Sad powszechny, I Ns 66/16

(1)o stwierdzenie nabycia spadku oraz o zgodny dział spadków p o s t a n a w i a I. U s t a l i ć, że przedmiotem zgodnego działu spadków po M. C.

(1)s. W. i M. , zmarłym w dniu 04.09.2015 r., oraz po M. C.

(2)z domu G. c. J. i H. , zmarłej w dniu 05.02.2015 r. jest: - zabudowana nieruchomość gruntowa o powierzchni 0,0429 ha, oznaczona w ewidencji gruntów numerem (...) , położona w S. w województwie (...) , posadowiony jest na niej budynek mieszkalny, murowany, piętrowy, wolnostojący o wartości 300.000 zł (trzysta tysięcy złotych), a dla nieruchomości w Sądzie Rejonowym w. (...) prowadzona jest księga wieczysta o numerze (...) , gdzie w Dziale II własność na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej wpisana jest na rzecz M. C.

(1)s. W. i M. i dla M. C.

(3)c. J. i H. . II. D o k o n a ć zgodnego działu spadków w ten sposób, że:

1. p r z y z n a ć dla G. W. c. M. i M. (PESEL: (...) ) na w ł a s n o ś ć zabudowaną nieruchomość położoną w S. przy ulicy (...) oznaczoną jako działka numerem ewidencyjny (...) , o wartości 300.000 zł (trzysta tysięcy złotych) szczegółowo opisaną w punkcie I.
2. z a s ą d z i ć od wnioskodawczyni G. W. (PESEL: (...) ) na rzecz uczestników: - A. C. s. M. i M. - D. V.

(2)z domu C. c. M. i M. należności w kwotach po 50.000 (pięćdziesiąt tysięcy złotych), dla każdego uczestnika z tytułu spłaty pieniężanej udziału spadkowego, w terminie do 3 (trzech) miesięcy, licząc od daty prawomocności niniejszego orzeczenia spadkowego, pod rygorem zapłacenia odsetek w wysokości ustawowej za opóźnienie od dnia wymagalności do dnia zapłaty. III. U s t a l i ć, że uczestnicy: A. C. i D. V.

(2)z domu C. , mają partycypować w ewentualnej spłacie nieprzedawnionych długów spadkowych M. C.

(3), każdy po 1/3 ich wysokości do czynnej wartości spadku, który został im dany z dobrodziejstwem inwentarza. IV. U s t a l i ć, że wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą koszty postępowania sądowego związane z ich udziałem w sprawie, w tym koszty zastępstw pełnomocników – adwokata i radcy prawnego. V. U s t a l i ć, że wnioskodawczyni uiściła opłaty sądowe od zgodnego wniosku o dział spadków i stwierdzenie nabycia spadku. Sygn. akt I Ns 66/16 UZASADNIENIE postanowienia z dnia 13 lutego 2019 r. W dniu 29.06.2011 r. G. W. złożyła w Sądzie Rejonowym w S. wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po ojcu M. C.

(1)zmarłym w dniu 09.04.2015r. oraz o przeprowadzenie działu spadku po rodzicach, przy czym jej matka M. C.

(3)zmarła w dniu 05.02.2015r., a po niej właściwe postępowanie spadkowe zostało już wszczęte. Równocześnie wskazano przedmiot działu, którym jest zabudowana nieruchomość stanowiąca wspólność majątkową małżeńską, położona w S. przy ulicy K. (...) nr (...) , przy czym działka oznaczona nr (...) jest zabudowana budynkiem mieszkalnym. Nade wszystko zainteresowana przedstawiła testament notarialny ojca sporządzony w dniu 20.10.2011r., którym została ustanowiona jedyna spadkobierczynią, nadto zgłosiła szczegółowe propozycje działowe wnosząc o przyznanie jej na własność rzeczonej nieruchomości, zaś pozostali spadkobiercy otrzymaliby z tytułu udziału po zmarłej matce M. C.

(3)należne im pieniężne spłaty adekwatne do ich udziałów (k. 3-4). Wnioskodawczyni przedłożyła także wymaganą dokumentację z księgi wieczystej o nr (...) i materiały geodezyjne dla wykazania, na dzień otwarcia spadków tytułu własności spadkodawców, rodziców (odpis księgi wieczystej i wypis z rejestru gruntów w kopercie k. 5). Sąd, na podstawie niżej przedstawionych dowodów, ustalił następujący stan faktyczny: Bezspornie w odrębnym postępowaniu Sąd Rejonowy w. (...) prawomocnym postanowieniem z dnia 09.06.2017r. – sygn. akt I Ns (...) stwierdził, że spadek po M. C.

