Sygn. akt III Ca 1240/20 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2020 r., w sprawie I C 38/20 Sąd Rejonowy w Łęczycy oddalił powództwo P. I Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w K. skierowane przeciwko Gminie M. Ł. o zasądzenie kwoty 35.109,50 zł i zasądził od strony powodowej na rzecz pozwanej Gminy kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd Rejonowy ustalił, że H. G. od 21 września 2004r. był członkiem Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G. . W dniu 28 października 2014r. zawarł ze Spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo-Kredytową im. F. S. z siedzibą w G. umowę pożyczki (kredyt konsumencki) nr (...) . Umowa została zawarta na okres od 28 października 2014r. do 20 września 2024r. Całkowita kwota kredytu (pożyczki) wynosiła 40.000zł i została przelana na rachunek pożyczkobiorcy o nr (...) . Pożyczka oprocentowana była według zmiennej stopy procentowej ustalonej przez Zarząd Kasy wynoszącej w dniu zawarcia umowy 11,25% w skali roku. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania ( (...) ) wynosiła 18,71%, a całkowita kwota do zapłaty w dniu zawarcia umowy wynosiła 74.612,85zł. Mocą zawartej umowy pożyczkobiorca zobowiązał się do spłaty pożyczki wraz z należnymi odsetkami do dnia 20 września 2024r. Spłata pożyczki miała następować w ratach miesięcznych bez wezwania, w terminach i kwotach wskazanych w harmonogramie spłaty pożyczki, który stanowił załącznik nr 2 do umowy. Miesięczna rata wynosiła 573,04zł, pierwsza rata miała być płatna do 20 listopada
- Spłata pożyczki miała następować poprzez pobieranie należności wynikających z zawartej umowy w ciężar rachunku nr (...) . Zabezpieczeniem przyznanej pożyczki było przystąpienie do umowy ubezpieczenia grupowego WALOR 2014-10-
- Pożyczkobiorca był zobowiązany do uiszczenia na rzecz Kasy opłaty stanowiącej zwrot kosztów ubezpieczenia w całym okresie obowiązywania umowy pożyczki. Opłata został zapłacona jednorazowo w dacie wypłaty pożyczki w przypadku ubezpieczenia WALOR. Koszt zabezpieczenia WALOR wynosił 4.760 zł. Stosownie do zawartej umowy, na rachunek H. G. została przelana kwota wynikająca z zawartej umowy pożyczki z dnia 28 października 2014r. oraz były pobierane raty tytułem spłaty zaciągniętej pożyczki, w terminach i w wysokości wynikających z harmonogramu spłaty pożyczki. Statut Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im F. S. z siedzibą w G. w § 15 przewiduje, iż członkostwo w Kasie ustaje między innymi w skutek śmierci członka lub ustania zdolności prawnej członka niebędącego osobą fizyczną. Stosownie do §3 4 Regulaminu udzielania kredytów i pożyczek konsumenckich Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej, obowiązującego od 10 lutego 2014r., w przypadku ustania członkostwa, w tym przypadku śmierci pożyczkobiorcy/kredytobiorcy, roszczenie o zwrot pożyczki/kredytu staje się wymagalne z dniem ustania członkostwa. Zarząd Kasy może postanowić inaczej w szczególnie uzasadnionych przypadkach. H. G. zmarł w dniu 10 lutego 2017r., w Ł. . Sąd Rejonowy w Łęczycy postanowieniem z dnia 18 września 2018r., stwierdził, iż spadek po H. G. , synu T. i H. , zmarłym w dniu 10 lutego 2017r., w Ł. , ostatnio stale zamieszkałym w Ł. , na podstawie dziedziczenia ustawowego, nabyła w całości Gmina M. Ł. . Jak ustalił dalej Sąd Rejonowy, pomimo ustania członkostwa – śmierci w dniu 10 lutego 2017r. – z rachunku bankowego H. G. , w dniu 20 lutego 2017r. i w dniu 20 marca 2017r., zostały pobrane kwoty z tytułu spłaty trzech kredytów, w tym kwot po 530,69 zł tytułem spłaty kredytu nr 13 z dnia 28 października 2014r. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2018r., Sąd Rejonowy w Łęczycy nakazał sporządzenie spisu inwentarza majątku spadkowego pozostałego po zmarłym w dniu 10 lutego 2017r., w Ł. , H. G. , ostatnio stale zamieszkałym w Ł. przy ul. (...) i zlecił sporządzenie spisu inwentarza Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Łęczycy A. R. . Według dalszych ustaleń Sądu I instancji - umową przelewu wierzytelności zawartą w dniu 30 listopada 2018r. w G. , Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. F. S. z siedzibą w G. zbyła (...) 1 Niestandaryzowanemu Sekurytyzacyjnemu Funduszowi Inwestycyjnemu Zamkniętemu z siedzibą w K. wymienione w (...) wynikające z umów kredytów i pożyczek, zawieranych w toku prowadzonej przez Cedenta działalności, jak też wynikające z orzeczeń sądowych zasądzających na rzecz Cedenta świadczenia pieniężne, wraz z Zabezpieczeniami w zamian za zapłatę wynagrodzenia, a Fundusz nabył wierzytelności wraz z zabezpieczeniami oraz ze wszystkimi prawami należnymi Cedentowi jako wierzycielowi, związanymi z tymi wierzytelnościami oraz zobowiązał się zapłacić umówione wynagrodzenie. W Wykazie Wierzytelności pod pozycją nr 614 jako dłużnik został wpisany H. G. , którego zadłużenie wynikało z umowy pożyczki nr (...) zawartej w dniu 28 października 2014r. W wykazie powyższym nie była wskazana wysokość wierzytelności przysługująca dotychczasowemu wierzycielowi w stosunku do H. G. . Pismem z dnia 20 marca 2019r., które doręczone zostało w dniu 25 marca 2019r., (...) 1 Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w K. , w związku z postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, wezwał Gminę M. Ł. , jako spadkobiercę po H. G. , do natychmiastowej zapłaty – w terminie 7 dni licząc od daty otrzymania wezwania – kwoty, która na dzień 27 marca 2019r.wynosiła 33.145,30zł, tytułem zwrotu należnego świadczenia wynikającego z udzielenia H. G. pożyczki nr (...) , w dniu 28 października 2014r. Na powyższą kwotę złożyła się kwota kapitału pożyczki w wysokości 33.139,30zł i poniesione przez wierzyciela w toku prowadzonych działań windykacyjnych koszty ustalenia następców prawnych spadkodawców oraz niezbędnych danych adresowych. W zakreślonym terminie pozwana Gmina nie zapłaciła powodowi żądanej kwoty. W Raporcie spłat na dzień 6 lutego 2020r., zadłużenie H. G. wynikające z pożyczki nr (...) , w dacie wymagalności tj. 10 lutego 2020r. – śmierci pożyczkobiorcy, kwota do zapłaty wynosiła 34.201,68zł. W dniach 20 lutego 2020r. odnotowano wpłatę w wysokości 530,69zł i kwota do zapłaty wynosiła 33.670,99zł oraz 20 marca 2020r. odnotowano wpłatę 530,69zł i kwota do zapłaty wynosiła 33.140,30zł. Dodatkowo w dniu 29 czerwca 2018r. wpłacono kwotę 1zł i kwota do zapłaty wynosiła 33.139,30zł. Apelację od tego wyroku złożył powodowy P. 1 Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w K. . Zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik postępowania, a to: art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów polegające na nieuwzględnieniu przez Sąd okoliczności, że gdy jedna ze stron zaprzecza określonym twierdzeniom strony przeciwnej, powinna to uczynić w sposób wyraźny, a w sytuacji gdy twierdzenie strony przeciwnej poparte jest dowodami, zaprzeczenie powinno być uzupełnione ustosunkowaniem się do tych dowodów oraz przedstawieniem dowodów przeciwnych; zasady kontradyktoryjności i równego traktowania stron procesu poprzez oparcie ustaleń na niepopartym żadnymi dowodami stanowisku pozwanej i pominięcie dowodów zgłoszonych przez powoda; art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. poprzez ich niewłaściwą interpretację i błędne przyjęcie, że powód nie zdołał udowodnić wysokości dochodzonego roszczenia, podczas gdy z ustaleń faktycznych Sądu wynika fakt istnienia zobowiązania, dokonane wpłaty i sposób ich