Sygn. akt III Ca 203/14 POSTANOWIENIE Dnia 28 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu – Wydział III Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Jacek Małodobry SSO Ewa Adamczyk
§ 2k.p.c.
, art. 626 2 § 3 k.p.c. i § 76 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21.11.2013 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym (Dz.U. 2013.1411) Sąd Rejonowy wskazał, że dołączone do wniosku dokumenty nie stanowią uzasadnionej podstawy wpisu. Sąd Rejonowy podał, że jeżeli założenie księgi wieczystej następuje bez odłączenia nieruchomości z innej księgi, dane dotyczące nieruchomości gruntowych i budynkowych wpisuje się na podstawie wykazu zmian zaopatrzonego w pieczęć okrągłą urzędową Starosty (...) i w klauzulę, że dokument jest przeznaczony do dokonywania wpisu w księdze wieczystej. Sąd I instancji uznał, że niedołączenie do wniosku wykazów zmian dotyczących nieruchomości objętych wnioskiem stanowi przeszkodę do dokonania wpisu i w związku z powyższym wniosek o wpis oddalił na podstawie art. 626 9 k.p.c. Powyższe postanowienie zaskarżyła wnioskodawczyni apelacją, w której zarzuciła:
- naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu § 76 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21.11.2013 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym (Dz.U. 2013.1411) poprzez przyjęcie, że wnioskodawczyni powinna przedłożyć „wykaz zmian zaopatrzony w pieczęć okrągłą urzędową Starosty (...) i w klauzulę, że dokument jest przeznaczony do dokonywania wpisu w księdze wieczystej”;
- sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału poprzez przyjęcie, że przedłożone do wniosku dokumenty nie dają podstawy do założenia księgi wieczystej i dokonania wpisu. Apelująca wskazała, że powołany przez Sąd Rejonowy przepis § 76 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21.11.2013 r., jak również rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie wymieniają „wykazu zmian” jako dokumentu niezbędnego do założenia księgi wieczystej i dokonania wpisu. Podała, że dołączone przez nią do wniosku dokumenty w postaci wypisów z rejestru gruntów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej stanowią wystarczającą podstawę do założenia księgi wieczystej i dokonania wpisu. Wskazała, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dokumentów tych nie wymieniono, więc być może zostały zagubione. W związku z powyższym podała, że dokumenty te dołącza ponownie. Podniosła, że nabycie własności nieruchomości nastąpiło w drodze uwłaszczenia, a więc jest nabyciem pierwotnym, tytuł własności nie jest zatem wywodzony od jakiegoś innego, wcześniejszego dokumentu niż akt własności ziemi ani od jakiegokolwiek zapisu w księdze wieczystej. Podała, że numeracja działek w wypisach z rejestru gruntów i wyrysach z mapy ewidencyjnej odpowiada numeracji działek w aktach własności ziemi. Podnosząc powyższe apelująca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zgodnie z art.
§ 10k.p.c.
założenie księgi wieczystej następuje z chwilą dokonania pierwszego wpisu. Stosownie zaś do art.
§ 2k.p.c.
rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Wnioskodawczyni domagała się założenia księgi wieczystej dla nieruchomości objętych Aktami Własności Ziemi z dnia 3.07.1979 r., Nr (...) i z dnia 15.07.1980 r., Nr (...) wydanymi przez Zastępcę Naczelnika Miasta Z. i Gminy (...) w Z. , mocą których właścicielem wymienionych tam nieruchomości stała się A. K.
(1)– córka J. i M. oraz wpisu własności na swoją rzecz oraz A. K.
(2)– jako następców prawnych A. K.
(1)córki J. i M. – po ½ części. Wnioskodawczyni dołączyła do wniosku wymienione wyżej Akty Własności Ziemi oraz postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po A. K.
(1)córce J. i M. wydane przez Sąd Rejonowy w Zakopanem dnia 28.02.2013 r., sygn. akt I Ns 677/12. Wbrew twierdzeniom apelacji do wniosku nie dołączono wypisów z rejestru gruntów oraz wyrysu z mapy ewidencyjnej. Wprawdzie we wniosku, w rubryce pod nazwą „wykaz dokumentów dołączonych do wniosku” dokumenty te zostały wymienione, jednak faktycznie nie dołączono ich do wniosku, o czym świadczy treść prezentaty na wniosku, z której wynika, że do wniosku dołączone zostały 3 załączniki oraz adnotacja na wniosku o niedołączeniu powołanych we wniosku wypisów z rejestru gruntów z wyrysami. Przepis art. 626 2 § 3 k.p.c. stanowi, iż do wniosku o dokonanie wpisu należy dołączyć dokumenty stanowiące podstawę wpisu w księdze wieczystej. Stosownie do art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. – Dz. U. 2013.707) podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Zgodnie z § 104 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21.11.2013 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym (Dz. U. 2013.1411) do wniosku o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości dołącza się dokumenty stwierdzające nabycie własności nieruchomości określonej we wniosku oraz dokumenty stanowiące podstawę oznaczenia nieruchomości. Stosownie do § 76 ust. 1 w/w rozporządzenia dane dotyczące nieruchomości gruntowych i budynkowych wpisuje się w księdze wieczystej na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków , chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Z przytoczonego wyżej przepisu § 76 ust. 1 wynika zatem, że podstawą oznaczenia nieruchomości gruntowej i budynkowej w księdze wieczystej stanowi wyrys z mapy ewidencyjnej oraz wypis z rejestru gruntów lub inny dokument sporządzony na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 29.03.2001 r. Z przepisu tego nie wynika zatem wprost, iż podstawą