Sad powszechny, II Ca 319/20

POSTANOWIENIE Dnia 8 kwietnia 2020 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Sędzia Sądu Okręgowego: Iwona Siuta (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 kwietnia 2020 roku w S. sprawy z powództwa (...) Uniwersytetu Technologicznego w S. przeciwko J. M. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 20 września 2019 roku, sygn. akt III C 920/19 na skutek skargi pozwanego J. M. o wznowienie postępowania w sprawie sygn. akt II Ca 1841/19, zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 31 stycznia 2020 roku postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. sędzia Iwona Siuta UZASADNIENIE Pismem z dnia 17 lutego 2020 r. pozwany J. M. wniósł o wznowienie postepowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem wydanym przez Sąd Okręgowy w Szczecinie w dniu 31 stycznia 2020 roku, sygn. akt II Ca 1841/19, na mocy którego Sąd Odwoławczy:

1. zmienił wyrok Sądu Rejonowego z dnia 20 września 2019 r. sygn. akt III C 920/19 w ten sposób, że nadał mu następującą treść: I. zasądził od pozwanego J. M. na rzecz powoda (...) Uniwersytetu Technologicznego w S. kwotę 124,20 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 10 marca 2016 roku; II. oddalił powództwo w pozostałej części; II. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 137 zł tytułem zwrotu kosztów procesu;
2. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 150 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. W zakresie podstaw wznowienia postępowania skarżący powołał się na naruszenie prawa do obrony, poprzez nieskuteczne doręczenie mu odpisu apelacji powoda na adres rodziców, mimo posiadania przez sąd wiedzy o jego prawdziwym miejscu zamieszkania - rzeczywistym adresie zameldowania i pobytu. Dodatkowo wskazywał, że w aktach sprawy brak jest koperty z adnotacją zaadresowaną do niego, co skutkuje bezzasadnym przyjęciem o skuteczności doręczenia pisma procesowego. Wskazywał, że z uwagi na powyższe nie złożył odpowiedzi na apelację, czym naruszono zasadę równego traktowania, bowiem w sprawie wniósł wyłącznie 1 pismo procesowe. Podnosił nadto brak uwzględnienia przez Sąd twierdzeń i dowodów, przez co zaistniał brak tych twierdzeń i dowodów w postepowaniu II instancyjnym. Wskazywał, że Sąd nie uwzględnił wyroków i uchwał SN i opinii UOKiK, a powód zataił istnienie rzeczywistego stosunku prawnego łączącego z pozwanym. W dniu 24 lutego 2020 r. pozwany złożył także odpowiedź na apelację. Na skutek czynności podjętych przez Sąd Odwoławczy, w sekretariacie III Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego Szczecin- Centrum w Szczecinie odnalezione zostało zwrotne poświadczenie odbioru doręczenia skarżącemu odpisu apelacji powoda. Dokument ten dołączono do akt sprawy II Ca 319/
3. Adnotacje na tym dokumencie są zgodne z adnotacjami na elektronicznym potwierdzeniu odbioru. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Skarga pozwanego J. M. podlegała odrzuceniu. Wskazania wymaga, iż skarga o wznowienie postępowania stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia służący wzruszeniu prawomocnego orzeczenia. W orzecznictwie podkreśla się, iż skarga o wznowienie postępowania nie ma charakteru środka kontroli prawidłowości orzeczenia, lecz stanowi jedynie procesową instytucję umożliwiającą ponowne rozpoznanie sprawy z przyczyn skonkretyzowanych w ustawie, realizuje zadania "reparacyjne" ( por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2010 r., III CZ 67/09, Lex nr 686069 oraz z dnia 21 marca 2014 r., IV CZ 9/14, Lex nr 1475183 ). Z uwagi na wyjątkowość tej instytucji, przed przystąpieniem do jej merytorycznego badania koniecznym było najpierw ustalenie przez sąd, czy skarga ta została wniesiona w przepisanym terminie, czy jest dopuszczalna, nadto czy została oparta na ustawowej podstawie. Powyższe wynika z faktu, iż w świetle z art. 410 § 1 k.p.c. , sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie. Przechodząc do formalnego badania wywiedzionej w niniejszej sprawie skargi Sąd Okręgowy wskazuje, iż podstawy wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym rozstrzygnięciem zostały przez ustawodawcę enumeratywnie wyliczone w art. 401 - 404 k.p.c. Merytoryczne rozpoznanie skargi jest możliwe wyłącznie po ustaleniu, iż wywiedziona skarga jest oparta na ustawowej podstawie prawnej, albowiem w przeciwnym wypadku podlega ona odrzuceniu. Co istotne, to na skarżącym spoczywa ciężar wskazania podstawy prawnej skargi ( art. 409 k.p.c. ). Jednocześnie przyjmuje się, że skarga o wznowienie postępowania nie opiera się na ustawowej podstawie w rozumieniu art. 410 § 1 k.p.c. zarówno wtedy, gdy przytoczona w niej podstawa nie odpowiada wzorcowi którejkolwiek z podstaw wznowienia, jak i wówczas, gdy podstawa ta odpowiada wprawdzie temu wzorcowi, lecz w rzeczywistości nie wystąpiła ( vide: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2012 r., I