Sygn. akt: I C 482/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2021 roku Sąd Rejonowy w Mrągowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Krzysztof Połomski Protokolant: p.o. sekretarz sądowy Małgorzata Sadłowska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2021 roku w Mrągowie na rozprawie sprawy z powództwa T. M.
(1)przeciwko Towarzystwu (...) S.A. z siedzibą w W. o zapłatę I. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powoda T. M.
(1)kwotę 7.312,40 zł (siedem tysięcy trzysta dwanaście złotych i czterdzieści groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od:
- a)kwoty 6.746,60 zł (sześć tysięcy siedemset czterdzieści sześć złotych i sześćdziesiąt groszy) od dnia 25 stycznia 2020 roku do dnia zapłaty,
- b)kwoty 565,80 zł (pięćset sześćdziesiąt pięć złotych i osiemdziesiąt groszy) od dnia 17 sierpnia 2020 roku do dnia zapłaty, II. w pozostałym zakresie powództwo oddala, III. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.217,60 zł (trzy tysiące dwieście siedemnaście złotych i sześćdziesiąt groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 1.800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt I C 482/20 UZASADNIENIE T. M.
(1)wystąpił przeciwko Towarzystwu (...) S.A. z siedzibą w W. z powództwem o zasądzenie na jego rzecz kwoty 7.312,40 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 6.746,60 złotych od dnia 25 stycznia 2020 roku do dnia zapłaty oraz od kwoty 565,80 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 28 sierpnia 2020 roku do dnia zapłaty. Nadto wniósł o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 21 grudnia 2019 roku doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzony został pojazd marki A. (...) o numerze rejestracyjnym (...) . Sprawca zdarzenia posiadał obowiązkowe ubezpieczenie w zakresie odpowiedzialności cywilnej u pozwanego. W toku postępowania likwidacyjnego pozwany uznał odpowiedzialność za szkodę i wypłacił odszkodowanie w łącznej wysokości 3.946,95 złotych. W ocenie powoda wypłacona dotychczas kwota odszkodowania jest jednak zaniżona, gdyż zgodnie z jego kalkulacją naprawy koszt naprawy pojazdu wynosi 10.693,55 złotych i w związku tym strona pozwana jest obowiązana dokonać jeszcze zapłaty kwoty 6.746,60 złotych. Doprecyzował, że na dochodzoną pozwem należność składa się również kwota 565,80 złotych tytułem poniesionych przez powoda wydatków związanych z wykonaniem kalkulacji kosztów naprawy pojazdu. Swoją legitymację czynną w sprawie uzasadnił wskazując, że na podstawie umowy cesji z dnia 20 stycznia 2020 roku nabył uprawnienie do dochodzenia odszkodowania od pozwanego z tytułu szkody z dnia 21 grudnia 2019 roku. W odpowiedzi na pozew pozwany Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnianiu wskazał, iż dokonał wypłaty na rzecz poszkodowanego odszkodowania w kwocie 3.946,95 złotych brutto, które pokryło rzeczywiście powstałą szkodę. Podniósł, że ustalając wysokość należnego poszkodowanemu odszkodowania uwzględnił rabat na części zamienne i materiał lakierniczy, zaś z uwagi na 16-letni wiek uszkodzonego pojazdu, okres pogwarancyjny i przebieg wynoszący ponad 330.000 km (znaczne wyeksploatowanie pojazdu) niektóre z części zostały skorygowane w kalkulacji do ceny części zamiennych alternatywnych jakości (...) i (...) . Nadto podniósł, że kalkulacja sporządzona przez powoda stanowi jedynie dokument prywatny, stanowiąc dowód tego, że osoba która go popisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Odnosząc się do roszczenia powoda w zakresie zwrotu kosztów sporządzenia prywatnej kalkulacji podniósł, że koszt ten należy uznać za zbędny i niepozostający w adekwatnym związku przyczynowym z powstałą szkodą. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 21 grudnia 2019 roku doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzony został pojazd marki A. (...) o numerze rejestracyjnym (...) stanowiący własność T. M.
(2). Sprawca w dacie zdarzenia posiadał ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej w Towarzystwie (...) S.A. z siedzibą w W. , który to podmiot przyjął odpowiedzialność za powstałą wskutek w/w zdarzenia szkodę i po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego szkody wypłacił na rzecz poszkodowanego odszkodowanie w kwocie 3.946,95 złotych brutto. (bezsporne, a nadto dowód: decyzja z dnia 21.12.2019r. – k. 31-32, kalkulacja szkody – k. 25-30, dokumentacja szkodowa – k. 43-77 oraz k. 99-118) Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w W. na podstawie porozumień wynegocjowanych z dostawcami otrzymuje rabaty na części i materiały lakiernicze, które uwzględnia w sporządzonych kalkulacjach naprawy. (dowód: porozumienia wraz z aneksami – k. 105-116, kalkulacja naprawy – k. 100-104) Pojazd marki A. (...) o numerze rejestracyjnym (...) został wyprodukowany w 2003 roku. Na dzień 21 sierpnia 2018 roku posiadał 348.187 km przebiegu. Okresowe badania techniczne pojazdu w latach 2011-2020 miały wynik pozytywny. T. M.
