Sygn. akt VIII U 821/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 października 2021 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący sędzia Grażyna Łazowska Protokolant Anna Krzyszkowska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2021 r. w Gliwicach sprawy J. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o emeryturę pomostową na skutek odwołania J. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 4 maja 2021 r. nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu prawo do emerytury pomostowej poczynając od 1 kwietnia 2021 roku. (-) Sędzia Grażyna Łazowska Sygn. akt VIII U 821/21 UZASADNIENIE Decyzją z 4 maja 2021r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu J. D. ( D. ) prawa do emerytury pomostowej na podstawie art.4 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych ( tj. Dz.U. z 2018r. poz.1924 ), ponieważ ubezpieczony nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat oraz przed dniem 1 stycznia 1999r. nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art.3 ust.1 i 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych lub art.32 i art.33 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz.U. z 2021r., poz.291 ). Organ rentowy wskazał, że do pracy w warunkach szczególnych zaliczył ubezpieczonemu 13 lat, 10 miesięcy i 18 dni, to jest okresy zatrudnienia od 5 marca 2001r. do 17 marca 2015r. w (...) w G. , natomiast nie uwzględnił okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w K. od 1 września 1975r. do 28 lutego 1993r. oraz od 1 marca 1993r. do 28 lutego 2001r. w (...) Spółce Akcyjnej w K. , ponieważ wykazane w świadectwach pracy stanowisko „ kierowca – mechanik ” jest niezgodne ze stanowiskiem podanym w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach oraz wymienionym w powołanym zarządzeniu resortowym, tj. „ kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony ”. Odwołanie od decyzji wniósł ubezpieczony domagając się zaliczenia do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 17 września 1987r. do 28 lutego 2001r. kiedy to faktycznie pracował jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony przewożąc materiały niebezpieczne (...) . Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w decyzji skarżonej. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Ubezpieczony J. D. (...) ukończył 60 lat życia. Legitymuje się co najmniej 25 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym, po dniu 31 grudnia 2008r. udowodnił okres pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych – na stanowisku kierowcy autobusu w (...) w G. . Z dniem 31 marca 2021r. rozwiązał stosunek pracy w (...) Sp. z o.o. w O. ( ponownie zatrudnił się w dniu 2 kwietnia 2021r. ). Wniosek o emeryturę pomostową ubezpieczony złożył w dniu 1 kwietnia 2021r. i w rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy wydał decyzję skarżoną. Ubezpieczony w okresie od 1 września 1975r. do 28 lutego 1993r. był zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) w K. jako uczeń – kierowca mechanik do 30 czerwca 1978r. i dalej jako kierowca – mechanik, w tym od 23 października 1979r. do 23 października 1980r. odbywał zasadniczą służbę wojskową i ponownie podjął pracę w dniu 17 listopada 1980r. ( świadectwo pracy z 28 lutego 1993r., akta ZUS ). Następnie od 1 marca 1993r. do 28 lutego 2001r. ubezpieczony był zatrudniony w (...) Spółce Akcyjnej jako kierowca-mechanik ( świadectwo pracy z 28 lutego 2001r., akta ZUS ). Po powrocie w 1980r. z wojska ubezpieczony pracował jako elektryk samochodowy i kierowca. Ubezpieczony był kierowcą pogotowia technicznego – rozwoził pracowników, którzy naprawiali sprzęt obsługujący daną baterię koksowniczą, gdy zakład pracy miał baterie koksownicze rozmieszczone na terenie całego kraju. Jako kierowca pogotowia technicznego ubezpieczony jeździł samochodami ciężarowymi marki S. , Z. , Gaz. Wyjeżdżał z pracownikami nawet na dwa tygodnie dla dokonania naprawy urządzeń i dopiero po tym czasie wracał na bazę pogotowia technicznego, która znajdowała się w K. . Po uzyskaniu w 