Sad powszechny, VIII U 1421/20

Sygn. akt VIII U 1421/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia SO Jolanta Łanowy-Klimek Protokolant Ewa Grychtoł po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2022 r. w Gliwicach sprawy M. J. ( J. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o składki na skutek odwołania M. J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 2 października 2020 r. nr (...)

1. umarza postępowanie w zakresie zmienionym decyzją zmieniającą z dnia 21.04.2021r.
2. oddala odwołanie w pozostałym zakresie,
3. znosi pomiędzy stronami koszty postępowania. (-) Sędzia Jolanta Łanowy-Klimek Sygn. akt VIII U 1421/20 UZASADNIENIE Decyzją z 2 października 2020r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. określił zadłużenie odwołującego M. J. z tytułu składek w łącznej wysokości 60 793,13 zł, w tym na: 1) ubezpieczenia społeczne za okres od 01/2016r. do 07/2020r. w kwocie 40 298,94 zł oraz należne odsetki w kwocie 7 283 zł, 2) ubezpieczenie zdrowotne za okres od 01/2016r. do 07/2020r. w kwocie 17 477,71 zł oraz należne odsetki w kwocie 3 198 zł, 3) Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od 01/2016r. do 07/2020r. w kwocie 3 016,48 zł oraz należne odsetki w kwocie 452 zł. W odwołaniu od tej decyzji odwołujący M. J. zaskarżył ją w całości zarzucając jej: błędne ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, a w konsekwencji błędne wyliczenie wysokości składek; błędne przyjęcie, że odwołujący podlega ubezpieczeniom jako osoba prowadząca działalność gospodarczą jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, podczas gdy w badanym przez organ rentowy okresie odwołujący pozostawał w zatrudnieniu pracowniczym; błędne przyjęcie, że (...) Sp. z o.o. jest spółką jednoosobową. Wskazując na powyższe odwołujący wniósł o uchylenie tej decyzji oraz zasądzenie od organu rentowego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu odwołujący podniósł, że organ rentowy niewłaściwie określił zadłużenie odwołującego, bowiem nigdy nie był on jedynym wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, gdy od 10 lutego 2014r. do 16 listopada 2017r. posiadał 99% udziałów w spółce, od 16 listopada 2017r. do 22 lipca 2019r. nie posiadał udziałów w spółce i od 22 lipca 2019r. posiada 91% udziałów w spółce. W piśmie procesowym z 24 maja 2021r. odwołujący, wobec wydania decyzji w dniu 21 kwietnia 2021r. decyzji zmieniającej decyzję zaskarżoną, sprecyzował swoje odwołanie w ten sposób, że wniósł o umorzenie postępowania w zakresie obowiązku odprowadzania składek w okresie od 17 listopada 2017r. do 10 kwietnia 2019r., podtrzymując jednocześnie odwołanie w pozostałym zakresie. Następnie na rozprawie w dniu 11 lutego 2022r. odwołujący ostatecznie wskazał, że domaga się zmiany zaskarżonej decyzji przez stwierdzenie, że od czerwca 2016r. do września 2017r. podlegał ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę w (...) Sp. z o.o. , gdzie był zatrudniony do stycznia 2018r. oraz stwierdzenie, że od 11 kwietnia 2019r. do lipca 2020r. podlegał ubezpieczeniom z tytułu umowy zlecenia w Spółce (...) . Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy wniósł również o zasądzenie od odwołującego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. została zarejestrowana w KRS pod numerem (...) w dniu 28 marca 2013r. Kapitał zakładowy wyniósł 5 000 zł (100 udziałów x 50 zł). W dniu 12 czerwca 2013 r. doszło do zawarcia umowy sprzedaży wszystkich udziałów przez dotychczasowego wspólnika S. N. , a odwołującym M. J. . Odwołujący został wówczas jedynym wspólnikiem spółki i jednocześnie Prezesem jej zarządu. W dniu 10 lutego 2014 r. ubezpieczony zbył na rzecz N. P. 1 udział o wartości nominalnej 50 zł. W ten sposób pozostało mu 99 udziałów, każdy po 50 zł. Następnie N. P. kupiła 8 kolejnych udziałów. (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. zawarła z ubezpieczonym umowę o pracę na czas nieokreślony od 1 grudnia 2015r. w wymiarze 1/8 etatu z wynagrodzeniem zasadniczym w wysokości 218,75 zł brutto, a od 1 stycznia 2016r. – 231,25 zł brutto na stanowisku dyrektora do spraw technicznych. Płatnik składek zgłosił odwołującego do pracowniczego ubezpieczenia w okresie od stycznia 2016r. do grudnia 2018r., w tym