Sad powszechny, VIII U 2424/19

UZASADNIENIE Decyzją z dnia 10 kwietnia 2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił Z. G. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, wskazując, że Lekarz Orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia 4 marca 2019 roku ustalił, że ubezpieczony jest całkowicie niezdolny do pracy oraz do samodzielnej egzystencji do 31 marca 2021 roku, a całkowita niezdolność do pracy powstała 24 sierpnia 2017 roku, jednak na wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 5 lat w ostatnim dziesięcioleciu przed dniem powstania niezdolności do pracy, tj. w okresie od 24 sierpnia 2007 roku do 23 sierpnia 2017 roku oraz w dziesięcioleciu przed dniem zgłoszenia wniosku o świadczenie, tj. w okresie od 12 lutego 2009 roku do 11 lutego 2019 roku udokumentowane jest 5 miesięcy i 6 dni, w tym okresów składkowych 3 miesiące i 27 dni oraz okresów nieskładkowych 4 miesiące i 26 dni, które ograniczone do 1/3 okresów składkowych przyjęto w wymiarze 1 miesiąca i 9 dni. (decyzja k 88 akt ZUS) W dniu 15 maja 2019 roku Z. G. odwołał się od powyższej decyzji, wnosząc o przyjęcie, że całkowita niezdolność do pracy powstała w dniu 18 sierpnia 2006 roku. (odwołanie k. 3-6) Decyzją z dnia 24 kwietnia 2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił Z. G. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, wskazując, że Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 16 kwietnia 2019 roku ustaliła, że ubezpieczony jest całkowicie niezdolny do pracy oraz do samodzielnej egzystencji do 31 marca 2021 roku, a całkowita niezdolność do pracy powstała w dniu 24 sierpnia 2017 roku, jednak na wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 5 lat w ostatnim dziesięcioleciu przed dniem powstania niezdolności do pracy, tj. w okresie od 24 sierpnia 2007 roku do 23 sierpnia 2017 roku oraz w dziesięcioleciu przed dniem zgłoszenia wniosku o świadczenie, tj. w okresie od 12 lutego 2009 roku do 11 lutego 2019 roku udokumentowane jest 5 miesięcy i 6 dni, w tym okresów składkowych 3 miesiące i 27 dni oraz okresów nieskładkowych 4 miesiące i 26 dni, które ograniczone do 1/3 okresów składkowych przyjęto w wymiarze 1 miesiąca i 9 dni. (decyzja k 93 akt ZUS) W dniu 31 maja 2019 roku Z. G. odwołał się od powyższej decyzji, wnosząc o przyjęcie, że całkowita niezdolność do pracy powstała w dniu 18 sierpnia 2006 roku. (odwołanie k. 3-5 akt VIII U 2425/19 załączonych do akt sprawy) Odpowiadając na oba odwołania pismem z dnia 14 czerwca 2019 roku organ rentowy wniósł o umorzenie postępowania w zakresie decyzji z dnia 10 kwietnia 2019 roku z uwagi na uchylenie powyższej decyzji i o oddalenie odwołania od decyzji z dnia 24 kwietnia 2019 roku, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu tej drugiej decyzji. (odpowiedź na odwołanie k. 18- 19 akt VIII U 2425/19 załączonych do akt sprawy) Sąd Okręgowy połączył sprawy obu odwołań do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. (postanowienie k 27 akt VIII U 2425/19 załączonych do akt sprawy) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Z. G. urodził się w dniu (...) . Z zawodu jest mechanikiem pojazdów samochodowych. (okoliczności bezsporne) Orzeczeniem (...) ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia 12 września 2011 roku Z. G. został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności, którym ustalono, że niepełnosprawność datuje się od 7 czerwca 2011 roku, a tdaty jej powstania nie da się ustalić. (orzeczenie k 7) Orzeczeniem z dnia 26 marca 2019 roku (...) ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. zaliczył wnioskodawcę do znacznego stopnia niepełnosprawności, ustalając, że niepełnosprawność istnieje od 18 sierpnia 2006 roku, zaś znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 15 lutego 2019 roku. (orzeczenie k 42) Wnioskodawca cierpi na jaskrę obu oczu, rybią łuskę. Występują u niego rzadkie (kilka razy w roku) napady padaczkowe w przebiegu zespołu abstynencyjnego, ZZA. Objawy te w okresie od 2005 roku do sierpnia 2017 roku nie dawały podstaw do orzekania o długotrwałej niezdolności do pracy skarżącego. W tym okresie pracował zawodowo, a wydane orzeczenia o niepełnosprawności nie wskazują na niezdolność do pracy, a jedynie zawierają przeciwskazania do pracy w określonych warunkach. Urazy, jakich ubezpieczony doznał w tym okresie nie spowodowały trwałych nieodwracalnych skutków i nie naruszały wówczas w stopniu znacznym długotrwale sprawności jego organizmu. Z neurologicznego punktu widzenia Z. G. jest całkowicie niezdolny do pracy od 24 sierpnia 2017 roku (kiedy to rozpoczął korzystanie ze zwolnienia lekarskiego w związku