CZ 44/12, LEX nr 1232229 oraz z dnia 28 lutego 2014 r., IV CZ 126/13, LEX nr 1446452 ). Godzi się zatem zauważyć, iż wywodząc skargę o wznowienie postępowania skarżący powołał się na przesłanki ujęte w art. 401 pkt 2 k.p.c. Na wstępie wskazać należy, że analiza akt postepowania prowadzi do konstatacji, że powołana przez skarżącego przesłanka w sprawie nie wystąpiła. Zgodnie z art. 401 pkt 2 k.p.c. , można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana bądź jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się wyroku niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe . W orzecznictwie ugruntował się słuszny pogląd, iż strona zostaje pozbawiona możności działania tylko wtedy, gdy doszło do całkowitego pozbawienia jej możności obrony, a więc gdy znalazła się w takiej sytuacji, gdy nie tylko ograniczono lub utrudniono jej przedstawienie i popieranie swojego stanowiska w toczącym się postępowaniu ale gdy było to wynikiem naruszenia przepisów prawa procesowego przez sąd lub inną stronę ( vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2014 r. IV CZ 112/13, LEX nr 1433607; a także wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 1974 r., II CR 331/74, OSNCP 1975, nr 5 poz. 84; z dnia 14 czerwca 1968 r., I CR 432/667, OSNCP 1969, nr 7-8, poz. 137 ). Tymczasem analiza akt przedmiotowej sprawy nie prowadzi do konstatacji, by istotnie pozwany był został pozbawiony możliwości obrony swoich praw w postepowaniu apelacyjnym. Jak wynika z akt sprawy II Ca 1841/19 ( III C 920/19) zarządzeniem z dnia 20 listopada 2019 r. nakazano doręczenie odpisu apelacji powoda (k – 93). Zarządzenie zostało wykonane w dniu następnym (k – 94). Z dokumentu (...) i koperty wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach: 26 listopada 2019 r. oraz 4 grudnia 2019 r., a wobec niepodjęcia jej w terminie, dokonano jej zwrotu w dniu 12 grudnia 2019 r.( k- 98 akt II Ca 319/20 i k- 95 akt II Ca 1841/19). Zgodnie z art. 139 § 1 k.p.c. doszło zatem do skutecznego zastępczego doręczenia pisma procesowego pozwanemu. W skardze pozwany wskazywał, że przesyłka została skierowana na niewłaściwy adres, pod którym pozwany nie zamieszkuje, lecz wyłącznie mieszkają jego rodzice. Analiza akt postepowania II Ca 1841/19 ( III C 920/19) nie pozwala na akceptację takiego poglądu. Niespornym jest, że w treści pozwu pozwany oznaczył adres pozwanego jako S. ul. (...) . Z wydruku w systemie (...) - SAD (k- 29 do 30) wynika, że pozwany zamieszkuje w W. , numer domu 65, mieszkanie (...) . Jako poprzedni, ujawniony, adres zamieszkania pozwanego odnotowano: S. ul. (...) . W przedmiotowej sprawie w dniu 27 listopada 2018 r. wydany został nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. Odpis nakazu zapłaty skutecznie doręczono pozwanemu na wskazany w pozwie adres: S. ul. (...) wraz z pouczeniami, albowiem w dniu 11 grudnia 2018 r. pozwany osobiście odebrał nakaz zapłaty ( k- 35 akt II Ca 1841/9) i wniósł skutecznie sprzeciw od nakazu zapłaty. Co istotne, w piśmie z dnia 23 grudnia 2018 r. jako swój adres do korespondencji pozwany wskazał adres w S. , nie zaś w W. (k- 36). Wszelka, dalsza korespondencja doręczana była skutecznie pozwanemu na adres w S. ( k- 40) i pozwany osobiście ją odbierał. Także w swoim kolejnym piśmie pozwany jako adres do doręczeń wskazał adres (...) (k-41). Na adres (...) pozwany został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy (k-61) i zawiadomienie to odebrał osobiście. Pozwany w rozprawie uczestniczył, przedstawił swoje stanowisko procesowe. Pozwany wziął także udział w posiedzeniu jawnym, na którym sąd ogłosił wyrok. W żadnym z pism składanych przed sądem I instancji, ani też w oświadczeniach składanych na rozprawie w dniu 13 września 2019 r. pozwany nie zanegował prawidłowości adresu, pod który dokonywano doręczenia korespondencji; nie wskazał także innego adresu pobytu, na który przesyłki sądowe winny mu być doręczane. Także odpis wyroku sądu odwoławczego został pozwanemu doręczony osobiście na adres (...) , w dniu 10 lutego 2020 r. (k-103). Dopiero w piśmie z 11 lutego 2020 r. pozwany wskazał inny adres W. , co oznacza, że dopiero od tego dnia doszło do zmiany adresu do doręczeń. Uwzględniając powyższą argumentację Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, iż skarga pozwanego, choć sformułowana w sposób odpowiadający ustawie, nie była w rzeczywistości oparta na ustawowej podstawie wznowienia, co skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. , o czym orzeczono jak w sentencji. Marginalnie Sąd Odwoławczy wskazuje, że skoro skarga została odrzucona z przyczyn formalnych, brak było podstaw prawnych do merytorycznej oceny wydanego w sprawie rozstrzygnięcia przez Sąd Odwoławczy i tym samym do odnoszenia się do formułowanych w tym zakresie zarzutów zawartych w skardze o wznowienie postepowania. sędzia Iwona Siuta Z/
4. (...)
5. (...) - (...) - (...)
6. (...) . 8.04.2020 r. SSO I Siuta