Sad powszechny, I ACa 1081/19

(1)przeciwko (...) Spółdzielni (...) w S. o ustalenie nieistnienia uchwały spółdzielni na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 27 czerwca 2019 r. sygn. akt I C 2711/18 1. zmienia zaskarżony wyrok w punktach I i III w ten sposób, że nadaje im treść: „I. oddala powództwo o ustalenie nieistnienia uchwały Rady Nadzorczej (...) Spółdzielni (...) w S. z dnia 5 lipca 2016 r. nr (...) , III. nie obciąża powódki H. C.

(1)kosztami procesu należnymi stronie pozwanej”;

1. w pozostałym zakresie apelację oddala;
2. nie obciąża powódki kosztami postępowania apelacyjnego należnymi stronie pozwanej. SSA Grzegorz Krężołek SSA Regina Kurek SSA Jerzy Bess Sygn. akt : I ACa 1081/19 UZASADNIENIE H. C.

(1), w pozwie skierowanym przeciwko (...) Spółdzielni (...) „ w S. , domagała się uchylenia lub stwierdzenia niezgodności z prawem albo stwierdzenia nieważności uchwały Rady Nadzorczej strony pozwanej z dnia 5 lipca 2016r. wykluczającej ją z grona członków Spółdzielni . Domagała się również obciążenia strony przeciwnej kosztami procesu. W piśmie procesowym z 18 maja 2019r., rozszerzyła swoje żądanie o ustalenie nieistnienia tej uchwały. Uzasadniając żądania podnosiła , iż o jej podjęciu i treści dowiedziała się w dniu 18 marca 2018r. Jednak dopiero 24 października 2018r. otrzymała od strony pozwanej jej kopię mimo , że już wcześniej wobec Zarządu ubiegała się o ten dokument. Zarzucała, że uchwała nie wywołuje skutków prawnych jako że została podpisana wyłącznie przez Przewodniczącego Rady. Kwestionowała także wskazywane w niej podstawy swojego wykluczenia. Twierdziła że od marca 1999r. do 23 lipca 2018r. była najemcą i posiadaczem lokalu, który znajduje się w zasobach majątkowych Spółdzielni. Do 2014r. wzajemna współpraca układała się poprawnie a ona rzetelnie wywiązywała się ze swoich zobowiązań umownych wobec drugiej strony . Sytuacja ta uległa zmianie po objęciu funkcji prezesa Zarządu przez osobę także obecnie pełniącą tę funkcję – od sierpnia 2014r . To on zdecydował o działaniach , które w istocie uniemożliwiły powódce kontynuowanie działalności gospodarczej w wynajmowanym lokalu. To zmusiło H. C.

(1)do wytoczenia powództwa o ochronę naruszonego posiadania , które zostało uwzględnione, wyrokiem z dnia 23 lipca 2018r. Wcześniej , bo 20 października 2014r., pozwana wypowiedziała powódce stosunek najmu lokalu, którego jednak nie opuściła z uwagi na to , iż wybory do organów Spółdzielni budziły wątpliwości co do ich ważności. Powódka w tym kontekście podnosiła , że prawomocnym wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2016r. w sprawie o sygn. akt (...) Sąd Okręgowy w K. stwierdził nieważność od chwili ich podjęcia , uchwał zebrań grup członkowskich z czerwca 2014r. , w sprawie powołania członków delegatów na Nadzwyczajne Zebranie Przedstawicieli Członków pozwanej Spółdzielni. Członkowie delegaci nie posiadający ważnego mandatu do podejmowania uchwał w dniu 16 czerwca 2014r. uchwałą nr (...) powołali ze swego grona członków Rady Nadzorczej, która podjęła zaskarżoną przez nią uchwałę o wykluczeniu. Pozwana Spółdzielnia odpowiadając na pozew domagała się oddalenia powództwa oraz obciążenia powódki kosztami postępowania. W swoim stanowisku procesowym argumentowała , że : - powództwo o uchylenie uchwały winno zostać oddalone z uwagi na upływ 6- tygodniowego terminu do zaskarżenia uchwały. - strona pozwana dopełniła wszelkich formalności proceduralnych poprzedzającej jej podjęcie, a nadto dwukrotnie podjęła próbę doręczenia powódce jej odpisu wraz z uzasadnieniem, co okazało się nieskuteczne z przyczyn , które obciążają H. C.

(1)skoro tej korespondencji nie odbierała , - powódka o swoim wykluczeniu z grona członków Spółdzielni dowiedziała się podczas obrad zebrania grupy członkowskiej , które odbyło się w dniu 18 marca 2018r. - zdaniem strony pozwanej istniały merytoryczne podstawy do podjęcia kwestionowanej uchwały albowiem H. C.

(1)od dnia 1 lutego 2015r. do listopada 2018r. zajmowała lokal będący własnością Spółdzielni bez tytułu prawnego. Został on przez nią wydany dopiero na skutek prawomocnego wyroku Sądu . który orzekł jej eksmisję z niego. Przez cały okres bezumownego korzystania z tego elementu majątku strony pozwanej nie płaciła należnego wynagrodzenia ani kosztów jego utrzymania. Nadal przeciwko niej toczy się , z inicjatywy Spółdzielni , szereg postępowań przed Sądem Rejonowym w K. o te świadczenia , których rozmiar sięga kilkudziesięciu tysięcy złotych, - w ocenie pozwanej zarzuty H. C.