(2)jest czwartym właścicielem pojazdu. Po dokonaniu naprawy pojazdu wskutek zdarzenia z dnia 21 grudnia 2019 roku – zgodnie z kalkulacją sporządzoną przez ubezpieczyciela – został on doprowadzony do używalności, ale nie w pełni naprawiony. Wówczas poszkodowany T. M.
(2)dokonał dalszej naprawy pojazdu we własnym zakresie. (dowód: historia pojazdu marki A. (...) o numerze rejestracyjnym (...) – k. 117-118, zeznania świadka T. M.
(2)– k. 132-133) W dniu 20 stycznia 2020 roku T. M.
(2)zawarł z T. M.
(1)umowę cesji praw nr (...) , której przedmiot stanowiła wierzytelność w postaci prawa do dochodzenia pozostałej części odszkodowania wraz z wszelkimi prawami z nią związanymi przysługującymi cedentowi od Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W. w związku ze szkodą z dnia 21 grudnia 2019 roku w pojeździe marki A. (...) o numerze rejestracyjnym (...) . (dowód: umowa cesji praw nr (...) – k. 22-22v, oświadczenia – k. 23-24) W dniu 18 lutego 2020 roku Instytut (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. sporządził kalkulację naprawy pojazdu marki A. (...) o numerze rejestracyjnym (...) na skutek zdarzenia z dnia 21 grudnia 2019 roku, w której łączny koszt naprawy pojazdu został określony na kwotę 10.693,55 złotych. Za sporządzenie tej kalkulacji podmiot ten wystawił fakturę VAT nr (...) , obciążając T. M.
(1)obowiązkiem zapłaty kwoty 565,80 złotych brutto. (dowód: kalkulacja naprawy (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. – k. 33-40, faktura VAT nr (...) – k. 41) Wysokość kosztów naprawy uszkodzeń pojazdu marki A. (...) o numerze rejestracyjnym (...) powstałych w wyniku kolizji z dnia 21 grudnia 2019 roku pozwalających na przywrócenie stanu sprzed powstania szkody wynosi 10.693,55 złotych. Zakres powstałych uszkodzeń i koniecznych napraw obejmuje zderzak przedni, lewą osłonę zderzaka przedniego, reflektor lewy i błotnik lewy przedni (elementy przedniej lewej części pojazdu). Szacunkowa wartość rynkowa pojazdu marki A. (...) o numerze rejestracyjnym (...) sprzed szkody wynosi 12.800 złotych. Koszt naprawy pojazdu nie jest wyższy od oszacowanej wartości pojazdu sprzed szkody. W ramach naprawy pojazdu części alternatywne mogą być stosowane w sytuacjach, w których stwierdzono zamontowanie w pojeździe części nieoryginalnych. Zastosowanie części alternatywnych nie pozwala na przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody, bowiem tego typu części nie gwarantują takich samych właściwości użytkowych jak oryginalne. Różnice pomiędzy częściami O a (...) nie wynikają jedynie z widniejącego na nich logo producenta, ale również z innych parametrów. W alternatywnym wyliczeniu wysokość kosztów naprawy pojazdu z uwzględnieniem rabatów gwarantowanych przez Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w W. oraz dostępnych części jakości (...) wynosi 7.938 złotych brutto. (dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu rzeczoznawstwa motoryzacyjnego M. P.
(1)– k. 141-174, opinia uzupełniająca biegłego sądowego M. P.
