Sad powszechny, III AUa 1456/13

Sygn. akt III AUa 1456/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 kwietnia 2014 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Bogumiła Burda (spr.) Sędziowie: SSA Urszula Kocyłowska SSA Roman Skrzypek Protokolant st.sekr.sądowy Elżbieta Stachowicz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2014 r. na rozprawie sprawy z wniosku C. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w J. o emeryturę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 1 października 2013 r. sygn. akt IV U 605/13 o d d a l a apelację. Sygn. Akt III AUa 1456/13 UZASADNIENIE Decyzją z 19 marca 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. odmówił C. S. ustalenia prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, podając w uzasadnieniu tak brzmiącej decyzji, że wnioskodawca nie spełnił wszystkich przesłanek wynikających z art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zmianami), gdyż nie udowodnił co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zakład nie uznał, że w okresie zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie (...) w T. Oddział w D. w okresie od 8 lutego 1980r. do 31 października 1986r. wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach, ze względu na rozbieżności występujące w dokumentacji. Nie uznał także jako pracy w szczególnych warunkach zatrudnienia w Zakładzie (...) w D. ze względu na brak świadectwa pracy w szczególnych warunkach. C. S. odwołał się od powyższej decyzji do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie. Zarzucając organowi rentowemu dowolną ocenę dowodów polegającą na wyprowadzeniu niepoprawnych wniosków logicznych ze zgromadzonego materiału dowodowego, przez błędne przyjęcie, że nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach, wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do emerytury, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu. Jednocześnie wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań wskazanych świadków oraz opinii biegłego ds. spawalnictwa i opinii biegłego z zakresu konserwacji i konstrukcji maszyn na okoliczność ustalenia, że w spornych okresach wykonywał pracę w szczególnych warunkach. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że od 8 lutego 1980r. do 31 października 1986r. był zatrudniony na stanowisku montera, wykonując prace przy wytwarzaniu, przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych – zgodnie z Wykazem A, Dział II, poz. 1 pkt 44 zarządzenia Nr 9 Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 1 lipca 1983r. w sprawie stanowisk pracy w zakładzie resortu administracji, gospodarki terenowej oraz ochrony środowiska. Natomiast od 5 listopada 1986r. do 29 lutego 2000r. pracując w Zakładzie (...) w D. , na stanowisku spawacza – ślusarza wykonywał prace spawacza w myśl zarządzenia Nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie po rozpoznaniu sprawy wyrokiem z 1 października 2013r. zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w J. w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy C. S. prawo do emerytury poczynając od dnia 23 marca 2013r. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd Okręgowy ustalił, że C. S. urodzony (...) legitymuje się stażem ogólnym w wymiarze 29 lat 11 miesięcy i 26 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Od 8 lutego 1980r. do 31 października 1986r. zatrudniony był w (...) Przedsiębiorstwie (...) w T. Oddziale w D. , w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku określonym jako „konserwator” lub „monter”. Pomimo takiego nazwania stanowiska pracy, w rzeczywistości wykonywał wyłącznie czynności przy spawaniu elektrycznym i gazowym. Była to jego jedyna praca, którą wykonywał stale i w pełnym wymiarze. Od 5 listopada 1986r. do 29 lutego 2000r. wnioskodawca zatrudniony był w Zakładzie (...) w D. na stanowiskach spawacza oraz ślusarza i w tym okresie od 5 listopada 1986r. do 31 lipca 1995r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace spawalnicze w wydzielonej brygadzie spawalniczej. Innych prac wnioskodawca w tym czasie nie wykonywał. Mając na uwadze tak zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności dokumenty i zeznania świadków, w ocenie Sądu I instancji w pełni wiarygodne, Sąd ten stwierdził, że wnioskodawca bezsprzecznie udowodnił 15 lat pracy w warunkach szczególnych tj. prace przy spawaniu elektrycznym i gazowym wymienione w Wykazie A Dział XIV poz. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . W konsekwencji odwołanie wnioskodawcy uznał za uzasadnione. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia obok przepisów prawa materialnego Sąd powołał art. 477 14 § 2 kpc . Apelację od wyroku Sądu Okręgowego skierował do Sądu Apelacyjnego Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. . Zakład zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zmianami) oraz art. 233 kpc , poprzez błędne zastosowanie powołanych przepisów oraz przekroczenie granic zasady swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do przyznania wnioskodawcy emerytury. Przy tak sformułowanych zarzutach organ rentowy wniósł o dopuszczenie w postępowaniu apelacyjnym dowodu z opinii biegłego z zakresu organizacji i zarządzania przemysłem na okoliczność czy wnioskodawca faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał w spornych okresach prace w warunkach szczególnych, bądź uchylenie spornego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Nie godząc się z wyrokiem i dokonaną przez Sąd Okręgowy oceną zebranego w sprawie materiału dowodowego, Zakład zarzucił oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na zeznaniach świadków, sprzecznych ze świadectwem pracy wystawionym przez (...) Przedsiębiorstwo (...) , w którym wskazano, że wnioskodawca pracował na stanowisku montera i w tym czasie wykonywał prace przy wytwarzaniu, przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w J. jest całkowicie nieuzasadniona i jako taka na uwzględnienie nie zasługuje, bowiem wyrok Sądu Okręgowego jest wyrokiem trafnym i odpowiadającym prawu. W szczególności wyrok ten nie został wydany z zarzucanym mu naruszeniem przepisów prawa materialnego – w tym przypadku art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U z 2013r. poz. 1440). Zgodnie z powołanym przepisem prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym uzależnione jest od łącznego spełnienia wszystkich wymienionych w nim warunków – w tym wykazanie 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W przypadku wnioskodawcy, ze względu na dokonaną przez Zakład ocenę wiarygodności przedstawionych przy wniosku o emeryturę dowodów, jedyną sporną kwestią wymagającą wyjaśnienia była praca skarżącego w warunkach szczególnych przez okres co najmniej 15 lat. C. S. do wniosku o świadczenie dołączył świadectwo pracy w szczególnych warunkach wystawione w dniu 1 marca 2013r. przez (...) Przedsiębiorstwo (...) w którym stwierdzono, że wnioskodawca od 8 lutego 1980r. do 31 października 1986r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy wytwarzaniu, przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych na stanowisku montera wymienionym w Wykazie A Dział II poz. 1 pkt 44 zarządzenia Nr 9 Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 1 lipca 1983r. w sprawie stanowisk pracy w zakładach pracy resortu administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach uprawniające do niższego wieku emerytalnego. W świadectwie tym zawarto także wyjaśnienie, że charakter pracy na stanowisku monter odpowiada charakterowi prac wykonywanych na stanowisku monter urządzeń i instalacji ciepłowniczych wymienionych w wykazie prac w szczególnych warunkach. Dołączył także świadectwo pracy sporządzone przez Zakład (...) : (...) Spółka Akcyjna w D. z 29 lutego 2000r. potwierdzające pracę w szczególnych warunkach od 5 listopada 1986r. do 31 lipca 1995r. w charakterze spawacza, wymienioną w Wykazie B Dział XIV poz. 12 pkt 1 zarządzenia Ministra Rolnictwa Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej . Organ rentowy dokonując oceny przedstawionych na okoliczność pracy w szczególnych warunkach dowodów uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia jako pracy w szczególnych warunkach obu okresów zatrudnienia z uwagi na rozbieżności