Sad powszechny, VIII C 418/21

Sygnatura akt VIII C 418/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 marca 2022 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi - Widzewa w Łodzi VIII Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Tomasz Kalsztein Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Piasek po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2022 roku w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. przeciwko P. P. o zapłatę

1. oddala powództwo;
2. zasądza od powoda (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na rzecz pozwanego P. P. kwotę 1.800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu w postaci wynagrodzenia pełnomocnika;
3. nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi od powoda (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 638,82 zł (sześćset trzydzieści osiem złotych osiemdziesiąt dwa grosze) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Sygn. akt VIII C 418/21 UZASADNIENIE W dniu 23 listopada 2020 roku powód (...) Sp. z o.o. w W. , reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wytoczył przeciwko pozwanemu P. P. powództwo o zapłatę kwoty 7.400 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym, tj. od dnia 30 lipca 2020 roku do dnia zapłaty, ponadto wniósł o zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu powód podniósł, że w dniu 2 czerwca 2017 roku pozwany zawarł z (...) Sp. z o.o. umowę dla nr konta klienta (...) . Usługodawca wykonał zobowiązanie z umowy abonenckiej, natomiast pozwany nie wywiązał się z obowiązku zapłaty wynikającego z wystawionych faktur i not odsetkowych. Poza tą kwotą na dochodzone roszczenie składają się skapitalizowane odsetki w wysokości 57,92 zł. Powód dodał, że wierzytelność względem pozwanego nabył na mocy umowy cesji z dnia 12 czerwca 2019 roku. (pozew k. 6-10) W dniu 4 stycznia 2021 roku Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym dla Łodzi-Widzewa w Łodzi wydał w przedmiotowej sprawie nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, którym zasądził od pozwanego na rzecz powoda dochodzoną wierzytelność wraz z kosztami procesu. (nakaz zapłaty k 65) Od powyższego nakazu zapłaty pozwany wniósł sprzeciw. Pozwany wskazał, że nie zawierał umowy z powodem ani z pierwotnym wierzycielem. Następnie wskazał, że dokonał zakupu telefonu aby mieć zabezpieczenie finansowe w okresie choroby i złego stanu nogi. Powołał się na swój zły stan zdrowia i chorobę psychiczną, podkreślił nadto, że żyje w niedostatku i złych warunkach mieszkaniowych. (sprzeciw k. 70-70v.) W uzupełnieniu sprzeciwu pełnomocnik z urzędu ustanowiony w sprawie dla pozwanego, wniósł o oddalenie powództwa w całości, nadto wniósł o nieobciążanie pozwanego kosztami procesu oraz przyznanie kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnikowi pozwanego, oświadczając, że koszty te nie zostały zapłacone w całości ani w części. Pełnomocnik wskazał, że powód nie udowodnił roszczenia co do zasady jak i wysokości, nie załączył bowiem wszystkich faktur, które wskazuje jako podstawę swojego roszczenia, nie wskazał czego dotyczy nota księgowa na kwotę 5.658 zł, nie wskazał w jaki sposób i za jaki okres dokonał kapitalizacji odsetek, nie przedłożył wezwań do zapłaty i rozliczeń konta, a także dowodu doręczenia zawiadomienia o cesji wierzytelności. Pełnomocnik pozwanego zaznaczył, że pozwany jest chory psychicznie i ma z tego tytułu orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, co daje podstawę do przypuszczenia, że w chwili zaciągnięcia zobowiązania będącego przedmiotem roszczeń w niniejszym postępowaniu pozwany znajdował się w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji i wyrażenie woli, co oznacza, że umowa zawarta z pierwotnym wierzycielem jest nieważna. (uzupełnienie sprzeciwu k. 110-112) Replikując na sprzeciw, powód podtrzymał żądanie pozwu. Wskazał, że nota obciążeniowa na kwotę 5.658 zł została wystawiona przez pierwotnego wierzyciela z tytułu kary umownej za przedterminowe rozwiązanie umowy. Nadto wskazał, że pozwany nie wykazał istnienia przesłanek pozwalających uznać, że