(1)– k. 209-242) Sąd zważył, co następuje: Zgłoszone powództwo w zdecydowanej części było zasadne i w tym zakresie zasługiwało na uwzględnienie. Pozwany Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w W. uznał swoją odpowiedzialność za skutki zdarzenia komunikacyjnego z dnia 21 grudnia 2019 roku co do zasady, stąd też nie wymagają szczegółowego odniesienia kwestie związane z podstawami tej odpowiedzialności. W realiach niniejszej sprawy spór oscylował wokół granicy odpowiedzialności pozwanego ubezpieczyciela, przy czym żądanie powództwa zawierało w sobie roszczenie odszkodowawcze dotyczące uzupełnienia dotychczas przyznanego odszkodowania za naprawę pojazdu w kwocie 3.946,95 złotych brutto. Granice odpowiedzialności za skutki zdarzenia wywołującego szkodę wyznacza art. 361 kc , który w § 1 stanowi, iż zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Odnosząc się do kwestii podnoszonej przez pozwanego, iż w realiach niniejszej sprawy niezasadnym jest zastosowanie części oryginalnych do naprawy pojazdu wskazać należy, że w orzecznictwie sądowym ugruntowanym od pewnego czasu jest pogląd wyrażony w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012 roku, zgodnie z którym zakład ubezpieczeń zobowiązany jest na żądanie poszkodowanego do wypłaty, w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, odszkodowania obejmującego celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty nowych części i materiałów służących do naprawy uszkodzonego pojazdu. Jeżeli ubezpieczyciel wykaże, że prowadzi to do wzrostu wartości pojazdu, odszkodowanie może ulec obniżeniu o kwotę odpowiadającą temu wzrostowi ( vide : uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012 roku sygn. akt III CZP 80/11, publ. OSNC 2012/10/112). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela wyrażone w tej uchwale stanowisko, w pełni aprobując przedstawioną w uzasadnieniu do uchwały argumentację. W orzecznictwie wskazuje się także, że uzyskana tytułem odszkodowania należność może być spożytkowana przez poszkodowanego w dowolny sposób, co oznacza, iż nie musi on za uzyskaną sumę pieniężną dokonywać naprawy uszkodzonego pojazdu ( vide : wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 1988 roku sygn. akt I CR 151/88, publ. LEX nr 8894, a także: A. G. , Kodeks cywilny . Komentarz. Zobowiązania część ogólna , publ. LEX 2011). Wskutek tego uznać należy, iż żądanie zapłaty odszkodowania nie musi być poprzedzone naprawą pojazdu. Wynika z tego również, że dokonanie niepełnej naprawy lub naprawy, której koszt był niższy niż rzeczywista szkoda, nie zwalnia odpowiedzialnego za szkodę z obowiązku wypłaty pełnego odszkodowania. W niniejszej sprawie – wobec zasadniczych rozbieżności stron co do kosztów naprawy pojazdu i związanej z tym wysokości szkody – na uwzględnienie zasługiwał wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu mechaniki samochodowej na okoliczność ustalenia kosztów naprawy samochodu uszkodzonego na skutek zdarzenia z dnia 21 grudnia 2019 roku, które pozwoliłyby przywrócić pojazd do stanu sprzed powstania szkody. Nie ulega wątpliwości, iż kwestia ta wymagała wiadomości specjalnych i miała bezpośrednie przełożenie na ocenę wysokości należnego powodowi odszkodowania. Powołany w sprawie niezależny biegły sądowy M. P.
(1)wskazał, że wysokość kosztów naprawy uszkodzeń pojazdu marki A. (...) o numerze rejestracyjnym (...) powstałych w wyniku kolizji z dnia 21 grudnia 2019 roku pozwalających na przywrócenie stanu sprzed szkody wynosi 10.693,55 złotych. Podał, że zakres powstałych uszkodzeń i koniecznych napraw obejmuje zderzak przedni, lewą osłonę zderzaka przedniego, reflektor lewy i błotnik lewy przedni (elementy przedniej lewej części pojazdu), zaś szacunkowa wartość rynkowa pojazdu marki A. (...) o numerze rejestracyjnym (...) sprzed szkody wynosi 12.800 złotych. Tym samym koszt naprawy pojazdu nie jest wyższy od oszacowanej wartości pojazdu sprzed szkody. Przy tym podkreślił, że w ramach naprawy pojazdów części alternatywne (...) mogą być stosowane w sytuacjach, w których stwierdzono zamontowanie w pojeździe części nieoryginalnych. Zastosowanie części alternatywnych nie pozwala natomiast na przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody, bowiem tego typu części nie gwarantują takich samych właściwości użytkowych jak oryginalne O . Co więcej, różnice pomiędzy częściami O a (...) nie wynikają jedynie z widniejącego na nich logo producenta, ale również z innych parametrów. Natomiast w alternatywnym wyliczeniu wysokość kosztów naprawy pojazdu z uwzględnieniem rabatów gwarantowanych przez Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w W. oraz dostępnych części jakości (...) oszacował na kwotę 7.938 złotych brutto. Pozwany kwestionował przedmiotową opinię. Podnosił, że nie można zgodzić się ze stwierdzeniem biegłego, iż tylko użycie części zamiennych nowych i oryginalnych przewróciłoby pojazdu do stanu sprzed zdarzenia. Powoływał się przy tym na wytyczne (...) dopuszczające możliwość zastosowania części zamiennych, a nie tylko nowych i oryginalnych. W ocenie Sądu opinia biegłego M. P.