z dolegliwościami stawu biodrowego prawego) do 31 marca 2021 roku, przy czym niezdolny do samodzielnej egzystencji stał się z dniem 2 września 2018 roku (w dniu wypadku i hospitalizacji na oddziale intensywnej terapii) . (opinia pisemna biegłego sądowego lekarza neurologa P. R. k 87-92) Odwołujący cierpi także na otępienie pourazowe (znacznie nasilone), zespół zależności alkoholowej i niedowład lewostronny. Z powodów psychiatrycznych – otępienia pourazowego jest całkowicie niezdolny do pracy od 24 sierpnia 2017 roku trwale. (pisemne opinie biegłego sądowego lekarza psychiatry J. S. – D. k 109 – 115, k 156) Na okres od dnia 14 września 2018 roku do 12 marca 2019 roku wnioskodawca miał przyznane prawo do świadczenia rehabilitacyjnego. (okoliczności bezsporne) W dniu 13 lutego 2019 roku ubezpieczony złożył wniosek o ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. (wniosek – w aktach ZUS) W ostatnim dziesięcioleciu przed dniem powstania niezdolności do pracy, tj. w okresie od 24 sierpnia 2007 roku do 23 sierpnia 2017 roku oraz w dziesięcioleciu przed dniem zgłoszenia wniosku o świadczenie, tj. w okresie od 12 lutego 2009 roku do 11 lutego 2019 roku udokumentowane jest 5 miesięcy i 6 dni, w tym okresów składkowych - 3 miesiące i 27 dni oraz okresów nieskładkowych - 4 miesiące i 26 dni, które ograniczone do 1/3 okresów składkowych przyjęto w wymiarze 1 miesiąca i 9 dni. Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie powołanych dowodów – dokumentacji dotyczącej zatrudnienia Z. G. oraz niekwestionowanych przez odwołującego opinii biegłych sądowych lekarzy – neurologa będącego jednoczśnie specjalistą medycyny pracy oraz psychiatry. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie nie jest zasadne. Zgodnie z treścią art.57 ust.1 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz.U z 2021 r., poz.291) renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełni łącznie następujące warunki: 1) jest niezdolny do pracy, 2) ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, 3) niezdolność powstała w okresach wymienionych w cytowanym przepisie, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. 4) nie ma ustalonego prawa do emerytury z Funduszu lub nie spełnia warunków do jej uzyskania. Według brzmienia art.57 ust.2 cytowanej ustawy wymagania powstania niezdolności we wskazanych w art.57 ust.1 pkt 3 okresach nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy. Zgodnie zaś z treścią art.58 ust.1 i 2 ustawy warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, o którym mowa w art. 57 ust.1 pkt 2, uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie co najmniej 5 lat - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat, przy czym okres ten powinien przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy. Wskazane w cytowanym przepisie art.57 ustawy warunki muszą być spełnione kumulatywnie. Brak choćby jednego z nich powoduje brak prawa do świadczenia. Brak choćby jednego z warunków wymienionych w art.57 ww. ustawy powoduje brak prawa do świadczenia. W oparciu o art. 12 ust. 1 wskazanej ustawy niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolną do pracy jest zaś osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (ust.2), a częściowo niezdolną do pracy - osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji (ust.3) Na mocy art.13 ust.1 przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się: 1) stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji; 2) możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne. Wskazane w cyt. przepisie art.57 warunki muszą być spełnione kumulatywnie. Brak choćby jednego z nich powoduje brak prawa do świadczenia. W sprawie niniejsze sporna była data powstania niezdolności do pracy wnioskodawcy. Zebrany w niniejszym postępowaniu materiał dowodowy wykazał jednoznacznie, że Z. G. jest osobą długotrwale niezdolną do pracy od 24 sierpnia 2018 roku . Powyższego stwierdzenia Sąd dokonał na podstawie pisemnych opinii obu biegłych sądowych lekarzy specjalistów właściwych w zakresie schorzeń, na które powołuje się Z. G. . Sąd w pełni uznał wartość dowodową opinii obu powołanych w sprawie biegłych. Opinie te zostały sporządzone w oparciu o wyniki badania bezpośredniego oraz analizę przedłożonej dokumentacji lekarskiej. Biegli szczegółowo i w sposób pełny określili schorzenia występujące u badanego oraz ocenili ich znaczenie dla jego zdolności do pracy. W ocenie Sądu złożone do sprawy opinie, w tym uzupełniające opinie biegłego sądowego lekarza psychiatry, nie zawierają żadnych braków i wyjaśniają wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym przyczynę nieuznania daty