Sad powszechny, II AKa 485/21

(1)oskarżonego o czyn z art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2009 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2009 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2009 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2009 r. o przeciwdziałaniu narkomanii na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora i oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z 13 października 2021 r. sygn. akt III K 69/21 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. zasądza od oskarżonego P. K.

(1)na rzecz Skarbu Państwa 10 zł wydatków związanych z postępowaniem odwoławczym oraz wymierza mu 1800 zł opłaty za II instancję, zaś wydatkami związanym z apelacją prokuratora obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Opolu wyrokiem z dnia 13.10.2021 r.: I. W ramach czynu opisanego w pkt. 1 aktu oskarżenia uznał P. K.

(1)za winnego tego, że w okresie od początku 2018 roku do dnia 13 lutego 2021 roku, działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wbrew przepisom ustawy z dnia 29.07.2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii , dokonał trzykrotnie wewnątrzwspólnotowego nabycia znacznej ilości środków odurzających w postaci ziela konopi innych niż włókniste, przewożąc z terenu Czech na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej każdorazowo po 100 gramów ww. środka, przemieszczając w ten sposób łącznie 300 gramów ziela konopi innych niż włókniste, tj. przestępstwa z art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29.07.2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. i za to na podstawie art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii przy zastosowaniu art. 60 §2 i §6 pkt 2 k.k. wymierzył mu karę 1 (jednego) roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w ilości 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych, każda w kwocie po 50 zł (pięćdziesiąt złotych); II. na podst. art. 70 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł wobec P. K.

(1)nawiązkę w kwocie 10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych) na rzecz Ośrodka (...) w Z. ; III. uznał P. K.

(1)za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt. 2 aktu oskarżenia z tą zmianą w opisie, iż dodatkowo przyjął, że przedmiotem czynu była znaczna ilość środka odurzającego, tj. przestępstwa z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29.07.2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności; IV. na podstawie art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł wobec P. K.

(1)przepadek środka odurzającego w postaci ziela konopi innych niż włókniste, opisanego w wykazie dowodów rzeczowych nr (...) pod poz. (...) ; V. uznał P. K.

(1), w miejsce czynu opisanego w pkt. 3 aktu oskarżenia, za winnego tego, iż w okresie od 2018 roku do 24 lutego 2021 roku w K. , działając w krótkich odstępach czasu oraz z góry powziętym zamiarem, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, kilkakrotnie udzielił odpłatnie P. K.

(2)środka odurzającego w postaci marihuany w ilości łącznej nie mniejszej niż 20 gramów, za łączną kwotę 600 zł, tj. przestępstwa z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29.07.2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. , a nadto uznaje P. K.

(1)w miejsce czynu opisanego w pkt. 4 aktu oskarżenia, za winnego tego, że w okresie od 2018 roku do 24 lutego 2021 roku w K. , działając w krótkich odstępach czasu oraz z góry powziętym zamiarem, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w trakcie kilkudziesięciu transakcji udzielił odpłatnie P. S. środka odurzającego w postaci marihuany w ilości łącznej nie mniejszej niż 50 gramów, za łączną kwotę 1.000 zł, tj. przestępstwa z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29.07.2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. , a nadto przyjmuje dodatkowo, iż P. K.

(3)wskazanych przestępstw dopuścił się w warunkach ciągu przestępstw z art. 91 §1 k.k. i za to na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29.07.2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 91 §1 k.k. wymierzył mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności; VI. na podstawie art. 45 § 1 k.k. orzekł wobec P. K.

(1), w związku z przypisanymi mu w pkt. V wyroku przestępstwami, przepadek równowartości korzyści majątkowej, którą osiągnął z popełnionego przestępstwa w wysokości 1.600 zł (jeden tysiąc sześćset złotych); VII. na podst. art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł wobec P. K.

(1)przepadek przedmiotu, służącego do popełnienia przestępstwa, w postaci wagi elektronicznej, opisanej w wykazie dowodów rzeczowych nr (...) pod poz. (...) ; VIII. uznał P. K.

(1)w ramach czynu zarzuconego mu w pkt. 5 aktu oskarżenia za winnego tego, że w okresie od 2018 roku do lutego 2021 roku w K. , działając w krótkich odstępach czasu i z góry powziętym zamiarem, kilkukrotnie udzielił nieodpłatnie P. S. środka odurzającego w postaci marihuany, w postaci gotowej do wypalenia porcji, w łącznej ilości 5 gramów, tj. przestępstwa z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 29.07.2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności; IX. na podstawie art. 85 § 1 k.k. , 91 § 2 k.k i art. 86 § 1 k.k. połączył orzeczone kary pozbawienia wolności i wymierzył P. K.