1987r. uprawnień do przewozu materiałów niebezpiecznych ubezpieczony zajmował się przewozem takich materiałów, przy czym od 1990r. tylko taką pracę wykonywał, codziennie i w pełnym wymiarze czasu pracy. Ubezpieczony jeździł samochodem ciężarowym pięciotonowym marki S. 28 i przewoził nim butle z tlenem, acetylenem, azotem. Na taki samochód można była załadować około 20 butli, przy czym istotne znaczenie miał tonaż butli a nie ich ilość, gdy butle ważyły od 60 do 100 kilogramów. Butle początkowo były przewożone na leżąco, a potem w specjalnych koszach. Musiały być też przewożone na odkrytym samochodzie i odpowiednio spięte. Samochód taki podlegał specjalnemu przeglądowi w odpowiednich stacjach. Był też specjalnie oznaczony, miał dodatkowe światła, gaśnicę. Ubezpieczony rozpoczynał pracę od godziny 6 rano i rozwoził butle z materiałami niebezpiecznymi na różne placówki firmy w zależności od zapotrzebowania. Zabierał puste butle i przywoził pełne. Czasami musiał czekać 3-4 godziny, aby odebrać napełnione butle. I tak np. w C. pobierał butle z wodorem i mieszankami argonowymi, w Z. pobierał butle z acetylenem, a w K. z tlenem. Nie zajmował się natomiast załadunkiem i rozładunkiem butli. Ubezpieczony musiał dbać o stan techniczny samochodu, to jest zatankować go, nalać oleju, lecz nie zajmował się naprawami, bo od tego byli mechanicy zatrudnieni w zakładzie. Jeśli samochód ubezpieczonego był w naprawie, to ubezpieczony korzystał z innego samochodu, którym mógł przewieźć bez uprawnień 10 butli z tlenem i 5 z acetylenem. To też był samochód ciężarowy, gdy w firmie nie było mniejszych samochodów. Razem z ubezpieczonym w pracowali F. S. i A. W. , który był przełożonym ubezpieczonego w latach 1994-
- Ubezpieczony posiada wszystkie kategorie prawa jazdy, w tym do prowadzenia samochodów ciężarowych powyżej 3,5 tony, a w 1987r. uzyskał uprawnienia do przewozu materiałów niebezpiecznych. Przedsiębiorstwo (...) w K. w dniu 28 lutego 1993r. wystawiło ubezpieczonemu świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych, w którym zawarło adnotację, że ubezpieczony w okresie od 1 września 1975r. do 28 lutego 1993r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony wymienionym w wykazie A dziale VIII poz.2 pkt 5 załącznika nr 1 do Zarządzenia nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego. (...) Spółka Akcyjna w K. w dniu 28 lutego 2001r. wystawiła ubezpieczonemu świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych, w którym zawarła adnotację, że ubezpieczony od 1 marca 1993r. do 28 lutego 2001r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony wymienionym w wykazie A dziale VIII poz.2 pkt 5 załącznika nr 1 do Zarządzenia jw. Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonego oraz świadków F. S. i A. W. , zeznań ww. świadków oraz ubezpieczonego ( protokół elektroniczny z rozprawy z 29 października 2021r. czas 00:03:12 – 01:22:13 ). Sąd dał wiary zeznaniom świadków F. S. i A. W. oraz zeznaniom ubezpieczonego, gdyż były one rzeczowe, logiczne, przekonujące, zgodne ze sobą i spójne ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją. Świadkowie współpracowali z ubezpieczonym w okresie objętym sporem stąd niewątpliwie mają bezpośrednią i pewną wiedzę co do rzeczywiście wykonywanej przez niego pracy. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego J. D. zasługuje na uwzględnienie. Ubezpieczony domagał się przyznania prawa do świadczenia na podstawie ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (tj. Dz.U. z 2015r., poz. 965 ze zm.) Zgodnie z art. 4 tejże ustawy, prawo do emerytury pomostowej przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948r.; 2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat; 3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn; 4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn; 5) przed dniem 1 stycznia 1999r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS; 6) po dniu 31 grudnia 2008r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3; 7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy. Należy podkreślić, że przepisy prawa ubezpieczeń społecznych mają charakter norm bezwzględnie obowiązujących. Instytucja wcześniejszej emerytury podlega ścisłej wykładni. Przesłanki nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów o emeryturach pomostowych muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak choćby jednego z tych warunków powoduje niemożność nabycia uprawnień emerytalnych – wyroki Sądów Apelacyjnych: w B. z dnia 11 września 2012r., w sprawie III AUa 440/12, opublikowany w LEX Nr 1220435 oraz we W. z dnia 26 kwietnia 2012r., w sprawie III AUa 252/12, opublikowany w LEX Nr
