← Polska

Sad powszechny, VIII U 2052/21

Sygn. akt VIII U 2052/21 UZASADNIENIE Decyzją z 30.06.2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Odział w Ł. , po rozpoznaniu wniosku z 29.04.2021 r., odmówił P. N. prawa do renty socjalnej, wyjaśniając, że Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z 23.06.2021 r. ustaliła, że wnioskodawca nie jest całkowicie niezdolny do pracy. (decyzja k. 21/22 akt ZUS) Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskodawca, reprezentowany przez adwokata, wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie prawa do renty socjalnej. (odwołanie k. 3) W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie. (odpowiedź na odwołanie k. 12) Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Wnioskodawca – P. N. , urodzony (...) , ukończył gimnazjum specjalne w Ł. . W trakcie nauki powtarzał klasę, wagarował. Przebywał w zakładzie poprawczym w Ś. , gdzie ukończył zasadniczą szkołę zawodową. Z zawodu jest ślusarzem. Nigdy oficjalnie nie pracował. (...) wojskowej nie odbywał, miał orzeczoną kat. zdrowia (...) . Był karany wyrokiem łącznym za ciąg przestępstw rozboju - łącznie na karę 5 lat pozbawienia wolności. Przebywał w różnych jednostkach penitencjarnych: 1,2 roku w areszcie śledczym w Ł. , następnie w (...) miesięcy, potem w Zakładzie Karnym w (...) lata, a ostatnio w areszcie śledczym we W. . W zakładzie karnym pracował krótko przez 2 tygodnie jako pracownik gospodarczy i sprzątający. Na wolność wyszedł 19.04.2021 r. Mieszka w Ł. z matką. Obecnie nie pracuje. Jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy. Otrzymuje z MOPS zasiłek w wysokości 215 zł miesięcznie. (okoliczności niesporne) W okresie od 1.09.2013 r. do 30.04.2016 r. odwołujący pobierał rentę socjalną. (okoliczności niesporne) Orzeczeniem z 18.05.2021 r. wnioskodawca został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do 31.05.2023 r. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 29.04.2021 r. Orzeczeniem tym stwierdzono, że w przypadku wnioskodawcy wskazana jest praca w warunkach chronionych. (orzeczenie k. 38) W dniu 29.04.2021 r. P. N. złożył wniosek o ustalenie prawa do renty socjalnej. (wniosek k. 1 akt rentowych) Orzeczeniem z 9.06.2021 r. Lekarz Orzecznik ZUS stwierdził, że wnioskodawca nie jest całkowicie niezdolny do pracy. Lekarz Orzecznik ZUS rozpoznał u P. N. : upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim, padaczkę, zaburzenia osobowości i zachowania, nr statystyczny choroby zasadniczej F

  1. Przedmiotowe orzeczenie Lekarz Orzecznik ZUS wydał zaocznie, uwzględniając: dokumentację medyczną ubezpieczonego leczenia psychiatrycznego od 2013 r. z powodu upośledzenia umysłowego oraz zaburzeń osobowości, a także opinię konsultanta psychologa ZUS z 28.05.2021 r., który rozpoznał u ubezpieczonego upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim, zaburzenia osobowości oraz padaczkę i stwierdził, że powyższe schorzenia nie powodują całkowitej niezdolności do pracy. Konsultant psycholog ZUS w czasie badania wnioskodawcy w dniu 28.05.2021 r. wykorzystał test (...) (PL). (orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS k. 5/6 akt rentowych, opinia Lekarza Orzecznika ZUS k. 48 dokumentacji orzeczniczo – lekarskiej w aktach rentowych) W wyniku rozpoznania sprzeciwu wnioskodawcy, Komisja Lekarska ZUS wydała w dniu 23.06.2021 r. orzeczenie, którym również stwierdzono, że P. N. nie jest całkowicie niezdolny do pracy. Komisja Lekarska ZUS rozpoznała u wnioskodawcy: pogranicze upośledzenia umysłowego, padaczkę, organiczne zaburzenia osobowości, nr statystyczny choroby zasadniczej F
  2. Komisja Lekarska ZUS uwzględniła dokumentację leczenia wnioskodawcy w PZP od 2013 r. z rozpoznaniem upośledzenia umysłowego w stopniu umiarkowanym, padaczki organicznych zaburzeń osobowości, uszkodzenia nerwu strzałkowego (w (...) z 2014 r. w zakresie strzałkowego lewego zapis w normie), badanie konsultanta psychologa ZUS z 28.05.2021 r., w którym psycholog stwierdził lekkie obniżenie procesów poznawczych z obniżeniem II w skali pełnej 82 w skali słownej 85, bezsłownej