w dokumentach (okres zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie (...) ) oraz nieprzyporządkowanie pracy w charakterze spawacza ściśle według rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że organ rentowy pomimo przysługujących mu uprawnień, nie podjął żadnych czynności, które usunęłyby nasuwające się wątpliwości – chociażby poprzez zażądanie od obu pracodawców stosownych informacji i wyjaśnień odnośnie stwierdzonych uchybień. Nie umożliwił także samemu wnioskodawcy ewentualne uzupełnienie dokumentacji potwierdzającej pracę w szczególnych warunkach. Jest to praktyka nieprawidłowa i nie zasługująca na akceptację. Organ rentowy powinien posiadać wiedzę wystarczającą, chociażby ze względu na wielość spraw o wcześniejsze emerytury jakie do Zakładu wpływają, jak niestarannie, a niekiedy wręcz niefrasobliwie zakłady pracy sporządzają świadectwa pracy w szczególnych warunkach, zaś akta osobowe pracowników nie dokumentują w pełni przebiegu pracy zawodowej – w tym zajmowanych przez pracowników stanowisk. Coraz częściej zdarza się, że dostateczne wyjaśnienie tych kwestii wymaga przeprowadzenia postępowania. Tymczasem w okolicznościach tej sprawy ZUS, bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania zdyskwalifikował wartość dowodową przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów. Wydanie rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy natomiast w ocenie Sądu Apelacyjnego poprzedzone zostało – w celu wyjaśnienia istotnych okoliczności - przeprowadzeniem w wystarczającym zakresie i w sposób szczegółowy postępowania dowodowego, a dowody Sąd ocenił w ramach swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 233 § 1 kpc nie przekraczając jej granic i czyniąc ustalenia, że C. S. wykazał co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W ślad za Sądem I instancji trzeba powtórzyć, że zeznania słuchanych w tej sprawie świadków: E. B. , M. K. , J. F. i J. J. , bardzo szczegółowo opisujące charakter i rodzaj prac wykonywanych przez wnioskodawcę jako rzeczowe, logiczne i wyczerpujące są w pełni wiarygodne. Wbrew odmiennym twierdzeniom organu rentowego nie pozostają także w sprzeczności z dokumentami potwierdzającymi prace w szczególnych warunkach. Bezzasadnie Zakład podważa wartość dowodową zeznań świadków słuchanych na okoliczność pracy wnioskodawcy w Zakładzie (...) w D. , jeżeli się zważy, że w dołączonym do wniosku świadectwie pracy wystawionym przez ten zakład potwierdzona została praca na stanowisku spawacza od 5 listopada 1986r. do 29 lutego 2000r., a jedynie błędnie wskazano wykaz, w którym stanowisko spawacza zostało wymienione. Sąd Apelacyjny nie dopatruje się też sprzeczności pomiędzy świadectwem pracy w szczególnych warunkach (...) Przedsiębiorstwa (...) w T. z 1 marca 2013r., świadectwem pracy z 9 lutego 2000r., a zeznaniami świadków. Jedynym świadectwem pracy w szczególnych warunkach wydanym przez Przedsiębiorstwo (...) jest świadectwo z 2013r., zaś jego treść wskazuje na to, że intencją pracodawcy było przyporządkowanie pracy wnioskodawcy do wykazu, działu i pozycji w ujęciu branżowym. Jego treść zaś nie przeczy zeznaniom świadków, z których to zeznań jednoznacznie wynika, że wnioskodawca pracował na stanowisku montera montującego urządzenia przy pomocy spawania, co oznacza, że w okresie wskazanym w świadectwie stale i w pełnym wymiarze wykonywał prace spawacza. Całościowa analiza zebranego materiału dowodowego dokonana tak przez Sąd Okręgowy jak i Sąd Apelacyjny prowadzi do jedynie trafnego wniosku, że wnioskodawca udowodnił okres pracy w szczególnych warunkach przenoszący 15 lat. Nie zachodzi w tym stanie rzeczy potrzeba kontynuowania postępowania dowodowego poprzez zasięgnięcie opinii biegłego, czy też przeprowadzenia dowodu z akt osobowych C. S. , skoro w dotychczasowym postępowaniu wszystkie sporne okoliczności zostały należycie wyjaśnione. Z tych przyczyn i podzielając w całości ocenę okoliczności faktycznych i prawnych dokonaną przez Sąd Okręgowy, Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia apelacji i dlatego orzekł jak w sentencji stosownie do art. 385 kpc . (...) (...) (...)