Sad powszechny, VI RNs 256/21

UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 lutego 2021 roku wydanym w sprawie o sygn. akt VI RNs 450/20 wszczętej na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. , Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie ustanowił kuratora w osobie radcy prawnego R. R. , prowadzącego Kancelarię Radcy Prawnego, ul. (...) lok. (...) , (...)-(...) W. , celem reprezentowania nieznanych z miejsca pobytu I. D. , I. H. , V. I. , O. K. , V. K. , V. K. , V. K. , V. K. , M. K. , I. L. , W. L. , V. N. , A. O. , V. S. i D. Y. w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. w przedmiocie podlegania uczestników obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i wysokości podstawy wymiaru składek z tytułu wykonywania w Polsce umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Postanowienie to stało się prawomocne z dniem 24 lutego 2021 roku. W piśmie z dnia 14 czerwca 2021 roku (data prezentaty Biura Podawczego) kurator R. R. wniósł o przyznanie wynagrodzenia za pełnioną funkcję w postępowaniu administracyjnym w wysokości prawem przewidzianej wskazując, iż pełnił funkcję kuratora dla 15 stron postępowania. Do wniosku kurator dołączył pismo z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dot. jego wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pełnioną funkcję w postępowaniu administracyjnym oraz wskazał, że w złożonym przez niego wniosku o przyznanie wynagrodzenia dla kuratora powołał się m.in. na Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 23 lutego 2016 r. III AUa 161/15, który statuuje, iż wynagrodzenie przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego jest kosztem postępowania administracyjnego ( k. 1 wniosek ). W powyższym piśmie wskazano, że postępowanie prowadzone przed sądem powszechnym, w którym Sąd ustanawia kuratora dla nieznanych z miejsca pobytu uczestników jest postępowaniem cywilnym i w związku z powyższym wszelkie dyspozycje w zakresie wynagrodzenia kuratora są podejmowane wyłącznie przez sąd rozpoznający daną sprawę i wydanie rozstrzygnięcia w tym zakresie podlega zatem kognicji Sądu prowadzącego sprawę na wniosek kuratora ( k. 2 pismo ). W odpowiedzi na wniosek kuratora o przyznanie wynagrodzenia z dnia 10 września 2021 (data stempla pocztowego) Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. wskazał, iż odwołanie od decyzji organu rentowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych pełni rolę pozwu i wszczyna postępowanie sądowe. Zgodnie z art. 477 8 k.p.c. sprawy z zakresy ubezpieczeń społecznych po przekazaniu przez organ rentowy odwołania do Sądu stają się sprawami cywilnymi i z chwilą, gdy sprawa zawiśnie przed sądem, toczy się już w trybie procesu cywilnego. Wobec powyższego zdaniem organu nie ma podstaw do powoływania kuratora na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego , ponieważ decyzja od której wniesiono odwołanie do sądu powszechnego jest decyzją ostateczną, która kończy postępowanie administracyjne. W związku z powyższym kurator powołany przez Sąd, w sytuacji kiedy toczy się postępowanie sądowe w przedmiocie rozpoznania odwołań od decyzji ZUS może zyskać wynagrodzenie wyłącznie na podstawie przepisów k.p.c. , tj. po zasądzeniu takiego wynagrodzenia przez Sąd ( k. 6 pismo ). Z uwagi na treść pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddziału w W. Sąd zarządzeniem z dnia 29 grudnia 2021 roku zwrócono się do wnioskodawcy R. R. o sprecyzowanie w terminie tygodniowym wniosku poprzez wskazanie czy wnosi o przyznanie wynagrodzenia za pełnioną funkcję kuratora dla nieobecnych uczestników postępowania w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. czy też w ewentualnym postępowaniu sądowym czy też za oba te postępowania. Ponadto zwrócono się do wnioskodawcy R. R. o wskazanie czy na podstawie postanowienia z dnia 8 lutego 2021 roku wydanego w sprawie o sygn. akt VI RNs 450/20 reprezentował nieobecnych również w ewentualnym postępowaniu sądowym. Poinformowano również wnioskodawcę, że jak wynika z utartej już linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, wynagrodzenie kuratora ustanowionego przez sąd powszechny w postępowaniu administracyjnym należy do kosztów postępowania administracyjnego (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 1989r, III CZP 117/88, OSNC 1990/1/11) oraz, że tożsame stanowisko w sprawie zajął Sąd Okręgowy w Warszawie w orzeczeniu z dnia 10 października 2019 roku, sygn. akt VI Ca 811/18. Ponadto zwrócono się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. o wskazanie w terminie tygodniowym czy postępowanie administracyjne prowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. w przedmiocie podlegania wymienionych w piśmie uczestników zostało prawomocnie zakończone i zwrócono się o wskazanie czy w sprawie tej było prowadzone również postępowanie sądowe i o wskazanie czy na podstawie postanowienia z dnia 8 lutego 2021 r. wydanego przez tut. Sąd w sprawie o sygn. akt VI RNs 450/20 kurator R. R. reprezentował nieobecnych również w postępowaniu sądowym. ( k. 11 zarządzenie ). W odpowiedzi na powyższe wezwanie Sądu w piśmie z dnia 17 stycznia 2021 roku (data prezentaty Biura Podawczego) kurator R. R. oświadczył, że jego wniosek dotyczy wynagrodzenia za postępowanie administracyjne ( k. 15-16 pismo wraz z załącznikiem ) W odpowiedzi na wezwanie z dnia 29 grudnia 2021 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. wskazał, iż postępowanie administracyjne prowadzone przez organ rentowy wobec uczestników postępowania zostało zakończone i w stosunku do żadnego z ww. uczestników nie było prowadzone postępowanie sądowe ( k. 18 pismo ). Sąd zważył, co następuje: Wniosek kuratora o przyznanie mu wynagrodzenia należało oddalić. Stosownie do treści przepisu art. 179 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego organ państwowy, który ustanowił kuratora, przyzna mu na jego żądanie stosowne wynagrodzenie za sprawowanie kurateli. Wynagrodzenie pokrywa się z dochodów lub z majątku osoby, dla której kurator jest ustanowiony, a jeżeli osoba ta nie ma odpowiednich dochodów lub majątku, wynagrodzenie pokrywa ten, kto żądał ustanowienia kuratora. Jednakże, jak wynika z utartej już linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, wynagrodzenie kuratora ustanowionego przez sąd powszechny w postępowaniu administracyjnym należy do kosztów postępowania administracyjnego (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 1989r, III CZP 117/88, OSNC 1990/1/11). Tożsame stanowisko w sprawie zajął Sąd Okręgowy w Warszawie w orzeczeniu z dnia 10 października 2019 roku, sygn. akt VI Ca 811/18. Należy mieć na względzie, iż w tego typu sprawach sprawowanie kurateli ma ścisły związek z konkretnym postępowaniem administracyjnym, co uzasadnia zaliczenie wynagrodzenia kuratora do kosztów postępowania administracyjnego. W tej sytuacji zastosowania nie znajduje przepis art. 179 § 1 k.r.o. Tym samym, to organ administracyjny prowadzący postępowanie winien ustalić i wypłacić ustanowionemu kuratorowi wynagrodzenie za pełnioną funkcję kuratora dla nieobecnych uczestników postępowania. Koszty postępowania obciążają Skarb Państwa. Mając na uwadze powyżej przytoczone okoliczności, należało orzec jak w sentencji. (...)