(2)była przygotowana w sposób profesjonalny, fachowy i poparty rzeczową argumentacją. Nie budziła żadnych wątpliwości zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. Zawarte w opinii tezy wyrażone zostały w sposób jasny i zrozumiały, a wnioski w sposób logiczny wyciągnięte z poczynionych ustaleń. Natomiast w świetle wniosków biegłego oraz zapatrywań prawnych, w tym przywołanego stanowiska judykatury zarzuty podniesione przez pozwanego uznać należało za niezasadne. Mając na uwadze powyższe, jak i fakt, iż podstawową funkcją odszkodowania jest kompensacja, co oznacza, że odszkodowanie powinno przywrócić w majątku stan naruszony zdarzeniem wyrządzającym szkodę, zasadnym było oparcie wysokości szkody na opinii biegłego sądowego M. P.
(1), a konkretnie na ustalonych przez niego kosztach naprawy pojazdu i określenie na tej podstawie wysokości należnego powodowi odszkodowania na poziomie 10.693,55 złotych. Biorąc pod uwagę z dotychczas wypłaconą na rzecz poszkodowanego kwotę odszkodowania (3.946,95 złotych) pozostała część odszkodowania winna wynosić 6.746,60 złotych (10.693,55 zł – 3.946,95 zł). W ramach kwoty żądanej pozwem powód dochodził również kosztów, jakie poniósł w związku ze sporządzeniem prywatnej kalkulacji naprawy w kwocie 565,80 złotych. Pozwany stał na stanowisku, iż brak jest podstaw do refundacji stronie powodowej przedmiotowej kwoty. Sąd Najwyższy w uchwale w uchwale 7 sędziów z dnia 29 maja 2019 roku w sprawie o sygn. III CZP 68/18 stanął na stanowisku, iż nabywcy w drodze przelewu wierzytelności o odszkodowanie za szkodę komunikacyjną przysługuje od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej zwrot uzasadnionych kosztów ekspertyzy zleconej osobie trzeciej, gdy jej sporządzenie było w okolicznościach sprawy niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania. W realiach niniejszej sprawy poniesienie przez powoda przedmiotowego wydatku uznać należało za konieczne, celowe i uzasadnione. Jak wykazało bowiem postępowanie dowodowe, a w szczególności opinia biegłego sądowego, pozwany zaniżył wartość szkody. Zauważyć należy, że powód nie miał innej możliwości ustalenia faktycznych rozmiarów poniesionej szkody jak zwrócenie się do profesjonalisty – rzeczoznawcy. Poniesienie kosztu prywatnej ekspertyzy było zatem w okolicznościach sprawy obiektywnie uzasadnione i konieczne, a nadto pozostawało w normalnym związku przyczynowym między zdarzeniem wywołującym uszczerbek a szkodą ( vide : uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2004 roku sygn. akt III CZP 24/04, publ. OSNC 2005, nr 7-8, poz. 117). Tym samym – zgodnie z zasadą pełnego odszkodowania – oprócz zwrotu kosztów naprawy samochodu powodowi należał się zwrot wydatków poniesionych z tytułu sporządzenia prywatnej oceny technicznej w wysokości 565,80 złotych brutto udokumentowanych w sposób nie budzący wątpliwości fakturą VAT nr (...) . Mając powyższe na uwadze – na podstawie art. 415 kc w zw. z art. 805 § 2 pkt 1 kc – orzeczono jak w punkcie I wyroku. O odsetkach orzeczono w oparciu o art. 481 § 1 kc , aprobując wskazaną w pozwie datę wymagalności zapłaty kwoty 6.746,60 złotych. Natomiast częściowe oddalenie powództwa dotyczyło wyłącznie żądania odsetek od kwoty 565,80 złotych za okres poprzedzający dzień doręczenia pozwanemu odpisu pozwu, co miało miejsce w dniu 17 sierpnia 2020 roku. W ocenie Sądu dopiero wówczas pozwany popadł w zwłokę z zapłatą świadczenia wynikającego z faktury VAT nr (...) , bowiem we wcześniejszym okresie nie dokonał wezwania ubezpieczyciela do zapłaty przedmiotowej kwoty, a przynajmniej tego nie wykazał w niniejszym procesie. O kosztach procesu orzeczono w punkcie III wyroku – stosownie do jego wyniku – na podstawie art. 100 zd. drugie in principio kpc w z zw. z art. 98 § 1, § 1 1 i § 3 kpc w zw. z § 2 pkt 4 i § 15 ust. 1 Rozporządzenia z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie ( tekst jednolity: Dz.U. z 2015r. poz. 1800), zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.217,60 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 1.800 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Wśród udokumentowanych kosztów procesu znalazła się także opłata sądowa od pozwu w kwocie 400 złotych, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych oraz zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego sądowego w łącznej kwocie 1.000,60 złotych. /-/ sędzia Krzysztof Połomski