Sygn. akt VIII Ca 71/14 POSTANOWIENIE Dnia 9 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Rafał Krawczyk (spr.) Sędziowie: SSO Katarzyna Borowy SSO Marek Lewandowski Protokolant: st. sekr. sąd. Izabela Bagińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 r. sprawy z wniosku M. W. z udziałem H. T. , Skarbu Państwa - Wojewody (...) , T. S.
(1), J. S. , R. S. , R. K. , L. K. , T. S.
(2), W. Ż. , E. C. , B. S. , M. K. , A. S. i G. S. o stwierdzenie nabycia spadku po A. K.
(1), J. K.
(1)i P. K. na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt XI Ns 2034/12 p o s t a n a w i a : 1. zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie I. (pierwszym) sentencji w ten sposób, że stwierdzić, iż spadek po A. K.
(1), zmarłej w dniu (...) roku w M. , tam też ostatnio zamieszkałej, na podstawie ustawy nabyli: P. G. , Z. S. , C. S. , J. K.
(2), J. K.
(1), P. K. , A. K.
(2)i E. K. – każdy w 1/8 (jednej ósmej) części; 2. ustalić, że każdy z uczestników postępowania ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie w postępowaniu odwoławczym. Sygn. akt VIII Ca 71/14 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Toruniu postanowieniem z dnia 15 października 2013 r. w sprawie z wniosku M. W. przy uczestnictwie H. T. , Skarbu Państwa Wojewody (...) , T. S.
(1), J. S. , R. S. , R. K. , L. K. , T. S.
(2), W. Ż. , E. C. , B. S. , M. K. , A. S. , G. S. o stwierdzenie nabycia spadku po A. K.
(1), J. K.
(1)i P. K. : 1. stwierdził, że spadek po A. K.
(1)zmarłej (...) r. w M. , ostatnio stale zamieszkałej w M. , na podstawie ustawy nabyły dzieci A. i W. : J. K.
(1), P. K. , P. G. , Z. S. , C. S. , A. K.
(2), E. K. , K. K.
(1)i J. K.
(2)po 1/9 (jednej dziewiątej) części każde z nich; 2. stwierdził, że spadek po J. K.
(1)zmarłym (...) r. w W. , ostatnio stale zamieszkałym w W. , na podstawie ustawy nabyli : żona H. K.
(1)(córka J. i M. ) w ½ (jednej drugiej) części oraz rodzeństwo – dzieci A. i W. : P. K. , P. G. , Z. S. , C. S. , A. K.
(2), E. K. i J. K.
(2)po 1/14 (jednej czternastej) części każde z nich; 3. stwierdził, że spadek po P. K. zmarłym (...) r. w T. , ostatnio stale zamieszkałym w T. , na podstawie ustawy nabyli żona H. K.
(2)(córka A. ) w ½ ( jednej drugiej ) części oraz rodzeństwo – dzieci A. i W. : P. G. , Z. S. , C. S. , A. K.
(2), E. K. i J. K.
(2)po 1/12 (jednej dwunastej) części każde z nich. Ustalenia faktyczne, na których oparto powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji poczynił na podstawie okoliczności bezspornych, zebranej dokumentacji oraz zapewnieniu wnioskodawcy, które to dowodowy nie zostały podważone i nie budziły wątpliwości Sądu co do ich wiarygodności. Dokonując oceny prawnej Sąd I instancji odwołał się z kolei – w stosunku do A. K.
(1)– do dekretu z 8. X. 1946 r. prawo spadkowe obowiązującego w chwili jej śmierci. Powołując się na przepisy art. 16 i 17 dekretu Sąd I instancji wskazał, iż zmarła w chwili śmierci była wdową, stąd spadek po niej odziedziczyły w częściach równych wszystkie żyjące w chwili jej śmierci dzieci, wymienione w punkcie I orzeczenia, po 1/9 części. Jednocześnie Sąd Rejonowy ustalił, iż syn K. K.
(1)zmarł w (...) r. Z kolei ocenę dziedziczenia po J. i P. K. , Sąd I instancji dokonał na podstawie kodeksu cywilnego , który wszedł w życie 1 stycznia 1965, orzekając na podstawie art. 932 § 1 i 2 kc oraz 934 kc jak w punkcie II i III postanowienia. Sąd odstąpił o orzekania o kosztach wskazując, iż zasady ich ponoszenia wynikają z art. 520 § 1 kpc . Apelację od powyższego wyroku wniósł wnioskodawca M. W. zaskarżając orzeczenie w części, tj. w punkcie I w zakresie, w jakim za spadkobiercę uznano K. K.