od stycznia 2016r. do września 2017r. i od lutego 2018r. do grudnia 2018r. wykazał niepełny wymiar czasu pracy i od 1 października 2017r. do 31 stycznia 2018r. pełny wymiar czasu pracy. W dniu 16 listopada 2017r. odwołujący sprzedał (...) Sp. z o.o. w (...) udziałów spółki (...) . W dniu 11 kwietnia 2019r. (...) Sp. z o.o. w T. sprzedała odwołującemu 91 udziałów w spółce (...) . W dniu 12 kwietnia 2021r. odwołujący sprzedał (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w T. kolejno 33 udziały i 25 udziałów w spółce (...) . (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T. zajmuje się pracami dotyczącymi budownictwa drogowego – wodociągami, kanalizacją. W firmie zatrudniony jest kierownik robót, który zajmuje się nadzorem nad pracami. Zatrudnieni są także operatorzy koparek i samochodów ciężarowych. Odwołujący w spółce (...) w okresie objętym sporem faktycznie zajmował się nadzorem nad funkcjonowaniem spółki, natomiast drugi wspólnik N. P. zajmowała się obsługą prawną firmy. Po koniec 2018r. odwołujący zawarł umowę zlecenia ze spółką (...) , która zajmuje się wykonawstwem posadzek z żywic epoksydowych. W ramach umowy zlecenia jego obowiązkiem jest pozyskiwanie kontrahentów. Praca polega na odświeżaniu kontaktów, pojedynczych spotkaniach z klientami – wykonawcami posadzek żywicznych, telefonach. Odwołujący zeznał, że tytułu tej umowy uzyskuje symboliczne wynagrodzenie, ok.1000 zł miesięcznie. W listopadzie 2021r. odwołujący nabył udziały w spółce (...) – posiada 1/3 udziałów. Z tytułu umowy zlecenia płatnik składek zgłosił odwołującego do ubezpieczeń społecznych z podstawą w wysokości 100 zł od 22 lipca 2019r. Decyzją z 2 czerwca 2017r. organ rentowy stwierdził, że odwołujący jako wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od 1 stycznia 2016r., gdy odwołujący jest niemal jedynym wspólnikiem (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. , bo posiada 99% udziałów w spółce. Wyrokiem z 31 stycznia 2018r. sygn. VIII U 1283/17 Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie ubezpieczonego od powyższej decyzji i Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z 6 czerwca 2019r. sygn. III AUa 808/18 oddalił apelację odwołującego. Prawomocną decyzją z 15 stycznia 2021r. organ rentowy stwierdził, że M. J. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od 17 listopada 2017r. do 10 kwietnia 2019r. jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością W konsekwencji powyższej prawomocnej decyzji, organ rentowy decyzją z 21 kwietnia 2021r. zmienił zaskarżoną decyzję z 2 października 2020r. w ten sposób, że określił, iż wysokość należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy odwołującego wynosi: - na ubezpieczenia społeczne za okres od 01/2016r. do 07/2020r. – 28 950,64 zł oraz należne odsetki za zwłokę w kwocie 6 745 zł, - na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 01/2016r. do 07/2020r. – 12 314,19 zł oraz należne odsetki w kwocie 2 876 zł, - na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od 01/2016r. do 07/2020r. – 2 064,57 zł oraz należne odsetki w kwocie 412 zł. W piśmie procesowym z 24 września 2021r. organ rentowy wskazał, że odwołujący od 11 kwietnia 2019r. podlega ubezpieczeniom jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i od 22 lipca 2019r. do nadal jako zleceniobiorca u płatnika składek (...) Sp. z o.o. – płatnik wykazuje za odwołującego podstawę wymiaru składek w wysokości 100 zł ( art.9 ust.2a ustawy systemowej ). Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego, aktach sprawy Sądu Okręgowego w Gliwicach sygn. VIII U 1283/17, zeznań odwołującego ( protokół elektroniczny z rozpraw: z 11 lutego 2022r. czas 00:16:26 – 00:41:09; z5 kwietnia 2022r. czas 00:03:26 – 00:22:44 ) jako okoliczności jednoznacznie wynikające z tych dowodów. Sąd zważył, co następuje. Odwołanie M. J. nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną pozostawało, czy odwołujący M. J. posiada zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od 01/2016r. do lipca 2020r., gdy odwołujący podniósł, że organ rentowy błędnie przypisał składki za okres kiedy odwołujący był jednym z dwóch wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nadto początkowo także był pracownikiem spółki. Po wydaniu decyzji zmieniającej z 21 kwietnia 2021r. odwołujący sprecyzował, że domaga się przyjęcia, że od czerwca 2016r. do września 2017r. podlegał ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę w (...) Sp. z o.o. w T. , natomiast od 11 kwietnia 2019r. do lipca 2020r. podlegał ubezpieczeniom z tytułu umowy zlecenia w spółce (...) i stąd nie posiada zadłużenia z tytułu składek. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że w postępowaniu sądowym w sprawach dotyczących zaległości składkowych możliwe jest przesłankowe badanie kwestii podlegania ubezpieczeniom, o ile kwestie takie nie zostały już wcześniej prawomocnie rozstrzygnięte. Zgodnie z treścią art. 6 ust.1 pkt 1, art.11 ust.1, art.12 ust.2, art.13 ust.1 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2021r. poz.423ze zm. ) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, chorobowemu, wypadkowemu podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9 , osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów, w okresie od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Za pracownika natomiast – w myśl art. 8 ust. 1 - uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, z zastrzeżeniem, że jeżeli pracownik spełnia kryteria określone dla osób współpracujących, o których mowa w ust. 11 - dla celów ubezpieczeń społecznych jest traktowany jako osoba współpracująca. Zgodnie z art.8 ust.6 pkt 4 ustawy systemowej, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się: wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólnika spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Zgodnie z art.46 ust.1 ustawy systemowej płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Zgodnie z art.32 ustawy systemowej do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. W orzecznictwie utrwaliło się stanowisko, iż w przypadku jednoosobowego wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega on ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, a nie jako pracownik, bowiem nie jest w takim przypadku spełniona przesłanka podporządkowania pracowniczego i dalej przesłanka odpłatności pracy, gdyż do przesunięcia majątkowego dochodzi faktycznie w ramach majątku samego wspólnika ( por. wyroki Sądu Najwyższego z 11 września 2013r. II UK 36/13, 3 sierpnia 2011r. I UK 8/11 ). Także w przypadku wspólników wieloosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością w sytuacjach, gdy udział w kapitale zakładowym spółki innych wspólników pozostaje iluzoryczny, zatrudnienia takiego nie można uznać za pracownicze ( por. wyrok Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2010r. II UK 177/09, z 3 sierpnia 2011r. I UK 8/11 ). Nie można więc uznać za zatrudnienie pracownicze, zatrudnienie wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, który jest wspólnikiem większościowym, posiadającym zdecydowaną większość udziałów – wspólnikiem dominującym, który w tej sytuacji faktycznie jest osobą decyzyjną w spółce. W wyroku z 3 sierpnia 2011r. I UK 8/11 Sąd Najwyższy stwierdził, że jedyny lub „ niemal jedyny ” wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie podlega pracowniczemu ubezpieczeniu społecznemu. Natomiast w wyroku z 24 lutego 2021r. sygn. III USKP Sąd Najwyższy wskazał, że wspólnik dwuosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, który posiada część udziałów zapewniającą mu prawo do samodzielnego decydowania o wynikach zgromadzenia wspólników i niemal wyłączne prawo do zysku oraz który - wskutek pełnienia funkcji jednoosobowego zarządu - ma nieskrępowaną możliwość samodzielnego decydowania o bieżącej działalności spółki, podlega ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą na podstawie art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej. W związku z tym, że organ rentowy w toku postępowania w dniu 15 stycznia 2021r. wydał decyzję, w której stwierdził, że odwołujący nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od 17 listopada 2017r. do 10 kwietnia 2019r. jako wspólnik jednoosobowej spółki z graniczoną odpowiedzialnością i w konsekwencji wydał w dniu 21 kwietnia 2021r. decyzję, którą zmienił decyzję zaskarżoną odpowiednio zmniejszając zadłużenie, Sąd wobec częściowego uwzględniania żądań odwołującego z mocy art.477