Sad powszechny, III Ca 1266/19

Sygn. akt III Ca 1266/19 POSTANOWIENIE Dnia 31 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Magdalena Balion-Hajduk Protokolant Marzena Makoś po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2022 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z wniosku S. F. z udziałem (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o odebranie oświadczenia w przedmiocie odrzucenia spadku po W. A. przed sądem oraz o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku po W. A. na skutek apelacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt I Ns 834/18 postanawia:

1. oddalić apelację;
2. nie obciążać wnioskodawczyni kosztami postępowania odwoławczego. SSO Magdalena Balion-Hajduk Sygn. akt III Ca 1266/19 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 23 maja 2019 roku Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej oddalił wniosek S. F. o odebranie oświadczenia w przedmiocie odrzucenia spadku po W. A. przed sądem oraz zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku po W. A. w terminie. Sąd Rejonowy ustalił, że W. A. , zmarła 24 lipca 2016 roku, była babcią wnioskodawczyni. 12 stycznia 2017 roku B. F. - matka wnioskodawczyni - odrzuciła spadek po swojej matce W. A. przed notariuszem M. B. w Kancelarii Notarialnej w R. . Oświadczyła przy tym, że posiada małoletnią córkę S. F. , która wobec odrzucenia spadku przez nią weszła w krąg spadkobierców ustawowych po W. A. . 27 października 2017 roku B. F. odebrała pismo Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej nadane w sprawie o sygn. 1N 1000/17, w którym sąd zawiadomił o możliwości odrzuceniu spadku w imieniu małoletniej S. F. i pouczył o sposobie i terminie złożenia takiego oświadczenia, pouczył także, że sześciomiesięczny termin do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku biegnie od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania. B. F. i M. F. wnieśli do Sądu Rejonowego w Chorzowie wniosek o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku po W. A. w imieniu małoletniej córki S. F. . Sąd Rejonowy w Chorzowie postanowieniem z 18 maja 2018 roku zezwolił wnioskodawcom na złożenie takiego oświadczenia w imieniu małoletniej. B. F. była hospitalizowana w okresach od 28 listopada do 1 grudnia 2016 roku z rozpoznaniem choroby korzeni nerwów rdzeniowych i migreny, od 16 kwietnia do 20 kwietnia 2018 roku z powodu zawrotów głowy i zaburzenia równowagi, od 25 czerwca do 28 czerwca 2018 roku z powodu zawrotów głowy oraz zaburzeń koncentracji. B. F. wiedziała, że spadek po jej matce obciążony jest bliżej nieokreślonymi długami. Sąd Rejonowy, powołując się na przepisy w art. 1015 § 1 i 2 k.c. , art. 1019 § 2 k.c. oraz art. 84 k.c. ocenił, że ustawowa przedstawicielka wnioskodawczyni nie pozostawała w błędzie, który powodował niezłożenie w terminie oświadczenia w przedmiocie odrzucenia spadku. Niezłożenie oświadczenia wynikało natomiast z niezachowania należytej staranności i nieusprawiedliwionej zwłoki z podjęciem stosownych czynności, co nie może być podstawą zatwierdzenia przez sąd uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia w terminie. Przedstawicielka ustawowa małoletniej miała świadomość, że jej córka wchodzi w krąg spadkobierców po W. A. , wiedziała, że w skład spadku wchodzą długi, miała wiedzę, została prawidłowo pouczona przez sąd i notariusza, co do sposobu prowadzenia postępowania zmierzającego do odrzucenia spadku imieniem małoletniej, a w szczególności początku biegu terminu. Przedstawicielka ustawowa małoletniej nie wykazała także że jej problemy z pamięcią były przyczyną niezłożenia wniosku o wyrażenie zgody na odrzuceniu spadku imieniem córki w terminie. Sąd Rejonowy wskazał, że ten przedstawicielka ustawowa małoletniej złożyła oświadczenia o odrzuceniu spadku po W. A. 12 stycznia 2017 roku i z tym dniem dowiedziała się o tytule powołania do spadku swojej córki, tym samym rozpoczął się bieg terminu do złożenia oświadczenia imieniem małoletniej i z tym dniem istniała możliwość wystąpienia do sądu rodzinnego z wnioskiem