Sygn. akt XVII AmE 131/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 sierpnia 2020 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Andrzej Turliński Protokolant – sekretarz sądowy Joanna Nande po rozpoznaniu 28 sierpnia 2020 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania (...) Sp. z o.o. w S. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o wymierzenie kary pieniężnej na skutek odwołania (...) Sp. z o.o. w S. od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 18 lutego 2019 r. Nr (...) oddala odwołanie. Sędzia SO Andrzej Turliński Sygn akt XVII AmE 131/19 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 18 lutego 2019 r. Nr. (...) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (Prezes URE, pozwany) na podstawie art. 33 ust. 1 pkt. 7a i ust. 2 oraz art. 33 ust. 9 pkt. 3 w zw. z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych (Dz. U. z 2017 r. poz. 285 i 624) w zw. z art. 16 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 2290) oraz na postawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096) w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2018 poz. 755, z późn. zm.) po przeprowadzeniu postepowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorcy – „ (...) ” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. mającego uprzednio siedzibę w W. (przedsiębiorca, powód) orzekł, iż powód naruszył art. 30 ust. 2 ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych w ten sposób, iż nie złożył w terminie Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki sprawozdania, o którym mowa w art. 30 ust. 2 ustawy, za IV (czwarty) kwartał 2017 r. – pkt. 1 decyzji. W pkt. 2 decyzji za działania opisane w jej pkt. 1 Prezes URE wymierzył Powodowi karę pieniężną w wysokości 5.000 zł. Od ww. decyzji powód wniósł odwołanie zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenie art. 189f § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przez uznanie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzą podstawy do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, pomimo iż finalnie powódka przekazała przedmiotowe sprawozdanie, o którym mowa w art. 30 ust. 2 ustawy za IV kwartał 2017 r., zaś Prezes URE dysponował danymi niezbędnymi do realizacji ciążących na nim obowiązków wynikających z art. 30 ust. 4 ustawy, w efekcie czego wagę rozpatrywanego naruszenia należało zakwalifikować jako znikome;
- naruszenie art. 189d Kodeksu postępowania administracyjnego przez nierozpatrzenie wszystkich okoliczności określonych w tej normie prawnej będących obligatoryjnymi dyrektywami wymiaru administracyjnej kary pieniężnej. Mając na uwadze podniesione zarzuty powód wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Powód wniósł również o przesłuchanie Prezesa Zarządu powódki, Ł. K. – w charakterze strony – w drodze pomocy prawnej przed Sądem miejsca jego zamieszkania tj. Sądem Rejonowym Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie. W odpowiedzi Prezes URE wniósł o:
- oddalenie odwołania,
- przeprowadzenie dowodów z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego – na okoliczność prawidłowości wydanej decyzji administracyjnej,
- oddalenie wniosków powoda o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania strony powodowej, z uwagi na wyjaśnienie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia zgromadzonymi w sprawie dokumentami. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Powód „ (...) ” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. posiadał
- koncesję na obrót paliwami ciekłymi zagranicą, udzieloną decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 18 grudnia 2015 r., Nr. (...) , z późniejszymi zmianami (k 34 – 42 akt adm.),
- koncesję na obrót paliwami ciekłymi zagranicą udzieloną decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 15 grudnia 2017 r., Nr. (...) (k 19 25 akt adm.),