zarachowania, a pozwana nie zakwestionowała skutecznie tych dowodów i nie wykazała przedstawionymi przez siebie dowodami, że zobowiązanie zostało spłacone; art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. poprzez ich niewłaściwą interpretację i błędne przyjęcie, że powód nie zdołał udowodnić wysokości dochodzonego roszczenia, podczas gdy powód przedstawił rozliczenie wysokości zadłużenia, z którego jednoznacznie wynikało, w jakiej dacie i w jakiej wysokości pożyczka była spłacana oraz raport o wysokości zadłużenia na dzień wniesienia pozwu, a pozwana nie zakwestionowała tych dowodów i nie wykazała przedstawionymi przez siebie dowodami, że zobowiązanie zostało spłacone; art. 231 k.p.c. i art. 233 § 1 k.p.c. polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i nie uwzględnienie roszczenia powoda, pomimo że wykazał fakt wykonania umowy pożyczki oraz wysokość dochodzonego roszczenia; art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegającej na uznaniu, że umowa przelewu wierzytelności z dnia 30 listopada 2017 r. nie stanowi dowodu cesji zindywidualizowanej wierzytelności należnej od poprzednika prawnego pozwanej, podczas gdy przelew tej wierzytelności wynika z umowy przelewu wierzytelności z dnia 30 listopada 2017 r.; art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. poprzez ich niewłaściwą interpretację i błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że w postępowaniu cywilnym ciężar dowodu spoczywa wyłącznie na powodzie. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa, a ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem kosztów procesu za obie instancje. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja jest bezzasadna. Nie może ostać się zarzut naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. Wbrew twierdzeniom strony powodowej, w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe, zgromadził materiał dowodowy, a następnie dokonał jego należytej oceny. Niezasadne są również zarzuty naruszenia pozostałych przepisów wskazanych w zarzutach apelacyjnych. Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że Sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu Sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął Sąd wadze poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena Sądu. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie Sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona. Natomiast jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów ( art. 233 § 1 k.p.c. ) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Nie jest więc wystarczającym uzasadnieniem zarzutu naruszenia normy art. 233 § 1 k.p.c. przedstawienie przez stronę skarżącą własnej oceny dowodów i wyrażenie dezaprobaty dla oceny prezentowanej przez Sąd pierwszej instancji, tak jak uczyniła to strona powodowa w swej apelacji. Strona skarżąca ma bowiem obowiązek wykazania naruszenia przez Sąd paradygmatu oceny wynikającego z art. 233 § 1 k.p.c. , a zatem wykazania, że Sąd wywiódł z materiału procesowego wnioski sprzeczne z zasadami logiki lub doświadczenia życiowego, względnie pominął w swojej ocenie istotne dla rozstrzygnięcia wnioski wynikające z konkretnych dowodów, natomiast temu strona powodowa jako strona skarżąca nie sprostała. Zgodnie z obowiązującą w procesie cywilnym zasadą kontradyktoryjności ( art. 3 i 232 k.p.c. ) ustawodawca zrezygnował z zasady prawdy obiektywnej, do ustalenia której powinien dążyć Sąd. Jak wynika z treści wymienionych przepisów, w postępowaniu sądowym ciężar dostarczenia materiału procesowego spoczywa zasadniczo na stronach, a sąd utracił prawo prowadzenia dochodzenia w celu ustalenia dowodów koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy. Co więcej, poszukiwanie za stronę przez sąd z urzędu okoliczności przemawiających za jej stanowiskiem w istocie stanowi wyręczanie jej w obowiązkach procesowych, przez co sąd naraża się na uzasadniony zarzut nierównego traktowania stron procesu (tak m. in. SN w wyroku z 12.03.2010 r., II UK 286/09, Legalis nr 325847). Przy rozpoznawaniu sprawy cywilnej rzeczą sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ( art. 232 k.p.c. ). