Sygn. akt II Ka 735/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 stycznia 2022r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Półtorak Protokolant: st. sekretarz sadowy Paulina Jarczak przy udziale Prokuratora Jakuba Pogorzelskiego po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2022 r. sprawy Z. G.
(1)oskarżonego z art. 190 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez oskarżyciela publicznego i oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 29 czerwca 2021 r. sygn. akt II K 607/20 wyrok uchyla i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 735/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z 25.06.2021 r. sygn. akt II K 607/20 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.
- Ocena dowodów 2.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Zarzut Apelacja prokuratora: Obraza przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 4 kpk , art. 7 kpk i art. 410 kpk poprzez uwzględnienie, wbrew zasadzie obiektywizmu i w sposób wykraczający poza ramy swobodnej oceny dowodów, jedynie okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego Z. G. przy jednoczesnym pominięciu dowodów przemawiających za jego winą, w szczególności spójnych i konsekwentnych zeznań pokrzywdzonych E. i J. O. a przez to błędną ocenę materiału dowodowego, co doprowadziło do uniewinnienia w/wym. od popełnienia zarzucanego mu czynu, podczas gdy prawidłowa i wszechstronna analiza całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonana w zgodzie ze wskazaniami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, powinna doprowadzić do wniosku, że Z. G. swoim zachowaniem wyczerpał znamiona przestępstwa określonego w art. 190 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk . Zarzuty zawarte w apelacji oskarżyciela posiłkowego:
- obraza przepisów prawa procesowego, która miała wpływ na treść orzeczenia, a w szczególności art. 7 kpk poprzez dokonanie dowolnej i sprzecznej z zasadami logicznego rozumowania oceny dowodów w postaci zeznań pokrzywdzonych E. i J. O. . Nie danie wiary przez Sąd tym zeznaniom, które są logiczne i spójne oraz prowadzą do wniosku, że wina oskarżonego nie budzi najmniejszych wątpliwości. Tymczasem Sąd nawet w najmniejszym stopniu nie uzasadnił powodów tego błędnego stanowiska;
- błąd w ustaleniach fabrycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, polegający na błędnym uznaniu, iż oskarżony nie dokonał zarzucanego mu przestępstwa, przyjmując bezkrytycznie jego kłamliwe wyjaśnienia;
- z naruszeniem przepisów postępowania Sąd odstąpił od ustalenia stanu faktycznego opartego na zarzucie z art. 190 kk lecz skupił swoją uwagę nad opiekuńczą rolą oskarżonego w zakresie bezprawnej odbudowy iluzorycznej tamy bobrów;
- naruszenie praw oskarżyciela posiłkowego przez odrzucenie i nie wzięcie pod uwagę dowodów złożonych na rozprawie w dniu 15 czerwca 2021 r. a są to dowody o niezwykle istotnym znaczeniu bowiem obalają tezę żerowania bobrów w rejonie działki rolnej nr ewid. 102/4 którą Sąd wspólnie z oskarżonym forsował praktycznie podczas całego przewodu. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Z uwagi na fakt, iż zarzuty zawarte w obu apelacjach częściowo są tożsame (dotyczy to w szczególności dokonania biernej za niewłaściwej oceny dowodów oraz poczynienie na tej podstawie błędnych ustaleń faktycznych) Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku odniesie się do nich łącznie. Niemniej wcześniej rozważyć należało zarzut, który wprawdzie nie został expresiś verbis sformułowany w apelacji oskarżyciela posiłkowego, niemniej można i należy go wydedukować z uzasadnienia tego środka odwoławczego. Rozstrzygając przedmiotowo sprawę Sąd nie uwzględnił ostatecznych rozstrzygnięć jakie zapadły w sprawie II W 942/20 i zebranego tam materiału dowodowego. W sprawie tej w charakterze obwinionych występował Z. G.
(2), któremu zarzucano popełnienie 3 czynów (z art. 476 pkt 1 i art. 478 pkt 1, art. 478 pkt 2 ustawy z dnia 20.07.2017 r. Prawo wodne oraz J. O. (z art. 131 ust. 13 ustawy z dnia 16.04.2001 r. o Ochronie przyrody). W sprawie tej orzekał s. M. Zboina, który postanowieniem z 14.12.2020 r. umorzył wobec Z. G.