(1)wywodzone z kwestionowania ważności wyborów delegatów grup członkowskich na Zebranie Przedstawicieli Członków , które wybrało Radę Nadzorczą na kadencję 2014r-2018r. są pozbawione znaczenia dla oceny roszczeń zgłoszonych przez nią w postępowaniu, - w odniesieniu do żądania stwierdzenia nieistnienia uchwały, Spółdzielnia upatrywała podstawy do jego oddalenia w tym , iż powódka nie dowiodła interesu prawnego w ustaleniu tej treści. Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2019r , Sąd Okręgowy w Kielcach : - ustalił nieistnienie uchwały nr (...) Rady Nadzorczej (...) Spółdzielni (...) w S. z dnia 5 lipca 2016r. [ pkt I] - oddalił powództwo w zakresie żądań : uchylenia, ustalenia niezgodności z prawem oraz ustalenia nieważności tej uchwały [ pkt II] oraz - zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 200zł, tytułem kosztów procesu[ pkt III sentencji wyroku ]. Sąd I instancji ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia : Pozwana (...) Spółdzielnia (...) w S. jest spółdzielnią zarejestrowaną w Krajowym Rejestrze Sądowym prowadzonym przez Sąd Rejonowy w K. , X Wydział Gospodarczy KRS pod numerem (...) . Powódka H. C.

(1)była jej członkiem od 21 maja 1990r. Od marca 1999r. powódka w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, wynajmowała od Spółdzielni lokal użytkowy mieszczący się w S. . Pismem z dnia 22 października 2014r. strona pozwana wypowiedziała tę umowę najmu z trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia, który upłynął w dniu 31 stycznia 2015r. Pomimo wypowiedzenia umowy powódka nadal zajmowała lokal. Na początku stycznia 2015r. na polecenie Zarządu strony pozwanej Spółdzielni odcięto w nim dostęp do wody, światła i gazu. H. C.

(1), w dniu 10 lutego 2015r. wystąpiła przeciwko pozwanej Spółdzielni z pozwem o przywrócenie posiadania. Wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2016r. Sąd Rejonowy w S. w sprawie o sygnaturze (...) uwzględnił powództwo i nakazał przywrócenie powódce posiadania lokalu w zakresie możliwości korzystania z bieżącej wody, gazu ziemnego, energii elektrycznej, a także wydania kluczy do kłódki bramy wjazdowej. Wyrokiem z dnia 23 lipca 2018r. , w sprawie o sygnaturze : (...) , Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację Spółdzielni od tego orzeczenia. Z dalszej części ustaleń wynika , iż : Uchwałą nr (...) Rady Nadzorczej (...) Spółdzielni (...) w S. ” powódka została wykluczona z grona jej członków . Jej uzasadnieniu wskazano, że H. C.

(1)spotyka się z pracownikami na nieformalnych spotkaniach, atakuje obecny Zarząd na zebraniach zwoływanych przez związki zawodowe spółdzielni. Rozpowszechnia nieprawdziwe informacje, jakoby obecny Zarząd wraz z Radą Nadzorczą miał przekształcać Spółdzielnię w spółkę prawa handlowego oraz krytykuje obydwa te organy za podejmowane działania, mające na celu utrzymanie Spółdzielni i wyjście z impasu finansowego. Takie jej zachowanie jako członka uznane zostało za działanie podejmowane wbrew interesom Spółdzielni, a służącym tylko prywatnej korzyści powódki. Na skutek zaskarżenia przez nią powyższej uchwały, Sąd Okręgowy w K. prawomocnym wyrokiem z dnia 24 maja 2016r. , wydanym w sprawie o sygnaturze (...) uchylił uchwałę Rady Nadzorczej. Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2016r. wydanym w sprawie o sygnaturze : (...) Sąd Okręgowy w K. ustalił nieważność: - uchwały nr (...) Zebrania Grupy Członkowskiej nr (...) (...) Spółdzielni (...) w S. z dnia 10 czerwca 2014r. w sprawie odwołania przedstawicieli członków na Zebranie Przedstawicieli, - uchwały nr (...) Zebrania Grupy Członkowskiej nr (...) (...) Spółdzielni (...) w S. z dnia 10 czerwca 2014r. w sprawie wyboru przedstawicieli członków na Zebranie Przedstawicieli, - uchwały nr (...) Zebrania Grupy Członkowskiej nr (...) (...) Spółdzielni (...) w S. z dnia 9 czerwca 2014r. w sprawie odwołania przedstawicieli członków na Zebranie Przedstawicieli, - uchwały nr (...) Zebrania Grupy Członkowskiej nr (...) (...) Spółdzielni (...) w S. z dnia 9 czerwca 2014r. w sprawie wyboru przedstawicieli członków na Zebranie Przedstawicieli, - uchwały nr (...) Zebrania Grupy Członkowskiej nr (...) (...) Spółdzielni (...) w S. z dnia 11 czerwca 2014r. w sprawie odwołania przedstawicieli członków na Zebranie Przedstawicieli, - uchwały nr (...) Zebrania Grupy Członkowskiej nr (...) (...) Spółdzielni (...) w S. z dnia 11 czerwca 2014r. w sprawie wyboru przedstawicieli członków na Zebranie Przedstawicieli. Sąd Apelacyjny w K. wyrokiem z dnia 22 lutego 2015r. w sprawie (...) oddalił apelację Spółdzielni od tego orzeczenia. Od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. strona pozwana złożyła skargę kasacyjną, która do daty zamknięcia rozprawy nie została rozpoznana. Spółdzielnia wystąpiła z pozwem o eksmisję powódki z zajmowanego przez nią lokalu użytkowego. Po uprawomocnieniu się wyroku o eksmisję, w październiku 2018r. , H. C.