(3), zd. G. c. J. i H. zmarłej w dniu 05 lutego 2015r. w S. na podstawie ustawowego porządku dziedziczenia z dobrodziejstwem inwentarza nabyli: syn A. C. , oraz córki: D. V.

(1), zd. C. i G. W. zd. C. po 1/3 części każde z nich. (Dowody: odpis postanowienia Sądu z dnia 09.06.2017 r. – k. 114, oraz akta z w/w postępowania spadkowego o sygnaturze akt I Ns (...) , przy czym orzeczenie to jest na k. 107). W trakcie rozpoznawania rzeczonego wniosku nade wszystko Sąd dopuścił w sprawie następujące dowody: z aktu zgonu dla ustalenia daty otwarcia spadku M. C.

(1), przy czym ów dokument został przetłumaczony z języka angielskiego na język polski. Zgodnie z wymogami art. 671 § 1, 2, 3 kpc odebrano również od wnioskodawczyni zapewnienie spadkowe, zaś córka spadkodawcy G. W. (PESEL: (...) , legitymująca się też paszportem nr (...) wydanym przez Konsula RP w N. zapewniła, że jej ojciec M. C.

(1)s. W. i M. zmarł 04.09.2015r. w H. (...) w USA, gdzie też stale ostatnio przed śmiercią zamieszkiwał od 1986r. Posiadał obywatelstwo polskie i amerykańskie. W chwili śmierci był rozwiedziony. Natomiast zawierał związek małżeński jedynie z M. C.

(2)z domu G. . Jako spadkobierców ustawowych pozostawił z małżeństwa dwie córki i syna, mianowicie G. W. , D. V.

(1)i A. C. . Nie miał on innych dzieci własnych ani przysposobionych. Ojciec wnioskodawczyni sporządził w Polsce swój jedyny testament spisany przez notariusza J. O. w Kancelarii Notarialnej w S. w dnia 20.10.2011r. Nadto za życia spadkodawcy jego dzieci nie zrzekały się dziedziczenia, ani nie składały oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku. Nikt z tych osób nie był uznany przez Sąd za niegodnego dziedziczenia. Zainteresowana po myśli art. 640 § 1 kpc . złożyła oświadczenie, że spadek przyjmuje z dobrodziejstwem inwentarza po swoim ojcu M. C.

(1). G. W. składając zeznanie poddała, iż ojciec nie zostawił długów spadkowych, a w skład obu spadków po rodzicach wchodzi wyłącznie dom mieszkalny położony w S. , przy ulicy (...) , którego rodzice byli współwłaścicielami za zasadach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. Spadkobierczyni przedstawiła, iż chce otrzymać wskazaną nieruchomość na wyłączną własność, jednocześnie dokona odpowiednich spłat pieniężnych na rzecz uczestników – rodzeństwa. Na podstawie odpisu księgi wieczystej (...) ustalono faktyczną schedę spadkową, a nade wszystko, że nieruchomość którą stanowi działka zabudowana nr (...) jest wspólnością majątkową małżeńską. Dodatkowo wypis z rejestru gruntów określał powierzchnię zabudowanej nieruchomości, a konfiguracja w terenie została przedstawiona na podstawie mapy ewidencji gruntów i budynków. (Dowód: zapewnienie spadkowe k. 10, odpis w/w księgi wieczystej oraz wypis z rejestru gruntów – w kopercie k. 5). Po przeprowadzeniu właściwego postępowania dowodowego w szczególności ustalono, że jego uczestnicy nie zgłosili zarzutów w przedmiocie ważności testamentu ich ojca, dlatego Sąd postanowieniem z dnia 07.02.2018r. zgodnie z art. 950 kc. s t w i e r d z i ł, że spadek po M. C.

(1)s. W. i M. zmarłym w dniu 4 września 2015r. w miejscowości H. w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej na podstawie testamentu notarialnego sporządzonego w Kancelarii Notarialnej w S. w dniu 20 października 2011r. przed notariuszem J. O. (repertorium A numer (...) ) z dobrodziejstwem inwentarza nabyła w c a ł o ś c i córka G. W. c. M. i M. (PESEL: (...) ). (Dowód: postanowienie spadkowe z dnia 07.02.2018 r. k. 60). Dla przeprowadzenia działu spadków na rozprawie w dniu 23.05.2018r. pełnomocnik wnioskodawczyni w szczególności złożył w Sądzie operat szacunkowy opracowany przez rzeczoznawcę budowlanego mgr. inż. W. W. , dotyczący ustalenia wartości rynkowej podanej wyżej nieruchomości zabudowanej położonej w S. przy ulicy (...) , na łączna kwotę 276.200 zł. Ów rzeczoznawca w szczególności wykazał, że budynek wolnostojący, o powierzchni użytkowej 105,7 m

