Sad powszechny, II W 249/22

Sygn. akt II W 249/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lipca 2022 roku Sąd Rejonowy w Nowym Sączu – II Wydział Karny, w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy Dominik Mąka Protokolant: Karolina Rzeszowska-Świgut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2022 roku M. P. syn J. i J. z domu R. urodzonego (...) w N. obwinionego o to, że: w dniu 20.12.2021 roku w N. będąc obowiązanym do zgłoszenia faktycznego adresu pobytu lub jego zmiany we właściwej jednostce organizacyjnej Policji w związku umieszczeniem jego danych w prowadzonych przez Ministerstwo Sprawiedliwości Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym, obowiązku tego nie wykonał, to jest o wykroczenie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 13 maja 2016 roku o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym I. obwinionego M. P. uniewinnia od popełnienia czynu zarzucanego wnioskiem o ukaranie; II. na podstawie art. 119 § 2 k.p.s. w przyznaje od Skarbu Państwa na rzecz M. P. kwotę 360 (trzystu sześćdziesięciu) złotych tytułem zwrotu wydatków poniesionych z racji zastępstwa procesowego. III. na podstawie art. 119 § 2 k.p.s. w. kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. Sygn. akt II W 249/22 UZASADNIENIE wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z dnia 19 lipca 2022 roku M. P. został obwiniony o to, że w dniu 20 grudnia 2021 roku w N. będąc obowiązany do zgłoszenia faktycznego adresu pobytu lub jego zmiany we właściwej jednostce organizacyjnej Policji w związku z umieszczeniem jego danych w prowadzonych przez Ministerstwo Sprawiedliwości Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym, obowiązku tego nie wykonał tj. o wykroczenie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 13 maja 2016 roku o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym. Wyrokiem nakazowym z dnia 26 maja 2022 roku Sąd Rejonowy w Nowym Sączu uznał obwinionego za winnego popełnienia czynu zarzucanego wnioskiem o ukaranie i za to wykroczenie wymierzył obwinionemu karę nagany, zwalniając M. P. od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości. Przedmiotowe orzeczenie spotkało się z dezaprobatą M. P. , który za pośrednictwem ustanowionego wówczas obrońcy z wyboru adwokata T. P. złożył skuteczny sprzeciw, co skutkowało rozpoznaniem rzeczonej sprawy na rozprawie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: M. P. wyrokiem Sądu Rejonowego w (...) z dnia 26 października 2021 roku został uznany za winnego przestępstwa z art. 197 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. W przedmiotowym postępowaniu M. P. , już od momentu pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego jako adres swojego miejsca zamieszkania, jak również adres do korespondencji wskazywał adres mieszczący się w S. , który później zmienił na adres położony w miejscowości K. . Dowody: Wyjaśnienia obwinionego M. P. k. 15, 47-48 Wyrok Sądu Rejonowego w (...) w sprawie (...) k. 165 akt związkowych Protokół przesłuchania M. P. w charakterze podejrzanego k. 68 akt związkowych Informacja o zmianie miejsca zamieszkania w sprawie (...) k.82 akt związkowych M. P. jest faktycznie zameldowany w N. przy ulicy (...) . Niemniej jednak obwiniony pod tym adresem od kilkudziesięciu lat nie mieszka. M. P. w inkryminowanym okresie czasu wynajmował to mieszkania, jednakże jego najemca także przebywał wówczas za granica. Natomiast sam obwiniony do N. przyjeżdżał okazjonalnie, a w okresie pandemii całkowicie zaniechał odwiedzin rodzinnego miasta. Dowody: Wyjaśnienia obwinionego M. P. k. 15, 47-48 Protokół przesłuchania M. P. w charakterze podejrzanego k. 68 akt związkowych Z uwagi na skazanie M. P. za przestępstwo mieszczące się w katalogu zawartym w ustawie z dnia 13 maja 2016 roku o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym był zobowiązany do zgłoszenia właściwej miejscowo jednostce policji miejsca faktycznego pobytu w jednostce organizacyjnej od doręczenia zawiadomienia w terminie 3 dni, a także informowaniu o każdorazowej zmiany tego miejsca. Dowody: Fakty notoryjne wynikające ze znajomości porządku prawnego, a to ustawie z dnia 13 maja 2016 roku o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym A nadto : Treść korespondencji wysłanej pod adres zameldowania M. P. k. 4 W związku z tym obowiązkiem Ministerstwo Sprawiedliwości Biuro Informacyjnej Krajowego Rejestru Karnego wysłało do M. P. powiadomienie o zamieszczeniu jego danych w Rejestrze