(1)opuściła go . Od daty wypowiedzenia umowy najmu, powódka nie poniosła na rzecz Spółdzielni żadnych opłat z tytułu jego użytkowania . Przed Sądem Rejonowym w K. prowadzonych jest kilka postępowań z powództwa Spółdzielni przeciwko byłej najemczyni o zapłatę z tytułu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z tego lokalu za różne okresy. W jednym z nich zapadł już prawomocny wyrok uwzględniający powództwo. Ponadto Sąd Okręgowy ustalił , że : uchwałą nr (...) podjętą na wniosek Zarządu Spółdzielni z 1 czerwca 2016r., w dniu 5 lipca 2016r. Rada Nadzorcza (...) Spółdzielni (...) w S. . [ ponownie ] wykluczyła powódkę H. C.

(1)z grona członków. W jej uzasadnieniu wskazano, że działa na szkodę Spółdzielni poprzez bezprawne zajmowanie lokalu gastronomicznego usytuowanego na ulicy (...) w S. należącego do majątku strony pozwanej , mimo wypowiedzenia umowy najmu na koniec stycznia 2015r. Do dnia podjęcia uchwały korzysta bezumownie z tego lokalu, nie płaci czynszu, czym naraziła Spółdzielnię na znaczne straty finansowe. Jej zadłużenie z tego tytułu wynosi już kilkadziesiąt tysięcy złotych. Wskazano, że H. C.

(1)odrzuciła wszystkie propozycje ugody wysuwane przez druga stronę , w celu polubownego zakończenia sporu. Podniesiono , że przed Sądami są powadzone przeciwko niej zarówno postępowanie o eksmisję jak i o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu , a wykluczony członek stara się je przedłużać. O terminie posiedzenia Rady Nadzorczej oraz przedmiocie posiedzenia- wykluczeniu powódki jako członka Spółdzielni , H. C.

(1)została zawiadomiona pismem z dnia 6 czerwca 2016r. przesyłką poleconą, która po bezskutecznym awizowaniu została zwrócona adresatowi. Na posiedzeniu Rady Nadzorczej powódka nie stawiła się. W dniach 6 lipca 2016r. i 3 sierpnia 2016r. Zarząd Spółdzielni podjął dwukrotne próby doręczenia powódce odpisu podjętej uchwały z pouczeniem o prawie i sposobie odwołania się od niej. Obydwie przesyłki po dwukrotnej awizacji zostały zwrócone adresatowi jako niepodjęte. W dniu 18 marca 2018r. powódka zgłosiła się na zebranie grupy członkowskiej, została jednak poinformowana, że nie może brać udziału w zebraniu, gdyż została wykluczona z grona członków Spółdzielni. W piśmie z dnia 19 marca 2018r. skierowanym do Zarządu zwróciła się o przesłanie jej pełnej dokumentacji związanej z wykluczeniem , w tym uchwały podjętej przez Radę Nadzorczą. Swoje żądanie uzasadniała tym , iż dowiedziała się o nim w dniu 18 marca 2018r. , gdy zgłosiła się na zebranie grupy członkowskiej. Pomimo wielokrotnych wizyt w siedzibie Spółdzielni, nie została poinformowana o podjęciu uchwały. Odpowiedzią na ten wniosek było pismo podpisane przez prezesa Zarządu strony pozwanej z dnia 8 maja 2018r. wraz którym doręczono powódce kopię pisma z dnia 6 czerwca 2016r. zawiadamiającego o terminie posiedzenia Rady Nadzorczej oraz kopię uchwały nr (...) z dnia 5 lipca 2016r. wraz z uzasadnieniem. Mimo to powódka nadal domagała się nadesłania jej oryginału tego dokumentu twierdząc , że jego brak wyklucza możliwość podjęcia przez nią kroków prawnych zmierzających do podważenia uchwały. Ponadto Sąd Okręgowy ustalił , iż : członkowie Rady Nadzorczej Spółdzielni, w składzie podejmującym sporną uchwałę , zostali wybrani w 2014r. na 4- letnią kadencję, która upłynęła w 2018r. Uchwałami Nr (...) z 14 marca 2017r. , Nr (...) z 14 marca 2017r., Nr (...) z 19 marca 2018r., Nr (...) z 11 marca 2017r., Nr (...) z 11 marca 2017r., Nr (...) z 17 marca 2018r., Nr (...) z 13 marca 2017r, Nr (...) z 13 marca 2017r., Nr (...) z 18 marca 2018r. Zebrania Grup Członkowskich Nr (...) (...) Spółdzielni (...) w S. dokonała odwołania [uprzednich] a następnie wyboru[ nowych ] przedstawicieli na Zebranie Przedstawicieli Członków. Uchwałą Zebrania Nr (...) z dnia 15 kwietnia 2018r. wybrany został nowy skład Rady Nadzorczej Spółdzielni na kadencję 2018-1022. W dniu 2 marca 2017r. Sąd Rejestrowy w K. wszczął wobec (...) Spółdzielni (...) w S. postępowanie o ustanowienie kuratora z urzędu wobec uzyskania informacji o prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie (...) Sądu Okręgowego w K. . Postanowieniem z dnia 20 marca 2017r. sygn. akt (...) KRS (...) postepowanie to zostało umorzone jako bezprzedmiotowe . W motywach tego orzeczenia stwierdzono, iż mimo , że prawomocnym orzeczeniem Sądu uchwały o wyborze przedstawicieli Grup Członkowskich na zebranie Przedstawicieli zostały uznane za nieważne nie powoduje to , że można uważać za nieważne zbiorczo wszystkich uchwał Zebrania podjętych po dacie 9-11 czerwca 2014r. . Można podważa odrębnie każdą z nich , na podstawie obowiązujących przepisów. Ocenę prawną zgłoszonych roszczeń Sąd I instancji rozpoczął od stwierdzenia , że najdalej idącym roszczeniem H. C.