wcześniejszej niż ustalona – 24 sierpnia 2018 roku jako daty powstania tej niezdolności. W szczególności biegły sądowy lekarz neurolog ze specjalizacją w zakresie medycyny pracy w sposób szczegółowy i przekonujący wyjaśnił dlaczego nie uznał daty wskazywanej przez wnioskodawcę – 18 sierpnia 2006 roku jako daty powstania jakiejkolwiek niezdolności do pracy, powołując się wprost na brak zapisów w dokumentacji medycznej z tego okresu uzasadniających taką tezę, w tym w dokumentacji służącej jako podstawa do wydania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, świadczących jedynie o ograniczeniach w zakresie wykonywania pracy przez skarżącego. Stwierdzony zaś wobec wnioskodawcy w dniu 12 września 2011 roku lekki, a w dniu 26 marca 2019 roku – znaczny stopień niepełnosprawności z powodu naruszenia sprawności organizmu nie jest jednoznaczny ze stwierdzeniem długotrwałej niezdolności do pracy zarobkowej. Pojęcie niepełnosprawności na gruncie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie pokrywa się bowiem z pojęciem niezdolności do pracy w rozumieniu ustawy emerytalnej. W wyroku z dnia 20 sierpnia 2003 r. (II UK 386/02 OSNP 2004/12/213) Sąd Najwyższy, odnosząc się do obu pojęć wskazał, iż na gruncie obowiązującego prawa nie ma podstaw do ich utożsamiania. Różnice występują zarówno w płaszczyźnie definicyjnej (pojęcie niezdolności do pracy, zawarte w ustawie o emeryturach i rentach z FUS jest inne niż pojęcie niepełnosprawności, zawarte w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych), jak i w zakresie orzekania o każdym z tych stanów. Są one też przesłanką do przyznania innego rodzaju świadczeń (uprawnień). Niepełnosprawność sama przez się nie zawsze uniemożliwia świadczenie pracy. Gdyby ustawodawca chciał utożsamiać niezdolność do pracy i niepełnosprawność to po pierwsze nie ustanowiłby dwóch odrębnych trybów ustalania tych kwestii, a w sytuacji istnienia dwóch trybów, wprowadziłby ewentualną zależność obu ustaleń. Tymczasem zależność taka wynika z art.5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zmn.) i dotyczy wyłącznie orzeczeń lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej ZUS ustalających niezdolność do pracy. W konsekwencji w sprawie nie pojawiły się kontrargumenty, które mogłyby budzić wątpliwość Sądu, co do jednoznaczności opinii biegłych. Wszyscy biegli podali, że schorzenia występujące u wnioskodawcy nie powodują niezdolności do pracy zgodnej z poziomem kwalifikacji. W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę opinie biegłych wyjaśniają wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W świetle opinii biegłych specjalistów z dziedzin właściwych z punktu schorzeń wnioskodawcy, które Sąd ocenił jako rzetelne, jasne, obiektywne i wiarygodne źródło dowodowe. Opinie te nie zostały ostatecznie zakwestionowane przez żądną ze stron procesu. Podkreślić w tym miejscu należy, że przy ocenie opinii biegłych lekarzy Sąd nie może zająć stanowiska odmiennego, niż wyrażone w opinii, na podstawie własnej oceny stanu faktycznego. Odmienne ustalenie w tej mierze może być dokonane tylko na podstawie opinii innych biegłych lekarzy, jeżeli ich opinia jest bardziej przekonywująca oraz wszechstronnie przedstawia kwestię nasuwającą wątpliwości w sprawie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 października 1987 roku, II URN 228/87, (...) ). Jak wyżej wskazano w niniejszej sprawie wydane zostały dwie wzajemnie uzupełniające się opinie, nie zawierające żadnych braków, prawidłowo i logicznie uzasadnione. Nie było zatem żadnych podstaw do ich kwestionowania i dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego lekarza psychiatry. W nawiązaniu do powyższego ponad wszelką wątpliwość stwierdzić należy, że wnioskodawca nie jest osobą spełniającą przesłanki do przyznania renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, ponieważ w badanym ostatnim dziesięcioleciu przed dniem powstania niezdolności do pracy, tj. w okresie od 24 sierpnia 2007 roku do 23 sierpnia 2017 roku oraz w dziesięcioleciu przed dniem zgłoszenia wniosku o świadczenie, tj. w okresie od 12 lutego 2009 roku do 11 lutego 2019 roku udokumentowane jest 5 miesięcy i 6 dni, w tym okresów składkowych - 3 miesiące i 27 dni oraz okresów nieskładkowych - 4 miesiące i 26 dni, które ograniczone do 1/3 okresów składkowych przyjęto w wymiarze 1 miesiąca i 9 dni.. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 477 14 §1 k.p.c. oddalił odwołanie od decyzji z dnia 24 kwietnia 2019 roku jako niezasadne, zaś na podstawie art.477 13 k.p.c. Sad umorzył postępowanie w zakresie objętym uchyloną przez organ rentowy decyzją z dnia 10 kwietnia 2019 roku.