Sad powszechny, IX U 114/22

Sygn. akt IX U 114/22 UZASADNIENIE Orzeczeniem z dnia 18 stycznia 2022 r., znak: ON. (...) .1.36.2022.EH, Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie (...) do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia 8 grudnia 2021 r., zaliczające A. N. do lekkiego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 grudnia 2023 r., z symbolem przyczyny niepełnosprawności 05 – R. Uzasadniając swoją decyzję organ podkreślił, iż skutki naruszenia sprawności organizmu wnioskodawcy związane z rozpoznanym schorzeniem i jego przebiegiem nie pozwalają przyjąć, że wnioskodawca spełnia przesłanki zaliczenia go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, albowiem nie wymaga on zapewnienia częściowej pomocy inny osób w celu wyrównania szans i uczestnictwa w różnych sferach życia, jak również nie jest on niezdolny do pracy albo zdolny do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej. Organ stanął na stanowisku, że A. N. może funkcjonować społecznie stosownie do wieku, płci, czynników społecznych i kulturowych bez konieczności pomocy oraz wykonywać pracę na otwartym rynku pracy po uwzględnieniu ograniczeń wynikających z charakteru schorzeń. A. N. nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu i wniósł odwołanie, domagając się zaliczenia go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. wniósł o oddalenie odwołania w całości, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: A. N. ur. (...) , posiada średnie wykształcenie. Aktualnie odwołujący nie jest aktywny zawodowo. Niesporne , a nadto dowód: informacja zawodowo-socjalna – k. 176 kat organu, wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności – k. 178 akt organu, ocena zawodowa – k. 182 akt organu, U A. N. rozpoznaje się nadciśnienie tętnicze samoistne w II okresie (...) . Odwołujący jest objęty opieką ambulatoryjną oraz leczeniem farmakologicznym. Nadciśnienie tętnicze nie niesie za sobą powikłań naczyniowych w mózgu, ani też objawów lewokomorowej niewydolności serca. Wnoszący odwołanie cierpi również na kamicę nerkową. Nie powoduje ona jednak niewydolności układu moczowego. Badanie USG tętnic szyjnych wykonane w kwietniu 2021 r. nie wykazało u odwołującego zmian miażdżycowych. Podobnie angiografia tętnic mózgowych nie wykazała zmian patologicznych. Również w badaniu EKG nie odnotowano znaczących odstępstw. Schorzenia kardiologiczne, nadciśnienie tętnicze oraz kamica nerkowa nie powodują niepełnosprawności A. N. . Dowód : dokumentacja medyczna zgormadzona w aktach organu, opinia biegłego z zakresu chorób wewnętrznych oraz kardiologii J. S. – k. 26-

1. Wnoszący odwołanie zgłasza skargi na bóle kręgosłupa szyjnego, lędźwiowo – krzyżowego oraz dolegliwości bólowe stawu ramiennego prawego. U ubezpieczonego rozpoznaje się zmiany zwyrodnieniowo dyskopatyczne kręgosłupa piersiowo – lędźwiowego. W lutym 2021 r. badanie obrazowania stawu ramiennego prawego wykazało u A. N. uszkodzenia obrąbka przedniego typu (...) , to jest uszkodzenie przyczepu mięśnia dwugłowego. Powoduje ono nieznaczne ograniczenie bólowe – palpacyjne w obrębie tego stawu. Rozpoznane schorzenia nie powodują miernego lub znacznego deficytu neurologicznego lub ortopedycznego. Okresowy zespół bólowy kręgosłupa nie powoduje niedomogi ruchowej i jednie wymaga okresowej diagnostyki. U A. N. nie występują: wady wrodzone i rozwojowe narządu ruchu, układowe choroby tkanki łącznej, brak jest cech podrażnienia korzeni nerwowych, a także brak objawów ubytkowych, wad kostno-stawowych. Nie stwierdza się cech uszkodzenia centralnego układu nerwowego, niedowładów, porażeń czy dysfunkcji funkcjonalnej. Brak jest również zaburzeń afatycznych oraz zaburzeń chwytu rąk i zaburzeń chodu. Brak jest zaników mięśniowych, siła mięśniowa jest symetryczna, a ruchomość w stawach jest pełna. Czucie powierzchniowe i głębokie jest niezaburzone. Rozpoznane u A. N. schorzenia neurologiczno – ortopedyczne skutkują naruszeniem sprawności organizmu odwołującego odpowiadającym lekkiemu stopniowi niepełnosprawności w sposób trwały. Dowód : dokumentacja medyczna zgormadzona w aktach organu, opinia biegłych z zakresu neurologii B. M. oraz ortopedii A. K. – k. 38-
2. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie okazało się częściowo zasadne. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 573) rozróżnić można trzy stopnie niepełnosprawności: znaczny, umiarkowany i lekki. Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. (art. 4 ust. 1 ustawy). Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych (art. 4 ust. 2 ustawy). Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu powodującą w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną lub mającą ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub techniczne. (art. 4 ust. 3 ustawy). Standardy w zakresie kwalifikowania do poszczególnych stopni niepełnosprawności, uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1110). I tak zgodnie z rozporządzeniem: niezdolność do pracy oznacza całkowitą niezdolność do pracy zarobkowej z powodu fizycznego, psychicznego lub umysłowego naruszenia sprawności organizmu (§ 29 ust. 1 pkt 1), konieczność sprawowania opieki - całkowitą zależność od otoczenia polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem (§ 29 ust. 1 pkt 2), konieczność udzielania pomocy, w tym pomocy w pełnieniu ról społecznych – zależność od otoczenia wymagającą wsparcia w czynnościach samoobsługowych, w prowadzeniu gospodarstwa domowego, współdziałania w procesie leczenia, rehabilitacji, edukacji oraz w pełnieniu ról społecznych właściwych dla każdego człowieka zależnych od wieku, płci, czynników społecznych i kulturowych (§ 29 ust. 1 pkt 3), czasowa pomoc w pełnieniu ról społecznych – konieczność udzielania pomocy, o której mowa w § 29 ust.1 pkt 3 w okresach wynikających ze stanu zdrowia (§ 30 ust. 1 pkt 1), a częściowa pomoc w pełnieniu ról społecznych – wystąpienie co najmniej jednej okoliczności, o której mowa w § 29 ust. 1pkt 3 (§ 30 ust. 1pkt 2), istotne obniżenie do wykonywania pracy - naruszoną sprawność organizmu powodującą ograniczenia w wykonywaniu pracy zarobkowej znacznie obniżające wydajność pracy na danym stanowisku w porównaniu do wydajności, jaką wykazują osoby o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną (§ 31 ust. 1 pkt 1), ograniczenia w pełnieniu ról społecznych - trudności doświadczane przez osobę zainteresowaną w relacjach z otoczeniem i środowiskiem według przyjętych norm społecznych, jako skutek naruszonej sprawności organizmu (§ 31 ust. 1 pkt 2), zaś możliwość kompensacji ograniczeń - wyrównywanie dysfunkcji organizmu spowodowanej utratą lub chorobą narządu odpowiednio przez przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne (§ 31 ust. 2 rozporządzenia). W rozpoznawanej sprawie niespornym było, iż wnoszący odwołanie jest osobą niepełnosprawną. Osią sporu natomiast pozostawał stopień niepełnosprawności, jaki powodują rozpoznane u niego schorzenia. A. N. kwestionował bowiem zaliczenie go do lekkiego stopnia niepełnosprawności, utrzymując, iż jego stan zdrowia skutkuje stopniem umiarkowanym. W celu zweryfikowania stanowisk stron Sąd zasięgnął wiadomości specjalnych, dopuszczając dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu chorób wewnętrznych J. S. oraz z opinii biegłych sądowych z zakresu neurologii B. M. i ortopedii A. K. . Po zbadaniu odwołującego i analizie dostępnej dokumentacji medycznej, biegły z zakresu chorób wewnętrznych nie znalazł podstaw, aby uznać niepełnosprawność wnoszącego odwołanie w jakimkolwiek stopniu. W ocenie biegłego stan zdrowia A. N. nie powoduje żadnych istotnych ograniczeń w życiu codziennym i nie upośledza jego funkcjonowania społecznego. Nadciśnienie tętnicze jest wyrównane, leczone farmakologicznie z dobrym efektem klinicznym, kamica nerkowa nie wpływa na funkcje oraz wydolność układu moczowego. Wykonane w trakcie procesu leczniczego badania USG tętnic szyjnych, angiografia tętnic mózgowych czy badanie EKG nie wykazywały odstępstw od normy. Tak sformułowanych wniosków opinii nie kwestionowała żadna ze stron. Biegli z zakresu ortopedii A. K. oraz neurologii B. M. stwierdzili w sposób jednoznaczny, że rozpoznane u odwołującego schorzenia nie powodują większego niż lekki stopień niepełnosprawności. U podstaw tak postawionych wniosków legło rozpoznanie u ubezpieczonego zespołu bólowego na podłożu zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa oraz uszkodzenie stawu ramiennego prawego typu (...) . Biegli podkreślili, że schorzenia, na które cierpi odwołujący, nie powodują miernego lub znacznego deficytu neurologicznego lub ortopedycznego. Okresowy zespół bólowy kręgosłupa nie powoduje niedomogi ruchowej i jednie wymaga okresowej diagnostyki. Podobnie, winno być kontynuowane leczenie niewielkiego uszkodzenia stawu ramiennego. U odwołującego nie występują wady wrodzone i rozwojowe narządu ruchu, układowe choroby tkanki łącznej, brak jest cech podrażnienia korzeni nerwowych, a także brak objawów ubytkowych, wad kostno-stawowych. Nie stwierdza się cech uszkodzenia centralnego układu nerwowego, niedowładów, porażeń czy dysfunkcji funkcjonalnej. Brak jest również zaburzeń afatycznych oraz zaburzeń chwytu rąk i zaburzeń chodu. Brak jest zaników mięśniowych, siła mięśniowa jest symetryczna, a ruchomość w stawach