Sad powszechny, III AUa 149/20

Sygn. akt III AUa 149/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 stycznia 2022 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia SA Ewa Stryczyńska Protokolant: Edyta Czajkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2022 r. w W. sprawy D. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. o niezrealizowane świadczenie należne ubezpieczonej U. N. na skutek apelacji D. S. od wyroku Sądu Okręgowego XIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 11 marca 2019 r. sygn. akt XIII U 259/18 oddala apelację. Ewa Stryczyńska Sygn. akt III AUa 149/20 UZASADNIENIE Decyzją z 26 stycznia 2016 r. wydaną na podstawie przepisów ustawy z 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych, wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 ze zm.) oraz ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 37 ze zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. odmówił U. N. prawa do renty inwalidy wojennego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że renta inwalidy wojennego przysługuje osobie, która została zaliczona do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa pozostającego w związku z pobytem w miejscach określonych w art. 3 i art. 4 ust. 1 ww. ustawy. Za inwalidztwo pozostające w związku z pobytem w miejscach odosobnienia uważa się inwalidztwo będące następstwem zranień, kontuzji bądź innych obrażeń lub chorób powstałych w związku z tym pobytem. Związek zranień, kontuzji bądź innych obrażeń lub chorób a także inwalidztwa ustala Komisja Lekarska do spraw inwalidztwa i zatrudnienia. Organ rentowy wskazał, że w orzeczeniu z 13 stycznia 2016 r. Komisja Lekarska Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdziła, że wnioskodawczyni jest trwale całkowicie niezdolna do pracy, jednak nie stwierdziła związku tej niezdolności z pobytem w obozie koncentracyjnym w okresie od sierpnia 1944 r. do kwietnia 1945 r. U. N. złożyła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając organowi rentowemu błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 12 ust. 1 ustawy o kombatantach. Zdaniem odwołującej się, wskazane przez nią okoliczności, tj. pobyt w wieku 14 lat w filii obozu koncentracyjnego (...) , wykonywanie przymusowej pracy i wynikające z tych okoliczności problemy zdrowotne, w szczególności tzw. „zespół obozowy - KZ syndrom” dają podstawę do zastosowania w stosunku do niej przepisów ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych oraz przepisów ustawy o kombatantach. Odwołująca się podniosła, że konsekwencją pobytu w obozie o charakterze koncentracyjnym jest aktualny bardzo zły stan jej zdrowia, co w konsekwencji daje podstawę przyznania jej renty inwalidy wojennego. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu swego stanowiska organ rentowy podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując, że została ona wydana w oparciu o wiążące dla organu orzeczenie komisji lekarskiej. Organ rentowy wskazał, że w świetle istniejącego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego, zaskarżona decyzja jest prawidłowa. W dniu 19 maja 2017 r. U. N. zmarła, a w jej miejsce do postępowania wstąpiła uprawniona jej córka D. S. . Wyrokiem z 11 marca 2019r. Sąd Okręgowy w Warszawie XIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie. Powyższe orzeczenie Sądu Okręgowego zapadło na podstawie następujących ustaleń faktycznych: U. N. ( ur. (...) ) nabyła na mocy decyzji z 8 września 2006 r. prawo do emerytury. W dniu 16 września 2015 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa do renty inwalidy wojennego oraz przyznanie jej statusu osoby represjonowanej w związku z pobytem w obozie koncentracyjnym w okresie od sierpnia 1944 r. do kwietnia 1945 r. ( (...) w miejscowości (...) - obecnie polska nazwa G. ). Przez cały czas pobytu w tym obozie U. N. wykonywała przymusową pracę w cegielni. Podczas pobytu w obozie nie chorowała, dopiero później zaczęła chorować na częste zapalenia płuc, a także przechodziła szkorbut. W związku ze złożonym wnioskiem o rentę inwalidy wojennego, U. N. została poddana badaniu lekarskiemu przez Lekarza Orzecznika ZUS, który orzeczeniem z 4 listopada 2015 r. stwierdził u wnioskodawczyni trwałą całkowitą niezdolność do pracy nie pozostającą jednak w związku z działalnością kombatancką. Stanowisko Lekarza Orzecznika ZUS zostało potwierdzone przez Komisję Lekarską ZUS, która orzeczeniem Nr (...) z 13 stycznia 2016 r. również stwierdziła, że wnioskodawczyni jest trwale całkowicie niezdolna do pracy oraz, że całkowita niezdolność do pracy nie pozostaje w związku z działalnością kombatancką. Ponadto, Komisja Lekarska ZUS nie stwierdziła niezdolności do pracy w związku z pobytem w obozie koncentracyjnym w okresie od sierpnia 1944 r. do kwietnia 1945 r. W związku z powyższym, zaskarżoną decyzją z 26 stycznia 2016 r. organ rentowy odmówił U. N. prawa do renty inwalidy wojennego w związku z pobytem w obozie koncentracyjnym we wskazanym wyżej okresie. W trakcie trwania procesu, 19 maja 2017 r., odwołująca się zmarła. Na podstawie art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych do postępowania wstąpiła jako jedyna uprawniona, jej córka D. S. . W toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji zostały dopuszczone dowody z opinii biegłych lekarzy sądowych następujących specjalności: neurologa, ortopedy, kardiologa oraz psychiatry w celu ustalenia czy U. N. jest całkowicie bądź częściowo niezdolna do pracy w związku z pobytem w obozie w okresie od sierpnia 1944 r. do kwietnia 1945 r. Biegły z zakresy psychiatrii B. P. w opinii z 29 maja 2016 r. po analizie całokształtu zebranego materiału dowodowego rozpoznała u U. N. zespół otępienny. W ocenie biegłego, z uwagi na stan psychiczny U. N. jest trwale, całkowicie niezdolna do pracy zarobkowej, bez związku z pobytem w obozie koncentracyjnym w okresie od sierpnia 1944 r. do kwietnia 1945 r. W swojej opinii biegła wskazała, że zespół otępienny rozwinął się u U. N. na podłożu organicznego uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego oraz w związku z fizjologicznym procesem starzenia się organizmu. Biegły neurolog J. B. w opinii z 16 sierpnia 2016 r. wskazała, że U. N. jest całkowicie niezdolna do pracy i niezdolna do samodzielnej egzystencji trwale. Biegła wskazała, że u U. N. nigdy nie rozpoznano żadnego schorzenia neurologicznego związanego z pobytem w obozie koncentracyjnym w okresie od sierpnia 1944 do kwietnia 1945 r. Biegła stwierdziła, że niezdolność do pracy odwołującej się nie jest spowodowana pobytem w obozie w okresie od sierpnia 1944 r. do kwietnia 1945 r. Biegły ortopeda traumatolog M. G. w opinii z 13 września 2016 r. wskazał, że analiza przedstawionej dokumentacji pozwala stwierdzić, że U. N. jest całkowicie niezdolna do pracy i jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Stan ten jest spowodowany osteoporozą i przebytymi złamaniami. Jednak osteoporoza, która została wykryta po 50 latach od pobytu w obozie koncentracyjnym nie jest spowodowana pobytem w nim, a jest skutkiem procesów związanych ze starzeniem się. Biegły kardiolog J. K. w opinii z 20 września 2016 r. po zapoznaniu się z dokumentacją lekarską stwierdził, że ujawnione schorzenia układu krążenia spowodowane są postępującymi wraz z wiekiem zmianami stwardnieniowymi naczyń jak i zwyrodnieniowymi i nie można ich wiązać z pobytem w obozie koncentracyjnym. Po dopuszczeniu na rozprawie 23 maja 2018 r. dowodu z przesłuchania następcy prawnego odwołującej się - D. S. , Sąd wezwał biegłych do sporządzenia