o wyrażenie zgody na złożenie stosownego oświadczenia w imieniu małoletniej, a następnie złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku po W. A. . W niniejszej sprawie wniosek o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku imieniem małoletniej został złożony w 2018 roku po upływie 6 miesięcy od dnia złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku po W. A. przez B. F. , co powoduje zgodnie z art. 1015 § 2 k.c. utratę uprawnienia do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku. Wnioskodawczyni w apelacji zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 233 k.p.c. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie, dokonanej wybiórczo, wbrew zasadom logiki, doświadczenia życiowego, co doprowadziło do błędów w ustaleniach faktycznych oraz błędnych wniosków przez uznanie przez sąd pierwszej instancji, że B. F. nie pozostawała w stanie, który spowodował niezłożenie w terminie oświadczenia w przedmiocie odrzucenia spadku, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że B. F. w okresie, kiedy mogła złożyć oświadczenie w przedmiocie odrzucenia spadku w mieniu S. F. leczyła się neurologicznie i psychiatrycznie, miała zaburzenia pamięci, a nadto pozostawała w błędzie co do obciążenia długami spadku po jej zmarłej matce, - naruszenie art. 224 § 1 k.p.c. w związku z 232 zdanie drugie k.p.c. przez brak dopuszczenia z urzędu dowodu z opinii biegłego z zakresu neurologii i psychiatrii na okoliczność tego czy stan zdrowia psychicznego i neurologicznego B. F. w okresie, w którym powinna odrzucić spadek w imieniu córki charakteryzujący się zaburzeniami pamięci, koncentracji, bólami głowy i innymi problemami neurologicznymi mogą mieć wpływ na to, że nie była ona w pełni świadoma tego, że winna odrzucić spadek w imieniu S. F. , wobec czego pozostawała w błędzie niewynikającym z jej winy, - naruszenie art. 132 § 1 k.p.c. w związku z art. 217 k.p.c. przez wzięcie pod uwagę stanowiska uczestnika postępowania i w konsekwencji oddalenie wniosku. Skarżąca wniosła o zmianę postanowienia przez uwzględnienie wniosku o zatwierdzenie oświadczenia o uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia pod wpływem błędu w ustawowym terminie oświadczenia woli polegającego na odrzuceniu spadku po zmarłej w dniu 24 lipca 2016 roku w W. W. A. , ostatnio stale zam. w R. przez S. F. oraz zatwierdzenie przez sąd oświadczenia w przedmiocie odrzucenia spadku po W. A. złożonego przez S. F. ewentualnie o uchylenie postanowienia sądu i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Skarżąca wniosła zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje, a także o uzupełnienie i dopuszczenie przez sąd dowodu z opinii biegłego z zakresu neurologii i psychiatrii na wyżej wskazane okoliczności. Uczestniczka postępowania (...) sp. z o.o. w S. wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Sąd odwoławczy podziela ustalenia poczynione przez Sąd pierwszej instancji i przyjętą przez ten sąd podstawę prawną i unikając zbędnych powtórzeń przyjmuje je za własne. Sąd Okręgowy w oparciu o przedstawione zarzuty apelacji uzupełnił postępowanie i przeprowadził dowód z opinii biegłych neurologa oraz opinii psychologiczno – psychiatrycznej. B. F. przedstawiła w toku postępowania odwoławczego obszerną dokumentację medyczną, która podlegała ocenie biegłych. Na tej podstawie Sąd Okręgowy ustalił, że w okresie, w którym B. F. powinna w imieniu swojej małoletniej córki wnioskodawczyni S. F. odrzucić spadek po zmarłej babce W. A. , to jest okresie od stycznia 2017 roku do 16 kwietnia 2018 roku kiedy został złożony przez B. F. wniosek do sądu rodzinnego o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku imieniem małoletniej córki, B. F. nie pozostawała w stanie wyłączającym świadome działanie, a jej stan zdrowia nie miał wpływu na postrzeganie przez nią rzeczywistości i nie mógł spowodować, że nie była świadoma tego, że powinna odrzucić spadek w imieniu małoletniej córki w określonym terminie. Wszyscy biegli powołani w niniejszej sprawie neurolog M. W. , psychiatra E. K.