Sygn. akt: I C 11/22 upr WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 marca 2022 roku Sąd Rejonowy w Człuchowie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Sylwia Piasecka Protokolant: sekretarz sądowy Marta Trzebiatowska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2022 roku w Człuchowie na rozprawie sprawy z powództwa (...) z siedzibą w W. przeciwko B. C.
(1)o zapłatę oddala powództwo. Sygn. akt I C 11/22 UZASADNIENIE Powód – (...) z siedziba w W. , reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie racy prawnego, wniósł pozew przeciwko B. C.
(1)o zapłatę kwoty 821,44 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że stronę pozwaną oraz (...) S.A. łączyła umowa pożyczki nr (...) z dnia 1 lipca 2016 roku, na podstawie której pożyczkodawca udostępnił stronie pozwanej środki pieniężne za zasadach określonych w umowie. Strona pozwana nie wywiązała się z przyjętego na siebie zobowiązania, nie regulując na rzecz pożyczkodawcy wymagalnych kwot w wysokości i terminach określonych w umowie pożyczki. W związku z naruszeniem przez stronę pozwaną postanowień łączącego strony stosunku zobowiązaniowego, pożyczkodawca wykorzystał swoje uprawnienie do wypowiedzenia umowy. Na skutek złożonego przez pożyczkodawcę stronie pozwanej oświadczenia o wypowiedzeniu, umowa uległa rozwiązaniu co doprowadziło do powstania wymagalności całej kwoty udzielonej pożyczki. Powód podniósł, że w dniu 8 września 2017 roku (...) S.A. na podstawie umowy przelewu wierzytelności dokonał na rzecz GetPro Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego, cesji pakietu wierzytelności wynikających z umów pożyczek, w tym wierzytelności względem strony pozwanej. Następnie G. (...) w drodze umowy przelewu wierzytelności z dnia 25 stycznia 2018 roku zbył wierzytelności z tytułu umów pożyczek w tym wierzytelność strony pozwanej na rzecz Centauris 2 Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego. Powód podkreślił, że na dochodzona pozwem kwotę składa się niespłacona należność główna w wysokości 450,00 złotych, koszty udzielenia pożyczki w wysokości 134,67 złotych oraz odsetki za opóźnienie naliczone od wymienionych należności w wysokości 236,74 złotych. Strona pozwana – B. C.
(1)nie złożyła odpowiedzi na pozew, pomimo prawidłowego wezwania i pouczenia o skutkach niestawiennictwa, nie stawiła się na termin rozprawy wyznaczonej na dzień 23 marca 2022 roku, nie złożyła w niniejszej sprawie żadnych wyjaśnień ani nie żądała przeprowadzenia rozprawy pod swoją nieobecność. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód – (...) z siedzibą w W. w dniu 25 stycznia 2018 roku zawarł z G. (...) z siedzibą w W. , reprezentowanym przez (...) S.A. z siedzibą we W. umowę przelewu wierzytelności. Powód – jako cesjonariusz oświadczył, że jest świadomy, że cedent G. (...) z siedzibą w W. nie jest wierzycielem pierwotnym wierzytelności. Integralna częścią umowy były dwa załączniki, a mianowicie załącznik nr 1 stanowiący wierzytelności w formie papierowej oraz załącznik nr 2 stanowiący zestawienie wierzytelności w formie elektronicznej. dowód: umowa przelewu wierzytelności k. 20 –
- W dniu 10 maja 2019 roku (...) S.A. w restrukturyzacji z siedzibą w W. , działając w imieniu (...) z siedzibą w W. sporządził adresowane do pozwanej zawiadomienie o cesji wierzytelności, w którym zawarł również wezwanie do zapłaty zadłużenia, które na dzień 10 maja 2019 roku wynosiło kwotę 726,86 złotych. dowód z innych wniosków dowodowych: kserokopia zawiadomienia o cesji wierzytelności k. 7 –
- W dniu 8 grudnia 2021 roku powód wystawił wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego nr 7761285 wskazując, że wysokość zobowiązania dłużnika według stanu na dzień wystawienia wyciągu wynosiła łącznie kwotę 821,41 złotych, która obejmowała kapitał w wysokości 450,00 złotych, odsetki w wysokości 236,74 złotych oraz koszty w wysokości 134,67 złotych. dowód: wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego z dnia 8 grudnia 2021 roku k.
- Sąd zważył co następuje. W ocenie Sądu, roszczenie strony powodowej nie zasługiwało na uwzględnienie, mimo że strona pozwana B. C.