uzupełniających opinii na podstawie akt sprawy, mając na uwadze zgłoszone zastrzeżenia i uwagi. Biegły ortopeda traumatolog M. G. w uzupełniającej opinii z 29 maja 2018 r. ponownie wskazał, że osteoporoza, która została wykryta po ponad 50 latach od pobytu w obozie jest spowodowana procesami związanymi ze starzeniem się wnioskodawczyni, a nie z pobytem w obozie. Gdyby osteoporoza rozpoznana u U. N. i będąca powodem złamań patologicznych miała mieć związek i być spowodowana pobytem w obozie koncentracyjnym od sierpnia 1944 r. do kwietnia 1945 r., to taka osteoporoza zostałaby wykryta wcześniej i wcześniej też powodowałaby złamania patologiczne. Osteoporozy i złamań patologicznych należałoby się spodziewać w ciągu kilku (do 10) lat od opuszczenia obozu, podczas gdy z dokumentacji medycznej wynika, że takie zdarzenie nie miało miejsca. Jednocześnie biegły podtrzymał w całości wnioski sformułowane we wcześniejszej opinii. Biegła neurolog J. B. w opinii uzupełniającej z 21 czerwca 2018 r. również podtrzymała w całości swoją wcześniejszą opinię. Biegła psychiatra B. P. w uzupełniającej opinii sądowo- psychiatrycznej podtrzymała swoje wnioski zawarte w opinii z 29 maja 2016 r. oraz wskazała, że badana w kilkadziesiąt lat po wojnie (ok. 1992 r.) rozpoczęła leczenie psychiatryczne/depresyjne i uspokajające. W trakcie leczenia rozpoznano u niej zaburzenia depresyjne nawracające i inne zaburzenia nastroju o różnej etiologii. Na rozprawie córka wnioskodawczyni podawała głównie wygórowane reakcje emocjonalne uczestniczki, które są jednym z elementów zaburzeń nastroju. Pomimo ich występowania w międzyczasie pracowała kilkadziesiąt lat zawodowo, opiekowała się chorym mężem. W ostatnich latach rozpoznano u niej zespół otępienny, jednak to schorzenie ma związek ze zmianami degeneracyjnymi postępującymi z wiekiem i nie jest związane z pobytem w obozie koncentracyjnym. Biegły kardiolog J. K. w uzupełniającej opinii z 9 października 2018 r. wskazał, że treść zeznań córki wnioskodawczyni nie ma znaczenia dla wniosków jego opinii głównej z 20 września 2016 r. i nie może wpłynąć na ich zmianę. Mając na uwadze powyższe stanowiska biegłych Sąd uznał sprawę za wyjaśnioną w wystarczającym stopniu do wydania rozstrzygnięcia. Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie zebranych w aktach sprawy dokumentów, w tym dokumentacji medycznej U. N. , oraz opinii biegłych lekarzy sądowych z zakresu kardiologii, ortopedii, neurologii i psychiatrii, jak również na podstawie przesłuchania córki odwołującej się. W ocenie Sądu pierwszej instancji dokumenty znajdujące się w aktach sprawy są autentyczne, a ich treść nie budzi wątpliwości. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw, aby odmówić wiarygodności opiniom biegłych lekarzy sądowych, które zostały wydane zgodnie z wiedzą specjalistyczną w oparciu o zebraną w sprawie dokumentację medyczną. W ocenie Sądu Okręgowego opinie te spełniają wszelkie kryteria, aby uznać je za w pełni wartościowy środek dowodowy i mogą stanowić podstawę do poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych. Sąd pierwszej instancji miał na uwadze, że ze spójnych opinii biegłych kardiologa, ortopedy, neurologa i psychiatry wynika jednoznacznie, że matka odwołującej się była w dniu wydania decyzji całkowicie niezdolna do pracy, jednakże niezdolność ta nie była spowodowana przebywaniem w obozie koncentracyjnym w latach 1944 - 1945. Powołani w sprawie biegli są specjalistami z zakresu adekwatnego do schorzeń odwołującej, uznali się właściwymi do oceny stanu jej zdrowia, ich opinie są jasne, logiczne, przekonujące, gdyż opierają się na dowodach zebranych w sprawie, korespondują ze sobą. To przemawiało za uznaniem przez Sąd Okręgowy, że biegli ci dokonali prawidłowej oceny zdrowia