(1)jest żądanie ustalenia nie istnienia uchwały Rady Nadzorczej strony pozwanej nr (...) z 5 lipca 2016r., a jego ewentualna ocena jako usprawiedliwionego czyni bezprzedmiotowymi pozostałe żądania, które sformułowała. Ocenę tego roszczenia rozpoczął od odwołania się do nomy art. 189 kpc i powołując jej treść stanął na stanowisku , iż powódka ma interes prawny w ustaleniu nieistnienia kwestionowanej uchwały , albowiem wynik takiego postępowania będzie bezpośrednio rzutował na jej sytuację prawną i status w relacji do Spółdzielni. Wynik ten , wyrażony treścią sentencji wyroku ustalającego, w sposób definitywny usunie niepewność o charakterze prawnym , co do jej statusu jako członka strony pozwanej . Odwołując się do przepisów art. 42 §3 ustawy Prawo spółdzielcze oraz stanowiska orzecznictwa oraz doktryny uznał , żądanie tej treści za dopuszczalne w sytuacji, gdy występują takie nieprawidłowości w zakresie organu podejmującego uchwałę, w obradowaniu, czy też głosowaniu, które wyłączają możliwość usprawiedliwionego wniosku, że organ ten był zdolny do podejmowania uchwał zawierających oświadczenia woli, osób wchodzących w jego skład. Zdaniem Sądu I instancji Rada Nadzorcza strony pozwanej , podejmując w dniu 5 lipca 2016r uchwałę o wykluczeniu powódki z grona członków Spółdzielni takiej zdolności nie miała dlatego , że była wybrana na kadencję 2014- 2018 przez delegatów na Zebranie Przedstawicieli, powołanych[ m. in. ] na mocy uchwał Zebrań Grup Członkowskich nr (...) pozwanej . Miało to miejsce podczas obrad tego organu w dniach 9-11 czerwca 2014r. Wskazane uchwały Zebrań Grup Członkowskich zostały prawomocnym orzeczeniem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 13 kwietnia 2016r. w sprawie o sygnaturze (...) uznane za nieważne. Na podstawie art. 42 §9 ustawy Prawo Spółdzielcze , który należy stosować także w odniesieniu do uchwał takich Zebrań Grup Członkowskich oraz Zebrań Przedstawicieli Członków jako organów spółdzielni , wyrok taki ma moc wiążącą także w stosunku do nich. Tym samym uzasadnionym jest wniosek , że kwestionowaną uchwałę o wykluczeniu podjął organ do tego nieuprawniony. Członkowie Rady Nadzorczej wybrani zostali przez Zebranie Przedstawicieli Członków które z uwagi na stwierdzenie nieważności wyboru delegatów do tego organu nie mogło skutecznie podjąć uchwały o jej powołaniu. Opisane powody uzasadniają, zdaniem Sądu Okręgowego, wniosek , iż uchwała nr (...) z 5 lipca 2016r nie istnieje. Wobec uwzględnienia tego żądania powódki , żądania pozostałe , w ocenie Sądu niższej instancji , podlegają oddaleniu , jako bezprzedmiotowe. Wskazał przy tym , iż nie badał ich merytorycznej zasadności , jakkolwiek równocześnie jednak uznał , że co do jedno z nich - stwierdzenia niezgodności z prawem - H. C.