Sprawców Przestępstw na tle Seksualnym. Rzeczone zawiadomienie zawierało jednocześnie pouczenie o wyżej wskazanym obowiązku wskazania przez skazanego miejsca pobytu. M. P. nie był jednocześnie pouczany o tym obowiązku w toku całego procesu karnego jak i na etapie wykonania orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w (...) kary. Omawiana przesyłka została wysłana na adres zameldowania M. P. tj. N. , ul. (...) . Dowody: Wyjaśnienia obwinionego M. P. k. 15, 47-48 Protokoły pouczeń podejrzanego, a także protokołu rozprawy głównej przed Sądem Rejonowym w (...) k. k.66-68, k.160-164 akt związkowych Dowody zwrotu przesyłki i jej adresu k. 4-6 Z uwagi na nieobecność obwinionego pod tym adresem, przedmiotowa korespondencja została dwukrotnie awizowana, a następnie zwrócona nadawcy. Jednocześnie z uwagi na zastosowanie do tego postępowania przepisów k.p.a. uznano, iż nastąpiło prawidłowe doręczenie tej przesyłki. Dowody: Dowody zwrotu przesyłki i jej adresu k. 4-6 Obwiniony nie mając wiedzy o ciążącym na nim obowiązku siłą rzeczy nie wskazał policji żądanych danych. O owym obowiązku M. P. dowiedział się dopiero będąc słuchanym w toku czynności wyjaśniających w tej sprawie. Następnie obwiniony przekazał policji wymagane ustawą dane. Dowody: Wyjaśnienia obwinionego M. P. k. 15, 47-48 Umieszczenie danych niezwłocznie po przesłuchaniu w toku czynności wyjaśniających k.16 M. P. ma 46 lat. Obwiniony jest osobą karaną. M. P. posiada wykształcenie wyższe. Obwiniony w chwili obecnej prowadzi działalność gospodarczą. Obwiniony nie leczył się psychiatrycznie, neurologicznie ani odwykowo. Dowody: Wyjaśnienia obwinionego M. P. k. 15, 47-48 w zakresie danych osobopoznawczych Obwiniony M. P. w toku całego postępowania konsekwentnie nie przyznawał się do zarzucanego mu czynu. Obwiniony w swoich wyjaśnieniach podkreślał, że nie miał on wiedzy o ciążącym na nim obowiązku podania aktualnego miejsca zamieszkania na potrzeby przedmiotowego rejestru. Dalej obwiniony wskazał, że nie rozumie dlaczego korespondencja w tym przedmiocie była adresowana na adres w N. , kiedy on tego adresu od wielu lat nie używa, poza rozliczeniami z Urzędem Skarbowym. Do tego M. P. podkreślił, że w toku postępowania karnego posługiwał się zupełnie innym adresem. Obwiniony podkreślał także, że wypełniał wszystkie ciążące na nim obowiązki w procesie karnym oraz brak pouczenia go o przedmiotowym obowiązku. Kolejno trzeba było zwrócić uwagę, że M. P. wskazał, iż gdy tylko uzyskał wiedzę o tym obowiązku niezwłocznie wskazał on miejsce swojego zamieszkania na potrzeby rejestru. To wszystko w ocenie obwinionego powinno prowadzić do jego uniewinnienia w tej sprawie. Sąd Rejonowy uznał rzeczone wyjaśnienia za wiarygodne i przydatne do rekonstrukcji stanu faktycznego w tej sprawie. Przede wszystkim należało zwrócić uwagę, że owe wyjaśnienia w całości korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym ujawnionym w toku procesu. W szczególności należy podkreślić, że faktycznie analiza akt sprawy karnej wskazuje, że nigdy nie podawał on adresu w N. jako adresu do korespondencji. Przedmiotowe akta nie zawierają także śladu pouczenia ówczesnego oskarżonego o obowiązku podawania adresu na potrzeby rejestru. Podobnie pozostałe oświadczenia wiedzy M. P. jawią się jako jasne, spójne oraz zgodne z zasadami doświadczenia życiowego. Równocześnie zwrócić należało uwagę, że wyjaśnienia M. P. nie były w żadnym zakresie podważone przez oskarżyciela publicznego za pomocą wnioskowanych przez niego dowodów. Stąd też Sąd Rejonowy ustalając stan faktyczny w tej sprawie oparł się na wyjaśnieniach M. P. . Brak było także podstaw do zanegowania pozostałych dowodów przeprowadzonych w tym postępowaniu tj. korespondencji adresowanej do M. P. , wraz z dowodem jej zwrotu z uwagi na niepodjęcie przez adresata. Kolejno Sąd Rejonowy dopuścił dowód z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy karnej, dotyczących adresów przedstawianych przez M. P. w tym postępowaniu. Rzeczone dokumenty są dowodami niekwestionowanymi w zakresie ich autentyczności. Co więcej zostały one sporządzone przez osoby zaufania publicznego w stosownej do tego formie. Dlatego również te dokumenty stanowiły podstawę ustaleń faktycznych w tej sprawie. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Wniosek oskarżenia okazał się być bezzasadny w stopniu niemal oczywistym, co implikowało konieczność uniewinnienia M. P. . W przedmiotowej sprawie nie ulega żadnej wątpliwości, iż zaniechanie M. P. odnośnie realizacji obowiązku wskazania miejsca pobytu właściwej jednostce policji, było rezultatem jego braku wiedzy o przedmiotowym obowiązku. Trzeba raz jeszcze w tym miejscu zaznaczyć, iż korespondencja, w której ministerstwo informowało go o tym obowiązku została wysłana na adres od kilkudziesięciu lat nie używanym przez obwinionego. Co prawda zgodnie z art. 5 k.w. wykroczenie można popełnić zarówno umyślnie jak i nie nieumyślnie, jednakże godzi się zważyć, iż nie każde nieświadome naruszenie normy sankcjonowanej może prowadzić do wypełnienia znamion nieumyślności. Zgodnie bowiem z art. 6 § 2 k.w wykroczenie nieumyślne zachodzi, jeżeli sprawca nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość popełnienia tego czynu przewidywał albo mógł przewidzieć. Tym samym dla dopuszczenia się wykroczenia w sposób nieumyślny niezbędne jest aby sprawca mógł chociażby przewidzieć w aspekcie intelektualnym, że ciąży na nim określony obowiązek, a także że w sposób zawiniony naruszył reguły postępowania z dobrem prawnym. Natomiast w realiach niniejszej sprawy nie sposób jest stwierdzić, że obwiniony M. P. mógł chociażby przewidywać możliwość spoczywania na nim przedmiotowego obowiązku. Jak wynika z analizy akt sprawy nie był on o tym obowiązku informowany w toku procesu karnego. Dalej przedmiotowa korespondencja informująca go o tych wymaganiach, nigdy nie wpłynęła na stan świadomości obwinionego. Co prawda została ona doręczona w trybie doręczenia wskazanego w art. 44 k.p.a. Niemniej jednak wypada zwrócić uwagę, że przepis ten ustanawia domniemanie prawne – fikcje prawną. Nie sposób jest więc wywodzić, że z uwagi na formalno prawne skuteczne doręczenie tej korespondencji, wywołała lub chociaż mogła wywołać zmianę stanu świadomości M. P. , co jest przecież niezbędne dla wypełnienia znamion strony podmiotowej tego wykroczenia. Tutaj należy podkreślić, że M. P. w toku procesu karnego posługiwał się zupełnie innymi adresami, zatem nie sposób zarzucić obwinionemu zawinionego zaniechania w zakresie odbierania korespondencji, zwłaszcza, że pracownicy krajowego rejestru karnego zgodnie z wymogiem określonym w art. 139 k.p.k. również na etapie czynności chociażby pośrednio związanym z wykonaniem przedmiotowego wyroku winni posługiwać się adresem do doręczeń wskazanym w sposób jasny i bezalternatywny przez obwinionego. Już powyższe stwierdzenie powodowało dekompletacje znamion zarzucanego obwinionemu wykroczenia, co musiało skutkować uniewinnieniem M. P. od zarzucanego czynu. Równocześnie należy podkreślić, że wykroczenie musi być czynem zawinionym, a w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób jest twierdzić, że M. P. można postawić relewantny zarzutu braku posłuchu dla normy prawnej. Natomiast w związku z uniewinnieniem obwinionego M. P. od stawianego mu zarzutu oraz zgłoszonym przez jego obrońcę z wyboru oświadczeniem o poniesieniu przez obwinionego kosztów reprezentacje przez radcę prawnego, Sąd Rejonowy działając na podstawie art. 119 § 2 k.p.s. w. był zobowiązany przyznać obwinionemu M. P. poniesione przez niego w toku tego procesu wydatki. Równocześnie z uwagi na fakt, iż obrońca obwinionego nie przedstawił dowodów potwierdzających wysokość poniesionych przez M. P. kosztów obrony z wyboru Sąd przedmiotowe koszty ocenił na podstawie stawek minimalnych zawartych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku o kosztach za czynności radców prawnych. Jednocześnie przyznając owo wynagrodzenie należało mieć na względzie, iż adwokat T. P. nie bronił obwinionego w toku czynności wyjaśniających. Ponadto należało spostrzec, iż niniejsza sprawa została rozstrzygnięta po przeprowadzeniu jednego terminu rozprawy głównej. W związku z powyższym Sąd Rejonowy w punkcie II uzasadnianego wyroku przyznał obwinionemu K. K. od Skarbu Państwa kwotę 360 złotych tytułem wydatków poniesionych w toku procesu. Również rozliczając pozostałe koszty związane z tym postępowaniem należało orzeczenie w tym zakresie oprzeć na art. 119 § 2 k.p.s. w. Zgodnie z tym przepisem w przypadku wniesienia wniosku o ukaranie przez oskarżyciela publicznego gdy proces w sprawie o wykroczenie zakończyło się uniewinnieniem koszty procesu ponosi Skarb Państwa. Trywialnym było więc stwierdzenie, iż wobec wniesienia wniosku o ukaranie pomimo braku dowodów jednoznacznie obciążających M. P. to Skarb Państwa winien ponieść koszty wywołane tym postępowaniem. W związku z wyżej przeprowadzoną argumentacją Sąd Rejonowy orzekł jak w sentencji uzasadnianego wyroku.