  3. Komisja stwierdziła brak danych na istnienie upośledzenia umysłowego w stopniu podawanym przez lekarza prowadzącego. Zdaniem Komisji Lekarskiej ZUS przedstawiona dokumentacja nie wskazuje na ciężki przebieg padaczki. W konkluzji Komisja Lekarska ZUS wskazała, że zgodnie z opinią psychologa konsultanta oraz analizą dostępnej dokumentacji, nie stwierdza istnienia u ubezpieczonego niezdolności do jakiejkolwiek pracy zarobkowej. ( sprzeciw k. 50 dokumentacji orzeczniczo – lekarskiej w aktach rentowych, orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS k. 13/14 akt rentowych, opinia Komisji Lekarskiej ZUS k. 51 dokumentacji orzeczniczo – lekarskiej w aktach rentowych) W efekcie orzeczenia Komisji Lekarskiej ZUS z 23.06.2021 r., pozwany organ rentowy zaskarżoną decyzją z 30.06.2021 r. odmówił wnioskodawcy prawa do renty socjalnej. (decyzja k. 21/22 akt rentowych) W sądowym badaniu neuropsychologicznym z 30.09.2021 r. u wnioskodawcy stwierdzono:
  4. ogólną sprawność intelektualną w dolnych granicach normy,
  5. sprawność procesów poznawczych adekwatną do możliwości intelektualnych,
  6. cechy osobowości niedojrzałej emocjonalnie i społecznie. Zgodnie z wiedzą z zakresu neuropsychologii wnioskodawca niewątpliwie ma obniżoną ogólną sprawność intelektualną. Z perspektywy neuropsychologii wyniki przeprowadzonych w okresie szkolnym badań ubezpieczonego, na podstawie których wnioskodawca został skierowany do szkoły specjalnej, były nieadekwatne, gdyż nie uwzględniały aspektu zaniedbania środowiskowego P. N. , przez co oceniono, że wnioskodawca jest osobą upośledzoną umysłowo. Ponieważ wzorce społeczne, w których dorastał były negatywne – wnioskodawca bardzo wcześnie popełniał przestępstwa, za które trafił do zakładu poprawczego, a następnie zakładu karnego. Analiza dokumentacji leczenia wnioskodawcy z punktu widzenia neuropsychologii wykazała, że w trakcie odbywania kary odwołujący był wielokrotnie konsultowany psychiatrycznie z rozpoznaniem „organicznych zaburzeń osobowości”. Neurologicznie ubezpieczony był leczony z powodu padaczki, chociaż sam przyznaje, że „napady występują po zdenerwowaniu”. W wyniku analizy sądowo – neuropsychologicznej stwierdzono, że opinia o wnioskodawcy nr (...) z 25.06.2021 r. w sprawie funkcjonowania intelektualno- społecznego z Niepublicznej (...) w K. nie zawiera wyników przeprowadzonych testów. Zgodnie z wiedzą z zakresu neuropsychologii zastosowany test (...) (jeżeli był wykonany) nie może być stosowany w przypadku osoby z upośledzeniem umysłowym, gdyż z założenia wiadomo, że taka osoba nie wykona prawidłowo takiego testu. Test ten jest stosowany u osób, co do których istnieje podejrzenie zmian organicznych w mózgu z normą intelektualną - z podejrzeniem zmian organicznych zwłaszcza w płatach czołowych. Z perspektywy neuropsychologii stosowanie tego testu u osób upośledzonych umysłowo lub ze sprawnością intelektualną w dolnych granicach normy jest bardzo dużym błędem merytorycznym. Z uwagi na to, że konsultant psycholog ZUS w czasie badania wnioskodawcy w dniu 28.05.2021 r. wykorzystał test (...) (PL) – testu tego nie można było wykonać ponownie w sądowym badaniu psychologicznym. W teście R. wnioskodawca uzyskał wynik 24 punkty – co może świadczyć o ogólnej sprawności intelektualnej na pograniczu lekkiego upośledzenia umysłowego i dolnej granicy normy. W teście Łączenia Punktów wyniki wnioskodawcy były w granicach normy. Odwołujący zna alfabet, potrafi wykonać zadania wymagające umiejętności korzystania z liter w alfabecie, co jest mało prawdopodobne u osoby upośledzonej umysłowo. W uczeniu się 10 słów powtórzył 8 w ostatnich próbach. Czynnik destrukcyjny obniżył wynik do 4 powtórzeń, co świadczy