Sad powszechny, VII U 738/12

Sygnatura akt VII U 738/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący:SSO Izabela Głowacka-Damaszko Protokolant:Kalina Tanaś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2013 r. w J. odwołania W. I. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 25.04.2012r., znak: (...) oraz z dnia 08.06.2012r., znak: (...) w sprawie W. I. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o prawo do emerytury I. zmienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 08.06.2012r., znak: (...) w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcy W. I. prawo do emerytury od dnia 01.11.2012r. w związku z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych, II. dalej idące odwołania oddala, III. nie obciąża strony pozwanej kosztami zastępstwa procesowego na rzecz wnioskodawcy. sygn. akt: VII U 738/12 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzją z dnia 25.04.2012r., odmówił wnioskodawcy W. I. prawa do emerytury, na podstawie przepisu art. 184 w powiązaniu z art. 32 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. tekst jedn. z 2009 Nr 153 poz. 1227 ze zm.), z powodu braku wykazania co najmniej 15-letniego okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy kolejną decyzją z dnia 08.06.2012r. ponownie odmówił prawa do żądanego świadczenia emerytalnego z tych samych przyczyn tj. braku wykazania co najmniej 15 lat wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Wnioskodawca odwołał się od powyższych decyzji, domagając się ich zmiany poprzez przyznanie prawa do świadczenia emerytalnego. Uzasadniając podnosił, że posiada ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych, wliczając okres zatrudnienia w Zakładach (...) od 12.08.1975r. do 25.03.1976r. oraz w Zakładach (...) w B. od 01.11.1987r. do

1. (...) . W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wnosił o ich oddalenie wskazując, że wnioskodawca na wymagane co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych, wykazał jedynie 11 lat, 11 miesięcy i 4 dni. Jednocześnie nie uwzględnił okresów pracy od 12.08.1975r. do 25.03.1976r. w Zakładach (...) , ponieważ z świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 07.05.2012r. nie określono w jakich okresach pracował na stanowisku formowacza (...) a w jakich ustawiacza (...) . Nie uwzględniono również okresu od 01.11.1987r. do 31.12.1998r. w Zakładach (...) w B. , twierdząc, że z przedłożonej charakterystyki stanowisk pracy nie wynika, aby pracował stale i w pełnym wymiarze w tych samych warunkach, co podlegli mu pracownicy. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca W. I. urodzony (...) , nie przystąpił do Otwartego Funduszu Emerytalnego. Wykazał łącznie 27 lat okresów składkowych i nieskładkowych w tym 11 lat, 11 miesięcy i 4 dni okresów wykonywania pracy w warunkach szczególnych, które nie były kwestionowane przez organ rentowy. [k. 19 akt ZUS tom I]. Do pracy w warunkach szczególnych uwzględniono pracę od 22.01.1974r. do 21.06.1974r. w Zakładach (...) w B. na stanowisku formowacza (...) oraz od 28.04.1976r. do 31.10.1987r. w Zakładach (...) w B. na stanowiskach piecowego (...) , aparatowego oraz mistrza [k. 9 akt ZUS tom I]. /bezsporne/ Sąd ustalił, że ubezpieczony od 12.08.1975r. do 25.03.1976r. [7 miesięcy i 13 dni] pracował w Zakładach (...) na stanowiskach ustawiacza (...) . Stanowisko wyładowywacz (...) odpowiada charakterowi pracy na stanowisku ustawiacz (...) i rozładunku (...) wymienionym w wykazie A dział V poz. 11 pkt 10 załącznika nr 4 do Zarządzenia nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 07.07.1987r. Zmiana nazewnictwa stanowiska pracy wynikała z obowiązującego taryfikatora kwalifikacyjnego. Praca ta odbywała się w szkodliwych warunkach związanych z