(1)postępowanie w zakresie czynów z art. 476 ust. 1 i art. 478 pkt 1 ustawy Prawo wolne uznając, że działanie jego nie było społecznie szkodliwe, ponieważ ukierunkowane było na niesienie pomocy chronionym zwierzętom (postępowanie to uprawomocniło się w I instancji). Ponadto wyrokiem nakazowym z 13 stycznia 2021 r, Sąd w tym samym składzie personalnym, skazał Z. G.
(1)za czyn z art. 478 pkt 2 Prawo wodne , a J. O. za wykroczenie z art. 131 ust. 13 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody , który miał polegać na zniszczeniu tamy bobrów (od oby tych skazań obwinieni wnieśli sprzeciwy). Zbieżność sprawozdawcy w oby tych sprawach zauważył zarówno referent składając wniosek o wyłączenie po od rozpoznania sprawy, jak i oskarżyciel posiłkowy składając analogiczny wniosek. Oba te wnioski nie zostały uwzględnione albowiem Sąd je rozpoznający nie dopatrzył się okoliczności o jakich mowa w art. 41 § 1 kk tj. takich, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności s. M. Zboiny przy rozstrzyganiu sprawy II K 607/
- Wprawdzie apelacja oskarżyciela posiłkowego nie zawiera wprost zarzutu naruszenia akt. 41 § 1 kpk , niemniej w uzasadnieniu apelacji podkreślony jest fakt orzekania przez s. M. Zboine w sprawie II W 942/20, dlatego Sąd Okręgowy zobligowany jest do ustosunkowania się do tej kwestii. Oczywistym jest, że podstawę do wyłączenia sędziego nie może być okoliczność, iż rozstrzygał on już uprzednio z udziałem tych samych stron inne sprawy, w których zapadały niekorzystne dla nich rozstrzygnięcia. Jednakże w przypadku niniejszego postępowania mamy do czynienia z inną sytuacją. Jak wynika bowiem z uzasadnienia wyroku Sąd dokonując oceny wiarygodności wyjaśnień oskarżonego z jednej strony, a zeznań pokrzywdzonych z drugiej, posiłował się ustaleniami jakie były podstawą rozstrzygnięć zapadłych pod tym samym przewodnictwem w sprawie II W 942/
- Dotyczy to postanowienia o umorzeniu postępowania przeciwko Z. G.
(1)w zakresie czynów z art. 476 ust. 1 i art. 478 pkt 1 ustawy z dnia 20.07.2017 r. Prawo wodne (założeniem tego rozstrzygnięcia było uznanie, że obwiniony wspomaga bobry przy budowie tamy), a także wyroku nakazowego skazującego J. O. za występek z art. 131 ust. 13 (w tym przypadku podstawę skazania było ustalenie, że obwiniony dokonał zniszczenia tamy zbudowanej przez bobry. Skoro swoje przekonanie o wiarygodności jednych dowodów, a jej braku w odniesieniu do innych, Sąd w przedmiotowej sprawie wywiódł w oparciu o orzekanie w poprzedniej sprawie, z udziałem tych samych stron, w zdarzeniu które wydarzyło się w tożsamym miejscu i czasie, to można mieć w tym przypadku uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego. Zgodnie bowiem z art. 8 § 1 kpk w zw. z akt. 8 kpw Sąd orzekając w sprawach wykroczeniowych nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu. Zresztą w sprawie II W 942/20, w następstwie sprzeciwu wniesionego przez oskarżyciela posiłkowego od wyroku nakazowego zapadł prawomocny wyrok, który uniewinnił go od wykroczenia polegającego na niszczeniu tamy bobrów, co podważa przyjęte w przedmiotowej sprawie przez Sąd przy ocenie dowodów założenia. Dlatego, reasumując dotychczasowe rozważenia istniały w ocenie Sądu Okręgowego określone w art. 41 § 1 kpk podstawy do wyłączenia s. M. Zboiny, w związku z uprzednim orzeczeniem przez niego w sprawie II W 942/20. Treść uzasadnienia apelacji, która musi być oceniana również jako źródło ewentualnych zarzutów wskazuje, że skarżący konstatuje również negatywne rozstrzygnięcia Sądu I instancji w zakresie wniosków o wyłączenie sędziego i zarzut ten podziela instancja odwoławcza uznając, że mógł on mieć wpływ na ocenę dowodów, a tym samym na treść zapadłego wyroku uniewinniającego. Zgodnie z ustalonym orzecznictwem skarżący może skutecznie kwestionować naruszenie akt. 41 § 1 kpk poprzez uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego w sytuacji gdy w postępowaniu I instancyjnym wniosek składał, a także sytuacji zmowy do czynienia w tej sprawie. Już tylko stwierdzenie tego uchybienia skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania celem przeprowadzenia na nowo w całości postępowania dowodowego. Jednakże już na obecnym etapie postępowania stwierdzić należy, że w znacznej części Sąd II instancji podzielił zarzuty zawarte w obu sprawach odwoławczych zgodnie z którymi ocena dowodów dokonana przez Sąd meriti nie spełnia wymogów akt. 7 pkp a przez to może być uznana za dowolną. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sąd nie dał wiary pokrzywdzonym, co do wskazywanego przez nich wypowiadania gróźb karalnych pod ich adresem przez Z. G.
