- w brzmieniu obowiązującym w spornym okresie, stronami są ubezpieczony, inna osoba, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja, organ rentowy i zainteresowany. Zainteresowanym jest ten, czyje prawa lub obowiązki zależą od rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli osoba taka nie została wezwana do udziału w sprawie przed organem rentowym, sąd wezwie ją do udziału w postępowaniu bądź z urzędu, bądź na jej wniosek lub na wniosek jednej ze stron (§ 2). Nie ulega wątpliwości, iż status zainteresowanej przysługiwał K. S. . Brak jednak podstaw do stwierdzenia, iż taki status winni posiadać również (...) Sp. z o.o. w O. oraz (...) Sp. z o.o. we W. , kontrahenci odwołującej, z którymi K. S. w spornym okresie była związana umowami o pracę i którzy dokonali zgłoszenia jej do ubezpieczenia, chyba że K. S. byłaby jednocześnie zleceniobiorcą spółki (...) i zachodziłaby sytuacja przewidziana w art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. 2016r., poz. 963 ze zm.), co w niniejszej sprawie nie miało jednak miejsca. Nie można także zasadnie twierdzić, że brak udziału w postępowaniu tychże spółek skutkował pozbawieniem ich możności obrony swych praw, co w konsekwencji miałoby prowadzić do nieważności postępowania ( art. 379 pkt 5 k.p.c. ). Dopiero w sytuacji, gdy konkretna osoba posiada status zainteresowanego ze względu na przedmiot określonego postępowania w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, wskazujący, że w określonym wypadku spełniona została ustawowa przesłanka prawna polegająca na tym, iż prawa i obowiązki tej osoby ”zależą” od rozstrzygnięcia w tej sprawie, to niewezwanie jej przez sąd do udziału w postępowaniu w charakterze strony ( art.
w związku z art.
) powoduje nieważność postępowania polegającą na pozbawieniu możności obrony praw - art. 379 pkt 5 w związku z art.
(por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 2014r., II UK 539/13, LEX nr 1511199 oraz z dnia 24 czerwca 2015r., I UK 373/14, LEX nr 1771398). Wypada przy tym podzielić stanowisko odwołującej prezentowane w odpowiedzi na apelację, iż nawet zakładając, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art.
k.p.c. , naruszenie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 lutego 2004r. (III CK 290/02) - pozbawienie strony możności obrony należy oceniać przez pryzmat konkretnych okoliczności sprawy i nie należy go wiązać wyłącznie z sytuacją całkowitego wyłączenia strony od udziału w postępowaniu. Przy analizie, czy doszło do pozbawienia strony możności działania, należy najpierw rozważyć, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych, a w drugiej kolejności trzeba sprawdzić, czy uchybienie to wpłynęło na możność strony do działania w postępowaniu, w końcu należy zbadać, czy pomimo realizacji tych przesłanek strona mogła bronić swych praw. Tylko w razie kumulatywnego spełnienia wszystkich tych trzech przesłanek można odpowiedzieć twierdząco, że strona została pozbawiona możności działania. Nie ma znaczenia natomiast, z jakich powodów to pozbawienie możności obrony nastąpiło, tj. czy było efektem działania sądu, strony przeciwnej, czy też osoby trzeciej. Tymczasem w ocenianym sporze brak jest jakichkolwiek praw (...) Sp. z o.o. oraz (...) Sp. z o.o. , które wymagałyby obrony, skoro podmioty te nigdy nie kwestionowały istnienia oraz skuteczności umów zleceń zawartych z zainteresowaną, jak również faktu bycia płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za zainteresowaną z tytułu stosunku zlecenia. W tym miejscu zaznaczyć trzeba, iż w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych płatnikiem składek jest pracodawca, jednostka organizacyjna, osoba fizyczna lub jednostka wypłacająca świadczenia, zobowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy do obliczenia, potrącenia z dochodów ubezpieczonych, rozliczenia oraz przekazania co miesiąc składki ze środków ubezpieczonego oraz własnych lub będących w jego dyspozycji do Zakładu (art. 46 ust. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 4 pkt 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , pojęcie ”płatnik składek” oznacza pracodawcę w stosunku do pracowników i poborowych odbywających służbę zastępczą oraz osobę fizyczną lub jednostkę organizacyjną, pozostającą z osobą fizyczną w stosunku prawnym, uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi. W rozpoznawanej sprawie zadaniem Sądu było rozstrzygnięcie, czy organ rentowy prawidłowo uznał, iż (...) Sp. z o.o. jest płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za zainteresowaną K. S. i czy zainteresowana podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od dnia 1 lipca 2012r. z tytułu świadczenia pracy na podstawie umowy zlecenia na rzecz odwołującej. A zatem, zweryfikowaniu podlegało, czy w spornym okresie istniał stosunek prawny łączący zainteresowaną i (...) Sp. z o.o., który stanowiłby tytuł do objęcia zainteresowanej ubezpieczeniem społecznym. Bowiem tylko w takim wypadku odwołująca mogłaby być uznana za płatnika składek za zainteresowaną. Z prawidłowych ustaleń Sądu I instancji jednoznacznie wynika, że tego rodzaju stosunek prawny między zainteresowaną a odwołującą nie istniał. Podkreślić bowiem należy za Sądem Okręgowym, iż w dniu przekazania przez odwołującą części pracowników w trybie art. 23 1 k.p. na rzecz (...) Sp. z o.o. , zainteresowana K. S. nie znajdowała się w ich gronie. Nie była w tej dacie też zleceniobiorcą (...) Sp. z o.o. Zasadnie zatem Sąd I instancji uznał, iż zaskarżona decyzja była wadliwa. Wobec kategorycznego ustalenia, że w spornym okresie między (...) Sp. z o.o. a zainteresowaną K. S. nie istniał żaden stosunek prawny, bezprzedmiotowym stało się prowadzenie dalszych rozważań przez Sąd II instancji w zakresie pozostałych zarzutów podniesionych w apelacji. Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na mocy art. 385 k.p.c. oddalił apelację organu rentowego, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym orzeczono po myśli art. 98 k.p.c. oraz § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 490 ze zm.) - biorąc dodatkowo pod uwagę regulację przewidzianą w § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r., poz. 1804). /-/SSA G. Pietrzyk - Cyrbus /-/SSA A. Grymel /-/SSA L. Jachimowska Sędzia Przewodniczący Sędzia MP
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.