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach ( art. 3 k.p.c. ), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ( art. 227 k.p.c. ) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne ( art. 6 k.c. ) (tak m. in. SN w wyroku z dnia 17.12.1996 r., I CKU 45/96, OSNC z 1997 r., nr 6-7, poz. 76). Przepis art. 232 zd. 1 k.p.c. wskazuje jedynie na ciężar dowodu w znaczeniu procesowym, czyli obowiązek przedstawienia faktów i dowodów przez strony. Przepis ten nie stanowi podstawy wyrokowania sądu i nie może mieć wpływu na poprawność wydanego przez sąd rozstrzygnięcia (tak m. in. SN w wyroku z 15.02.2008 r., I CSK 426/07, Legalis nr 150213). W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik strony pozwanej już w swym pierwszym piśmie procesowym, tj. w odpowiedzi na pozew, jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości zakwestionował żądanie strony powodowej zawarte w pozwie - zarówno co do zasady, jak i co do wysokości, wskazując przy tym na brak legitymacji czynnej powodowego Funduszu oraz podniósł także zarzut przedawnienia roszczenia. W uzasadnieniu swego stanowiska podniósł niewykazanie przez stronę powodową faktu istnienia zobowiązania co do zasady i wysokości względem wierzyciela pierwotnego oraz niewykazanie skuteczności umowy przelewu. W tej sytuacji obowiązkiem strony powodowej było zatem przedstawienie wszelkich możliwych dowodów na poparcie twierdzenia, że od poprzednika prawnego strony pozwanej, tj. H. G. , zbywcy wierzytelności nie tylko przysługiwała wierzytelność objęta pozwem, ale i dokładne określenie i wykazanie - w jakiej wysokości, a ponadto, że doszło do skutecznego przejścia tej wierzytelności ze Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. w G. na (...) 1 (...) w K. . Wbrew twierdzeniu strony apelującej, Sąd Rejonowy nie pominął dokumentów przedstawionych przez stronę powodową. Wręcz przeciwnie – uwzględniając fakt ich złożenia dokonał ich oceny i uzasadnił dlaczego uznał, że nie są one wystarczające dla przyjęcia, że doszło do skutecznej cesji wierzytelności przysługującej od poprzednika prawnego strony pozwanej w stosunku do zbywcy wierzytelności. Sąd Okręgowy podziela tą ocenę wobec trafnych argumentów przedstawionych w uzasadnieniu skarżonego wyroku. Należy podkreślić, że strona powodowa nie złożyła pełnej umowy przelewu wierzytelności z dnia 30 listopada 2017 r. zawartej między (...) 1 (...) w W. a Spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo-Kredytową im. F. S. w G. . Z tego dokumentu wynika, że wiele postanowień tej umowy jest w jej treści pominiętych bądź usuniętych, w tym również łączna kwota wierzytelności, będąca przedmiotem tej umowy. Co prawda w wykazie wierzytelności widnieją dane H. G. wraz z numerem umowy pożyczki objętej niniejszym pozwem, jednakże brak jest wskazania kwoty wierzytelności przelanej z tego tytułu. Brak jest więc możliwości oceny, w jakiej wysokości strona powodowa nabyła sporną wierzytelność. Tym samym strona powodowa – wbrew jej twierdzeniom, jak trafnie ocenił Sąd Rejonowy – nie zdołała udowodnić, że przysługuje jej wierzytelność w stosunku do strony pozwanej jako następcy prawnego H. G. i to w dochodzonej kwocie. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację orzekając o kosztach postępowania apelacyjnego na podstawie art. 98 § 1 k.p.c.