustaleń faktycznych zachodzi wówczas, gdy treść dokonanych ocen i wniosków wyprowadzonych przez sąd nie odpowiada zasadom rozumowania, a błąd mógł mieć wpływ na treść orzeczenia. W niniejszej sprawie Sąd I instancji, jak wynika z pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, ustalił – przede wszystkim oparciu o wyjaśnienia samego oskarżonego R. B. - że w dniu 18 kwietnia 2017 roku oskarżony R. B. otrzymał wydrukowane oświadczenie T. S. o wypowiedzeniu, za porozumieniem stron, umowy o pracę z dniem 19 kwietnia 2017 roku, pod którym to oświadczeniem widniał własnoręczny podpis T. S. . Na tym dokumencie oskarżony R. B. uczynił adnotację o akceptacji wypowiedzenia, przystawił odcisk swojej pieczęci i złożył własnoręczny podpis. Następnie dokument ten zaniósł do pomieszczenia zajmowanego przez pracowników kadr i położył na biurku jednej z pracownic. Zatem, co zdaniem Sądu Okręgowego jest oczywiste, już w dniu 18 kwietnia 2017 roku oskarżony, jako pracodawca T. S. , nadał temu wypowiedzeniu bieg. Sytuację tę można porównać do złożenia pisma procesowego w biurze podawczym sądu, które to pismo z tym momentem ma nadany bieg. W myśl art. 270 § 1 k.k. ten kto, w celu użycia za autentyczny, podrabia lub przerabia dokument lub takiego dokumentu jako autentycznego używa, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat
- Zgodnie zaś z § 2 tegoż artykułu tej samej karze podlega, kto wypełnia blankiet, opatrzony cudzym podpisem, niezgodnie z wolą podpisanego i na jego szkodę albo takiego dokumentu używa . W kontekście treści powyższych przepisów, w zestawieniu z ustalonym przez Sąd Rejonowy, a przypomnianym powyżej, stanem faktycznym, nie może budzić wątpliwości, iż Sąd Rejonowy popełnił błąd przyjmując, iż konieczna jest taka zmiana opisu czynu oskarżonego R. B. , która stanowiłaby wyjście poza granice skargi zakreślone w akcie oskarżenia. Przypisanie oskarżonemu jedynie nadania biegu wypełnionemu blankietowi i wprowadzenia go do obiegu prawnego poprzez zaakceptowanie i przekazanie do działu księgowości nie modyfikuje zarzutu aktu oskarżenia w taki sposób, aby doszło do przekroczenia granic oskarżenia. Modyfikacji uległby jedynie opis zachowania oskarżonego poprzez przyjęcie, że nadał wypełnionemu blankietowi bieg, co mieści się w pojęciu użycia blankietu. Nie uległyby natomiast zmianie rodzaj przestępstwa, przedmiot jego ochrony, miejsce i czas działania, ani osoba oskarżonego czy osoby pośrednio pokrzywdzonej tym działaniem oskarżonego. Zasadne natomiast było uznanie braku podstaw do przypisania R. B. sprawstwa z art. 270 § 1 k.k. Wniosek uchylenie zaskarżonego wyroku ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji lecz nie z powodu popełnienia przez Sąd I instancji błędu w ustaleniach faktycznych.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
- Obraza prawa materialnego, to jest art. 270 § 2 k.k. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, polegający na tym, iż w dniu 18 kwietnia 2017 roku oskarżony R. B. otrzymał wydrukowane oświadczenie T. S. o wypowiedzeniu, za porozumieniem stron, umowy o pracę z dniem 19 kwietnia 2017 roku, pod którym to oświadczeniem widniał własnoręczny podpis T. S. . Na tym dokumencie oskarżony R. B. uczynił adnotację o akceptacji wypowiedzenia, przystawił odcisk swojej pieczęci i złożył własnoręczny podpis. Następnie dokument ten zaniósł do pomieszczenia zajmowanego przez pracowników kadr i położył na biurku jednej z pracownic. Już czyniąc adnotację o akceptacji wypowiedzenia, potwierdzoną własną pieczęcią i podpisem, oskarżony, jako pracodawca T. S. , nadał temu wypowiedzeniu bieg. Niestety Sąd I instancji niezasadnie uznał, iż stosowna zmiana opisu czynu oskarżonego z art. 270 § 2 k.k. stanowić będzie wyjście poza granice skargi zakreślone aktem oskarżenia, dopuszczając się w ten sposób obrazy tego przepisu prawa materialnego.
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.
- Przedmiot utrzymania w mocy 0.1XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX Zwięźle o powodach utrzymania w mocy XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.
- Przedmiot i zakres zmiany 0.1XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX Zwięźle o powodach zmiany XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 0.15.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- Bezwzględna przyczyna odwoławcza ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX 4.
- Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Na skutek oczywistej obrazy prawa materialnego Sąd I instancji uniewinnił oskarżonego, gdyż nie rozważył stosownej modyfikacji opisu zarzucanego mu czynu, pomimo prawidłowych ustaleń faktycznych. 0.15.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Rozpoznając ponownie sprawę, Sąd I instancji winien, oczywiście za zgodą stron, ograniczyć postępowanie dowodowe do minimum, a następnie rozważyć, czy materiał ten rzeczywiście pozwala na stosowną modyfikację opisu przypisanego czynu li tylko do przestępstwa z art. 270 § 2 k.k. , polegającego na nadaniu wypełnionemu blankietowi biegu. Sporządzając zaś pisemne uzasadnienie wydanego wyroku, Sąd Rejonowy winien, pamiętając o treści art. 424 k.p.k. , dokładnie i szczegółowo przedstawić zasadność zmiany opisu czynu przypisanego oskarżonemu i zastosowaną kwalifikację prawną oraz ewentualnie wymierzoną oskarżonemu karę, tak, aby rozpoznając ewentualne przyszłe apelacje, Sąd Odwoławczy mógł dokonać oceny prawidłowości rozumowania Sądu I instancji. 0.15.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności XXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności XXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
- PODPIS /Małgorzata Ziołecka/