U. N. i nie zachodziła potrzeba powołania kolejnych biegłych. Sąd Okręgowy pominął wnioski odwołującej się D. S. o dopuszczenie kolejnych dowodów z opinii biegłych, bowiem w ocenie Sądu uwzględnienie tych wniosków prowadziłoby jedynie do przedłużenia postępowania. Sąd pierwszej instancji wskazał w tym względzie, że w sprawie nie ujawniły się okoliczności, które podważałyby zaufanie do kompetencji, doświadczenia czy bezstronności biegłych, którzy sporządzili w sprawie opinie. Sąd nadto zaakcentował, że samo niezadowolenie strony z niekorzystnych dla niej wypowiedzi biegłego nie może być przyczyną dopuszczenia dowodu z dodatkowej opinii tych samych lub innych biegłych - byłoby to konieczne dopiero wówczas, gdyby ocena wydanej opinii prowadziła do wniosku, że jest nieprzekonująca, zawiera braki, stwierdzenia budzące wątpliwości lub sprzeczności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 listopada 2016 r., sygn. III CSK 35/16). Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie. W tej sytuacji uwzględnienie ww. wniosków prowadziłoby, w ocenie Sądu, jedynie do niepożądanej zwłoki w postępowaniu. Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej ustalenia faktyczne Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że odwołanie D. S. (jako następcy prawnego U. N. ) jako bezzasadne podlegało oddaleniu. Sąd pierwszej instancji wskazał, że spór w przedmiotowej sprawie sprowadzał się do ustalenia czy w przypadku odwołującej się zostały spełnione przesłanki przyznania prawa do renty z tytuły niezdolności do pracy w związku z pobytem U. N. w obozie koncentracyjnym w okresie od sierpnia 1944 r. do kwietnia 1945 r. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego , kombatantom będącym inwalidami wojennymi lub wojskowymi przysługują świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy z 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 2193 ze zm.). Zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy w związku z art. 3 i 4 ust. 1 ww. ustawy świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 1, z wyłączeniem uprawnienia określonego w art. 23b tej ustawy, przysługują na zasadach określonych w tych przepisach również osobom, które zostały uznane za niezdolne do pracy wskutek niezdolności do pracy pozostającej w związku z pobytem w miejscach, o których mowa w art. 3 i art. 4 ust. 1, tj. m.in. w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady czy w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Powyższe regulacje uzależniają zatem jednoznacznie nabycie prawa do określonych świadczeń, w tym prawa do renty od istnienia oczywistego związku pomiędzy doznanymi schorzeniami i w konsekwencji inwalidztwem (aktualnie niezdolnością do pracy) a pobytem we wskazanych przez ustawę miejscach. Ustalenie braku tegoż związku wyklucza możliwość przyznania prawa do renty, nawet w sytuacji, gdy wnioskodawca jest niezdolny do pracy np. z ogólnego stanu zdrowia. W niniejszej sprawie przesłanką prawa do świadczenia rentowego jest istnienie niezdolności do pracy będące skutkiem przebywania U. N. we wskazanych przez ustawę miejscach. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności spójne opinie biegłych wszystkich specjalności medycznych pozostających w związku ze stwierdzonymi schorzeniami wnioskodawczyni, jednoznacznie wskazują, że niezdolność do pracy U. N. nie była spowodowana przebywaniem w obozie koncentracyjnym a skutkiem naturalnych procesów starzenia się organizmu. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że w postępowaniu cywilnym orzeka na podstawie zgromadzonego w wyniku inicjatywy stron procesowych materiału dowodowego. Obowiązek udowodnienia okoliczności z których strona wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne wypływa wprost z art. 6 k.c. Tymczasem odwołująca się nie przedstawiła żadnych dowodów pozwalających zweryfikować jej stanowisko o związku pomiędzy pobytem w obozie koncentracyjnym a całkowitą niezdolnością do pracy. Z powyższych względów Sąd pierwszej instancji uznał, że niezdolność do pracy U. N. nie powstała w związku z przebywaniem w okresie od sierpnia 1944 r. do kwietnia 1945 r. w obozie koncentracyjnym. Wobec takiej konkluzji Sąd Okręgowy stwierdził, że ustalenia dokonane przez organ rentowy są prawidłowe, a konsekwencji prawidłowa jest zaskarżona decyzja. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie uznając je za bezzasadne. Od powyższego wyroku apelację wniosła odwołująca się D. S. zaskarżając go w całości i zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie przepisów prawa materialnego, naruszenie przepisów postępowania oraz nieuwzględnienie wszystkich przedstawionych w sprawie dowodów i okoliczności faktycznych istotnych dla poczynionych ustaleń. W obszernej apelacji skarżąca powołała się na szereg sytuacji i zdarzeń, które powinny doprowadzić do wydania korzystnego dla niej rozstrzygnięcia, a nadto podniosła, że w jej ocenie Sąd Okręgowy nie dopuścił dowodów z opinii biegłych wszystkich potrzebnych ze względu na zakres specjalizacji, a konkretnie biegłego gastrologa, stomatologa i pulmunologa. Odwołująca się wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez uznanie prawa jej zmarłej matki U. N. do renty inwalidy wojennego. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja podlegała oddaleniu jako bezzasadna. Sąd Apelacyjny podziela ustalenia dotyczące stanu faktycznego poczynione przez Sąd pierwszej instancji i przyjmuje je, czyniąc podstawą własnego rozstrzygnięcia. Zbędne jest ich ponowne przedstawianie, ponieważ orzekając na podstawie materiału zgromadzonego w postępowaniu w pierwszej instancji, sąd odwoławczy nie musi powtarzać dokonanych ustaleń, lecz wystarczy stwierdzenie, że przyjmuje je za własne (por. wyrok Sądu Najwyższego z 23 lipca 2015 r., sygn. I CSK 654/14). Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było dokonanie oceny, czy U. N. spełniała na datę wydania decyzji przesłanki przyznania jej prawa do renty inwalidy wojennego z tytuły niezdolności do pracy powstałej w związku z pobytem w obozie koncentracyjnym w okresie od sierpnia 1944 r. do kwietnia 1945 r. Ponieważ odwołująca się U. N. zmarła w toku procesu przed Sądem pierwszej instancji (19 maja 2017 r.), praw których się domagała, dochodziła jej następca prawny w procesie - D. S. . Ostatecznie zatem przedmiotem sporu było dokonanie oceny czy wstępująca do procesu córka wnioskodawczyni D. S. nabyła prawo do świadczenia niewypłaconego jej matce za okres od dnia złożenia wniosku o pizyznanie prawa do renty inwalidy wojennego do dnia śmierci uprawnionej do tego świadczenia jej matki. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej oceny ustalonych w sprawie faktów dochodząc do wniosku, że w niniejszej sprawie nie zostało wykazane aby U. N. spełniała przesłanki przyznania jej prawa do renty inwalidy wojennego z uwagi na pobyt w obozie koncentracyjnym w okresie od sierpnia 1944 r. do kwietnia 1945 r. W apelacji skarżąca opisała szereg zdarzeń i sytuacji, okoliczności zatrzymania matki przez Niemców w czasie powstania warszawskiego, warunki pobytu jej matki w obozie w (...) , czego w sferze faktów Sąd nie kwestionuje, jednak okoliczności te nie mają decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia, które musi znajdować oparcie w obowiązujących przepisach prawa, które to przepisy w dziedzinie prawa ubezpieczeń społecznych muszą być wykładane ściśle. Nie przecząc zatem dramatyzmowi wynikającemu z pobytu w (...) obozie koncentracyjnym Sąd orzekający w sprawie prawa do świadczenia z ubezpieczeń społecznych, musi ograniczać ustalenia w sferze faktów do tych, które mają znaczenie dla prawnej podstawy żądania i oceny czy jest ono zasadne, czy też jako bezpodstawne podlega oddaleniu. Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2021 r. poz. 1656 ze zm., dalej jako „ustawa o zaopatrzeniu inwalidów wojennych”) reguluje zasady przyznawania świadczeń pieniężnych takich jak renta inwalidzka (art. 2 pkt la) dla inwalidów wojennych, wojskowych oraz członków ich rodzin (obecnie renta z tytułu niezdolności do pracy, na podstawie art. 10 pkt 3 ustawy z 11 października 2002 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych ; Dz.U. z 2002 r. poz.1515, która weszła w życie z dniem 15 listopada 2002 r.). Prawo do wskazanego wyżej świadczenia wynika również z przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1858 ze zm., dalej jako „ustawa o kombatantach”). Stosownie do treści art. 12 tejże ustawy kombatantom będącym inwalidami wojennymi lub wojskowymi przysługują świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (ust.l). Członkom rodzin pozostałym po kombatantach będących inwalidami wojennymi lub wojskowymi przysługują świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 1, z wyłączeniem uprawnień określonych w art. 12a i art. 23b tej ustawy, (la.) Świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 1, z wyłączeniem uprawnień określonych w art. 12a i art. 23b tej ustawy, przysługują na zasadach określonych w tych przepisach również: 1) osobom, które zostały uznane za niezdolne do pracy wskutek niezdolności do pracy pozostającej w związku z pobytem w miejscach, o których mowa w art. 3 i art. 4 ust. 1; 2) członkom rodzin pozostałym po osobach pobierających w chwili śmierci rentę z tytułu niezdolności do pracy, o której mowa w pkt 1 (ust. 2). Za niezdolność do pracy pozostającą w związku z pobytem w miejscach, o których mowa w art. 3 i art. 4 ust. 1, uważa się niezdolność do pracy będącą następstwem zranień, kontuzji lub innych obrażeń lub chorób powstałych w związku z tym pobytem (ust. 3). Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, z powyższych regulacji prawnych bezsprzecznie wynika, że niezbędną przesłanką uzyskania prawa do renty inwalidy wojennego jest związek przyczynowy, między niezdolnością do pracy a pobytem w jednym z miejsc, o którym mowa w art. 3 i 4 ust 1 ustawy o kombatantach tj. m.in. w niemieckich obozach koncentracyjnych - art. 3 pkt 2 tejże ustawy. Utrwalone i jednolite orzecznictwo sądów powszechnych i Sądu Najwyższego nie pozostawia wątpliwości co do tego, że dla wykazania nabycia prawa do renty inwalidy wojennego konieczne jest udowodnienie związku przyczynowo - skutkowego między niezdolnością do pracy a pobytem w jednym z miejsc, o którym mowa w art. 3 pkt 2 i 4 ust. 1 ustawy o kombatantach tj. jak w rozpoznawanej sprawie w niemieckich obozach koncentracyjnych („hitlerowskie więzienia, obozy koncentracyjne i ośrodki zagłady oraz inne miejsca odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa” - art. 3 pkt 2 ustawy o kombatantach). Z art. 12 ustawy o kombatantach wynika, że kombatantom będącym inwalidami wojennymi lub wojskowymi przysługują świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin. Świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy zaopatrzeniu inwalidów wojennych, z wyłączeniem uprawnień określonych w art. 12a i art. 23b tej ustawy, przysługują na zasadach określonych w tych przepisach również osobom, które zostały uznane za niezdolne do pracy wskutek niezdolności do pracy pozostającej w związku z pobytem w miejscach, o których mowa w art. 3 i art. 4 ust. 1 ustawy o kombatantach. Za niezdolność do pracy pozostającą w związku z pobytem w miejscach, o których mowa w art. 3 i art. 4 ust. 1 tej ustawy, uważa się