Sad powszechny, VI U 440/14

(1)przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o prawo do emerytury na skutek odwołania E. D.

(1)od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 14 stycznia 2014 roku znak: (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje E. D.

(1)prawo do emerytury, poczynając od 3 listopada 2013 roku. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 14 stycznia 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił E. D.

(1)prawa do emerytury po osiągnięciu 60 roku życia, z uwagi na nieudowodnienie przez niego okresu 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Nie kwestionując spełnienia przez ubezpieczonego pozostałych warunków wymaganych do nabycia prawa do tego świadczenia, zaznaczono że na podstawie przedłożonych dokumentów zaliczono mu tylko 1 rok, 9 miesięcy i 27 dni takiej pracy, podczas gdy minimalny wymagany prawem okres wynosi 15 lat. Odwołaniem z dnia 31 stycznia 2014 roku E. D.

(1)zaskarżył powyższą decyzję, wnosząc o jej zmianę i przyznanie mu prawa do emerytury. Wskazał, iż w szczególnych warunkach pracował w okresie od 2 stycznia 1975r. do 29 lutego 1992r., w czasie zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie (...) , gdzie przez cały czas wykonywał pracę kierowcy samochodu ciężarowego. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie w całości, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: E. D.

(1)urodził się w dniu (...) . Jego łączny staż ubezpieczeniowy (udowodnione okresy składkowe i nieskładkowe) na dzień 1 stycznia 1999r. wynosił 25 lat, 11 miesięcy i 16 dni. E. D. nie przystąpił do Otwartego Funduszu Emerytalnego. Wniosek o emeryturę złożył w organie emerytalnym w dniu 29 listopada 2013 roku. Okoliczności niesporne, a nadto dowody - dokumenty w aktach ZUS O/ S. dot. E. D. . W okresie od 2 stycznia 1975 roku do 29 lutego 1992 roku E. D.

(1)był nieprzerwanie zatrudniony w (...) w N. w pełnym wymiarze czasu pracy. Przez cały okres wykonywania pracy w tym przedsiębiorstwie pracował przy tym jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony. Podejmując pracę u tego pracodawcy ubezpieczony posiadał już prawo jazdy tzw. drugiej kategorii, uprawniające go do kierowania samochodami ciężarowymi. Od początku miał przydzielony na stałe swój samochód ciężarowy – każdorazowo o dopuszczalnym ciężarze całkowitym przekraczający 3,5 tony. Początkowo jeździł pojazdem marki G. , potem zaś marki L. . Były to pojazdy przystosowane do przewozu zwierząt, gdyż H. D. woził nimi za granicę (m.in. do Włoch) żywe zwierzęta hodowlane - konie, bydło, owce. Przez cały okres zatrudnienia u tego pracodawcy ubezpieczony wykonywał wyłącznie taką pracę. Dowody: - świadectwo pracy – k. 32, pl. I akt ZUS O/ S. dot. E. D. ; - zeznania świadka H. G. – k. 28v akt sądowych i w formie elektronicznej; - zeznania świadka J. R. – k. 28v akt sądowych i w formie elektronicznej; - zeznania E. D.

(1)– k. 28 i 29 akt sądowych oraz w formie elektronicznej; - akta osobowe E. D. – k 23 akt sądowych. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie okazało się uzasadnione. W niniejszym postępowaniu koniecznym było zbadanie zasadności odwołania od zaskarżonej decyzji odmawiającej E. D.

(1)prawa do wcześniejszej emerytury, w której podstawą rozstrzygnięcia organu rentowego był brak u ubezpieczonego wymaganego stażu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. E. D.

(1)w toku niniejszego postępowania domagał się doliczenia do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od dnia 2 listopada 1975 roku do dnia 29 lutego 1992 roku w (...) Przedsiębiorstwie (...) . Jako dowód zatrudnienia przedstawił „zwykłe” świadectwo pracy wystawione przez pracodawcę, w którym wskazano, że ubezpieczony pracował w charakterze kierowcy, ale nadto także zeznania świadków. Organ emerytalny odmówił uwzględnienia tego wniosku, albowiem stwierdził, że ubezpieczony powinien przedstawić świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Spełnienie pozostałych przesłanek wymaganych do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury nie zostało natomiast przez organ emerytalny zakwestionowane (i nie wzbudziło także wątpliwości sądu). Zadaniem sądu było więc w tej sytuacji wyłącznie ustalenie, czy praca wykonywana we wskazanym powyżej okresie przez ubezpieczonego na rzecz ówczesnego pracodawcy była pracą wykonywaną w warunkach szczególnych, w rozumieniu przywołanych niżej przepisów prawa. Zgodnie z przepisem art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. jedn. Dz. U. z 2009 Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.; dalej jako: ustawa emerytalna) - ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego, wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a i 50e i 184. W myśl przepisu art. 184 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej - ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 (co najmniej 25 lat dla mężczyzn). Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Wykaz prac zaliczanych do prac w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze zamieszczony został w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.). Przepis §4 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi przy tym, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W myśl przepisu §2 powołanego aktu prawnego, okresami pracy uzasadniającymi prawo do emerytury są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o którym mowa stwierdza przy tym zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 cytowanego rozporządzenia lub w świadectwie pracy. W załączniku do powyższego rozporządzenia, w Wykazie A w dziale VIII, zatytułowanym „W transporcie i łączności”, w podtytule „Transport”, pod pozycją 2 wskazano, że pracami w szczególnych warunkach są „prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów”. Podstawą nieuznania przez organ rentowy okresu pracy E. D.

