Sygnatura akt IV P 20/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ O. , dnia 12 maja 2021 r. Sąd Rejonowy (...) IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Grażyna Giżewska-Rozmus Protokolant: st.sekr. sąd Danuta Zakrzewska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2021 r. (...) na rozprawie sprawy z powództwa M. O. przeciwko (...) o wynagrodzenie za pracę I zasądza od pozwanego- (...) na rzecz powoda- M. O. kwotę 8193,59 złotych brutto ( osiem tysięcy sto dziewięćdziesiąt trzy złote pięćdziesiąt dziewięć groszy) wraz z ustawowymi odsetkami od kwot : - 3281,94 zł brutto ( trzy tysiące dwieście osiemdziesiąt jeden 94/100) od dnia 01 lutego 2020r. - 1520,30 zł brutto ( jeden tysiąc pięćset dwadzieścia 30/100) od dnia 01 marca 2020r., - 3391,35 zł brutto ( trzy tysiące trzysta dziewięćdziesiąt jeden 35/100) od dnia 01 kwietnia 2020r. do dnia zapłaty, II zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1350 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu- kosztów zastępstwa procesowego, III wyrokowi w punkcie pierwszym nadaje rygor natychmiastowej wykonalności w całości. SSR Grażyna Giżewska-Rozmus IV P 20/21 UZASADNIENIE Powód M. O. w pozwie skierowanym przeciwko (...) wniósł o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 8193,59 zł brutto wraz z ustawowymi odsetkami od kwot: - 3281,94 zł od dnia 01.02.2020r. - 1520,30 zł od dnia 01.03.2020r., - 3391,35 zł od dnia 01.04.2020r. oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu wskazano, iż powód jest (...) . Uzyskał zaświadczenia lekarskie potwierdzające niezdolność do pracy i przebywał na zwolnieniach od 02 do 31.01.2020r. i od 17.02.2020r. do 31.03.2020r. Na wniosek Prezesa (...) złożony w trybie 94 par. 1c ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych Lekarz Orzecznik stwierdziła, że choroba wskazana w ww. zaświadczeniach powstała w związku ze szczególnymi właściwościami i warunkami wykonywania czynności (...) . Lekarz Inspektor Nadzoru Lekarskiego poinformował powoda o kontroli ww. orzeczeń. W wyniku podjętych czynności komisja lekarska ZUS stwierdziła, że choroba stwierdzona ww. zaświadczeniami nie powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami wykonywania czynności (...) . Pozwany zaniżył wynagrodzenie powoda za okresy niezdolności do pracy do wysokości 80 % wynagrodzenia odmawiając zastosowania art. 94 par. 1a pkt. 3 usp. Jako podstawę swych roszczeń powód wskazał art. 94 par. 1 b u.s.p. przedstawiając wywód prawny. W zakresie dochodzonego wynagrodzenia wskazał, iż jest to pomniejszone wynagrodzenie za styczeń, luty i marzec 2020r. W odpowiedzi na pozew (...) wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotnej stawki minimalnej z uwagi na precedensowy charakter sprawy i nakład pracy pełnomocnika. Uzasadniając swoje stanowisko strona pozwana wskazała na okoliczności dotyczące wystawionych zaświadczeń lekarskich, orzeczeń Lekarza Orzecznika ZUS oraz czynności podjętych przez Lekarza Inspektora Nadzoru Lekarskiego, które są bezsporne w sprawie. Za bezsporny wskazano także fakt, iż powód od orzeczeń lekarza orzecznika nie wniósł sprzeciwu do Komisji Lekarskiej ZUS. Pozwany wskazał, iż na podstawie art. 71 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w dniu 12.09.2018r. doszło do zawarcia umowy nr (...) przez (...) z ZUS z siedzibą w W. . Stosownie do par. 1 ust. 2 tej umowy do wydawania orzeczeń o związku choroby ze szczególnymi właściwościami lub warunkami wykonywania czynności (...) stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz art. 59 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. W ocenie pozwanego powyższy zapis pozwala na zastosowanie nadzoru przez Prezesa ZUS nad przedmiotowym orzeczeniem Lekarza Orzecznika stosownie do art. 14 ust. 5 ustawy emerytalnej, co jest zgodne z zasadą swobody umów wynikającą z art. 353
