Sad powszechny, IV U 688/21

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lutego 2022 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Dorota Załęska Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Wawrzyniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2022 roku w Sieradzu odwołania B. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. z 24 listopada 2021 r. Nr (...) w sprawie B. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. o niezrealizowaną rentę z tytułu niezdolności do pracy zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje B. B. prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej T. B. , za październik 2021 roku. Sygn. akt IV U 688/21 UZASADNIENIE Decyzją z 24.11.2021r., ZUS II Oddział w Ł. odmówił B. B. prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej 16.10.2021r. córce T. B. z argumentacją, że nie należy ona do kręgu osób wymienionych w art. 136 ust. 1 ustawy emerytalnej oraz, że zmarła nie pozostawała na utrzymaniu w/w. Nie podzielając powyższej decyzji B. B. złożyła odwołanie, wnosząc o przychylne rozpatrzenie odwołania. Wskazywała, że mieszkała razem z córką i prowadziła z nią wspólne gospodarstwo domowe. Podnosiła, że od 4.03.2020r. córka poważnie chorowała, miała dwie operacje oraz leczenie chemioterapią, co wiązało się z wyjazdami na chemioterapię do szpitala w B. (jeden wyjazd 140 km). Do tego dochodziły kosztowne badania. Świadczenie które otrzymywała córka, nie było wystarczające na leczenie i utrzymanie. W odpowiedzi na odwołanie ZUS wnosił o oddalenie odwołania z argumentacją jak w decyzji. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: T. B. ur. (...) , zm. 6.10.2021r., córka odwołującej. T. B. była uprawniona do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy do 31.07.2022r., z powodu raka jelita grubego; ostatnie świadczenie wynosiło 1439zł. T. B. była panną, nie miała dzieci. Wnioskodawczyni mieszkała cały czas z córką i prowadziła z nią wspólne gospodarstwo domowe. Z uwagi na nowotwór jelita grubego, T. B. wymagała określonej diety. Wnioskodawczyni kupowała dla córki żywność z tzw. górnej półki, kupowała na wsi np. jajka lub drób, króliki. Dodatkowo kupowała córce oleje, aby uzupełnić niedobór mikroelementów. Córka odwołującej przebyła w trybie pilnym operację w Ł. , a następnie chemioterapię, która była w szpitalu w B. , tj. 70 km od miejsca zamieszkania. Córka miała 12 cykli chemioterapii po 3 dni, plus dodatkowe 2 cykle, z uwagi na złe wyniki. Cykle chemioterapii były w trybie dziennym; w przypadku 3-dniowego cyklu chemioterapii, odwołująca jeździła rano z córką do szpitala; o godz. 7 były badania przed chemioterapią, podanie chemii w pierwszym dniu kończyło się wieczorem ok. 17-18, po czym wracała z córką do domu do Ł. . Następnego dnia chemioterapia była o godz. 9, bo cykl był krótszy; T. B. miała zakładaną pompę z chemią. Około godz. 14 odwołująca wracała z córką do domu. Następnego dnia wnioskodawczyni jechała z córką na godz. 13, żeby zdjąć pompę. Łącznie było 42 cykli chemioterapii. Cztery razy w niedziele trzeba było jechać na dodatkowe zastrzyki wzmacniające. Chemioterapia zakończyła się w październiku 2020r. Po zakończonej chemioterapii w styczniu 2021r., po badaniu krwi okazało się, że znowu się coś dzieje ze zdrowiem córki. W marcu 2021r., T. B. przebyła kolejną operację, tym razem ginekologiczną, w szpitalu w B. . T. B. przebywała w szpitalu od 15.03.2021 - 23.03.