- koncesję na wytwarzanie paliw ciekłych, udzieloną decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 12 maja 2017 r., Nr. (...) , z późniejszą zmianą (k 26 – 33 akt adm.). Bezsporne jest, iż powód posiadając koncesje na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą tym samym posiadał status producenta w rozumieniu nadanym temu pojęciu przez art. 2 ust. 1 pkt. 20 ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych . Bezspornym pozostaje również fakt, iż nie złożył w terminie tj. do dnia 14 lutego 2018 r. sprawozdania kwartalnego, o którym mowa w art. 30 ust. 2 ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych . Pismem z dnia 18 czerwca 2018 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki zawiadomił przedsiębiorę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia przedsiębiorcy kary pieniężnej w związku z niezłożeniem w terminie sprawozdania kwartalnego (k 42 – 44 akt adm.). W trakcie przedmiotowego postępowania powód pismem z dnia 29 czerwca 2018 r. złożył wyjaśnienia oraz przekazał Prezesowi URE sprawozdanie kwartalne za IV kwartał 2017 r. (k 59 -60 i k 47 – 57 akt adm.). Z wyjaśnień tych wynika, że skoro sprawozdanie zostało ostatecznie przesłane Organowi regulacyjnemu, to powód wywiązał się z nałożonego ustawą obowiązku. W dniu 18 lutego 2019 r. Prezes URE wydał decyzję (...) , będącą przedmiotem niniejszego postępowania sądowego. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów wskazanych powyżej, które nie były kwestionowane przez strony postępowania. Sąd nie uwzględnił wniosku powoda o przesłuchanie członka jego zarządu w charakterze strony uznając, że wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia fakty zostały ustalone w trakcie postepowania administracyjnego. Sąd zważył co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona nim decyzja jest prawidłowa. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji producenci obowiązani są do przekazywania, w terminie do 45 dni po zakończeniu kwartału, Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki sprawozdań kwartalnych, sporządzonych na podstawie faktur VAT lub innych dokumentów zawierających informacje dotyczące ilości i rodzajów: - wytworzonych paliw ciekłych i biopaliw ciekłych (art. 30 ust. 2 pkt. 1 lit. a ustawy), - wprowadzonych do obrotu paliw ciekłych, z określeniem zawartości biokomponentów w tych paliwach (art. 30 ust. 2 pkt. 1 lit. b ustawy), - wprowadzonych do obrotu biopaliw ciekłych, z określeniem zawartości biokomponentów w tych biopaliwach (art. 30 ust. 2 pkt. 1 lit. c ustawy), - biopaliw ciekłych przeznaczonych do zastosowania w wybranych flotach, o których mowa w ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (art. 30 ust. 2 pkt. 1 lit. d ustawy), - biopaliw ciekłych zużytych na potrzeby własne (art. 30 ust. 2 pkt. 1 lit. e ustawy), oraz zawierających informacje dotyczące kosztów wytworzenia poszczególnych rodzajów paliw ciekłych i biopaliw ciekłych, z wyszczególnieniem zagregowanych kosztów: - zakupu biokomponentów, - zakupu surowców innych niż biokomponenty, użytych do wytworzenia poszczególnych rodzajów paliw ciekłych i biopaliw ciekłych, - przerobu surowców użytych do wytworzenia poszczególnych rodzajów paliw ciekłych i biopaliw ciekłych, - kosztów pozostałych. Jak ustalono powód uzyskał koncesję na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą udzieloną decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w dniu 18 grudnia 2015 r. oraz koncesję na obrót paliwami ciekłymi zagranicą z dnia 15 grudnia 2017 r. oraz koncesję na wytwarzanie paliw ciekłych z dnia 12 maja 2017 r. i z posiadania tych koncesji wynikał obowiązek powoda złożenia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki sprawozdania również za IV kwartał roku
- Wobec powyższego powód bez wątpienia pozostawał przedsiębiorcą w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt. 20 ustawy o biokomponentach i paliwach ciekłych i ciążył na nim obowiązek złożenia sprawozdania kwartalnego wynikający z art. 30 ust. 2 ustawy w terminie do dnia 14 lutego 2018 r. Okolicznością bezsporną jest fakt, iż powód przedmiotowego sprawozdania w terminie nie złożył. Przechodząc do zarzutu naruszenia przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki art. 189f k.p.a. stwierdzić należy, że jest on bezzasadny. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt. 