Sygn. akt II Ca 240/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 października 2013r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Maria Leszczyńska (spr.) Sędziowie SO Irena Dobosiewicz SO Aurelia Pietrzak Protokolant sekr. sądowy Tomasz Rapacewicz po rozpoznaniu w dniu 9 października 2013r. w Bydgoszczy na rozprawie sprawy z powództwa: L. P. przeciwko: Powiatowi (...) o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Tucholi z dnia 21 listopada 2012r. sygn. akt. I C 673/12 I. oddala apelację, II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 300 zł (trzysta) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Na oryginale właściwe podpisy 2 II Ca 240/13 UZASADNIENIE Powód, L. P. , wniósł o zasądzenie od pozwanego, Powiatu (...) , kwoty 1.500 złotych oraz kwoty 1,07 złotych tytułem skapitalizowanych odsetek od kwoty roszczenia głównego za okres od dnia 27 września 2012 roku do dnia 28 września 2012 roku, wraz z dalszymi ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu powód wskazał, że w 2004 roku uiścił w trybie administracyjnym 3 opłaty za wydanie kart pojazdu, przy pierwszej rejestracji pojazdów używanych w Polsce. Powód powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2012 roku, który dopuścił drogę sądową dla dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych przed dniem 1 stycznia 2010 roku opłat za wydanie kart pojazdu oraz na postanowienie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 10 grudnia 2007 roku w kwestii zgodności przepisów rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 roku Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, z przepisami WE, która to oplata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu, jeśli jest on tam już zarejestrowany. Jednocześnie Sąd Najwyższy w powołanej uchwale z dnia 6 czerwca 2012 roku wypowiedział się w kwestii zasady pierwszeństwa stosowania prawa wspólnotowego, która zobowiązuje organ administracyjny i sąd krajowy do stosowania prawa wspólnotowego i do odstąpienia od stosowania sprzecznych z nim przepisów krajowych. Postanowienie Trybunału ma skutek ex tunc, i w świetle tego kupujący nie był w ogóle zobowiązany do uiszczenia tej opłaty. Z tego względu powód domaga się zapłaty na podstawie art. 405 i następnych kodeksu cywilnego . Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o odrzucenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu podnosząc zarzut niedopuszczalności drogi sądowej. Zdaniem pozwanego kwestia dopuszczalności drogi sądowej była przedmiotem badania Sądu Najwyższego w uchwale z dnia 16 maja 2007 roku, lecz zmienił się obecnie stan prawny, albowiem od dnia 1 stycznia 2010 roku weszła w życie ustawa o finansach 3 publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 roku. Zawiera ona definicję środków publicznych, do których należy opłata za kartę pojazdu, do których z kolei zastosowanie w postępowaniu mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy -Ordynacja podatkowa. Jest to tryb szczególny, administracyjny, który wyłącza drogę postępowania przed sądem powszechnym. Zdaniem pozwanego nie można także w tej sprawie domniemywać dopuszczalności drogi sądowej, z uwagi na regulację szczególną. W przypadkuJiieuwzględnienia powyższego zarzutu pozwanynadto wskazał, iż nie mógł nie stosować wskazanego przez powoda rozporządzenia, który obowiązywał wówczas w porządku prawnym. Brak było innego przepisu, który wskazywałby na obowiązek pobierania innej kwoty, niż wskazana, w okolicznościach sprawy. Nadto pobierana opłata, zdaniem pozwanego, nie była nienależna, skoro podstawa do jej pobierania nadal istniała (k. 13-16 akt). Sąd Rejonowy w Tucholi wyrokiem z dnia 21 listopada 2012 r. zasądził od pozwanego Powiatu (...) na rzecz powoda L. P. kwotę 1.501,07 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 29 września 2012 r. do dnia zapłaty oraz zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 693 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Z motywów rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego wynikało, co następuje: L. P. w dniach 14 września 2004 roku, 16 września 2004 roku i 14 maja 2004 roku, dokonał pierwszej rejestracji w Polsce 3 używanych pojazdów, sprowadzonych z innego kraju UE, marki R. , O. i V. (...) . Z tego tytułu za wydanie wszystkich kart pojazdów uiścił opłatę administracyjną w kwocie łącznej 1.500 złotych. Powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty nienależnie pobranej opłaty w kwocie po 500 złotych za każdy pojazd, w terminie do dnia 26 września 2012 roku. Powyższy stan faktyczny był niesporny pomiędzy stronami i wynikał z przedłożonych dokumentów. Zarzut niedopuszczalności drogi sądowej nie był uzasadniony. Powołana przez pozwanego regulacja w postaci ustawy o finansach publicznych z 2009 roku, zdaniem Sądu, nie wyłącza drogi sądowej. Potwierdził to już dwukrotnie Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 maja 2007 roku (sygn. akt III CZP 35/2007) oraz w uchwale z dnia 6 czerwca 2012 roku (sygn. akt III CZP 24/12), o której pozwany nie wspomniał w 4 odpowiedzi na pozew, a która odnosi się wprost do stanu prawnego, jaki zaistniał po wejściu w życie ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 roku . Sąd meriti w całości podziela rozważania Sąd Najwyższego w zakresie samej dopuszczalności drogi sądowej w sprawach o zwrot opłat za wydanie karty pojazdu. Nadto w ocenie Sądu dopuszczalność drogi sądowej w sprawie należy domniemywać ( art 2 kpc ) i rozumieć ją stosunkowo szeroko, na co wskazuje bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego. W