(1)nie stawiła się na termin rozprawy, nie zajęła stanowiska w sprawie i nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy pod jej nieobecność. Uzasadniało to zatem, stosownie do treści art. 339§2 kpc , uwzględnienie podstawy faktycznej powoda i w konsekwencji wydanie wyroku zaocznego. Jednakże wydanie wyroku zaocznego może nastąpić tylko wówczas, gdy Sąd rozpoznający sprawę, nie ma żadnych uzasadnionych wątpliwości co do prawdziwości twierdzeń powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie. Niezależnie bowiem od ustalenia podstawy faktycznej Sąd jest zawsze zobowiązany rozważyć, czy żądanie pozwu jest zasadne w świetle norm prawa materialnego. Negatywny natomiast wynik takiej analizy powoduje wydanie wyroku zaocznego oddalającego powództwa, gdyż w tym zakresie nie obowiązuje domniemanie z art. 339 § 2 kpc (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1972 roku, III CRN 30/72, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 1973, III CRN 59/73). Dlatego też obowiązkiem strony powodowej jest dołączenie do pozwu dowodów, które umożliwią Sądowi weryfikacje twierdzeń pozwu pod kątem spełnienia przesłanek z art. 339 kpc . Brak jakichkolwiek dokumentów powoduje, że przytoczone okoliczności budzą wątpliwości co skutkuje oddaleniem powództwa - nawet przy biernej postawnie strony pozwanej - gdyż nie jest możliwym przyjęcie za prawdziwych twierdzeń pozwu. Tym bardziej, że z treści art. 3 k.p.c. wynika obowiązek stron i ich pełnomocników do przedstawiania dowodów istotnych w sprawie. Podkreślenie wymaga również, że zgodnie z treścią art. 6 kc , to na stronie powodowej spoczywa obowiązek udowodnienia zarówno zasadności, jak i wysokości określonej wierzytelności. Ciężar udowodnienia spoczywa bowiem na osobie, która z faktu tego wywodzi określone dla siebie skutki prawne, tym bardziej, że ciężar dowodu pozostaje w ścisłym związku z problematyką procesową dowodów i spełnia przy tym dwie zasadnicze funkcje. Po pierwsze dynamizuje postępowanie dowodowe w systemie obowiązywania zasady sporności (kontradyktoryjności) w procesie, po drugie określa wynik merytoryczny sporu (sprawy) w sytuacji krytycznej, gdy strona nie udowodni faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (por. K. Piasecki, Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz, Zakamycze, 2003 r.) . Oznacza to zatem, że Sąd tylko wyjątkowo winien ingerować w przebieg postępowania dowodowego dopuszczając dowody z urzędu, które to uprawnienie wynika z treści przepisu art. 232 k.p.c. Ponadto, zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa, obowiązek wskazania dowodów potrzebnych dla rozstrzygnięcia sprawy, obciąża przede wszystkim strony (por. wyrok Sądu Najwyższego z 24 października 1996 r., III CKN 6/96, OSNC 1997/3/29), ponieważ Sąd został wyposażony jedynie w uprawnienie, a nie obowiązek, dopuszczenia dalszych jeszcze, nie wskazanych przez żadną ze stron, dowodów, kierując się przy tym własną oceną, czy zebrany w sprawie materiał jest - czy też nie jest - dostateczny do jej rozstrzygnięcia ( art. 316 § 1 in principio k.p.c. ) . Dlatego też Sąd powinien korzystać z przewidzianego w art. 232 zd. 2 k.p.c. uprawnienia powściągliwie i z umiarem, pamiętając, że taka inicjatywa należy przede wszystkim do samych stron i że cały rozpoznawany spór jest ich sprawą, a nie sądu. Podkreślić również należy, że zasada kontradyktoryjności winna być całkowicie zachowana zwłaszcza wówczas, gdy strony korzystają z pomocy profesjonalnych pełnomocników. Zatem