o osłabionym tempie przyswajania informacji. Ogólny wynik powyżej możliwości osoby upośledzonej. W teście (...) odwołujący zyskał następujące wyniki: skala neurotyzm N-8 sten, skala ekstrawersji E – 5 sten, skala psychotyczna P- 7 sten, skala kłamstwa K-8 sten. Wynik testu (...) w skali kłamstw na poziomie 8 stena świadczy o tendencji do zafałszowania wyniku testu. Test ten nie jest przeznaczony do stwierdzenia choroby, a jedynie do stwierdzenia cech osobowości i stanu emocjonalnego. W badaniu za pomocą tego testu wnioskodawca prawidłowo rozumiał twierdzenia. Analiza sądowo psychologiczna dostępnej dokumentacji oraz wyników sądowego badania psychologicznego wykonanego u wnioskodawcy wykazała, że odwołujący radzi sobie w życiu całkiem dobrze, kontroluje swoje zachowania w sytuacjach, które tego wymagają, a w sytuacjach wątpliwych potrafi skorzystać z pomocy innych osób (np. z telefonu do pełnomocnika). Także w zakładzie karnym dawał sobie radę. Nie ma zatem istotnych ograniczeń psychologicznych w podjęciu pracy przez wnioskodawcę. Z sądowego badania neuropsychologicznego, obserwacji zachowania ubezpieczonego w trakcie tego badania oraz wyników przeprowadzonego badania neuropsychologicznego, wynika, że wnioskodawca nie jest osobą upośledzoną w stopniu umiarkowanym, ani nawet nie jest on osobą upośledzoną umysłowo. Zgodnie z wiedzą neuropsychologiczną odwołujący jest jedynie osobą o inteligencji niższej niż przeciętna. Z punktu widzenia sądowej oceny neuropsychologicznej stwierdzone u wnioskodawcy deficyty nie uniemożliwiają mu podjęcia pracy zarobkowej. (podstawowa pisemna opinia biegłego sądowego neuropsychologa dr. L. S. k. 45- 46, uzupełniająca pisemna opinia biegłego sądowego neuropsychologa dr. L. S. k. 103-104) W sądowym badaniu psychiatrycznym z 24.01.2022 r. u wnioskodawcy rozpoznano: zaburzenia osobowości, obniżenie sprawności intelektualnej. P. N. nie cierpi na chorobę psychiczną. Zaburzenia osobowości nie są chorobą psychiczną - charakteryzują się głęboko zakorzenionymi i utrwalonymi wzorcami zachowań przejawiającymi się mało elastycznymi reakcjami na różnorodne sytuacje indywidualne i społeczne, i są znacząco odmienne w porównaniu z przeciętnymi w danej kulturze sposobem spostrzegania, myślenia i odczuwania, a w szczególności odnoszenia się do innych. Takie wzorce mają tendencje do trwałości. Sądowo - psychiatryczna analiza dokumentacji leczenia wnioskodawcy wykazała, że odwołujący leczył się psychiatrycznie ambulatoryjnie od 2012 r., był 10 razy hospitalizowany psychiatrycznie, ostatnio we wrześniu 2021 r. w CSK w Ł. po próbie suicydalnej, a także, że w trakcie pobytu w zakładzie karnym korzystał z pomocy psychologa i psychiatry. Zgodnie z opisem neuropsychologicznym u wnioskodawcy występują cechy osobowości niedojrzałej emocjonalnie i społecznie, a tego typu wzorce zachowania nie powodują ograniczenia w samodzielności funkcjonowania, wykonywania poleceń i przenoszenia informacji na rzeczywistość. Wnioskodawca nie wymaga pomocy osób trzecich w funkcjonowaniu. Sądowe badanie neuropsychologiczne i psychiatryczne wykluczyło upośledzenie umysłowe wnioskodawcy. Sprawność intelektualna ubezpieczonego jest obniżona, ale mieści się w szeroko rozumianej normie. Pod względem psychiatrycznym stwierdzone u wnioskodawcy zaburzenia osobowości i obniżenie sprawności intelektualnej, nie powoduje całkowitej niezdolności do pracy uprawniającej do renty socjalnej. Z punktu widzenia psychiatrii wnioskodawca jest zdolny do pracy zarobkowej. (podstawowa pisemna opinia biegłego sądowego psychiatry lek. med. G. P. k. 57- 59, uzupełniająca pisemna opinia biegłego sądowego psychiatry lek. med. G. P. k. 91) W sądowym badaniu neurologicznym z 19.11.2021 r. u wnioskodawcy rozpoznano padaczkę. Z perspektywy neurologicznej P. N. nie jest całkowicie niezdolny do wykonywania pracy zarobkowej. Z punktu widzenia neurologii analiza dostępnej