wydobywającymi się oparami z pieca, wysoką temperaturą, oraz koniecznością przenoszenia każdego dnia po ok. 65 ton (...) przemysłowej. Dowód: akta ZUS: świadectwo pracy z dnia 28.04.1976r. –k. 9 akt ZUS tom II, akta sprawy: świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 18.06.2012r. –k. 23 akt, zeznanie wnioskodawcy – k. 34 akt, e- protokół (...) :01:03 i nast. Ubezpieczony w okresie od 28.04.1976r. do 30.06.2008r. był zatrudniony w Zakładach (...) w B. . W okresie od 01.11.1987r. do 31.01.1991r. [3 lata i 3 miesiące] stale i w pełnym wymiarze pracował na stanowisku kierownika (...) Zakład pracy zajmował bardzo dużą powierzchnię wynoszącą ok. 100ha, było tam wiele linii (...) oraz (...) . Wnioskodawca świadczył pracę na terenie całego zakładu bezpośrednio przy liniach (...) Podlegało mu 10 (...) , 10 (...) , 5 (...) , 15 osób zatrudnionych jako mechanicy i grupa (...) wykonująca naprawy (...) i remonty (...) . Zajmował się bezpośrednim nadzorem ruchu (...) , z kolei brygadzista zajmował się grupami remontowymi. Dowód: akta ZUS: świadectwo pracy z dnia 30.06.2008r. –k. 8 akt ZUS, świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych –k. 9-10 akt ZUS, akta sprawy: zakres czynności kierownika działu (...) –k. 15 akt, zeznanie świadka Z. B. – k. 33 akt, e- protokół (...) :17:47 i nast., zeznanie świadka S. T. – k. 34 akt, e- protokół (...) :38:48 i nast., zeznanie wnioskodawcy – k. 34 akt, e- protokół (...) :01:03 i nast., zdjęcia zakładu pracy –k. 35 akt. akta pracownicze: angaże, kwalifikacje kadry kierowniczej (...) , zakres obowiązków, świadectwo pracy, regulamin transportu (...) (...) , Ubezpieczony w dniu 02.04.2012r. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek o przyznanie prawa do emerytury, który zaskarżoną decyzją z dnia 25.04.2012r. został rozpoznany odmownie, w uwagi na niewykazanie co najmniej 15 lat wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Po przedłożeniu przez wnioskodawcę nowych dokumentów, organ rentowy ponownie odmówił prawa do świadczenia emerytalnego decyzją z dnia 08.06.2012r. Dowód: wniosek z dnia 02.04.2012r. –k. 1 akt ZUS tom I, decyzja dnia 25.04.2012r. –k.20 akt ZUS tom I, decyzja z dnia 08.06.2012r. –k. 27 akt ZUS tom I. Wnioskodawca był zatrudniony w (...) Sp. z o.o. w B. do dnia 31.10.2012r. Dowód: świadectwo pracy –k. 44 akt. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie wnioskodawcy zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 184 . ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych [Dz. U. z 2009r., nr 153, poz. 1227] ubezpieczonym urodzonym po dniu 31.12.1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
2. Z kolei ust. 2 stanowi, iż emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Przy ustalaniu prawa do tzw. „wcześniejszej emerytury” stosuje się w dalszym ciągu przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze [Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.]. W myśl § 1 wskazywanego rozporządzenia pracownikami wykonującymi prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, są pracownicy wykonujący prace wymienione w § 4-15 oraz w wykazach stanowiących załączniki do rozporządzenia. Zgodnie z § 2 okresami pracy uprawniającymi do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Stosownie natomiast do § 4 ww. rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Bezspornie wnioskodawca urodzony (...) , wykazał łącznie ponad 25 okresów składkowych i nieskładkowych oraz nie przystąpił do Otwartego Funduszu Emerytalnego. Spór między stronami sprowadzał się do kwestii dotyczącej rozwiązania stosunku pracy oraz, czy wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze pracował co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych w okresie do 31.12.1998r. Sąd zważył, iż