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu jeżeli: waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Z przepisu tego wynika, że przesłanki: znikomego naruszenia prawa oraz zaprzestania naruszania prawa muszą wystąpić łącznie, aby organ administracji publicznej był zobowiązany do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W przedmiotowej sprawie nie ziściła się pierwsza z ww. przesłanek. Powód nie wykazał bowiem, że szkodliwość czynu była znikoma. Nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że spełniona została przesłanka „znikomej wagi naruszenia prawa”. Uchylenie przepisu art. 30 ust. 2 ustawy czyli obowiązku sprawozdawczości kwartalnej producentów zgodnie z uzasadnieniem Ustawodawcy wynikało z przeniesienia części sprawozdawczości realizowanej przez producentów do sprawozdawczości podmiotów sprowadzających. Ponadto uchylenie tego przepisu jest związane z faktem, iż większość danych dotyczących rynku paliw i biopaliw ciekłych jest pozyskiwana w ramach sprawozdawczości realizowanej na podstawie art. 30b, który również został zmodyfikowany w ramach niniejszej ustawy. Dane wynikające ze sprawozdań kwartalnych były szczególnie istotne w kontekście ciążącego na Prezesie URE wynikającego z art. 30 ust. 4 obowiązku sporządzenia zbiorczego raportu kwartalnego dotyczącego rynku paliw ciekłych i biopaliw ciekłych. Podstawą do sporządzenia raportu były dane zawarte w sprawozdaniach, o których mowa w art. 30 ust. 2 i 3 ustawy tj. m.in. w sprawozdaniach do przekazania których obowiązani są producenci w tym powód. Raport ten podlegał przekazaniu ministrom właściwym do spraw: finansów publicznych, gospodarki (obecnie energii), rynków rolnych oraz środowiska, a także Prezesowi Agencji Rynku Rolnego, w terminie 75 dni po zakończeniu kwartału. Nieprzekazanie przez powoda sprawozdania w terminie przewidzianym w art. 30 ust. 2 ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych , spowodowało po stronie Prezesa URE brak wiedzy w przedmiocie rzeczywistych danych dotyczących działalności gospodarczej przedsiębiorcy w rozpatrywanych okresach sprawozdawczych, a w konsekwencji miało negatywny wpływ na realizację przez ten organ obowiązku wynikającego z art. 30 ust. 4 ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych . Jak wynika z powyższego dane przekazywane przez przedsiębiorców ze sprawozdań kwartalnych producentów, zawarte w sporządzanych przez Prezesa URE zbiorczych raportach kwartalnych dotyczących rynku paliw i biopaliw ciekłych, mają istotny walor poznawczy i statystyczny. Świadczy o tym uwzględnianie ich w corocznych programach badań statystycznych statystyki publicznej. Podkreślenia również wymaga fakt, iż obecnie ww. sprawozdawczość została zastąpiona innymi rodzajami sprawozdawczości kwartalnej, a nie zlikwidowana w związku z brakiem użyteczności bez wprowadzania jakichkolwiek form zastępczych. Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt. 7a ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych , w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2018 r., karze pieniężnej podlega ten, kto nie złożył w terminie sprawozdania kwartalnego, o którym mowa w art. 30 ust. 2 ustawy lub podał w tym sprawozdaniu dane nieprawdziwe. Zgodnie z art. 33 ust. 9 pkt. 3 tej ustawy, również w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2018 r. kara ta wymierzana jest przez Prezesa URE, jej wysokość jest stała i wynosi 5.000 zł, co nie pozwala na jej miarkowanie podstawie przepisu art. 189d kpa . Obowiązek wynikający z art. 30 ust. 2 ustawy i odpowiadająca mu kara za jego niewykonywanie z art. 33 ust. 1 pkt. 7 ustawy uchylony został z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawą z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 2290). Jednak przepis przejściowy tej ustawy – art. 16 wyraźnie stanowi, że za okresy do końca 2017 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, również co do kar za niewykonanie obowiązku. Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy oddalił odwołanie na podstawie art. 479 53 § 1 k.p.c. nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia. Sędzia SO Andrzej Turliński