1. Na tę operację odwołująca pojechała z córką. Po operacji, od kwietnia była następna chemioterapia, która wiązała się z wyjazdami na dzienne pobyty do szpitala w B. . Z kart informacyjnych wynika, że po operacji ginekologicznej, wnioskodawczyni jeździła z córką 4 razy na SOR w B. na udrożnienie jelita grubego, gdyż miała założoną stomię. Córka wnioskodawczyni miała wykonany tomograf komputerowy w Ł. , a RM w Ł. w szpitalu. Kolonoskopia była wykonywana w Ł. u dra C. . Leczenie było w ramach NFZ. Operacja jelita grubego, która została przeprowadzona natychmiast po zgłoszeniu się do przychodni odbywała się w Ł. . Koszt zastrzyków wzmacniających wynosił 670zł. i 420zł.; zastrzyki te były na T. w Ł. . Prywatna konsultacja lekarska u dra w B. , który później operował T. B. kosztowała 300zł. Po operacji gnekologicznej, T. B. miała dwukrotnie pobieraną krew w szpitalu na ul. (...) w odstępach dwutygodniowych. Krew została wysłana do Niemiec w celu ustalenia, który z nowotworów powoduje przerzuty, tj. z jelita, czy z jajników; koszt tego badania wyniósł 14.900zł. Po badaniu okazało się, że wynik nie dawał jednoznacznej odpowiedzi. W związku z tym instytucja niemiecka oddała wnioskodawczyni na rachunek 10.000zł. Jedna wizyta u dr D. kosztowała 500zł. - były 2 wizyty, wizyta u dr S. kosztowała 250zł. - były 3 wizyty. Renta, którą otrzymywała T. B. , nie wystarczała na pokrycie kosztów jej leczenia (zeznania wnioskodawczyni – na nagraniu CD – (...) k. 13, okazane na rozprawie: 3 segregatory z kartami informacyjnymi leczenia szpitalnego na oddziale ginekologiczno - położniczym w B. , Oddziale Chemioterapii Dziennej w B. - 12 kart informacyjnych, Karta leczenia szpitalnego z Ł. dot. jelita grubego - operacji i 42 karty informacyjne z (...) w B. z Oddziału Chemioterapii dziennej z rozpoznaniem nowotworu złośliwego okrężnicy, poczynając od 15.04.2020, 16.04.2020, 17.04.2020, 29.04.2020, 30.04.2020, 1.05.2020., 13.05.2020., 14.05., 15.05., 27.
2. - 29.05.2020, 10.06.2020 - 12.06.2020, 24.06.2020 - 26.06.2020, 8.07.2020 - 10.07.2020, 22.07.2020 - 25.07.2020, 5.08.2020 - 7.08.2020, 19.08.2020 - 20.08.2020, 21.08.2020 - 22.08.2020, 2.09.2020, 9.09.2020, 16.09.2020 - 18.09.2020, 19.09.2020 - 20.09.2020, 30.09.2020 - 3.10.2020; badanie RM jamy brzusznej w (...) Przychodni w B. z 21.07.2021, RM miednicy z tej samej jednostki z 13.07.2021r., karta informacyjna oddziału ratunkowego w B. 20.08.2021 - 21.08.2021, karta informacyjna z oddziału Chemioterapii dziennej w B. od 7.09.2021 - 8.09.2021 i Oddział ratunkowy w B. 13-14.09.2021r., TK klatki piersiowej z kontrastem z 4.06.2021r. PC w B. , karta informacyjna z PC w B. Oddział Poł.-Gin. 15.03.2021 - 23.03.2021, karta informacyjna z Oddziału Chemioterapii dziennej PC w B. od 14.04.2021 - 15.04.2021, 5.05.2021 - 6.05.2021, 26.05.2021 - 27.05.2021, 16.06.2021 - 17.06.2021, 7.07.2021 -8.07.2021, 28.07.2021 - 29.07.2021, kopia dowodu wpłaty 14900zł. z 19.08.2021r. dot. prywatnej wizyty u dr A. B. w Ł. k. 5, kopie paragonów fiskalnych na kwoty: 670zł., 420zł. dotyczące zastrzyków wzmacniających, 300zł. – dot. prywatnej konsultacji lekarskiej u dra w B. k. 4/akta sprawy). W dniu 3.11.2021r., B. B. złożyła w ZUS wniosek o niezrealizowane świadczenie (k. 94 – 95/akta ZUS). Decyzją z 24.11.2021r., ZUS odmówił B. B. prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej 16.10.2021r. córce T. B. z argumentacją, że nie należy ona do kręgu osób wymienionych w art. 136 ust. 1 ustawy emerytalnej oraz, że zmarła nie pozostawała na jej utrzymaniu (decyzja k. 96/akta ZUS). Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przed organem rentowym oraz w niniejszej sprawie. Okoliczności dotyczące prowadzenia przez odwołującą wspólnego gospodarstwa domowego ze zmarłą córką T. B. i kosztów leczenia T. B. , Sąd ustalił na podstawie zeznań wnioskodawczyni, którym w całości dał wiarę. Zeznania korelują w pełni z okazanymi na rozprawie dokumentami dotyczącymi leczenia T. B. . W świetle materiału dowodowego, nie ma żadnych wątpliwości, że T. B. jest uprawniona do nabycia niezrealizowanego świadczenia za październik, po zmarłej T. B. . Zdaniem Sądu nie budzi najmniejszych wątpliwości, że T. B. prowadziła razem z matką wspólne gospodarstwo domowe, a renta, którą otrzymywała, nie wystarczała na pokrycie bardzo wysokich kosztów jej leczenia. Sąd Okręgowy zważył: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 136 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. 2018.1270 j.t.), w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenie określone ustawą, świadczenie należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi i dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Przepis ten reguluje sytuację prawną osób bliskich zainteresowanego, który zmarł po wniesieniu wniosku o świadczenie (tzw. niezrealizowane świadczenia). Niezbędnym warunkiem domagania się przez uprawnionych członków rodziny wypłaty świadczenia należnego po zmarłym uprawnionym jest uprzednie zgłoszenie przez niego wniosku o świadczenie (por. wyrok SN z 23.05.1997r., II UKN 77/97). Przepis ten dotyczy zatem tych zmarłych emerytów i rencistów, którzy jeszcze nie pobierali świadczeń, lecz przed śmiercią wystąpili z wnioskiem o emeryturę/rentę. Poza tym świadczenie należne po zmarłym uprawnionym do emerytury/renty wypłaca się innemu członkowi rodziny tylko wtedy, gdy spełnia on warunki do uzyskania renty rodzinnej (por. wyrok SA w Poznaniu z 10.09.1997r., III AUa 1/97) lub gdy zmarły pozostawał na utrzymaniu członka rodziny (wyrok SA w Łodzi z 17.01.1997r., III AUa 166/96). Odmawiając wnioskodawczyni prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej córce, organ rentowy argumentował, że wnioskodawczyni nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 136 ust. 1 ustawy emerytalnej i że zmarła nie pozostawała na utrzymaniu odwołującej. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jest błędna. Przede wszystkim należy podkreślić, że wnioskodawczyni należy do grupy podmiotów, uprawnionych do renty rodzinnej w rozumieniu ustawy emerytalno – rentowej. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, pojęcie „pozostawania na utrzymaniu” ma ściśle materialne znaczenie, a miarą jego jest zapewnienie środków pieniężnych koniecznych do zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb osoby będącej na utrzymaniu (por. wyrok SA w Katowicach z 22.03.2011r., sygn. III AUa 2026/10). Za osoby pozostające na utrzymaniu innych członków rodziny w rozumieniu ww. przepisu uważa się osoby, które bądź to nie posiadają żadnych własnych świadczeń emerytalno-rentowych (gdyż dopiero wystąpiły z wnioskiem o nie), bądź też pobierają wprawdzie takie świadczenia, ale w najniższej wysokości przewidzianej ustawą, a koszt zaspokajania ich usprawiedliwionych potrzeb jest znacznie wyższy (por. wyrok SA we Wrocławiu z 11.07.2012r., sygn. III AUa 516/12). Zatem, niezbędne jest istnienie silnej ekonomicznej zależności od osoby utrzymującej (por. wyrok SA w Szczecinie z 21.05.2013r., sygn. III AUa 20/13). T. B. mieszkała cały czas z matką i prowadziła z nią wspólne gospodarstwo domowe. Od marca 2020r., T. B. ciężko zachorowała na nowotwór jelita grubego, wymagała określonej diety. Później pojawił się nowotwór jajników. Wnioskodawczyni kupowała córce żywność z tzw. górnej półki, kupowała na wsi np. jajka lub drób, króliki. Dodatkowo kupowała córce oleje, aby uzupełnić niedobór mikroelementów. Leczenie córki wiązały się z bardzo dużymi wydatkami, związanymi z wyjazdami na chemioterapię, prywatne konsultacje lekarskie. W ocenie Sądu wysokość otrzymywanej przez T. B. renty, w wysokości ostatnio 1439zł., z całą pewnością nie mogła zapewnić jej zaspokojenia elementarnych potrzeb. Z tych względów, na podstawie art. 477