w dacie zaskarżonych decyzji z dnia 25.04.2012r. i z dnia 08.06.2012r. były one wydane prawidłowo, ponieważ wnioskodawca pozostawał w zatrudnieniu. Dopiero w toku toczącego się postępowania przed Sądem nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy z dniem 31.10.2012r., tym samym ustała jedna z podstawowych przesłanek uniemożliwiających przyznanie prawa do świadczenia emerytalnego przy obniżonym wieku emerytalnym, wynikająca z przepisu art. 184 ust. 2 ustawy emerytalnej. Sąd dodatkowo przeprowadził postępowanie dowodowe na okoliczność ustalenia, czy wnioskodawca wykonywał pracę w warunkach szczególnych przez okres przekraczający wymagane 15 lat. Bezspornie organ rentowy uwzględnił wnioskodawcy 11 lat, 11 miesięcy i 4 dni okresów wykonywania pracy w warunkach szczególnych, od 22.01.1974r. do 21.06.1974r. w Zakładach (...) w B. na stanowisku formowacza (...) oraz od 28.04.1976r. do 31.10.1987r. w Zakładach (...) w B. na stanowiskach piecowego w (...) , aparatowego oraz mistrza. Sąd ustalił, że wnioskodawcy w dalszym ciągu brakowały jeszcze 3 lata oraz 26 dni. Sporne pozostawały dwa okresy tj. od 12.08.1975r. do 25.03.1976r. [7 miesięcy i 13 dni] w Zakładach (...) oraz od 01.11.1987r. do 31.01.1991r. [3 lata i 3 miesiące] w Zakładach (...) w B. . Sąd zważył, iż w pierwszym spornym okresie, pomimo rozbieżności w nazewnictwie stanowiska, na jakim pracował wnioskodawca, ostatecznie możliwe było ustalenie, że był on ustawiaczem (...) i rozładunku po wypale. Stanowisko wyładowywacza (...) z pieca odpowiada charakterowi pracy na stanowisku ustawiacza (...) do wypału w piecach i rozładunku po wypale wymienionym w wykazie A dział V poz. 11 pkt 10 załącznika nr 4 do Zarządzenia nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 07.07.1987r. Zmiana nazewnictwa stanowiska pracy wynikała z obowiązującego taryfikatora kwalifikacyjnego. Powyższe ustalenie możliwe było na podstawie oryginalnego świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych wystawione w dniu 05.07.2012r. przez uprawnionego do tego pracodawcę. Sąd dopuścił również uzupełniająco zeznania wnioskodawcy, który sprecyzował na czym polegała jego praca, wskazywał, że ta odbywała się w szkodliwych warunkach związanych z wydobywającymi się oparami z pieca, wysoką temperaturą oraz koniecznością przenoszenia każdego dnia po ok. 65 ton (...) przemysłowej. Sąd dał wiarę jego relacji, ponieważ korelowała z danymi wynikającymi ze świadectwa pracy oraz świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Tym samym uwzględnił wnioskodawcy do pracy w warunkach szczególnych okres od od 12.08.1975r. do 25.03.1976r. [7 miesięcy i 13 dni]. Kolejny sporny okres dotyczył pracy od 01.11.1987r. do 31.01.1991r. [3 lata i 3 miesiące] w Zakładach (...) w B. na stanowisku kierownika (...) . Organ rentowy zakwestionował ten okres twierdząc, że z charakterystyki stanowiska pracy nie wynikało, że wnioskodawca pracował w tych samych warunkach, co odlegli mu pracownicy. Sąd biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy nie podzielił stanowiska organu rentowego. Zakłady (...) w B. były zakładem rozmieszczonym na bardzo dużej powierzchni, ok. 100ha., co znalazło potwierdzenie w przestawionych przez wnioskodawcę zdjęciach terenu. Sam zakład był oznaczony jako niezależna bocznica (...) zwana ,,bocznicą (...) , co wynikało z regulaminu transportu (...) (...) . Poszczególne hale produkcyjne oraz oddziały były połączone ze sobą trakcją (...) Z uwagi na specyfikę transportu wewnątrz zakładu oraz transportu produkcji na zewnątrz, było wymagane utworzenie oddzielnej komórki zajmującej się ogółem czynności związanych z utrzymaniem ruchu (...) . Wnioskodawca będąc kierownikiem (...) był odpowiedzialny za całość. Podlegało mu 10 (...) , 10 (...) , 