- Z art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych wynika, że jednym z warunków do przyznania emerytury pomostowej jest wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przed dniem 1 stycznia 1999r. jak i po dniu 31 grudnia 2008r. Przed dniem 1 stycznia 1999r. może to być zarówno praca wymieniona w nowych wykazach prac (prace w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych ), jak i prace wymienione w załącznikach A lub B do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.). Natomiast po dniu 31 grudnia 2008r. muszą to być prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wymienione wyłącznie w nowych wykazach (praca w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych ). Ubezpieczony ukończył wiek 60 lat w dniu (...) , legitymuje się 25 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym, po 31 grudnia 2008r. wykonywał pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu art.3 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych ( praca na stanowisku kierowcy autobusu ), w dniu 31 marca 2021r. rozwiązał stosunek pracy. Są to okoliczności niesporne pomiędzy stronami. Kwestia sporna sprowadzała się do ustalenia czy ubezpieczony legitymuje się 15 - letnim okresem pracy w warunkach szczególnych, w tym czy przed 1 stycznia 1999r. wykonywał pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Ubezpieczony domagał się zaliczenia jako takiej pracy zatrudnienia w firmie (...) od 1987r. do 28 lutego 2001r. kiedy to pracował jako kierowca samochodów ciężarowych powyżej 3,5 tony. W wykazie A dziale VIII poz.2 załącznika do rozporządzenia do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymienione zostały prace: kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów. Zdaniem Sądu przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe pozwala na przyjęcie, że ubezpieczony co najmniej od 1990r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę wymienioną w powyższym uregulowaniu jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Ubezpieczony prowadził samochód ciężarowy pięciotonowy marki S. 28, którym przewoził materiały niebezpieczne – butle z tlenem, azotem, acetylenem, na różne placówki zakładu pracy. Wynika to z wiarygodnych zeznań świadków, zwłaszcza z zeznań świadka A. W. , który był przełożonym ubezpieczonego w latach 1994-1997 oraz z zeznań ubezpieczonego, a także z dokumentacji zawartej w szczególności w aktach osobowych, w której znajdują się m.in. dokumenty potwierdzające uprawnienia ubezpieczonego do prowadzenia pojazdów, w tym samochodów ciężarowych oraz do przewozu materiałów niebezpiecznych. Po zaliczeniu powyższego okresu do pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu art.32 i art.33 ustawy emerytalnej, ubezpieczony łącznie z okresami pracy zaliczonymi do pracy w warunkach szczególnych uznanymi przez organ rentowy w wymiarze 13 lat, 10 miesięcy i 18 dni, legitymuje się wymaganym co najmniej 15 letnim takiej pracy, w tym udowodnił taką pracę przed 1 stycznia 1999r. Zatem spełnia wszystkie przesłanki do przyznania mu prawa do dochodzonego świadczenia. Reasumując, Sąd z mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzje w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury pomostowej poczynając od 1 kwietnia 2021r., czyli od miesiąca zgłoszenia wniosku, zgodnie z art.15 ust.1 i art.26 ust.1 ustawy o emeryturach pomostowych i w związku z art.129 ust.1 ustawy emerytalnej. (-) Sędzia Grażyna Łazowska