(1)kc. Zdaniem pozwanego trudno przyjąć, aby zasada dwuinstancyjności orzekania na szczeblu ZUS miała dotyczyć tylko sytuacji, kiedy to (...) złoży sprzeciw od orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS, a takiego prawa pozbawiony byłby Prezes ZUS, którego obowiązkiem ustawowym jest nadzór nad prawidłowością orzecznictwa w zakresie niezdolności do pracy. Wskazano także na przepis art. 73 ust. 3 pkt. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , który stanowi, że do zakresu działania Prezesa Zakładu należy w szczególności zwierzchni nadzór nad orzecznictwem lekarski dla celów ubezpieczeń społecznych. Podkreślono, że nadzór obejmuje w szczególności kontrolę orzeczeń lekarzy orzeczników i komisji lekarskich pod względem merytorycznym i formalnym. Jakkolwiek ww. umowa zlecenia każdorazowego opiniowania stanu zdrowia konkretnego (...) nie zawiera postanowień szczególnych w zakresie nadzoru nad wydawanym orzeczeniem, w przepisie powyższym należy upatrywać podstawy do stosowania zasad orzecznictwa obowiązujących w postepowaniu orzeczniczym również wobec (...) . Dlatego też, zlecenie nadzoru nad orzeczeniem lekarza Orzecznika w piśmie z dnia 31.03.2020r. znajdowało oparcie zarówno w przepisach art. 73 ust. 3 pkt. 5 w zw. z art. 71 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ww. umowie nr (...) z dnia 12.09.2018r. W uzasadnieniu odniesiono się również do zasad Konstytucji oraz wykładni. W ocenie pozwanego wykładania powinna uwzględniać takie odczytanie przepisu, które pozwoli na uznanie, że realizuje on społeczne oczekiwania i pozostaje w zgodności z Konstytucją . Wykładnia systemowa pozwoli w tym przypadku na takie zastosowanie prawa, aby pogodzić je z zasadą równości wobec prawa oraz zasadą racjonalnego ustawodawcy. Sąd ustalił, co następuje: Powód M. O. jest (...) . W dniu 31.12.2019r. uzyskał zaświadczenie lekarskie nr (...) stwierdzające jego niezdolność do pracy od dnia 02.01.2020r. do 10.01.2020r. Następnie w dniu 13.01.2020r. uzyskał kolejne zaświadczenie lekarskie stwierdzające niezdolność do pracy nr (...) na okres od 11.01.2020r. do 31.01.2020r. W dniu 15.03.2020r. wystawiono trzecie zaświadczenie lekarskie potwierdzające niezdolność powoda do pracy nr (...) od dnia 17.02.2020r. do 31.03.2020r. ( bezsporne, potwierdzone: akta ZUS – zaświadczenia k. 26, 27, 52) Orzeczeniem z dnia 09.03.2020r. Lekarz Orzecznik ZUS stwierdził, iż w wyniku rozpatrzenia wniosku z dnia 10.02.2020r. ustalono, że choroba stwierdzona w zaświadczeniach lekarskich (...) z dnia 31.12.2019r. oraz (...) z dnia 13.01.2020r. powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami wykonywania czynności (...) . Również orzeczeniem z dnia 26.06.2020r. Lekarz Orzecznik ZUS stwierdził, iż w wyniku rozpatrzenia wniosku z dnia 10.04.2020r. ustalono, że choroba stwierdzona w zaświadczeniach lekarskich (...) powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami wykonywania czynności (...) . Powód nie złożył sprzeciwów od orzeczeń Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 09.03.2020r. i 