powód jest zobligowany do przytoczenia okoliczności faktycznych, z których wywodzi swoje roszczenie ( art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c. ) oraz wskazania na dowody, których przeprowadzenie potwierdziłoby zasadność jego twierdzeń o faktach ( art. 232 k.p.c. i art. 6 k.c. ). Dopiero bowiem przedstawienie przez stronę powodową konkretnych dowodów na okoliczność istnienia i wysokości wierzytelności, pozwany powinien przedstawić własne dowody w celu obalenia twierdzeń powoda albowiem wówczas konkretyzuje się w stosunku do pozwanego ciężar dowodowy wynikający treści art. 6 k.c. , którego procesowym odpowiednikiem jest art. 232 k.p.c. Dlatego też powód już w pozwie powinien przedstawić dowody wskazujące na zasadność i wysokość dochodzonej należności, umożliwiając stronie pozwanej ich weryfikację i odniesienie się do nich stosownie do stanu sprawy. W ocenie Sądu brak było podstaw do ustalenia stanu faktycznego wyłącznie w oparciu o twierdzenia, które zostały zawarte w uzasadnieniu pozwu. Powód przedstawiając stan faktyczny sprawy powołał się bowiem na umowę pożyczki wskazując wyłącznie datę zawarcia umowy i jej numer. Ponadto w uzasadnieniu pozwu zaznaczył, że na dochodzoną pozwem kwotę składa się niespłacona należność główna w wysokości 450,00 złotych, koszty udzielenia pożyczki w wysokości 134,67 złotych oraz odsetki za opóźnienie naliczone od wyżej wymienionych kwot w wysokości 236,74 złotych. Powód powołał się również na wypowiedzenie umowy przez pożyczkodawcę z powodu braku jej realizacji przez stronę pozwaną i określił jednocześnie datę wymagalności roszczenia na dzień 17 października 2016 roku. Z uzasadnienia pozwu nie wynika natomiast w jakiej wysokości powód dochodzi należności z tytułu niespłaconego kapitału, co składa się na należność główną (jaka kwota została rzeczywiście wypłacona pozwanemu). Nie wskazano również, czy pozwana w jakiejkolwiek części spłaciła należność wynikającą z umowy. Brak było także danych dotyczących treści pierwotnego zobowiązania (brak kwoty pieniężnej, która była przedmiotem tej umowy, jak również ustalonych kosztów i należności związanych z zawarciem umowy, warunków spłaty zobowiązania). Dlatego też tak określony - w sposób wybiórczy i lakoniczny - stan faktyczny wywołał wątpliwości co do stanu fatycznego sprawy i wymuszał przeprowadzenie postępowania dowodowego. Powód - celem wykazania zasadności i wysokości dochodzonego roszczenia - przedłożył umowę przelewu wierzytelności z dnia 25 stycznia 2018 roku, wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacji z dnia 8 grudnia 2021 roku oraz zawiadomienie o cesji wierzytelności. W ocenie Sądu, z treści przedłożonej umowy cesji wynika jedynie, że powód zawarł w dniu 25 stycznia 2018 roku umowę przelewu wierzytelności. Nie wynika jednak z tej umowy jakie konkretnie wierzytelności zostały przeniesione na stronę powodową, w szczególności nie wymieniono w niej wprost żadnej wierzytelności wobec pozwanej. Nie załączono również załączników stanowiących integralną część umowy przelewu wierzytelności, które zawierały zestawienie przejętych wierzytelności. W konsekwencji Sąd nie miał możliwości zweryfikowania czy i w jakiej wysokości powód nabył wierzytelność wobec pozwanej. W ocenie Sądu miało to o tyle istotne znaczenie, że z treści umowy przelewu wierzytelności z dnia 25 stycznia 2018 roku wynikało, że cedent - G. (...) z siedzibą w W. , od którego powód nabył wierzytelności, w tym wierzytelność wobec pozwanej B. C.