jest pełna. Czucie powierzchniowe i głębokie jest niezaburzone. Wszystko powyższe, w ocenie biegłych, nie dawało medycznych podstaw do uznania niezdolności do pracy odwołującego bądź jego zdolności do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej, a także do przyjęcia, że wymaga on czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Tym samym, biegli podzielili stanowisko organu co do stopnia niepełnosprawności A. N. . Jednocześnie biegli wskazali, odmiennie niż Powiatowy i Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, że zmiany w stanie zdrowia odwołującego mają charakter trwały i nie rokują poprawy. Do tak sformułowanych wniosków opinii zarzuty wniósł A. N. . Opinii biegłych z zakresu neurologii oraz ortopedii zarzucił, że nie odzwierciedla jego rzeczywistego stanu zdrowia oraz nie uwzględnia występujących u niego ograniczeń. Sąd, zapoznawszy się z treścią zgłoszonych zarzutów, doszedł do wniosku, iż nie zawierają one merytorycznych zastrzeżeń do opinii sporządzonej przez biegłego A. K. oraz biegłą B. M. , a jedynie stanowi polemikę z ich stanowiskiem, opartą na własnej ocenie występujących dolegliwości. Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu odwoławczym od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, strona odwołująca przedstawia swoje schorzenia oraz ich następstwa w sposób subiektywny. Jednak w ocenie Sądu, opinie sporządzone na potrzeby niniejszego postępowania przez biegłych z zakresu neurologii oraz ortopedii, a także chorób wewnętrznych charakteryzują się zrozumiałością i brakiem wewnętrznych sprzeczności, jak również wnikliwością w zakresie badania strony odwołującej i rozpoznania jej dolegliwości. W rezultacie, całokształt wniosków przedstawionych przez powołanych w sprawie biegłych sądowych odpowiadał na zadane przez Sąd pytania i zawierał logiczny wywód oparty o wszechstronną analizę zgromadzonej dokumentacji medycznej. Biegli w sposób przekonujący uzasadnili swoje stanowisko odnosząc się do obowiązujących przepisów stanowiących podstawę orzekania o stopniach niepełnosprawności oraz wskazując przesłanki medyczne, które legły u podstaw dokonanej przez nich oceny. W konsekwencji, Sąd nie znajdując podstaw do kwestionowania rzetelności oraz wiarygodności, odstąpił od uzupełniania opinii głównej i przyjął wnioski opinii biegłych za własne. Sąd zważył, iż biegli to wysokiej klasy fachowcy o wieloletnim doświadczeniu klinicznym oraz wieloletnim doświadczeniu orzeczniczym i specjalnościach odpowiednich do dolegliwości wnoszącego odwołanie. Podnieść w tym miejscu należy, iż zgodnie z ugruntowanymi poglądami judykatury, które Sąd orzekający w pełni podziela, samo niezadowolenie strony z treści opinii biegłego, gdy nie zgłasza ona żadnych konkretnych zarzutów w stosunku do opinii czy dowodów na odparcie jej wniosków, nie powoduje konieczności powoływania kolejnego biegłego czy kolejnych biegłych. Odmienne stanowisko oznaczałoby, iż należy przeprowadzić dowód z wszelkich możliwych biegłych, aby upewnić się, czy niektórzy z nich nie byliby zdania takiego samego jak strona. Co więcej, Sąd nie może zająć stanowiska odmiennego co do stanu zdrowia wnioskodawcy, na podstawie własnej oceny stanu faktycznego, niż wyrażone w opiniach biegłych. Podkreślić należy, że przy wydawaniu orzeczenia o niepełnosprawności uwzględnia się zarówno fizyczne, psychiczne, jak i społeczne aspekty funkcjonowania człowieka, które mają charakter kompleksowy. Obok oceny medycznej ocenia się także zmiany w funkcjonowaniu osoby orzekanej. Sam fakt występowania danej jednostki chorobowej nie jest kryterium wystarczającym do uznania niepełnosprawności. Dopiero naruszenie sprawności organizmu na poziomie aktywności zawodowej, czy utrudniające w sposób istotny pełnienie ról społecznych lub samodzielność na poziomie indywidualnym może być podstawą do uznania stopnia niepełnosprawności, w zależności od wymiaru ograniczeń związanych ze schorzeniem. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zaś nie pozwala na przyjęcie, by u wnoszącego odwołanie występowały tak daleko idące ograniczenia w funkcjonowaniu społecznym, które uzasadniałyby uznanie go za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Wobec tak przeprowadzonych ustaleń, na podstawie całości materiału dowodowego, Sąd w oparciu o treść art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia 18 stycznia 2022 r., znak: ON. (...) .
3. (...) .EH, w ten sposób, że ustalił, iż lekki stopień niepełnosprawności A. N. ma charakter trwały, w pozostałej części zaś odwołanie oddalił. W tym stanie rzeczy, orzeczono jak w sentencji. ZARZĄDZENIE
4. (...) ( (...) K. M. ),
5. (...)
6. (...) 28.12.2022