26.06.2020r. ( bezsporne, potwierdzone: orzeczenie z dnia 09.03.2020r. k. 9, opinia lekarska k. 10, orzeczenie z dnia 26.06.2020r. k. 11, opinia lekarska k. 12) Pismem z dnia 03.02.2020r. powód zwrócił się do Prezesa (...) w oparciu o art. 94 par. 1 a pkt. 3 usp o wypłatę 100 % wynagrodzenia za okres niezdolności do pracy od 02.01.2020r. do 31.01.2020r. Następnie, pismem z dnia 06.04.2020r. powód zwrócił się do Prezesa (...) , w oparciu o art. 94 par. 1 a pkt. 3 usp o wypłatę 100 % wynagrodzenia za okres usprawiedliwionej nieobecności w pracy od 17.02.2020r. do 31.03.2020r. ( dowód: pismo z 03.02.2020r. k. 8, pismo z dnia 06.04.2020r. k. 13) Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadził czynności kontrolne prawidłowości orzekania w sprawie powoda w oparciu o art. 14 ust. 5 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS. W wyniku przeprowadzonych czynności komisja lekarska ZUS orzekła w dniu 16.04.2020r., że choroba stwierdzona w zaświadczeniach lekarskich (...) z dnia 31.12.2019r. oraz (...) z dnia 13.01.2020r. nie powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami wykonywania czynności (...) . Również w opinii lekarskiej z dnia 22.07.2020r. stwierdzono, że brak jest podstaw orzeczniczo-medycznych do ustalenia, że schorzenie wymienione w zaświadczeniu lekarskim (...) powstało w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami wykonywania czynności (...) . ( bezsporne, potwierdzone: pismo z 31.03.2020r. k. 14, pismo z dnia 06.05.2020r. k. 15, opinia lekarska z dnia 16.04.2020r. k. 16, opinia lekarska z dnia 22.07.2020r. k. 17, pismo z 08.07.2020r. k. 18, pismo z dnia 03.08.2020r. k. 19, akta ZUS: orzeczenie- k. 45, dokumentacja orzeczniczo-lekarska opinie k. 10-11,14-15) W tej sprawie powód zwrócił się o podjęcie czynności do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. ( dowód: pisma k. 20-26, 59-61) Pismem z dnia 16.11.2020r., które wpłynęło do pozwanego (...) w dniu 17.11.2020r., powód wezwał (...) do zapłaty kwoty 8532,73 zł z ustawowymi odsetkami tytułem 100 % wynagrodzenia za okresy, w których przebywał na zwolnieniach lekarskich z powodu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą związaną ze szczególnym właściwościami i warunkami czynności (...) . Pozwany odmówił zapłaty. ( dowód: wezwanie k. 27-27v, pismo z dnia 23.11.2020r. k. 28) W dniu 12.09.2018r. (...) zawarł z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w W. umowę nr (...) na podstawie art. 71 w zw. z art. 76 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych . Przedmiotem umowy jest m.in. wydawanie na zlecenie Prezesa (...) orzeczeń o związku choroby ze szczególnymi właściwościami lub warunkami wykonywania czynności (...) przez lekarzy orzeczników Zakładu oraz komisje lekarskie Zakładu na podstawie art. 94 par. 1 b usp ( par. 1 ust. 1 pkt. 2 umowy). ( dowód: umowa k. 62-66) Wynagrodzenie powoda w styczniu 2020r. wyniosło 16956,70 zł brutto, w lutym 2020r. 16956,70 zł brutto, w marcu 2020r. 16956,70 zł brutto. Faktycznie wypłacono powodowi: w styczniu 2020r. – 13674,76 zł brutto, w lutym 2020r.-15436,40 zł brutto, w marcu 2020r.