niezdolność do pracy będącą następstwem zranień, kontuzji lub innych obrażeń lub chorób powstałych w związku z tym pobytem, przy czym związek zranień, kontuzji lub innych obrażeń lub chorób, a także związek niezdolności do pracy z takim pobytem ustala lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (art. 12 ust. 1 - 4 ustawy o kombatantach). Nabycie prawa do świadczenia nie wynika zatem z samego podlegania represjom (pozbawienia wolności przez umieszczenie w obozie koncentracyjnym), lecz konieczne jest udowodnienie, że niezdolność do pracy ma z tym związek (wyrok Sądu Najwyższego z 3 lipca 2013 r., sygn. I UK 65/13, LEX nr 1415104). W tym kontekście w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest jednolite stanowisko, poparte wieloletnim dorobkiem, że nabycie prawa do świadczenia przez osobę represjonowaną nie wynika z samego faktu podlegania represjom, ale wymaga wykazania związku przyczynowego, a więc tego że stwierdzona niezdolność do pracy pozostaje w bezpośrednim związku z pobytem w miejscach represjonowania i jest następstwem schorzeń pozostających w związku z tym pobytem. Taki pogląd Sąd Najwyższy wyraził w wielu swoich orzeczeniach i nie budzi on żadnych wątpliwości co do właściwej wykładni wymienionych wyżej przepisów regulujących prawo do świadczeń w zakresie koniecznych do spełnienia ustawowych przesłanek (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z 23 września 1999 r, sygn. II UKN 124/99, OSNAPiUS 2000 Nr 24, poz. 912; z 8 lutego 2000 r, sygn. II UKN 382/99, OSNAPiUS 2001 Nr 14, poz. 471; z 13 czerwca 2000 r, sygn. II UKN 586/99, OSNAPiUS 2001 Nr 24, poz. 718; z 3 lipca 2001 r., sygn. II UKN 458/00, OSNP 2003 Nr 7, poz. 183; z 8 listopada 2001 r., sygn. II UKN 584/00, LEX nr 567862; z 15 lutego 2006 r., sygn. II UK 63/05, LEX nr 272559 oraz z 25 lutego 2009 r., sygn. II UK 221/08, OSNP 2010 nr 19-20, poz. 242). Także w innym orzeczeniu (postanowienie z 5 kwietnia 2013r., sygn. I UK 25/13, Legalis nr 733526), dotyczącym wprawdzie deportacji do ZSRR, znajdującym jednak analogiczne zastosowanie w niniejszej sprawie, Sąd Najwyższy wskazał, że dla spełnienia warunków określonych w art. 12 ust. 3 ustawy o kombatantach, konieczne jest wystąpienie obrażeń lub chorób spowodowanych deportacją, które w wyniku rozwoju zmian chorobowych doprowadziły do powstania niezdolności do pracy. Renta nie przysługuje bowiem z powodu trudnych, nieludzkich warunków pobytu na Syberii, ale z powodu wywołanego tymi warunkami inwalidztwa (zob. także wyrok Sądu Najwyższego z 20 października 1999 r. sygn. II UKN 154/99 OSNAPiUS 2001/2 poz. 49). W stanie faktycznym stanowiącym podstawę zaskarżonego wyroku, lekarz orzecznik i komisja lekarska ZUS nie stwierdzili wystąpienia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniami, na które cierpiała ubezpieczona U. N. a jej przymusowym pobytem w (...) obozie koncentracyjnym w okresie od sierpnia 1944 r. do kwietnia 1945 r. To ustalenie było podstawą odmowy przyznania skarżącej prawa do renty inwalidy wojennego. Przypomnieć należy, że Sąd pierwszej instancji przeprowadził wszechstronne i wyczerpujące postępowanie dowodowe z wykorzystaniem w szczególności opinii biegłych sądowych z zakresu specjalizacji adekwatnych do schorzeń, na które cierpiała odwołująca się. Wnioski wynikające z wszystkich tych opinii (psychiatry, neurologa, ortopedy i kardiologa) nie budzą wątpliwości co do tego, że brak jest uzasadnionych podstaw (po wnikliwej analizie dokumentacji medycznej ubezpieczonej) do stwierdzenia jakiegokolwiek związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy jej pobytem w niemieckim obozie koncentracyjnym a schorzeniami, na które cierpiała w 2015 r., kiedy po raz pierwszy w wieku 84 lat złożyła wniosek o przyznanie jej prawa do renty