oznaczenia nieruchomości może być wykaz zmian. Wykaz zmian gruntowych jako podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej wymieniał natomiast przepis § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17.09.2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz. U. 2001, nr 102, poz. 1122) w brzmieniu obowiązującym do dnia 25.10.2003 r. Natomiast powołane wyżej rozporządzenie z dnia 29.03.2001 r. w § 46 wymienia dokument pod nazwą „wykaz zmian danych ewidencyjnych”, który stanowi podstawę do dokonywania aktualizacji danych zawartych w ewidencji. Wobec powyższego twierdzenie apelującej, iż dokument w postaci wykazu zmian nie stanowi podstawy oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej jest niezasadne, skoro stosownie do § 76 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21.11.2013 r. może nim być wykaz zmian danych ewidencyjnych, o którym mowa w § 46 rozporządzenia z dnia 29.03.2001 r. Jako przyczynę oddalenia wniosku o założenie księgi wieczystej i wpis własności wskazał Sąd Rejonowy nieprzedstawienie przez wnioskodawczynię wykazu zmian. Zgodnie z art. 626 9 k.p.c. sąd oddala wniosek o wpis, jeżeli brak jest podstaw albo istnieją przeszkody do jego dokonania. Brak podstaw do wpisu zachodzi w razie merytorycznej bezzasadności wniosku, a więc gdy nie ma materialnoprawnych przesłanek zmiany stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej. Za przeszkody wpisu uznać natomiast należy braki w zakresie przesłanek wpisu, które nie zostały określone jako podstawy wpisu. Od przeszkody w znaczeniu materialnoprawnym – w rozumieniu art. 626 9 k.p.c. – należy odróżnić przeszkodę w znaczeniu formalnoprawnym, która jest równoznaczna z brakiem formalnym wniosku (por. postanowienie SN z dnia 10.10.2007 r., I CSK 230/07, LEX nr 517977 i z dnia 17.06.2009 r., IV CSK 68/09, LEX nr 518173). Brak formalny wniosku o wpis może być uzupełniony na podstawie art. 130 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. , a po bezskutecznym upływie terminu do jego uzupełnienia wniosek podlega zwrotowi. Przepis art. 130 k.p.c. ma zastosowanie zarówno wówczas, gdy pismo procesowe nie odpowiada warunkom formalnym przewidzianym dla pism procesowych w ogóle, jak też gdy nie odpowiada szczególnym warunkom formalnym przewidzianym dla pism danego rodzaju. W ujęciu art. 626 2 § 3 k.p.c. wymaganie dołączenia do wniosku o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości i dokonanie wpisu własności dokumentów będących podstawą oznaczenia nieruchomości zgodnie z § 76 ust. 1 i § 104 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21.11.2013 r. należy uznać za brak formalny wniosku podlegający uzupełnieniu na podstawie art. 130 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. W okolicznościach niniejszej sprawy wskazać należy, że wniosek o założenie księgi wieczystej i wpis własności dotknięty był brakiem formalnym, bowiem do wniosku wnioskodawczyni nie dołączyła żadnego dokumentu mogącego stanowić w świetle § 76 ust. 1 i § 104 ust. 1 powołanego rozporządzenia z dnia 2.11.2013 r. podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej. Obowiązkiem Sądu Rejonowego było zatem wezwanie wnioskodawczyni o uzupełnienie powyższego braku formalnego wniosku w trybie art. 130 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Niewykonanie powyższego musi skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przekazaniem sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy rozpoznając sprawę na skutek apelacji wnioskodawczyni nie był władny dokonywać oceny zasadności wniosku o założenie księgi wieczystej i wpis własności na podstawie dokumentów dołączonych do apelacji w postaci wyrysów z mapy ewidencyjnej i wypisów z rejestru gruntów. Przepis art.
§ 2k.p.c.
stanowi przeszkodę do prowadzenia przez sąd odwoławczy postępowania dowodowego wykraczającego poza wskazane we wniosku o wpis dokumenty, jeżeli miałyby one stanowić podstawę uwzględnienia wniosku. Kontrola zaskarżonego orzeczenia dokonywana przez sąd drugiej instancji na skutek wniesionej apelacji powinna być ograniczona tylko do tego, czy w świetle dokumentów załączonych do wniosku i którymi dysponował sąd pierwszej instancji, była podstawa do dokonania bądź odmowy wpisu, zgodnie z wnioskiem o wpis w księdze wieczystej. Ocena ta nie powinna być dokonywana w oparciu o inne dowody niż te, którymi dysponował sąd pierwszej instancji (por. postanowienie składu 7 sędziów SN z dnia 16.11.2011r., II CSK 538/10, LEX nr 1129097, postanowienie SN z dnia 5.09.2008 r., I CSK 60/08, LEX nr 465956). W tym miejscu należy zauważyć, że twierdzenia wnioskodawczyni co do tego, iż numeracja działek w wypisach z rejestru gruntów i wyrysach z mapy ewidencyjnej odpowiada numeracji działek w aktach własności ziemi nie są w całości prawdziwe. W AWZ nr (...) figurują bowiem np. dz. bud. (...) i dz. bud. (...) , których nie wymienia wypis z rejestru gruntów, ani nie są one uwidocznione na wyrysie z mapy ewidencyjnej. Wypis z rejestru gruntów zawiera natomiast komentarz o treści: „stary (...) pb – nowy (...) , stary (...) pb – nowy (...) ”. Wobec powyższego rozpoznając sprawę ponownie Sąd Rejonowy oceni, czy dołączone do apelacji dokumenty stanowią wystarczającą podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej. Jeśli ocena będzie negatywna, Sąd Rejonowy wdroży postępowanie określone w art.130 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Z przytoczonych względów Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. i art. 108 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k .p (...) (...) (...) (...) (...)