(2), piętrowy, podpiwniczony na całej powierzchni, posiadający strych, jest użytkowany od roku 1985, a działka na której jest posadowiony ma powierzchnię 4289 m

(2). Pełnomocnik uczestników w całości zaakceptował rzeczoną wycenę rzeczoznawcy majątkowego, przy czym wnioskodawczyni zaproponowała aby do rozliczenia spadku przyjąć kwotę 300.000 zł - jako z g o d n e ustalenie wartości tej nieruchomości (zob. k. 68). (Dowody: operat szacunkowy – w kopercie k. 67). Równocześnie wraz z prowadzonym postępowaniem działowym były podejmowane czynności dla jednoznacznego ustalenia czy, a jeśli tak to w jakiej wysokości spadkodawczyni M. C.

(3)pozostawiła długi spadkowe, kredyty lub pożyczki, a jeśli tak, czy są wymagalne (por. k. 79, 80, 71, 101, 116). Sąd bowiem nie otrzymał odpowiedzi od Banku (...) – k.110 oraz od firmy (...) ( k. 79), mimo wezwania skierowanego do tych instytucji. Pełnomocnik wnioskodawczyni na każdym etapie postępowania wnosił aby, rzeczoną nieruchomość otrzymała na własność wnioskodawczyni dokonując w zamian odpowiednich spłat pieniężnych dla uczestników. Pismem z dnia 11.01.2019r. pełnomocnik uczestnika złożył oświadczenie, iż uznaje przedmiotowy wniosek w przedmiocie działu spadku, a mianowicie by własność nieruchomości otrzymała wnioskodawczyni z obowiązkiem spłaty dla uczestników należności w kwotach po 50.000 zł przy czym rzeczone oświadczenie stanowi propozycje ugodową. Dodatkowo wskazano, iż gdyby w przyszłości miały być ujawnione ewentualne wymagalne długi M. C.

(3), wówczas adekwatnie do udziałów zostaną one spłacone przez jej syna A. C. , oraz córki: D. V.

(1), zd. C. i G. W. zd. C. . W odpowiedzi na porozumienie działowe pełnomocnik wnioskodawczyni pismem z dnia 31.01.2019r. potwierdził, że zainteresowana G. W. akceptuje w/w sposób zgodnego podziału majątku (zob. k 124). Dodatkowo, na rozprawie w dniu 30.01.2019r. pełnomocnik uczestnika oświadczył, że podtrzymuje wciąż a k t u a l n e stanowisko w przedmiocie sposobu przeprowadzenia działu spadku oraz naprowadzał, że z dotychczas z przeprowadzonych czynności dowodowych wynika, iż nie jest sporne, że przedmiotowa nieruchomość działowa ma łączną wartość 300.000 zł, zaś uczestnik w tej masie spadkowej ma udział 1/6 części, co określa wysokość spłaty na 50.000 zł. Nadto w sprawie działowej ma zastosowanie przepis art. 1034 kc. , mianowicie także w tym znaczeniu, że Sąd „nie rozstrzyga o długach spadkowych”, przy czym wciąż nie ma skonkretyzowanych wierzycieli i nie jest wiadome, czy istnieją ich ewentualne roszczenia, czy nie są przedawnione, bądź że już zostały zaspokojone. Dokonując rzeczonego opisu i oszacowania majątku spadkowego należy wskazać, iż jego wartość została wyceniona przez rzeczoznawcę majątkowego z zakresu wyceny nieruchomości zabudowanych, a w tym przedmiocie w trakcie prowadzonego postępowania zostały złożone przez zainteresowanych z g o d n e propozycje działowe. Dowody przedstawione, w szczególności z dokumentów oraz spadkowych orzeczeń sądowych pozwoliły Sądowi przeprowadzić dział spadku po zmarłych M. C.

(1)i po M. C.