dokumentacji leczenia odwołującego wykazała, że skarżący od dzieciństwa choruje na padaczkę. W sądowym badaniu neurologicznym ubezpieczony podał, że ostatni napad padaczki miał w styczniu 2021 r., natomiast w sądowym badaniu neuropsychologicznym podawał, że było to 25.09.2021 r. W sądowym badaniu neurologicznym nie stwierdzono u wnioskodawcy objawów ogniskowego uszkodzenia układu nerwowego. Analiza sądowo - neurologiczna wykazała, że w badaniu TK głowy z 2019 r. i 2020 r. nie występuje patologia mózgu, a także w 2014 r. ubezpieczony był hospitalizowany w Oddziale Neurologicznym z powodu opadania stopy lewej i uszkodzenia nerwu strzałkowego wspólnego. Z punktu widzenia neurologii nie stwierdza się u wnioskodawcy naruszenia sprawności organizmu, który powodowałby całkowitą niezdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Wnioskodawca po uwzględnieniu przeciwwskazań stanowiskowych wynikających z padaczki jest zdolny do wykonywania pracy zarobkowej, tj. może wykonywać większość prac niewymagających: pracy na wysokości, przy niebezpiecznej maszynie w ruchu nieosłoniętej, przy otwartym źródle prądu. Napady padaczkowe, jeżeli występują rzadko, tak, jak u wnioskodawcy dwa razy do roku, nie ograniczają zdolności do pracy po uwzględnieniu w/w przeciwwskazań. Większość pacjentów z padaczką pracuje. (podstawowa pisemna opinia biegłego sądowego neurologa J. B. k. 51- 53, uzupełniająca pisemna opinia biegłego sądowego neurologa J. B. k. 90) Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności o powołane wyżej dokumenty oraz wydane w sprawie opinie biegłego sądowego neuropsychologa oraz biegłych sądowych lekarzy psychiatry i neurologa, a zatem biegłych, których specjalizacje lekarskie odpowiadają rodzajowi schorzeń występujących u wnioskodawcy. Wskazani biegli zapoznali się z pełną przedłożoną dokumentacją medyczną z przebiegu chorób i leczenia wnioskodawcy i na podstawie tej dokumentacji oraz przedmiotowego badania ubezpieczonego, wydali opinie. Sporządzone w sprawie opinie biegłych są jasne, wnikliwe, spójne, logiczne i obiektywne. W toku postępowania, wobec zgłoszonych przez stronę odwołującą zarzutów co do opinii biegłych, Sąd przeprowadził także opinie uzupełniające. Wszelkie wątpliwości, w ocenie Sądu zostały wyjaśnione w sposób nie budzący wątpliwości interpretacyjnych. Zdaniem Sądu, w złożonych do akt opiniach w sposób przejrzysty i wyczerpujący biegli opisali stan zdrowia odwołującego się. Analiza treści złożonych w sprawie opinii pozwala na stwierdzenie, że biegli starali się unikać formułowania arbitralnych, apriorycznych tez. Dochodzenie przez biegłych do wniosków końcowych było stopniowe i uwzględniało całą dostępną dokumentację medyczną wnioskodawcy, w tym także dokumenty składane w toku postępowania, jak również twierdzenia samego ubezpieczonego oraz wyniki wykonanych przez biegłych badań skarżącego. Opinie te zostały sporządzone zgodnie z wymaganiami fachowości i niezbędną wiedzą w zakresie stanowiącym ich przedmiot, będąc tym samym wiarygodnym źródłem dowodowym. Wszyscy powołani w sprawie biegli orzekli jednogłośnie, że wnioskodawca nie jest całkowicie niezdolny do pracy zarobkowej zgodnie z kwalifikacjami. Po analizie treści opinii uzupełniających Sąd Okręgowy zważył, że strona odwołująca poza twierdzeniem, że wnioskodawca jest całkowicie niezdolny do pracy i zaprezentowaniem własnej interpretacji dokumentacji leczenia oraz wyników sądowych badań neuropsychologicznych, psychiatrycznych i nieurologicznych, nie przedstawiła żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że skarżący utracił zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy w rozumieniu art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. Po złożeniu opinii uzupełniających pełnomocnik wnioskodawcy nie zgłaszał dalszych zastrzeżeń wobec opinii biegłych. W ocenie Sądu z okoliczności ustalonych w toku postępowania na podstawie