(2)- nie jest wierzycielem pierwotnym. Niewątpliwym natomiast jest, że w myśl art. 509 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wówczas wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w tym również roszczenie o zaległe odsetki. Podkreślić jednak należy, że warunkiem skutecznej cesji wierzytelności jest istnienie tego prawa. Dlatego też aby wierzytelność mogła być przedmiotem przelewu, musi być w dostateczny sposób zindywidualizowana poprzez dokładne określenie stosunku zobowiązaniowego, z którego wynika. Judykatura przyjęła, że oznaczenie wierzytelności to wskazanie stron tego stosunku, świadczenia oraz przedmiotu świadczenia. Elementy te w momencie zawierania umowy przelewu powinny być oznaczone lub przynajmniej oznaczalne. Natomiast do chwili przejścia wierzytelności z majątku zbywcy do majątku nabywcy winno nastąpić dokładne sprecyzowanie pozostałych elementów stosunku zobowiązaniowego, w ramach którego istnieje zbywana wierzytelność (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1999 r., III CKN 423/99, Biul. SN 2000, nr 1, s. 1). Powód nie przedłożył również pierwotnej umowy pożyczki, z której wynikała wierzytelność nabyta przez powoda. Tym samym uniemożliwił on Sądowi weryfikację tego stosunku prawnego pod kątem postanowień umowy, a w szczególności postanowień abuzywnych, wysokości faktycznie udzielonej tytułem pożyczki kwoty, dodatkowych kosztów związanych z udzieleniem pożyczki, czy też postanowień dotyczących przyczyn i terminów wypowiedzenia tego stosunku prawnego zwłaszcza, że na podstawie przedłożonych przez powoda dowodów Sąd nie był w stanie ustalić wszystkich powyższych okoliczności. Zgodnie natomiast z treścią art. 720 k.c. , przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Umowa pożyczki, której wartość przenosi pięćset złotych, powinna być stwierdzona pismem. Z kolei w myśl art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim (tj. Dz. U. z 2014 roku, poz. 1497 ze zm.) przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255.550,00 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi, przy czym za umowę o kredyt konsumencki uważa się między innymi umowę pożyczki. Ponadto przy umowie pożyczki, głównymi świadczeniami stron są, po stronie pożyczkodawcy udostępnienie określonych środków finansowych do korzystania na określony okres czasu, a ze strony pożyczkobiorcy, zwrot tych środków. Umowa pożyczki została przy tym ukształtowania w kodeksie cywilnym w taki sposób, że co do zasady może być zarówno umową odpłatną, jak i nieodpłatną. W przypadku zawarcia przez strony odpłatnej umowy pożyczki, wynagrodzenie pożyczkodawcy winno być wyraźnie określone w umowie. Wobec powyższego, w procesie związanym z wykonaniem umowy pożyczki, powód jest zobowiązany udowodnić, że strony zawarły umowę tej kategorii, a także, że przeniósł na własność biorącego pożyczkę określoną w umowie ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku. Biorący pożyczkę powinien zaś wykazać wykonanie swego świadczenia w postaci zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo tej samej ilości rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości, przy czym obie strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Wprawdzie powód celem wykazania zasadności i wysokości dochodzonego roszczenia przedłożył wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego z dnia 8 grudnia 2021 roku, który o czym należy pamiętać jest jedynie dokumentem prywatnym w rozumieniu art. 245 kpc , a zatem stanowi wyłącznie dowód tego, iż osoba, która go podpisała złożyła zawarte w dokumencie oświadczenie. Ponadto przepis art. 194 ust. 2 ustawy z dnia 27 maja 2004 roku o funduszach inwestycyjnych wprost pozbawia wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego mocy prawnej dokumentów urzędowych w postępowaniu cywilnym. Wyciąg taki może zasadniczo stanowić podstawę ustaleń faktycznych i wyrokowania w sprawie, ale jego materialna moc zależy od jego treści merytorycznej, a o tym rozstrzyga sąd według ogólnych zasad oceny dowodów - art. 233 § 1 kpc . Dopiero wynikiem tej oceny jest przyznanie lub odmówienie dowodowi z dokumentu waloru wiarygodności ze stosownymi konsekwencjami w zakresie jego znaczenia dla ustalenia podstawy faktycznej orzeczenia. Zgodzić się należy z poglądem judykatury, że dane ujmowane w księgach rachunkowych funduszu i w wyciągu z tych ksiąg mogą stanowić dowód jedynie tego, że określonej kwoty wierzytelność jest wpisana w księgach rachunkowych względem określonego dłużnika na podstawie opisanego w tych księgach zdarzenia (np. cesji wierzytelności). Dokumenty te potwierdzają więc sam fakt zdarzenia w postaci cesji wierzytelności, ale nie mogą stanowić dowodu na skuteczność dokonanej cesji wierzytelności, a tym bardziej istnienia i wysokości nabytej wierzytelności. Powód nie wykazał również aby strona pozwana faktycznie otrzymała pismo z dnia 10 maja 2019 roku, zawierające zawiadomienie o cesji wierzytelności oraz wezwanie do zapłaty. Nie przedłożył on bowiem żadnego dowodu skutecznego doręczenie tej korespondencji do pozwanej. Wobec powyższego, skoro powód nie sprostał ciążącemu na nim, na podstawie art. 6 k.c. , obowiązkowi udowodnienia twierdzeń, z których wywodzi dla siebie korzystne skutki prawne i nie przedstawił dokumentów, z których wynikałoby istnienie i wysokość przysługującego mu względem pozwanego roszczenia, to jego żądanie nie zasługuje na uwzględnienie. Dlatego też Sąd oddalił powództwo w całości.