(1)nie legitymuje się interesem prawnym, w rozumieniu art. 189 kpc . Jest ono bowiem żądaniem stanowiącym podstawę[ także przez nią formułowanego] żądania stwierdzenia nieważności uchwały. Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu była norma art. 98 §1 kpc . Po stronie wyrywającej powódki składa się na nie tylko poniesiona przez nią opłata od pozwu. Apelację od tego orzeczenia złożyła tylko strona pozwana , obejmując jej zakresem punkty I i III jego sentencji. We wniosku środka odwoławczego postulowała taką jego zmianę, w następstwie której powództwo w zakresie uwzględnionym przez Sąd I instancji także zostanie oddalone , a ponadto powódka będzie obciążona kosztami procesu i postępowania przed Sądem Odwoławczym. Jako wniosek ewentualny sformułowała wniosek o uchylenie wyroku z dnia 27 czerwca 2019r w zaskarżonej części i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Apelacja została opata na następujących zarzutach : - błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych jako podstawa wydanego wyroku poprzez uznanie , że Rada Nadzorcza Spółdzielni podejmując uchwałę z dnia 5 lipca 2016r nr (...) o wykluczeniu H. C.

(1)z grona członków , była organem do tego nieuprawnionym, - naruszenia: a/ art. 189 kpc ., jako następstwa nieuprawnionego przyjęcia , iż powódka legitymuje się interesem prawnym w wytoczeniu powództwa , b/ art. 42 §2 ustawy z dnia 16 wrzenia 1982r Prawo Spółdzielcze poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie wyrażającej się w wadliwej ocenie zgodnie z którą prawomocny wyrok SO w K. , w sprawie (...) stwierdzający nieważność uchwał o wyborze delegatów Grup Członkowskich na Zebranie Przedstawicieli Członków ma rozszerzoną skuteczność, wiążąc także pozostałych członków strony pozwanej i jej organy. Powódka domagała się oddalenia apelacji. Rozpoznając apelację , Sąd Apelacyjny rozważył : Środek odwoławczy (...) Spółdzielni (...) „ w S. jest w części uzasadniony , prowadząc do zmiany objętego nim wyroku , w sposób wskazany w punkcie 1 m sentencji wyroku Sądu Odwoławczego. W części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach procesu apelacja podlegała oddaleniu jako bezzasadna z przyczyn , które zostaną podane w końcowej części uzasadnienia. Przed przejściem do zasadniczej części motywów , dla zapewnienia im jasności , niezbędne są uwagi natury porządkującej. - apelację od wyroku Sądu I instancji złożyła tylko pozwana Spółdzielnia , obejmując jej zakresem tylko punkty I i III jego sentencji. Ma to tę konsekwencję , że zakresem oceny odwoławczej Sąd II instancji był uprawniony objąć tylko i wyłącznie poprawność orzeczenia uwzględniającego roszczenie H. C.

(1), domagającej się ustalenia nieistnienia uchwały Rady Nadzorczej Spółdzielni z dnia 5 lipca 2016r nr (...) , wykluczającej ją z grona członków strony pozwanej oraz rozstrzygającego o kosztach procesu , przez pryzmat postulatu skarżącej , wyrażonego we wniosku środka odwoławczego aby powództwo także w części uwzględnionej wyrokiem z dnia 27 czerwca 2019r zostało oddalone , a oponentka procesowa Spółdzielni obciążona kosztami procesu i postępowania przed Sądem II instancji , należnymi stronie przeciwnej, - z zakresu tej oceny wyłączona została zarówno poprawność ustaleń faktycznych służących weryfikacji pozostałych żądań H. C.