(1)wykonywanej na stanowisku kierowcy w (...) Przedsiębiorstwie (...) był brak świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Aczkolwiek formalnie postępowanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie może budzić wątpliwości, tym niemniej nie oznacza to, że również i sąd zobowiązany był do dokonania identycznej oceny dowodów wykonywania pracy przedstawionych przez ubezpieczonego. Jak bowiem wynika z utrwalonego w tej mierze orzecznictwa Sądu Najwyższego, w tym m.in. z uchwały tegoż Sądu z dnia 10 marca 1984 roku (wydanej w sprawie III UZP 6/84, opubl. LEX nr 14625) - okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przewidziane rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze mogą być ustalane w postępowaniu odwoławczym także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy. Należy zwrócić uwagę, iż wydanie przez pracodawcę świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie rodzi żadnych skutków materialnoprawnych. Co za tym idzie, analogicznie należy oceniać fakt niewydania przez pracodawcę takiego dokumentu. Zaświadczenie to jest jedynie dokumentem prywatnym ( art. 245 k.p.c. ), wydawanym dla celów dowodowych, a okoliczności w tym dokumencie potwierdzone przez pracodawcę podlegają weryfikacji zarówno w postępowaniu sądowym, jak i w postępowaniu przed organem rentowym. Dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma bowiem istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska (w przedmiotowej sprawie w dokumentacji osobowej ubezpieczonego pracodawca operował wyłącznie nazwą stanowiska „kierowca”, bez bliższego sprecyzowania jakiego rodzaju pojazdami ubezpieczony kierował), tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to bowiem praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Mając powyższe na uwadze, sąd w niniejszej sprawie przeprowadził dowody z dokumentów, w tym z zachowanej dokumentacji osobowej ubezpieczonego ze spornego okresu zatrudnienia, ale nadto przesłuchał w charakterze świadków ówczesnych współpracowników E. D. i samego ubezpieczonego. E. D. podkreślał bowiem, że pomimo braku świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, taką pracę wykonywał, będąc zatrudnionym na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego pow. 3,5 tony. Wskazał przy tym, że niemożliwe jest dostarczenie przez niego innego dokumentu potwierdzającego pracę w warunkach szczególnych niż złożone do akt ZUS świadectwo pracy, z uwagi na okoliczność że (...) Przedsiębiorstwo (...) zostało zlikwidowane. W ocenie Sądu świadkowie zeznający w sprawie (będący osobami zatrudnionymi w (...) Przedsiębiorstwie (...) w N. w tym samym czasie co E. D. ) potwierdzili wersję przedstawioną przez ubezpieczonego i zapewnili, że faktycznie w spornym okresie wykonywał on obowiązki kierowcy samochodu ciężarowego pow. 3,5 tony. Zarówno H. G. , jak i J. R. zeznali bowiem zgodnie, że ubezpieczony przez cały okres zatrudnienia w tym zakładzie kierował wyłącznie samochodami powyżej 3,5 tony, którymi woził za granicę żywe zwierzęta hodowlane i poza kierowaniem takimi pojazdami nie miał żadnych innych dodatkowych obowiązków. Sąd dał wiarę zeznaniom przesłuchanych w sprawie świadków, albowiem przedstawiony przez nich opis zakresu obowiązków i rodzaju pracy jest w pełni zbieżny z wersją przedstawioną przez samego ubezpieczonego, nadto ich zeznania są jasne, spójne i wzajemnie zgodne. Mając wszystko powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko pracy jakie powierzono E. D. w spornym okresie wymienione zostało w powyżej wskazanym rozporządzeniu z 7 lutego 1983r. jako to, którego zajmowanie i wykonywanie związanej z nim pracy uprawnia do zaliczenia okresu takiej pracy do pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu wyżej przytoczonych przepisów - „prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony”. Jak przy tym wynika z dokumentacji osobowej E. D. , było to zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy, przy braku powierzenia jakichkolwiek dodatkowych obowiązków. Koniecznym było więc uznanie, iż w okresie od 2 stycznia 1975 roku do 29 lutego 1992 roku ubezpieczony pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych, a więc – w konsekwencji - że legitymuje się on okresem zatrudnienia w warunkach szczególnych łącznie przekraczającym 15 lat. Mając wszystko powyższe na uwadze, w oparciu o przepis art. 477 14 § 2 k.p.c. , sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał E. D.

(1)prawo do wcześniejszej emerytury od (...) roku, tj. od dnia kiedy osiągnął on wiek emerytalny. W myśl bowiem przepisu art. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej - świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.