konsekwencji musi istnieć konkretny przepis prawa, który wprost wyznacza dla sprawy drogę administracyjną, jako wyłączną. Takiego wskazania dla spraw związanych z opłatami za kartę pojazdu brak w powołanych przez pozwanego przepisach. Niezależnie od tego podnieść należy, że nie jest uzasadnione odrzucenie pozwu z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej w sprawie nie mającej cech sprawy cywilnej, ale w której powód przedstawił okoliczności i zdarzenia, które mogą stanowić cywilnoprawne źródło jego żądań (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2010 roku w sprawie IV CSK 554/09, Lex nr 738131). Powód swoje roszczenie oparł na instytucji nienależnego świadczenia, jako jedną z instytucji prawa cywilnego. Z tych powodów Sąd odmówił odrzucenia pozwu. W ocenie Sądu roszczenie powoda było zasadne. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 2 czerwca 2010 roku (sygn. akt III CZP 37/10, Lex nr 578583), rozważając kwestię zwrotu nienależnie pobranych opłat za kartę pojazdu stwierdził na wstępie, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia wymaga przede wszystkim odpowiedzi na pytanie, czy przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 roku, na podstawie którego została od powoda pobrana opłata za kartę pojazdu zakupionego na terenie państwa należącego do Unii Europejskiej i sprowadzonego do Polski, był zgodny z prawem wspólnotowym. Wskazać bowiem należy, że zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego zobowiązuje nie tylko sąd danego kraju, ale także organ administracyjny, do stosowania prawa wspólnotowego i odstąpienia od stosowania sprzecznych z nim przepisów prawa wewnętrznego, krajowego (tak m.in. WSA w Warszawie z dnia 4 listopada 2009 roku, sygn. akt III SA/Wa 832/09, Lex nr 550223), niezależnie od wyroku polskiego Trybunału Konstytucyjnego, który odroczył utratę mocy obowiązującej przepisów rozporządzenia, w drodze wyroku z dnia 17 stycznia 2006 roku, w sprawie o sygnaturze U 6/04. W sprawie zgodności odpowiedniego przepisu rozporządzenia z 2003 roku z prawem 5 wspólnotowym Europejski Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu w dniu 10 grudnia 2007 roku w sprawie C-134/07, zajął stanowisko, że art. 90 akapit pierwszy WE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie takiej, jak przewidziana w § 1 ust. ł rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku , która to w praktyce była nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli., jest on tam już zarejestrowany. Traktat WE jest umowa międzynarodową, ratyfikowaną przez RP, która była w odpowiednim trybie ogłoszona w Dzienniku Ustaw. Zgodnie zaś z przepisem art. 91 Konstytucji RP ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw RP, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana. Także z art. 10 TWE należy wywieść zasadę pierwszeństwa, która nakłada na sąd krajowy obowiązek pominięcia normy prawa krajowego, jeśli stwierdzi, że jest ona sprzeczna z normą wspólnotową. Zasada ta została wprost sformułowana w dotychczasowym orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Postanowienie z dnia 10 grudnia 2007 roku ma skutek ex tunc, tj. wywołuje skutek od samego początku obowiązywania niezgodnego z prawem wspólnotowym przepisem. W świetle tego nakładanie opłaty za kartę pojazdu było od samego początku sprzeczne z prawem unijnym. Oznacza to, że kupujący pojazd i rejestrujący go po raz pierwszy w Polsce, nie był w ogóle zobowiązany do uiszczenia tej opłaty. Bez znaczenia zatem na roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia pozostaje odroczenie obowiązywania w mocy przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 roku. Sąd Rejonowy jednocześnie zauważa, że powyższe postanowienie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007 roku odnosi się do pełnej wysokości opłaty pobieranej za kartę pojazdu w kwocie 500 złotych, a nie jej części czy różnicy pomiędzy kwotami pobieranymi w tym przedmiocie poprzednio i obecnie. Po pierwsze. Trybunał uznał za sprzeczne z prawem wspólnotowym pobieranie opłaty w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego, przywiezionego z innego kraju członkowskiego UE w sytuacji, gdy opłata taka nie jest nakładana w związku z nabyciem 6 w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on już tam zarejestrowany. Po drugie, skoro dany przepis uznano za sprzeczny i z tego powodu nie mógł być on stosowany, to na dzień faktycznego uiszczenia przez osoby rejestrujące pojazdy w Polsce pełnej opłaty 500 złotych, nie było skutecznego przepisu, który ustalałby wysokość jakiejkolwiek opłaty za tą czynność rejestracyjną. Zatem spełnione wówczas świadczenia były nienależne. Zatem uznając,*że wykazane zostały przesłanki nienależytego świadczenia z art. 410 § 2 kc w zakresie zgłoszonego roszczenia, Sąd zasądził od pozwanego dochodzą przez powoda kwotą 1.501,07 złotych, tj. wraz z kwotą odsetek ustawowych, obliczoną za okres od daty wyznaczonej w wezwaniu do zapłaty do daty poprzedzającej wniesienie pozwu, jako kwotę skapitalizowanych odsetek (punkt ł wyroku). O dalszych odsetkach orzeczono zgodnie z żądaniem pozwu, w związku ze zwłoką dłużnika w spełnieniu świadczenia ( art. 455 kc ). O kosztach procesu orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, na podstawie art. 98 kpc i przepisów rozporządzenia z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z późn.zm - punkt 2 wyroku). Wyrok Sądu Rejonowego zaskarżył apelacją w całości pozwany zarzucając :
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.