(1), sposób ich zgłoszenia z punktu widzenia wzajemnej relacji pomiędzy nimi , w warunkach gdy ze sobą konkurując były w identyczny sposób motywowane [ w tym w szczególności okolicznościami związanymi z uznaniem uchwał wyłaniających delegatów grup członkowskich nr (...) na Zebranie Przedstawicieli Członków Spółdzielni , które wybrało Radę Nadzorczą strony pozwanej na kadencję 2014r. -2018r. , orzeczeniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 kwietnia 2016r , w sprawie o sygnaturze (...) za nieważne ]. - wobec tego , iż w zakresie rozstrzygnięć zawartych w punkcie II sentencji orzeczenie Sądu Okręgowego , w dacie orzekania o apelacji strony pozwanej , było prawomocne , poza granicami oceny Sądu Apelacyjnego pozostać musiała także merytoryczna poprawność stanowiska Sądu niższej instancji , który oddalił żądania ustalenia niezgodności z prawem , stwierdzenia [ ustalenia ] nieważności oraz uchylenia wskazanej wyżej uchwały Rady Nadzorczej . Niezależnie od tego jak ocenić stanowisko Sądu Okręgowego co do tych żądań , dalsze rozważania Sądu Odwoławczego nie będą tej części rozstrzygnięcia z 27 czerwca 2019r , w jakimkolwiek zakresie , dotyczyć. Po tych uwagach, przechodząc do oceny środka odwoławczego Spółdzielni , w pierwszej kolejności wskazać należy , , iż nie formułuje ona zarzutów procesowych. Tak jest w istocie pomimo , że podnosi zarzut naruszenia art. 189 kpc . Jest to bowiem norma materialna , chociaż zamieszczona wśród przepisów procesowych. Sąd drugiej instancji, rozpoznający sprawę na skutek apelacji, jest związany zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa procesowego. Oznacza to, że bez podniesienia w apelacji odpowiedniego zarzutu - nie może rozważać z urzędu- uchybień tej natury , popełnionych przez Sąd pierwszej instancji, choćby rzeczywiście można je było potwierdzić , a ich następstwa miały wpływ na wynik sprawy. / por. także , wskazany jedynie dla przykładu , wyrażający również takie stanowisko, judykat Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 2020r , sygn. III UK 293/19 /. Skarżąca Spółdzielnia nie podnosi zarzutu naruszenia art. 233 §1 kpc , co powoduje , że Sąd Odwoławczy zobligowany jest przyjąć , że ocena dowodów zgromadzonych w sprawie przeprowadzona przez Sąd I instancji jest prawidłowa , podobnie jak wynikające z tej oceny ustalenia faktyczne. Zostają one , wobec tego , przyjęte przez Sąd II instancji za własne. Należy je uzupełnić jedynie o ustalenie , które wynika z faktu znanego Sądowi urzędowo / a który nie był przez strony kwestionowany/ . Zgodnie z nim Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 25 września 2019r , w sprawie oznaczonej sygnaturą (...) oddalił skargę kasacyjną strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z 22 lutego 2017r sygn. akt (...) Wobec ograniczonego zakresu oceny orzeczenia Sądu Okręgowego I o przyczynach którego była mowa wyżej , za niezasadny należy uznać podniesiony przez apelującą zarzut błędu ustaleń . W warunkach, gdy przedmiotem oceny apelacyjnej jest jedynie poprawność uwzględnienia żądania ustalenia nieistnienia uchwały Rady Nadzorczej z 5 lipca 2016r., podważana tym zarzutem część ustaleń Sądu I instancji jest dla niej niedoniosła, co wyklucza możliwość uznania zarzutu za usprawiedliwiony już tylko z tej przyczyny. Kwestia warunków prawnych w jakich powołano członków tego organu strony pozwanej jest jedną z przesłanek oceny zgodności z prawem rangi ustawowej aktu przez ten organ podjętego . Ocena ta pozostaje , w warunkach procesowych wyznaczonych zakresem środka odwoławczego w niniejszej sprawie , poza granicami kompetencji jurysdykcyjnych Sądu Apelacyjnego. Wskazać dla porządku jeszcze należy , iż wnioski dotyczące tego czy Rada Nadzorcza pozwanej Spółdzielni została powołana na kadencję 2014- 2018 w sposób ważny , jest zagadnieniem natury materialnej a nie dotyczącym faktów , stąd , tym bardziej , zarzut faktyczny nie mógł być uznany przez Sąd II instancji za trafny. Nie ma racji skarżąca także gdy podnosi zarzut naruszenia art. 189 kpc , w sposób przez nią opisany w motywach środka odwoławczego. Kwestionowana uchwała z 5 lipca 2016 nr (...) dotyczyła indywidualnie H. C.

(1)i jej statusu jako członka strony pozwanej. Wbrew argumentacji skarżącej , ma ona interes prawny w ustaleniu nieistnienia takiej uchwały organu Spółdzielni , która ją z grona spółdzielców wyklucza. Formułując je, zmierza bowiem do wyjaśnienia w sposób definitywny tego statusu , który został podważony kwestionowanym aktem. /por. też co do tego zagadnienia także stanowisko Sądu Najwyższego , zawarte w wyroku z dnia 14 marca 2013r , sygn. I CSK 382/12 , powołanym za zbiorem Legalis. / Odczytując literalnie postawiony przez stronę pozwaną zarzut materialny, naruszenia art. 42 §2 ustawy z dnia 16 września 1982 Prawo Spółdzielcze [ jedn. tekst DzU z 2021 poz. 648] należałoby go odeprzeć jako niezasadny albowiem przedmiotem oceny Sądu Apelacyjnego nie mogło być to, czy sporna uchwała jest nieważna z powodu niezgodności z przepisami rangi ustawowej [ to żądanie H. C.