(1). Skarżonemu orzeczeniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia polegający na wadliwym przyjęciu, że K. K.
(1)żył w chwili śmierci A. K.
(1), a w konsekwencji naruszenie prawa materialnego, tj. błędne zastosowanie przepisu art. 17 § 1 w zw. z art. 5 § 1 dekretu z dnia 8 października 1946 r. prawo spadkowe . Apelujący zwrócił uwagę, iż Sąd I instancji prawidłowo ustalił, iż A. K.
(1)zmarła w (...) r., zaś jej syn K. K.
(1)zmarł bezdzietnie w (...) r. Ostatecznie jednak, wbrew powyższym ustaleniom Sąd błędnie przyjął, K. K.
(1)żył w chwili śmierci A. K.
(1)i uznał go za jednego ze spadkobierców. Powyższe zaś narusza art. 5 § 1 dekretu prawo rodzinne a contrario . Mając na uwadze powyższe apelujący wniósł o zmianę skarżonego postanowienia w punkcie I poprzez stwierdzenie, iż spadek po A. K.
(1)zmarłej (...) w M. , ostatnio stale zamieszkałej w M. , na podstawie ustawy nabyły dzieci A. i W. : P. G. , Z. S. , C. S. , J. K.
(2), J. K.
(1), P. K. , A. K.
(2)i E. K. – każdy w 1/8 części. Uczestniczki E. C. i B. S. przychyliły się do apelacji wnioskodawcy. Pozostali uczestnicy nie zajęli stanowiska w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja wnioskodawcy jako oczywiście uzasadniona podlegała uwzględnieniu skutkując koniecznością zmiany orzeczenia Sądu I instancji w skarżonym zakresie. Z materiału dowodowego sprawy jednoznacznie wynika, że K. K.
(2)zmarł w (...) r., zaś A. K.
(1)w dniu (...) r., co zostało przez Sąd I instancji prawidłowo ustalone. Dekret z dnia 8 października 1946 r. prawo spadkowe (Dz. U. Nr 60, poz. 328 ze zm.) w art. 5 § 1 wskazuje wprost, iż spadkobiercą może być tylko ten, kto żyje w chwili otwarcia spadku, co wyklucza K. K.
(2)z kręgu spadkobierców po A. K.
(1). Oceniając natomiast konsekwencje powyższego dla sytuacji prawnej pozostałych spadkobierców wskazać należało, iż zgodnie z art. 17 § 1 dekretu do spadku powołane są przede wszystkim dzieci spadkodawcy, które dziedziczą w częściach równych. Jeżeli dziecko nie żyje w chwili otwarcia spadku, część spadkowa, jaka by mu przypadła, przechodzi na jego dzieci w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do wstępowania dalszych zstępnych w miejsce swych wstępnych (§ 2). Z kolei – zgodnie z art. 18 § 1 i § 3 dekretu – w braku zstępnych powołani są do spadku rodzice i rodzeństwo spadkodawcy. Jeżeli do spadku powołani są tylko rodzice albo tylko rodzeństwo, otrzymują oni całość spadku, przypadającego krewnym spadkodawcy, w częściach równych. K. K.
(2)zmarł jako bezdzietny kawaler. Część spadkową jaka by mu przysługiwała w chwili śmierci A. K.
(1), należało w częściach równych przypisać rodzeństwu, dziedziczącemu w konsekwencji w częściach równych spadek po A. K.
(1), z wyłączeniem K. K.
(2). Uznając zatem apelację wnioskodawcy za w pełni uzasadnioną Sąd Okręgowy, zgodnie z art. 386 § 1 kpc , zmienił punkt I postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 15 października 2013 r. w ten sposób, iż stwierdził, że spadek po A. K.
(1)zmarłej (...) r. w M. , ostatnio stale zamieszkałej w M. , na podstawie ustawy nabyły dzieci A. i W. : P. G. , Z. S. , C. S. , J. K.
(2), J. K.
(1), P. K. , A. K.
(2)i E. K. po 1/8 części każde z nich. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w II punkcie orzeczenia na postawie art. 520 § 2 kpc .