Sad powszechny, II Ca 56/14

Sygn. akt II Ca 56/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Cezary Klepacz (spr.) Sędziowie: SO Barbara Dziewięcka SO Teresa Strojnowska Protokolant: Iwona Cierpikowska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2014 r. w Kielcach na rozprawie sprawy z powództwa Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – Nadleśnictwo C. przeciwko M. J. o wydanie nieruchomości na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Busku-Zdroju z dnia 15 listopada 2013 r., sygn. akt I C 271/13 oddala apelację i zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 56/14 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 15 listopada 2013 r., sygn. akt I C 271/13, Sąd Rejonowy w Busku-Zdroju nakazał pozwanemu M. J. , aby wydał powodowi – Skarbowi Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe – Nadleśnictwu C. nieruchomość położoną w Ś. , gminy C. , oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr (...) o powierzchni 0,71 ha, dla której w tym Sądzie prowadzona jest księga wieczysta nr (...) ; zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 360 zł tytułem kosztów procesu; nakazał pobrać od M. J. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 30 zł tytułem kosztów sądowych. Sąd ten ustalił, że Skarb Państwa – Lasy Państwowe Nadleśnictwo C. jest właścicielem nieruchomości opisanej w wyroku na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w C. z dnia 25 listopada 1980 r., znak: 70126/15/80, protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia 31 grudnia 1980 r. w sprawie przekazania – przejęcia nieruchomości (...) , położonych w Ś. , na rzecz Lasów Państwowych oraz opisu i mapy wpisanej do ewidencji wyrysów za nr (...) z dnia 14 września 1999 r. Z opisu na wyrysie wynika, że działka nr (...) odpowiada dawnej działce nr (...) , przekazanej do zasobu Nadleśnictwa C. wskazaną decyzją i protokołem zdawczo-odbiorczym. Z kolei z przedstawionych przez pozwanego dokumentów wynika, że akt notarialny umowy użytkowania wieczystego i umowy sprzedaży z dnia 28 grudnia 1988 r., nr Rep. (...) , sporządzony na rzecz (...) w K. , dotyczył działki nr (...) o obszarze 9,14 ha, która objęta jest prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Busku-Zdroju księgą wieczystą nr (...) . M. J. zamieszkuje na nieruchomości będącej własnością powoda i zarządzą nią bez tytułu prawnego. Biorąc to pod uwagę, Sąd uznał, że powództwo zasługuje na uwzględnienie w oparciu o przepis art. 222 § 1 k.c. Pozwany podnosił, że właścicielem nieruchomości jest (...) SA w K. , z którą jest on związany ustną umową o zarządzanie nieruchomością, ale właścicielem działki nr (...) jest powód, zaś M. J. posiada ją bez tytułu prawnego. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. i nakazano pobrać od pozwanego nieuiszczoną opłatę od pozwu w kwocie 30 zł. Apelację od tego wyroku wniósł pozwany, zarzucając naruszenie: - art. 222 k.c. poprzez uznanie, że powodowi przysługuje wobec pozwanego roszczenie o wydanie nieruchomości wchodzącej w skład zespołu pałacowego w Ś. , nabytego przez (...) SA na podstawie umowy o ustanowienie użytkowania wieczystego oraz sprzedaży budynków i obiektów budowlanych trwale związanych gruntem; - art. 38 k.c. przez jego pominięcie, zważywszy, iż spółka (...) – użytkownik wieczysty terenu i właściciel budynków usytuowanych na działce nr (...) stanowiącej część ówczesnej działki nr (...) o powierzchni 9,14 ha, obejmującej zespół pałacowy, powinna być wezwana do udziału w sprawie; - art. 233 i 328 § 2 k.p.c. , gdyż Sąd Rejonowy oparł rozstrzygnięcie na ustaleniach sprzecznych z materiałem dowodowym, uznając, że pozwany jest w posiadaniu działki nr (...) , zaś powodowi przysługuje jako właścicielowi roszczenie windykacyjne wobec niego, podczas gdy z pisemnego uzasadnienia wyroku nie wynika, w jaki sposób Sąd ocenił dowody z dokumentów przedłożonych przez pozwanego i dlaczego nie miały one znaczenia w sprawie, mimo iż wskazywały one na bezzasadność powództwa, gdyż objęta pozwem działka stanowi przedmiot praw rzeczowych (...) SA ; - sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią materiału sprawy poprzez uznanie, że pozwany jest posiadaczem działki, gdy z jego zeznań wynikało, iż przysługiwał mu status najwyżej „dozorcy”, a nigdy władającego, o którym mowa w art.222 k.c. Wskazując na to, M. J. wniósł o zmianę wyroku i oddalenie w całości powództwa oraz zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu. W odpowiedzi na apelację Skarb Państwa wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz od pozwanego kosztów procesu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja jest bezzasadna. Z wpisu w księdze wieczystej nr (...) , prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Busku-Zdroju oraz z dokumentów w aktach tej księgi, wynika jednoznacznie, że Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe – Nadleśnictwo C. jest właścicielem nieruchomości położonej w Ś. , gminy C. , stanowiącej działkę rolno-leśną o powierzchni 0,71 ha, oznaczoną numerem ewidencyjnym (...) Powoływanie się zatem przez pozwanego na okoliczność, że Przedsiębiorstwu Usługowo-Handlowo-Produkcyjnemu (...) Spółce Akcyjnej w K. przysługuje tytuł prawny do nieruchomości położonej w tej samej miejscowości, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr (...) o powierzchni 9,14 ha, objętej prowadzoną przez ten Sąd księgą wieczystą nr (...) nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 707 z późn. zm.), domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie to jest wiążące dla sądu, a w rozpoznawanej sprawie nie zostało obalone przez pozwanego ( art. 234 k.p.c. ), bowiem twierdził on jedynie, że objęta pozwem nieruchomość stanowi część działki, do której tytuł prawny przysługuje spółce (...) , okoliczności tej nie wykazał zaś w żaden sposób. Bezzasadny jest zarzut M. J. , że nie ma on legitymacji biernej w niniejszej sprawie, bowiem należy go traktować najwyżej jako ,,dozorcę” spornej nieruchomości. Z przepisu art. 222 § 1 k.c. wynika, że właściciel może żądać wydania jego rzeczy od osoby, która faktycznie nią włada. Oznacza to, że w procesie windykacyjnym legitymowanym biernie jest zarówno posiadacz samoistny lub zależny ( art. 336 k.c. ), jak też dzierżyciel, czyli ten, kto rzeczą faktycznie włada za kogo innego ( art. 338 k.c. ), tu: pozwany, jako władający nieruchomością w imieniu (...) Spółki Akcyjnej w K. . To zaś, że pozwany korzysta z tej nieruchomości jest bezsporne, bowiem wynika z już jego zeznań (k.58v.-59), a także z zeznań świadka T. K. (k.58v.). Mając to na względzie, skoro spełnione zostały przesłanki z art. 222 § 1 k.c. , powództwo zostało prawidłowo uwzględnione, co skutkuje oddaleniem apelacji na podstawie art. 385 k.p.c. SSO B. Dziewięcka SSO C. Klepacz SSO T. Strojnowska