5 (...) , 15 osób zatrudnionych jako mechanicy i grupa (...) wykonująca naprawy (...) i remonty (...) . Praca na wszystkich powyższych stanowiskach jest uznawana za prace w warunkach szczególnych na podstawie wykazu A dział VIII poz. 13 tj. prace zakładowych służb (...) bezpośrednio związanych z utrzymaniem ruchu (...) . Z zeznań słuchanych w sprawie świadków wynikało, że wnioskodawca był bezpośrednio odpowiedzialny za całość nadzoru ruchu (...) , świadczył pracę na terenie całego zakładu bezpośrednio przy liniach (...) . Oczywiście Sąd z doświadczenia życiowego wie, że będąc na stanowisku kierowniczym musiał wykonywać również tzw. prace papierowe w biurze, jednak z uwagi na charakter wykonywanych czynności były one nierozerwalnie związane z pracą przy nadzorze ruchu (...) a zatem nie naruszały warunku pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu. Inna interpretacja prowadziłaby do sprzeczności przepisów dotyczących pracy w pełnym wymiarze czasu wynikających z §2 cytowanego zarządzenia, z pracą przy bezpośrednim nadzorze pracowników wykonywujących pracę w warunkach szczególnych, o których mowa w wykazie A dział XIV, pkt 24 tego rozporządzenia. Za takim stanowiskiem przemawia orzecznictwo Sądów, w tym Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu vide: wyrok z dnia 22.02.2012, sygn.. III AU a (...) , jak również Sądu Najwyższego z dnia 11.03.2009r. II UK 243/
3. Zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą czynności obejmujące sporządzenie dokumentacji związanej z dozorem stanowią integralną część sprawowanego dozoru. Nie ma zatem podstaw do ich wyłączania i traktowania odrębnie. W sytuacji, gdy dozór inżynieryjno-techniczny jest pracą w szczególnych warunkach i praca polegająca na dozorze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, nie ma żadnej potrzeby ustalania, ile czasu pracownik poświęcał na bezpośredni nadzór nad pracownikami, a ile na inne czynności, które również były związane z tym dozorem. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podzielił powyższy pogląd. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków, ponieważ ich relacja znajdowała potwierdzenie w zachowanej dokumentacji pracowniczej, w tym w zakresie obowiązków, regulaminie transportu (...) (...) , kwalifikacjach kadry kierowniczej transportu (...) oraz w angażach. Zdaniem Sądu powyższe upoważniało do uznania pracy w spornym okresie od 01.11.1987r. do 31.01.1991r. za pracę wykonywaną w warunkach szczególnych. Suma okresów uwzględnionych przez organ rentowy w wymiarze 11 lat, 11 miesięcy i 4 dni oraz udowodnionych przed Sądem w wymiarze 7 miesięcy i 13 dni oraz 3 lat i 3 miesięcy, przekraczała wymagane 15 lat. Tym samym wnioskodawca spełnił ostatnią sporną przesłankę wynikającą z przepisu art. 184 w powiązaniu z art. 32 ustawy o emeryturach rentach. Mając powyższe na uwadze, uznając odwołanie ubezpieczonego za zasadne, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. Sąd zmienił zaskarżone decyzje w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury od dnia 01.11.2012r. tj. od pierwszego dnia po rozwiązaniu stosunku pracy. W dalszej części odwołanie podlegało oddaleniu na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. , ponieważ przed datą 01.11.2012r. wnioskodawca pozostawał w zatrudnieniu, tym samym nie miał prawa do żądanego świadczenia emerytalnego. W pkt III wyroku Sąd nie obciążył organu rentowego kosztami zastępstwa procesowego na rzecz wnioskodawcy na podstawie art. 102 k.p.c. Pomimo częściowo pozytywnego rozstrzygnięcia dla ubezpieczonego, pozostawał on w zatrudnieniu w dacie wydawania zaskarżonych decyzji. Tym samym niezasadne byłoby obciążanie kosztami strony pozwanej. (...) (...) …………………………… (...) ........................................