-13565,35 zł brutto. ( bezsporne, potwierdzone: zestawienie z 30.03.2021r. k. 75) Sąd zważył, co następuje: W ocenie Sądu, roszczenie powoda zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że okoliczności sprawy stanowiące jej podstawę faktyczną nie są pomiędzy stronami sporne. Żadna ze stron nie zakwestionowała przebiegu zdarzeń przedstawionych w pozwie i odpowiedzi na pozew, w tym dotyczących uzyskania przez powoda zaświadczeń lekarskich oraz orzeczeń Lekarza Orzecznika, wszczęcia kontroli przez ZUS orzeczeń Lekarza Orzecznika i w konsekwencji ich zmiany oraz odmowy wypłaty powodowi wynagrodzenia w wysokości 100 %. Spór w niniejszej sprawie ma charakter sporu co do prawa i dotyczy interpretacji przepisów art. 94 par. 1 b ustawy z dnia 27.07.2001r. Prawo o ustroju sądów powszechnych ( dalej : usp). Art. 94 par. 1b usp stanowi, iż w razie ujawnienia u (...) choroby, co do której zachodzi podejrzenie, że powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami wykonywania czynności (...) , prezes danego (...) kieruje (...) do lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z urzędu lub na wniosek (...) . Od orzeczenia lekarza orzecznika (...) przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego orzeczenia. Należy zauważyć, iż wskazany art. 94 usp dodatkowo, w omawianym zakresie stwierdzania choroby, która powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami wykonywania czynności (...) , przewiduje, iż jeżeli nieobecność (...) w pracy nastąpiła z powodu choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami wykonywania czynności (...) (...) zachowuje prawo do 100% wynagrodzenia, nie dłużej jednak niż przez okres roku; przepis § 1 zdanie drugie i trzecie stosuje się (§ 1a). Za chorobę powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami wykonywania czynności (...) uznaje się chorobę spowodowaną działaniem czynników szkodliwych występujących w miejscu wykonywania czynności (...) (§ 1c). Koszty badania i wydania orzeczenia przez lekarza orzecznika oraz komisję lekarską Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pokrywa Skarb Państwa ze środków pozostających w dyspozycji Ministra Sprawiedliwości (§ 1d). Zdaniem Sądu orzekającego, przywołana norma prawna w sposób jednoznaczny i klarowny określa tryb postępowania w zakresie ustalenia choroby, co do której zachodzi podejrzenie, że powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami wykonywania czynności (...) . Art. 94 par. 1b statuuje etapy w zakresie trybu ustalenia związku choroby ze szczególnymi właściwościami lub warunkami wykonywania czynności (...) . Z analizy przedmiotowego przepisu wynika, iż są to: - ujawnienie się choroby, - podejrzenie, że choroba powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami wykonywania czynności (...) , -skierowanie (...) przez prezesa (...) do lekarza orzecznika ZUS z urzędu lub na wniosek - wydanie orzeczenia przez lekarza orzecznika, -ewentualne wniesienie sprzeciwu przez (...) do komisji lekarskiej ZUS. W ocenie Sądu, przepis ten jest jasny i precyzyjny. Jednoznacznie wskazuje na tok postępowania. Należy podkreślić, że przepis ten nie przewiduje żadnej dodatkowej kompetencji dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Umowa z dnia 12.08.2018r. nr (...) , na którą powołuje się pozwany, nie daje ZUS podstaw do przeprowadzania kontroli orzeczenia wydanego w powyższym trybie. Podstawą zawarcia umowy jest art. 71 w zw. z art. 76 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych . Przedmiotem umowy jest m.in. wydawanie na zlecenie Prezesa (...) orzeczeń o związku choroby ze szczególnymi właściwościami lub warunkami wykonywania czynności (...) przez lekarzy orzeczników Zakładu oraz komisje lekarskie Zakładu na podstawie art. 94 par. 1 b usp ( par. 1 ust. 