(1)Sąd I instancji prawomocnie oddalił]. Tym nie mniej , biorąc pod rozwagę powołane przez Spółdzielnię w motywach tego zarzutu argumenty mające go wspierać odczytane przez pryzmat tego , które zadań powódki jest przedmiotem oceny Sądu Apelacyjnego , uznać jednak należy , iż roszczenie w ramach którego domaga się ona stwierdzenia nieistnienia uchwały Rady Nadzorczej z dnia 5 lipca 2016r nr (...) , jest bezzasadne. Ocena taka jest konsekwencją następujących stwierdzeń i wniosków. a/ zagadnienie związane z możliwością przyjmowania na tle przepisów ustawy Prawo Spółdzielcze , mającego w sprawie zastosowanie, rozróżniania pomiędzy uchwałami nieistniejącymi i bezwzględnie nieważnymi było sporne pomiędzy przedstawicielami literatury ale ostatecznie zostało rozstrzygnięte zmianą ustawową , która wprowadziła nomę art. 42 §9 , która takie rozróżnienie wprost przewidziała, b/ uchwała nieistniejąca to taka , która nie może być traktowana jako akt kolegialnego organu spółdzielni zawierający oświadczenie woli. Przyjmuje się powszechnie w orzecznictwie i literaturze / por. bliżej uwagi K. Pietrzykowskiego w komentarzu do ustawy prawo spółdzielcze – Wydawnictwo CH Beck / , że uchwała taka to jedynie pozór aktu o tej nazwie, podjęty przez osoby w ogóle nie związane ze spółdzielnią węzłem członkostwa albo też przez samorzutnie zgromadzoną grupę członków , bez zachowania wymaganej procedury. Kwalifikacja uchwały jako non exsistens może być także następstwem jej podjęcia dla żartu , z użyciem niezrozumiałej treści lub niespotykanej formie , takiej, która nie została odzwierciedlona i utrwalona na piśmie lub na innym nośniku zdanym w sposób trwały do jej wiarygodnego odtworzenia czy też poza ramami wynikającymi z przyjętego porządku obrad organu , [ nawet zwołanego zgodnie z wymaganiami ustawy i statutu]. Tak też należy kwalifikować akt przy którym dopuszczono się zachowań kwalifikowanych jako przestępstwo, w tym także przeciwko dokumentom , czy też gdy przy jego podejmowaniu biorący w udział w niej, nie mieli swobody przy podejmowaniu i wyrażeniu swojej woli. W powołanym wyżej judykacie Sąd Najwyższy wskazał , że przypadek uchwały nieistniejącej może mieć miejsce także wówczas , gdy uchwałę podejmował organ formalnie nieistniejący [ w rozstrzygnięciu tym jednak chodziło o skutek nie istnienia organu – Zebrania Przedstawicieli Spółdzielni Mieszkaniowej , wywołany następstwami zmiany ustawowej, obowiązującej od 1 stycznia 2008r., dotyczącej tego rodzaju spółdzielni . Zmiana ta miała posłużyć wykluczeniu dualizmu najwyższych organów stanowiących takiej spółdzielni, nakazując zastąpienie Zgromadzenia Przedstawicieli Członków , Walnymi Zgromadzeniami, do czego w stanie faktycznym nie doszło a uchwałę podjęło ZPCz. Taka sytuacja w sposób oczywisty nie odnosi się do rozstrzyganej obecnie sprawy. Wskazane wyżej przyczyny, skutkujące uznaniem uchwały nie za akt organu stanowiącego Spółdzielni , a tylko jego pozór , uzasadniają ocenę , że może to być sytuacja skrajna , zupełnie wyjątkowa , kiedy uchybienia procesu dochodzenia do jej podjęcia oraz mające miejsce w ramach samego procesu przyjmowania go w brzmieniu wyrażonym jego ostateczną treścią , są tak rażące , że według obiektywnej oceny , po prostu jej nie ma , c/ w przypadku uchwały bezwzględnie nieważnej , zostaje ona podjęta , zawiera oświadczenie woli osób tworzących przyjmujący ją organ ale z przyczyn formalnych lub merytorycznych , przepis rangi ustawowej nakazuje traktować jako nieważną od samego początku, co niweczy ex tunc skutek złożonego w niej oświadczenia. Odnosząc te uwagi i wnioski do okoliczności ustalonych w rozstrzyganej sprawie, powiedzieć należy , że stanowisko Sądu I instancji uznające , iż uchwała Rady Nadzorcze z strony pozwanej z dnia 5 lipca 2016r nr (...) jest uchwałą nieistniejącą, nie jest usprawiedliwione. Uchwała ta bowiem została podjęta przez organ wskazany w statucie , na wniosek Zarządu , którego kompetencja inicjowania tej procedury nie była w postępowaniu kwestionowana , wynikając także z tego aktu prawa wewnętrznego strony pozwanej. Zachowane zostały wymagania proceduralne, służące zapewnieniu uczestnictwa w posiedzeniu Rady zainteresowanej H. C.