(3). W szczególności propozycje działowe zostały zgodnie przedstawione przez zainteresowanych spadkobierców. Nadto opinia biegłego rzeczoznawcy oraz zgodne oświadczenia spadkobierców złożone w tym przedmiocie dały podstawę prawidłowego ustalenia wartości schedy spadkowej. Sąd zważył, co następuje: Wspólność prawa do majątku spadkowego jest szczególnym przypadkiem wspólności powstałej na skutek dziedziczenia. W tej materii Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 5.06.1991r. – sygn. akt II CRN 125/91 (niepubl.) wyjaśnił, że wspólność masy majątkowej w postaci spadku nabytego przez kilku wspólników, stanowi współwłasność, która może być zniesiona w myśl przepisów art. 210 i nast. kc , oraz art. 617 i nast. kpc , lecz konieczne jest także zastosowanie przepisów art. 1035 i nast. kc , oraz art. 680 i nast. kpc . Sąd, dokonując przedmiotowego podziału spadku i zniesienia współwłasności miał na względzie przytoczone wyżej klauzule generalne, natomiast realizując dyrektywę art. 622 § 2 k.p.c. , uwzględniając z g o d n ą wolę spadkobierców (consensus facit legem) dokonał działu spadku w ten sposób, że po myśli art. 680 § 1 kpc ustalił, że przedmiotem zgodnego działu spadków po M. C.

(1)s. W. i M. , zmarłym w dniu 04.09.2015 r., oraz po M. C.

(2)z domu G. c. J. i H. , zmarłej w dniu 05.02.2015r. jest w y ł ą c z n i e zabudowana nieruchomość gruntowa o powierzchni 0,0423 ha, oznaczona w ewidencji gruntów numerem (...) , położona w S. , a posadowiony jest na niej budynek mieszkalny, murowany, piętrowy, wolnostojący o wartości 300.000 zł, zaś dla nieruchomości w Sądzie Rejonowym w. (...) prowadzona jest księga wieczysta o numerze (...) , gdzie w Dziale II własność na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej wpisana jest na rzecz: M. C.

(1)s. W. i M. i dla M. C.

(3)c. J. i H. . Uwzględniając powyższe – zgodne propozycje – z tej strony Sąd dokonał działu spadków w ten sposób, że: - p r z y z n a ł dla G. W. c. M. i M. na w ł a s n o ś ć zabudowaną nieruchomość położoną w S. przy ulicy (...) oznaczoną jako działka numerem ewidencyjny (...) , o wartości 300.000 zł. Jednocześnie z a s ą d z i ł od wnioskodawczyni na rzecz uczestników A. C. , oraz D. V.

(1)z domu C. należności w kwotach po 50.000 zł dla każdego uczestnika z tytułu spłaty pieniężnej udziału spadkowego, w terminie do trzech miesięcy, licząc od daty prawomocności niniejszego orzeczenia spadkowego, pod rygorem zapłacenia odsetek w wysokości ustawowej za opóźnienie od dnia wymagalności do dnia zapłaty. Zgodnie z wymogami procedury po myśli art. 1034 kc i art. 686 kpc Sąd ustalił, że uczestnicy: A. C. i D. V.

(2)z domu C. , mają partycypować w ewentualnej spłacie nieprzedawnionych długów spadkowych M. C.

(3), każdy po 1/3 ich wysokości do czynnej wartości spadku, który został im dany z dobrodziejstwem inwentarza, gdyż przedmiotem działu spadku mogą być wyłącznie aktywa, a jak naprowadzał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20.09.2000r. (sygn. I CKN 1298/00 OSNC z 2001r. nr 6 poz. 94) „podział długów następuje z mocy prawa odpowiednio do podziału aktywów”. Także zgodnie z wymogami art. 520 § 1 kpc Sąd orzekł, że wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą koszty postępowania sądowego związane z ich udziałem w sprawie, w tym koszty zastępstw pełnomocników – adwokata i radcy prawnego. Nadmieniono, iż wnioskodawczyni uiściła opłaty sądowe od zgodnego wniosku o dział spadków i stwierdzenie nabycia spadku. W omawianym przypadku nie zaistniała faktyczna potrzeba orzekania, by zainteresowani wydali G. W. nieruchomość ( art. 624 kpc ). Podstawę prawną przedmiotowego orzeczenia stanowią w szczególności normy art. 688 k.p.c , w zw. z art. 618 § 1 i 2 k.p.c. , oraz art. 211, 1035 k.c. Należy zwrócić uwagę, iż wszystkie wskazane spłaty pieniężne mają być wykonane w terminie do trzech miesięcy, licząc od daty prawomocności niniejszego orzeczenia spadkowego, pod rygorem zapłacenia odsetek w wysokości ustawowej za opóźnienie od dnia wymagalności do dnia zapłaty. Określając powyższy termin dokonania spłat Sąd uwzględnił r e a l n e możliwości płatnicze zobowiązanej, która otrzymała majątek, dający także podstawą odpowiedniego zabezpieczenia, dla otrzymania kredytu w celi zrealizowania powyższych spłat.