inwalidy wojennego. W tych okolicznościach nie sposób przyznać racji odwołującej się, że decyzja organu rentowego pozbawiona jest uzasadnionych podstaw. Nie budzi wątpliwości, że U. N. była całkowicie niezdolna do pracy w dacie wydania przez organ rentowy spornej decyzji. Jednak kwestią kluczową dla wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było wykazanie związku przyczynowego między jej pobytem w obozie koncentracyjnym a niezdolnością do pracy, co nie nastąpiło. Wprost przeciwnie, wszyscy powołani w sprawie biegli zgodnie twierdzili, że brak jest związku między przebywaniem przez U. N. w obozie koncentracyjnym a jej niezdolnością do pracy. Nie było jednocześnie obiektywnych przyczyn, które nakazywałyby odmówić wiary wnioskom biegłych. Sąd Okręgowy przeprowadził w przedmiotowej sprawie bardzo szczegółowe postępowanie dowodowe i poddał jego wyniki wnikliwej analizie, dochodząc do logicznych wniosków potwierdzających prawidłowość zaskarżonej w sprawie decyzji. Należy mieć przy tym na uwadze, że jak wynika z oświadczenia D. S. , U. N. była w pełni aktywna zawodowo do ukończenia 60 roku życia w 1981r., kiedy to nabyła prawo do emerytury, pozostając nadal w zmniejszonym wymiarze aktywną zawodowo. D. S. zwracała w apelacji uwagę na potrzebę przeprowadzenia dodatkowych dowodów z opinii biegłych, w tym także gastrologa, stomatologa i pulmunologa. Sąd Apelacyjny nie podzielił jednak wyrażanych przez skarżącą wątpliwości i nie dostrzegł konieczności uzupełnienia ustaleń faktycznych w tym zakresie. Dopuszczanie dowodów z kolejnych opinii biegłych sądowych byłoby nieuzasadnionym wydłużaniem postępowania, a nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia. Nie ulega przy tym wątpliwości, że samo niezadowolenie strony z wyników postępowania dowodowego nie uzasadnia dopuszczania przez Sąd dowodów z opinii kolejnych biegłych, w przeciwnym bowiem razie sąd byłby zobligowany do uwzględniania kolejnych wniosków strony dopóty, dopóki nie zostałaby złożona opinia w pełni ją zadowalająca. Nadto wskazać należy, że dowód z opinii biegłego pulmunologa, czy stomatologa byłby o tyle nieprzydatny dla niniejszego postępowania, że jak wynika z oświadczenia apelującej złożonego na rozprawie apelacyjnej, U. N. nie leczyła się nigdy u pulmunologa, pomimo, że przebyła chorobę płuc. W aktach sprawy brak nadto dokumentacji stomatologicznej. Nie ma zatem żadnych danych, na podstawie których biegły z zakresu tej specjalności miałby wydać opinię, skoro U. N. zmarła i brak jest jakiejkolwiek dokumentacji medycznej dotyczącej dolegliwości związanych z jej chorobami płuc przed 2015r. Jak już wyżej wspomniano, wszyscy biegli sądowi, których opinie uwzględnił w podstawie rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji, byli zgodni w swych wnioskach co do braku istnienia związku przyczynowo - skutkowego między pobytem U. N. w obozie koncentracyjnym a jej całkowitą niezdolnością do pracy, stwierdzoną w decyzji z 26 stycznia 2016r. Niewątpliwie ubezpieczona cierpiała na liczne schorzenia i problemy zdrowotne jednakże bez związku z pobytem w obozie koncentracyjnym. W tym stanie rzeczy należało zgodzić się zarówno z organem rentowym jak i Sądem pierwszej instancji, że U. N. nie nabyła prawa do renty inwalidy wojennego wobec braku spełnienia wszystkich koniecznych przesłanek wynikających z ww. przepisów ustawy z 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych, wojskowych oraz ich rodzin oraz ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego . Mając na uwadze powyższe rozważania w zakresie podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonego wyroku, apelacja odwołującej się podlegała oddaleniu jako bezzasadna, o czym Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 385 k.p.c. Ewa Stryczyńska