podstawowych i uzupełniających opinii biegłych, nie wynika potrzeba dopuszczenia dowodu z dalszych opinii uzupełniających z zakresu psychologii, psychiatrii i neurologii, ani opinii innych biegłych tych specjalizacji. Zaznaczyć należy, że Sąd nie może dopuszczać kolejnych opinii do czasu, aż strona uzyska satysfakcjonujące ją wnioski z opinii płynące. Jak słusznie wskazuje się w judykaturze, opowiedzenie się za odmiennym stanowiskiem oznaczałoby przyjęcie, że należy przeprowadzić dowód z wszelkich możliwych biegłych, by upewnić się, czy niektórzy z nich nie byliby takiego zdania, jak strona kwestionująca (tak m.in.: wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 28.02.2013 r., III AUa 1180/12, LEX 1294835; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 22.02.2013 r., I ACa 76/12, LEX 1312019). Dla sprawy istotne jest to, że biegli wydali niewadliwe i merytorycznie prawidłowo uzasadnione opinie odpowiadając na pytania Sądu w sposób, który umożliwił rozstrzygnięcie sprawy. W efekcie powyższych rozważań, Sąd Okręgowy uznał, że sporządzone przez powołanych w sprawie biegłych opinie stanowią pełnowartościowy środek dowodowy i są wystarczające do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Odnosząc się do złożonego przez pełnomocnika wnioskodawcy pisma procesowego w dniu 28.07.2022 r., tj. w dniu posiedzenia niejawnego, na który zapadało rozstrzygnięcie kończące n/n sprawę w pierwszej instancji, a które do akt sprawy wpłynęło już 29 lipca 2022 roku, powodując, iż Sąd nie miał możliwości zapoznania się z nim to jednoznacznie stwierdzić należy, iż nie wpłynęłoby na rozstrzygnięcie czy przebieg sprawy. Po pierwsze, pismo złożone zostało już po terminach zakreślonym przez sąd: zarówno do złożenia wniosków dowodowych (k w zw.z k. jak i ustosunkowania się do opinii (19 V 2022 roku k.105 w zw. z k.114). Po wtóre, wnioski dowodowe zawarte w tym piśmie wnioski o dopuszczenie załączone zaświadczenia lekarskiego z 26.05.2022 r. wydanego przez lekarza psychiatrę A. M. , na okoliczność aktualnego stanu zdrowia psychicznego odwołującego, oraz o przesłuchanie w charakterze świadka w/w lekarza psychiatry na okoliczność stanu zdrowia wnioskodawcy, przebiegu jego leczenia, zdiagnozowanych u niego schorzeń, znacznych ograniczeń w samodzielności funkcjonowania oraz konieczności pomocy osób trzecich, braku zdolności do wykonywania pracy zarobkowej przez odwołującego, na wykazanie faktu powstania całkowitej niezdolności do pracy wnioskodawcy i daty jej powstania oraz braku poprawy jego stanu zdrowia, nie zasługiwałyby na uwzględnienia. Wskazać należy, że kwestia oceny stanu zdrowia i w konsekwencji zdolności do pracy należy do sfery faktów, wymagających wiadomości specjalnych – wiedzy medycznej. Ustalenia w tym zakresie mogą być zatem dokonane wyłącznie na podstawie opinii biegłych, którzy taką wiedzę specjalną posiadają, co więcej – biegłych, którzy są powoływani w konkretnej sprawie. Dowód z opinii biegłego z uwagi na wiadomości specjalne, jakie są przy nim wymagane, jest dowodem tego rodzaju, że nie może być zastąpiony inną czynnością dowodową, np. przesłuchaniem świadka, stąd też w/w wnioski dowodowe nie mogłyby odnieść zamierzonego skutku procesowego, gdyż Sąd nie mógł ustalić stanu zdrowia powoda na podstawie zeznań świadka A. M. . Wskazać także należy, że co prawda opinia biegłych jest oparta na wiadomościach specjalnych, jednakże podlega ona ocenie sądu na podstawie całego zebranego w sprawie materiału, co oznacza, że na tle tego materiału, konieczne jest stwierdzenie, czy biegły w swojej opinii ustosunkował się do wynikających z innych dowodów faktów mogących stanowić podstawę ocen w opinii zawartych oraz czy opierając się na tym materiale w sposób logiczny i jasny, przedstawia tok rozumowania prowadzący do sformułowanych w niej wniosków. W tym kontekście należy zatem stwierdzić, że w niniejszej sprawie biegli dysponowali dokumentacją medyczną leczenia powoda w (...) i dokumentacja ta była przedmiotem badania i analizy biegłych, a w tym biegłego psychiatry, którego opinia nie nasuwa żadnych zastrzeżeń pod względem jej merytorycznej poprawności i wartości dowodowej, tym bardziej, że po uzupełnieniu żadna ze stron nie zgłosiła do niej innych, dodatkowych zastrzeżeń. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, nie było możliwe uwzględnienie w/w wniosków dowodowych, ani też nie istniała potrzeba dalszego uzupełniania postępowania dowodowego w sprawie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 4 ustawy o rencie socjalnej z 27.06.2003 r. (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 240 ze zm.) renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało: 1) przed ukończeniem
  7. roku życia; 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem
  8. roku życia; 3) w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. W myśl ust. 2 art. 4 osobie, która spełnia warunki określone w ust. 1, przysługuje: 1) renta socjalna stała - jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest trwała; 2) renta socjalna okresowa - jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest okresowa. Stosownie natomiast do art. 5 ustawy o rencie socjalnej ustalenia całkowitej niezdolności do pracy dokonuje lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1383). Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 504 ze zm.) niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Przepisy ust. 2 i 3 art. 12 wskazują, że całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, natomiast częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Natomiast zgodnie z art. 13 ust. 1 przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy uwzględnia się stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne. Dokonując analizy pojęcia „całkowita niezdolność do pracy” należy brać pod uwagę zarówno kryterium biologiczne (stan organizmu dotkniętego schorzeniami naruszającymi jego sprawność w stopniu powodującym całkowitą niezdolność do jakiejkolwiek pracy), jak i ekonomiczne (całkowita utrata zdolności do zarobkowania wykonywaniem jakiejkolwiek pracy). Osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu art. 12 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jest, więc osoba, która spełniła obydwa te kryteria, a więc jest dotknięta upośledzeniem zarówno biologicznym, jak i ekonomicznym. W orzecznictwie przyjmuje się również, że decydującą dla stwierdzenia niezdolności do pracy jest utrata możliwości wykonywania pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu przy braku rokowania odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Gdy więc biologiczny stan kalectwa lub choroba, nie powodują naruszenia sprawności organizmu w stopniu mającym wpływ na zdolność do pracy dotychczas wykonywanej lub innej mieszczącej się w ramach posiadanych lub możliwych do uzyskania kwalifikacji, to brak prawa do tego świadczenia ( por. wyrok SN z 21.12.2004 r., I UK 28/04; LEX nr 979161, wyrok SN z 20.08.2003 r., II UK 11/03, LEX nr 585793; wyrok SN z 5.07.2005 r., I UK 222/04, LEX nr 989232). Nie ma wobec tego podstaw do przyznania renty socjalnej osobie, która z medycznego punktu widzenia nie jest całkowicie niezdolna do pracy, choćby nie miała możliwości jej podjęcia z innych przyczyn ( por. wyrok Sądu Najwyższego z 9.03.2006 r., II UK 98/05, OSNP 2007/5-6/77). W rozpoznawanej sprawie zaskarżoną decyzją organ rentowy odmówił wnioskodawcy prawa do renty socjalnej na tej podstawie, że badająca odwołującego Komisja Lekarska ZUS nie stwierdziła u niego całkowitej niezdolności do pracy, uznając, że tym samym nie zostały spełnione przesłanki ustawowe, pozwalające na przyznanie wnioskodawcy renty socjalnej. Przeprowadzone postępowanie dowodowe w n/n sprawie nie dało podstaw do uwzględnienia odwołania, albowiem w opinii wszystkich powołanych