(1). Jak również wynika z ustaleń , Zarząd strony pozwanej przystąpił do realizacji tej uchwały , podejmując czynności mające umożliwić powódce zapoznanie się z tym aktem [zawierającym oświadczenie woli organu ] o jej wykluczeniu z grona członków Spółdzielni oraz z przyczynami które o nim zdecydowały. Co więcej , sama powódka , także w ramach rozstrzyganego sporu, podjęła polemikę z merytoryczną zasadnością tych przyczyn. Za zasadnością takiej oceny weryfikowanego roszczenia powódki przemawia również okoliczność , że kwestionowana uchwała była kolejną uchwałą Rady Nadzorczej dotycząca tej samej materii , potrzeba podjęcia której wynikała z faktu , że poprzednia z dnia 23 stycznia 2015r , nr (...) została uchylona prawomocnym orzeczeniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 24 maja 2016r w sprawie o sygnaturze (...) / por. k. 115 akt - koperta /. W tym kontekście dostrzec też należy , że rozstrzygając apelację strony pozwanej, Sąd Apelacyjny był związany treścią sentencji dwóch prawomocnych wyroków Sądu Okręgowego w K. . Tego , wskazanego wyżej , który uchylił uchwałę RN z 23 stycznia 2015r z powodu naruszenia prawa i tego , którym w sprawie oznaczonej sygnaturą (...) z dnia 13 kwietnia 2016r została ustalona nieważność uchwał Zebrań trzech Grup Członkowskich w sprawie wyboru przedstawicieli członków na Zebranie Przedstawicieli Członków , które wybrało skład Rady Nadzorczej strony pozwanej na kadencję 2014r.-2018r. Sąd Apelacyjny stanął na stanowisku , że w warunkach , gdy w przypadku obu uchwał wykluczających powódkę z grona członków Spółdzielni akty te pochodziły od tego samego organu a Sąd Okręgowy w sprawie (...) , w sposób dla Sądu Apelacyjnego w rozstrzyganej spawie wiążący, uznał , iż istnieją podstawy do merytorycznego badania ważności podjętej uchwały o wykluczeniu , tym samym przesądził , że uchwała Rady Nadzorczej [ powołanej na kadencję 2014r-2018r. - w sensie prawnym istnieje . Wykluczonym jest wobec ponowne badanie tej kwestii także mimo tego , iż z prawomocnego orzeczenia w sprawie (...) wynika , że uchwały wyłaniające i delegujące część członków Grup Członkowskich nr (...) do organu stanowiącego , który wybierał członków RN na tę kadencję podczas której obydwie podjęto uchwały wykluczające powódkę były nieważne. Skutek tego orzeczenia nie stanowi , jak nietrafnie przyjął to Sąd I instancji , podstawy do uznania , że uchwała z 5 lipca 2016r nr (...) nie istnieje. Potwierdzona w prawomocnym wyroku wadliwość uchwał dotyczących wyłonienia członków ZPCz, mogła być ewentualną podstawą dla oceny czy z tej [ w sposób szczególnie eksponowany przez H. C.

(1)] przyczyny uchwała ta nie jest nieważna. Zagadnienie to było wyłączone z zakresu oceny apelacyjnej Sądu II instancji z przyczyn o których była już wcześniej mowa. Dla porządku jedynie należy przypomnieć , że żądanie stwierdzenia nieważności uchwały z 5 lipca 2016r [ podobnie jak inne opisane w punkcie II wyroku Sądu Okręgowego ] zostały przez ten Sąd oddalone , a powódka nie wniosła od tego rozstrzygnięcia środka odwoławczego. Z podanych przyczyn , w uznaniu apelacji strony pozwanej za , w ostatecznym wyniku uzasadnioną w części , Sąd Apelacyjny orzekł jak w punkcie 1 I wyroku , na podstawie art. 386 §1 kpc w zw z art. 42 §2 oraz §9 ustawy z dnia 16 września 1982 Prawo Spółdzielcze [ jedn. tekst DzU z 2021 poz. 648]. Zmiana orzeczenia Sądu Okręgowego dawała podstawę także do korekty zawartego w kontrolowanym instancyjnie wyroku , orzeczenia o kosztach procesu. W tym zakresie jednak Sąd Apelacyjny nie podzielił wniosku skarżącej o obciążenie nimi przerywającej powódki , oddalając w tym zakresie apelację. [ pkt 1 III oraz 2] sentencji wyroku , na podstawie art 385 kpc . Sąd uznał , że zarówno sytuacja osobista H. C.

(1), jej zawansowany wiek jak i sytuacja dochodowa ale przede wszystkim charakter sprawy , w tym jej skomplikowany charakter prawny , uzasadnia zastosowanie wobec niej dobrodziejstwa normy art. 102 kpc . Ten skomplikowany charakter powodował , iż w wieloletnim już sporze pomiędzy nią , a Spółdzielnią na tle członkostwa , H. C.

(1)mogła uznawać w sposób usprawiedliwiony, że przynajmniej niektóre spośród zgłoszonych roszczeń są uzasadnione. To przekonanie mogło być umocnione faktem wydania przez Sąd Okręgowy w K. prawomocnych wyroków wskazujących że sposób powołania Rady Nadzorczej pozwanej na kadencję 2014-2018 nie był prawidłowy. Gdy do tego doda ,iż zaskarżonym orzeczeniem jedno żądań powódki zostało uznane za zasadne , uzasadnionym jest przyjęcie , że obciążanie jej powódki kosztami procesu oraz postępowania apelacyjnego nie byłoby uzasadnione , a względy słuszności i sprawiedliwości powinny zastąpić stosowaną jako regułę rozliczania stron sporu z tytułu kosztów, zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy. Te właśnie względy powodują , że stosując art. 102 kpc w zw. z art. 391 §1 kpc ., Sąd II instancji, zmieniając zaskarżony wyrok , w punkcie III nie obciążył przerywającej tymi kosztami , podobnie czyniąc także w odniesieniu do tego obowiązku H. C.

(1)w postępowaniu wywołanym apelacją Spółdzielni. [ pkt 3 sentencji orzeczenia ]. SSA Jerzy Bess SSA Regina Kurek SSA Grzegorz Krężołek