w dniu zawierania umowy z pierwotnym wierzycielem pozwany znajdował się w stanie wyłączającym możliwość świadomego lub swobodnego podjęcia decyzji i wyrażenia woli. (pismo procesowe k. 118-120) Do końca postępowania pełnomocnik powoda podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 15 marca 2022 roku pełnomocnik pozwanego wniósł o uznanie umowy za nieważną, z uwagi na zły stan zdrowia psychicznego pozwanego. (protokół rozprawy k. 169) Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Pozwany P. P. w dniu 2 czerwca 2017 roku zawarł z pierwotnym wierzycielem (...) Sp. z o.o. w W. umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych w sieci (...) dotyczących nr tel. (...) i jednocześnie dokonał ratalnego zakupu dwóch telefonów komórkowych Samsung G. (...) + oraz Samsung G. (...) . Umowa została zawarta na czas oznaczony - 24 miesiące, w którym to czasie pozwany zobowiązał się w odniesieniu do nr (...) do uiszczania miesięcznych rat w wysokości po 65,03 zł przez okres 12 miesięcy, a następnie po 121,94 zł, zastrzeżono ponadto karę umowną w kwocie 2.400 zł. W odniesieniu zaś do nr (...) pozwany zobowiązał się do uiszczania miesięcznych rat w wysokości po 48,77 zł przez okres 12 miesięcy, a następnie po 89,41 zł, zastrzeżono ponadto karę umowną w kwocie 1.680 zł. Dodatkowo pozwany zobowiązany był do uiszczania miesięcznych rat za zakupiony sprzęt: z tytułu zakupu telefonu Samsung G. (...) + do uiszczenia 37 rat, pierwsza w kwocie 399 zł, następne w kwocie po 99 zł, zaś z tytułu zakupu telefony Samsung G. (...) do uiszczenia 37 rat, pierwsza w kwocie 149 zł, następne w kwocie po 46 zł. Jeżeli abonent nie dotrzymywał zobowiązania, pierwotny wierzyciel był uprawniony do jej rozwiązania. Rozwiązanie umowy przed upływem czasu w jej treści oznaczonego z powodu niedotrzymania przez abonenta zobowiązania, stanowiło podstawę do żądania od abonenta zapłaty kary umownej. (umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych k. 11-12, k. 13v.-15v., faktury z załącznikami k.12v.-13, k. 16-17) W dniu 12 czerwca 2019 roku (...) Sp. z o.o. w W. zawarł z powodem umowę o przelew wierzytelności m.in. wobec dłużnika P. P. . W załączniku nr 1 do umowy sprzedaży wierzytelności zadłużenie pozwanego zostało oznaczone na kwotę 624 zł. (umowa przelewu wierzytelności z załącznikami k. 40-49v.) W dniu 11 lipca 2019 roku powód sporządził pismo, w treści którego poinformował pozwanego o cesji wierzytelności i wezwał do zapłaty kwoty 15.437,87 zł w terminie do dnia 18 lipca 2019 roku. (pismo k. 57) Z puntu widzenia psychiatrii pozwany choruje na ciężką psychozę- schizofrenię paranoidalną, której przebieg jest u pozwanego niekorzystny z uwagi na odmowę przyjmowania leków i brak regularnego leczenia. W obrazie klinicznym pozwanego występowały omamy i/lub pseudohalucynacje słuchowe, słowne oraz urojenia o bogatej i różnorodnej treści. Sposób funkcjonowania pozwanego (odmowa leczenia z absurdalnych psychotycznych powodów, hazard, zaciąganie pożyczek, trwonienie pieniędzy, zawieranie umów ubezpieczenia, kupowanie telefonów i usług telefonicznych z których w sensie praktycznym nie korzysta) stanowi przejaw autyzmu w tym jego szczególnego przejawu- dereizmu. Sama motywacja pozwanego, absurdalna i dereistyczna wskazuje na niezdolność pozwanego do racjonalnego myślenia i jednocześnie wskazuje na paralogię tego myślenia, co wyłącza całkowicie zdolność do w pełni świadomego i swobodnego podejmowania decyzji i wyrażania woli. W okresie podpisywania umowy z dnia 2 czerwca 2017 roku choroba psychiczna, na którą cierpi P. P. wyłączała w u niego zdolność do świadomego powzięcia decyzji i wyrażenia woli. (opinia biegłego z zakresu psychiatrii k. 152) Pozwany do dnia wyrokowania nie uregulował wskazanego zadłużenia dochodzonego przedmiotowym powództwem. (okoliczność bezsporna) Opisany stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie znajdujących się w sprawie dokumentów, których prawidłowość i rzetelność sporządzenia nie budziła wątpliwości, nie była również kwestionowana przez strony postępowania. Podstawę ustaleń faktycznych stanowiła