w sprawie biegłych odwołujący nie jest osobą całkowicie i trwale niezdolną do pracy. O stanie zdrowia ubezpieczonego wypowiedzieli się biegły neuropsycholog oraz biegli lekarze psychiatra i neurolog o specjalnościach właściwych z punktu widzenia schorzeń, na jakie cierpi wnioskodawca. Wskazać wypada, że przedmiotem opinii biegłego nie jest przedstawienie faktów, lecz ich ocena na podstawie wiedzy fachowej (wiadomości specjalnych). Opinie powołanych w n/n sprawie biegłych sądowych stanowią w pełni wartości środek dowodowy, albowiem zostały sporządzone przez biegłych w oparciu o analizę dokumentacji orzeczniczo - medycznej organu rentowego, dokumentacji medycznej leczenia skarżącego oraz bezpośrednie badanie odwołującego wykonane w toku postępowania sądowego. Biegli w sposób wyczerpujący określili schorzenia, jakie występują u wnioskodawcy i ocenili ich znaczenie dla zdolności do pracy, odnosząc swoją ocenę do kwalifikacji zawodowych. W ocenie Sądu opinie te są wystarczająco szczegółowe i dają pełny obraz faktycznego stanu zdrowia skarżącego. Ustalony stan zdrowia wynika z obiektywnych danych, w tym w szczególności z wykonanego przez biegłych badania odwołującego. Biegli starannie wyjaśnili wnioski końcowe złożonych opinii a w uzupełniających opiniach odnieśli się w sposób wyczerpujący do wszystkich zgłoszonych przez powoda zastrzeżeń, wobec czego należy uznać, że istniejące w sprawie wątpliwości zostały wystarczająco wyjaśnione dla wydania rozstrzygnięcia. W szczególności Sąd zważył, że biegły neuropsycholog w wydanej opinii nie tylko nie stwierdził u wnioskodawcy upośledzenia umysłowego w stopniu umiarkowanym, ale w ogóle nie stwierdził, ażeby odwołujący był upośledzony umysłowo, o czym świadczy analiza linii życiowej skarżącego, jego obserwacja w trakcie badania oraz wyniki testowe. Biegły neuropsycholog stwierdził, że z punktu widzenia psychologii nie ma istotnych ograniczeń w podjęciu pracy przez wnioskodawcę, skoro z dostępnych dokumentów oraz uzyskanych wyników badań wynika, że odwołujący całkiem dobrze radzi sobie w życiu, kontroluje swoje zachowania w sytuacjach tego wymagających od niego i potrafi korzystać z pomocy innych osób, a także radził sobie w czasie pobytu w licznych zakładach karnych. Zarzuty dotyczące podanych w opinii przez biegłego neuropsychologa nie zawierają merytorycznie uzasadnionej argumentacji, która mogłaby skutkować pozbawieniem waloru dowodowego złożonych przez tego biegłego opinii. Strona w zasadzie jedynie kontestuje wnioski końcowe sformułowane przez tego biegłego próbując podważyć wiarygodność biegłego i prezentując własną subiektywną ocenę wyników sądowych badań psychologicznych i ich własną interpretację. O rzetelności opinii biegłego neuropsychologa świadczy jednak staranne odniesienie się do całej dostępnej dokumentacji leczenia, wyjaśnienie przyczyn z powodu, których wcześniejsze wyniki badań z okresu szkolnego wnioskodawcy na podstawie, których został skierowany do szkoły specjalnej są nieadekwatne, a także przyczyn dyskwalifikujące opinię o wnioskodawcy nr (...) z 25.06.2021 r. w sprawie funkcjonowania intelektualno - społecznego z Niepublicznej (...) w K. . Biegły neuropsycholog jednocześnie przedstawił w sposób przejrzysty wyniki własnych badań skarżącego oraz ich interpretację, starannie odnosząc się w uzupełniającej opinii do wszelkich zarzutów strony odwołującej. W efekcie Sąd uznał, że opinię biegłego neuropsychologa za pełnowartościowy środek dowodowy i w konsekwencji ustalił na jej podstawie, że u wnioskodawcy ogólna sprawność intelektualna jest w dolnych granicach normy, sprawność procesów poznawczych jest adekwatna do możliwości intelektualnych, a także, że odwołujący posiada cechy osobowości niedojrzałej emocjonalnie i społecznie. Z opinią biegłego neuropsychologa w całości koreluje opinia biegłego psychiatry, który nie stwierdził u wnioskodawcy żadnej choroby