1 pkt. 2 umowy). Umowa wskazuje na wykonawczą rolę ZUS i określa zadania jakie na jej podstawie ZUS może podjąć. Zgodnie bowiem z art. 71 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład może wykonywać inne zlecone zadania z dziedziny ubezpieczeń lub zabezpieczenia społecznego. Zadania, o których mowa w ust. 1 i 2, Zakład wykonuje odpłatnie, na zasadach określonych w przepisach lub w umowach albo w porozumieniach zawartych z jednostką zlecającą. Brak jest natomiast, w oparciu o zapisy zawartej umowy, podstaw do wszczynania kontroli orzeczeń lekarza orzecznika ZUS wydanych w sytuacji uregulowanej w art. 94 par. 1 b usp. Nadto par. 2 pkt. 2 ww. umowy wskazuje, iż do wydawania orzeczeń, o których mowa w ust. 1 stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS oraz art. 59 ustawy z 25.06.1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa . Należy natomiast podkreślić, iż par. 1 umowy wskazuje trzy zakresy wydawania orzeczeń przez ZUS na zlecenie Prezesa (...) tj. określone w art. 70 par. 1 usp, 94 par.1b usp i art. 94c par. 2 usp. Każdy ze wskazanych przepisów dotyczy innej sytuacji (...) . Są to zdarzenia uregulowane w odrębny sposób jeżeli chodzi o zadania podejmowane w ich zakresie przez ZUS oraz prawa stron tj. zainteresowanego (...) oraz prezesa właściwego (...) lub kolegium (...) . Wszystkie wskazane regulacje mają w swym zakresie charakter kompletny, natomiast nie jednakowy. Gwoli przykładu art. 70 usp odnoszący się do przejścia (...) w stan spoczynku określa procedurę orzeczniczą wykonywaną przez ZUS na wniosek zainteresowanego (...) lub właściwego (...) , ewentualnie Ministra Sprawiedliwości. Następnie od orzeczenia ZUS przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej ZUS. Postanowienia powołanej umowy zawartej pomiędzy pozwanym a ZUS nie mogą statuować dodatkowych uprawnień organu, nie wynikających wprost z regulacji usp, w tym uprawnień mogących mieć wpływ na sytuację osoby zainteresowanej. Jak bowiem wynika z akt sprawy, od orzeczeń komisji lekarskiej ZUS 16.04.2020r. i 22.07.2020r. powodowi nie przysługiwał ewentualny sprzeciw ( por. k. 45 akta ZUS, opinie k. 16,17, pismo k. 15). Na marginesie waży się zauważyć, iż wskazany w uzasadnieniu odpowiedzi na pozew art. 73 ust. 3 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zawarty jest w rozdziale odnoszącym się do ustroju, organizacji i kompetencji ZUS. Przywołany przepis określa zakres zadań powierzonych Prezesowi ZUS. Dlatego też, Sąd stanął na stanowisku, iż powód wyczerpał wskazany tryb ustalenia czy stwierdzona u niego choroba powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami wykonywania czynności (...) . Uzyskał stosowne zaświadczenia lekarskie a następnie lekarz orzecznik wydał orzeczenia, w których potwierdził ten związek. W związku z tym, należało uznać, iż powodowi przysługuje za wskazane okresy objęte zaświadczeniami lekarskimi i orzeczeniami lekarza wynagrodzenie w wysokości 100 % zgodnie z art. 94 par. 1a usp. O powyższym orzeczono w punkcie I wyroku przyznając także odsetki ustawowe w związku z uchybieniem w wypłacie należności w terminie ( art. 481 kc w zw. z art. 300 kp ). W punkcie II wyroku, na podstawie art. 98 kpc w zw. z par. 9 ust.1 punkt 2 w zw z ust. 2 podpunkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, orzeczono o kosztach procesu. Wyrokowi w punkcie III nadano rygor natychmiastowej wykonalności ( art. 477
(2)par. 1 kpc ). SSR Grażyna Giżewska-Rozmus