również opinia sądowo-psychiatryczna wydana przez biegłego psychiatrę A. Z. . Wydając opinię biegły oparł się na dokumentacji medycznej pozwanego, której zawartość oraz wyniki uwzględnił podczas opracowywania wniosków końcowych. Oceniając pisemną opinię, Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania zawartych w jej treści wniosków, opinia ta była bowiem rzetelna, jasna oraz logiczna. Opinia biegłego odzwierciedlała staranność i wnikliwość w badaniu zleconego zagadnienia, wyjaśnia wszystkie istotne okoliczności, podaje przyczyny, które doprowadziły do przyjętej konkluzji, a równocześnie jest poparta głęboką wiedzą i wieloletnim doświadczeniem zawodowym biegłego. Jednocześnie opinii tej nie podważają pozostałe dowody, nie była ona również kwestionowana przez strony procesu. Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie znajdują zastosowanie postanowienia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawartych przez pozwanego z pierwotnym wierzycielem oraz przepisy Kodeksu cywilnego . W ocenie Sądu powód wykazał, że pierwotny wierzyciel i pozwany zawarli w dniu 2 czerwca 2017 r. umowę o usługi telekomunikacyjne, nadto strona pozwana ostatecznie powyższego faktu nie negowała. Tym niemniej Sąd, podzielając opinię biegłego sądowego uznał, że chwili zawierania umowy z pierwotnym wierzycielem P. P. znajdował się w stanie wyłączającym świadome i swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Zgodnie z treścią art. 82 k.c. nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych. Należy pamiętać, że złożenie oświadczenia woli w stanie określonym w art. 82 powoduje jego nieważność bez potrzeby wykazywania jakichkolwiek dalszych okoliczności. W szczególności bez znaczenia jest, czy druga strona czynności prawnej miała świadomość wyżej wymienionego stanu. Porządek prawny chroni osobę składającą oświadczenie woli w stanie wyłączającym świadomość lub swobodę. Ochrona dobrej wiary jej kontrahenta w ogóle nie wchodzi w rachubę. Czynność prawna jest zatem bezwzględnie nieważna. Sąd uznał, że strona pozwana wykazała w przedmiotowej sprawie, że w czasie składania oświadczenia w ramach przedmiotowej umowy pozwany znajdował się w stanie określonym w art. 82 k.c. . Okoliczność ta wynika jednoznacznie ze sporządzonej dla celów niniejszego postępowania opinii biegłego specjalisty z zakresu psychiatrii, którą Sąd uznał za w pełni wiarygodną. W swojej opinii biegły z całym przekonaniem stwierdził, że pozwany nie mógł zawrzeć skutecznie umowy z powodem, gdyż choroba psychiczna- schizofrenia paranoidalna, z przebiegiem takim jak u pozwanego wyklucza całkowicie zdolność do racjonalnego myślenia, a co za tym idzie wyłącza w pełni możliwość świadomego i swobodnego podejmowania decyzji i wyrażania woli. Pozwany miał i nadal ma zakłóconą sprawność psychiczną. Powyższe pozwoliło Sądowi ustalić, że przedmiotowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych z dnia 2 czerwca 2017 roku jest dotknięta nieważnością w rozumieniu art. 82 k.c. Wadliwość czynności prawnej powoduje, że zobowiązanie pozwanego do uiszczania comiesięcznych kwot wskazanych w umowie, zapłaty odsetek oraz opłat nie powstało. Z tych też przyczyn rozważania dotyczące pozostałych zarzutów, nie mają już istotnego znaczenia, a powództwo podlegało oddaleniu. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. , regulującego zasadę odpowiedzialności stron za wynik procesu. Strona pozwana wygrała proces w całości, a zatem należy się jej od powoda zwrot kosztów procesu w łącznej kwocie 1.800 zł, na które składa się wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika w stawce minimalnej – 1.800 zł (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych). W zakresie nieuiszczonych kosztów sądowych wyrażających się w wynagrodzeniu biegłego psychiatry orzeczono, odpowiednio do treści art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1025 z późn. zm.). nakazując pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi kwotę 638,82 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych, na które złożyło się wynagrodzenie biegłego psychiatry.