(1)uznając jednocześnie za przekonywującą pokazaną przez oskarżonego wersję zdarzenia z 12 czerwca 2020 r., jednakże w ocenie Sądu Odwoławczego na poparcie swojego stanowiska nie przedstawił przekonywującej argumentacji. Niekwestionowaną jest okoliczność, iż pomiędzy stronami, które zamieszkują sąsiednie działki istnieje ostry konflikt, który nasilił się z końcem 2019 r., po emisji programu telewizyjnego zatwierdzającego wypowiedź oskarżonego dotyczącą oskarżyciela posiłkowego. Odzwierciedleniem tego jest wykaz interwencji i zgłoszeń zdarzeń na policję
(466), którego wynika, że zarówno jedna, jak i druga strona składały zawiadomienia o niewłaściwym postępowaniu sąsiadów. Dlatego argumentem przeważającym za wiarygodnością twierdzeń oskarżanego) nie może być okoliczność, że to on jako pierwszy w dniu 12 czerwca zgłosił na policję zajście z oskarżycielem posiłkowym, który analogiczny telefon wykonał bezpośrednio potem. W trakcie oceny wyjaśnień oskarżonego miał będzie Sąd na uwadze niekwestionowaną przez niego okoliczność, że w trakcie był on w posiadaniu śrubokręta, którego – przynajmniej według relacji małżonków O. – użyciem groził. Czy była jakaś racjonalna (poza ewentualnymi groźbami) przyczyna, dla której oskarżony przybiegł w miejsce pobytu trzymając w dłoni ten, w sumie niebezpieczny przedmiot. Oceniając także zeznania oskarżyciela posiłkowego oraz jego małżonki Sąd oceni jakie znaczenie nadać okoliczności (wynikającej nie tylko z ich twierdzeń ale również z wyjaśnień oskarżonego, że J. O. zademonstrował posiadany przez siebie pistolet, czy faktycznie zaistniał jakiś stan zagrożenia, który skłonił go do takiego działania. Dokonując oceny zeznań policjantów biorących w dniu 12.06.2019 r. udział w interwencji nie można pominąć, że pierwotnym źródłem tej interwencji była kwestia związana z budową tamy przez oskarżonego, wynikającym z tego zalaniem przez wody rzeki nieruchomości oskarżyciela posiłkowego oraz podjętymi przez niego działaniami w celu udrożnienia biegu nurtu rzeki – z tej też przyczyny telefonicznie policję zawiadomił oskarżony. Zapewne dlatego w notatce urzędowej opisującej przebieg interwencji i wypowiedzi obu stron
(499)znalazła się tylko ta kwestia i nie musi ona wcale obrazować przebiegu całego zajścia. Dotyczy to bowiem nie tylko ewentualnych gróźb jakie musiał wypowiadać oskarżony ale również tak istotnego, a niekwestionowanego faktu jakim była demonstracja broni palnej przez oskarżyciela posiłkowego. Jeden ze świadków ( B. K. ) potwierdziła zresztą, że pokrzywdzony zgłaszał kierowane pod jego adresem ze strony oskarżonego gróźb karalnych. Nie była jedynie pewna kiedy to miało miejsce, a oskarżyciel posiłkowy niezwłocznie, bo już 15.06.2019 r. złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa na jego szkodę. Jeżeli chodzi o pozostałe zarzuty zawarte w apelacji oskarżyciela posiłkowego (z pkt 3 i 4) to z uwagi na uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ustosunkowanie się do nich przez Sąd Okręgowy byłoby przedwczesne. Wniosek O uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zasadność zarzutów skutkowała uwzględnieniem wniosków
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.
- ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia 5.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Brak
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Brak
- PODPIS