psychicznej, a także starannie wyjaśnił, że stwierdzone u wnioskodawcy przez neuropsychologa cechy osobowości niedojrzałej emocjonalnie i społecznie, są takiego typu wzorcami zachowania, które nie powodują ograniczenia w samodzielności funkcjonowania, wykonywania poleceń i przenoszenia informacji na rzeczywistość. Z opinii biegłego psychiatry wynika, że w związku ze stwierdzonymi zaburzeniami osobowości wnioskodawca nie wymaga pomocy osób trzecich w funkcjonowaniu. Biegły psychiatra jednoznacznie ustalił również, że sądowe badanie neuropsychologiczne i psychiatryczne wykluczyło upośledzenie umysłowe wnioskodawcy. Z opinii biegłego psychiatry jednocześnie wynika, że co prawda, wnioskodawca ma obniżony stopień intelektualny, ale nadal mieści się w normie. Biegły psychiatra stwierdził także, że nawet, gdyby przyjąć, że odwołujący jest upośledzony w stopniu lekkim, to i tak nie dawałoby to żadnych podstaw do orzeczenia z tej przyczyny całkowitej niezdolności do pracy wnioskodawcy. Wobec jednoznacznej treści opinii biegłego pod względem psychiatrycznym stwierdzone u wnioskodawcy zaburzenia osobowości i obniżenie sprawności intelektualnej, nie powodują całkowitej niezdolności do pracy uprawniającej do renty socjalnej. Również biegły sądowy lekarz neurolog nie stwierdził u wnioskodawcy z powodu rozpoznanej padaczki całkowitej niezdolności do pracy. Z opinii biegłego neurologa wynika, że w sądowym badaniu neurologicznym nie stwierdzono u wnioskodawcy objawów ogniskowego uszkodzenia układu nerwowego. Analiza sądowo - neurologiczna wykazała też, że w badaniu TK głowy z 2019 r. i 2020 r. nie występuje patologia mózgu, a także, że w 2014 r. ubezpieczony był hospitalizowany w Oddziale Neurologicznym z powodu opadania stopy lewej i uszkodzenia nerwu strzałkowego wspólnego. Biegły neurolog wyjaśnił, że wobec tego, że napady padaczki u odwołującego są rzadkie, bo mają miejsce 2 razy do roku, to z punktu widzenia neurologii nie stwierdza się u wnioskodawcy naruszenia sprawności organizmu, który powodowałby całkowitą niezdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Z opinii biegłego neurologa wynika przy tym, że po uwzględnieniu przeciwwskazań stanowiskowych wynikających z padaczki wnioskodawca jest zdolny do wykonywania pracy zarobkowej, tzn. że może ona wykonywać większość prac niewymagających: pracy na wysokości, przy niebezpiecznej maszynie w ruchu nieosłoniętej, przy otwartym źródle prądu. Odwołujący nie spełnia zatem przesłanki całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z 27.06.2003 r. o rencie socjalnej , dlatego też jego odwołanie od zaskarżonej decyzji należało oddalić. W n/n sprawie wyrok został wydany, na podstawie art. 148 1 §1 k.p.c. , na posiedzeniu niejawnym. Sąd Okręgowy uznał, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, albowiem materiał dowodowy pozwala na ustalenie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sporu okoliczności, a stanowiska stron zostały jasno sformułowane. Sprawa nie miała zresztą charakteru wielowątkowego, ani wymagającego wyjaśnienia twierdzeń stron, czy odniesienia się do złożonych wniosków dowodowych. Sąd Okręgowy uznał, że w tym stanie rzeczy n/n sprawa w świetle jednoznacznych stanowisk stron i zebranych dokumentów nie budziła żadnych wątpliwości (por. wyrok SA w Warszawie z 26.04.2018 r., VI ACa 1694/17). Ponadto wskazać należy, że w sprawach o prawo do renty socjalnej w przypadku badanej kwestii istnienia całkowitej niezdolności do pracy, ocenie podlegają obiektywne kryteria dotyczące stanu zdrowia, ocenione przez biegłych lekarzy, a nie subiektywne odczucia samego ubezpieczonego. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy, na mocy art. 477 14 §1 k.p.c. , oddalił odwołanie, uznając je za niezasadne. ZARZĄDZENIE Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi wnioskodawcy -PI. 12 IX 2022 roku

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.