(3)karę łączną 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności; X. na podst. art. 63 § 1 k.k. zaliczył P. K.

(3)na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 24 lutego 2021 r. godz. 06:15 do dnia 25 lutego 2021 r. godz. 10:45; XI. na podst. art. 627 k.p.k. i art. 2 i 3 ustawy o opłatach w sprawach karnych zasądził od P. K.

(1)na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1.800 zł tytułem opłaty od kar oraz obciążył ww. oskarżonego wydatkami poniesionymi przez Skarb Państwa od wszczęcia postępowania w kwocie 468,98 zł. Wyrok zaskarżył oskarżyciel publiczny w zakresie dotyczącym orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonego, zarzucając:

1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść przez niezasadne uznanie, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek pozwalający na nadzwyczajne złagodzenie kary za przestępstwo przypisane oskarżonemu w punkcie I części rozstrzygającej;
2. rażącą niewspółmierność (łagodność) kary wymierzonej oskarżonemu za czyn przypisany mu w punkcie I części rozstrzygającej. We wniosku odwoławczym skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie kary 3 lat pozbawienia wolności i kary grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych po 50 zł każda za czyn przypisany oskarżonemu w punkcie I części rozstrzygającej oraz kary łącznej 4 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok zaskarżył także obrońca oskarżonego adw. S. W. , zarzucając:
3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia w zakresie punktów I, V i VIII części rozstrzygającej wyroku, mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, że oskarżony dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia ziela konopi innych niż włókniste oraz udzielał go odpłatnie i nieodpłatnie, pomimo że w tej kwestii nie uzyskano opinii właściwego biegłego;
4. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 156§1 KPK przez nieudostępnienie nowemu obrońcy akt sprawy pomimo stosownych wniosków kierowanych do Sądu Okręgowego w Opolu, skutkiem czego obrońca nie mógł zapoznać się z nimi przed sporządzeniem środka odwoławczego;
5. rażącą niewspółmierność kar jednostkowych oraz kary łącznej pozbawienia wolności w stosunku do społecznej szkodliwości czynów przypisanych oskarżonemu oraz jego postawy wyrażającej się w uprzedniej niekaralności, bardzo dobrej opinii środowiskowej, opiekowania się chorym dzieckiem i żoną;
6. rażącą niewspółmierność nawiązki w wysokości 10.000 zł oraz grzywny w wysokości 7500 zł w stosunku do sytuacji majątkowej oskarżonego. We wniosku odwoławczym skarżący wniósł o uniewinnienie oskarżonego od czynów zarzuconych mu w punkach I, III, IV i V aktu oskarżenia, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o orzeczenia łagodniejszych kar jednostkowych z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, łagodniejszej grzywny oraz nieorzeczenie bądź orzeczenie w niższej wysokości nawiązki. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zważył co następuje . Obie apelacje są niezasadne, gdyż sąd pierwszej instancji nie obraził wskazanych tam przepisów postępowania, prawidłowo ustalił fakty mające znaczenie dla ustalenia winy i kary oskarżonego oraz wymierzył adekwatną karę i środki kompensacyjne. Odnośnie do apelacji obrońcy oskarżonego należy powiedzieć, że istotnie w sprawie nie powołano właściwego biegłego, celem ustalenia, czy zatrzymane u oskarżonego i zabezpieczone ziele konopi stanowi środek psychotropowy. Nie świadczy to jednak o wadliwości ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd meriti . W postępowaniu przygotowawczym wymienione rzeczy poddane zostały badaniu za pomocą specjalistycznych testów, które wykazały, że stanowią one marihuanę. Poza tym oskarżony trzykrotnie nabył w Czechach towar ze świadomością, że jest to marihuana, do czego się przyznał. Jak twierdził, w domu zażywał te środki i „odurzał się” nimi. Następnie kilkakrotnie sprzedał je oraz udzielił nieodpłatnie P. K.

(2)i P. S. , którzy nigdy nie zakwestionowali właściwości nabytego towaru twierdząc, że nie jest to marihuana. W świetle dowodów ujawnionych na rozprawie głównej nie sposób przyjąć, że oskarżony nabywał w Czechach „jakieś rośliny” płacąc za nie, jak za marihuanę, następnie zażywał je, błędnie odczuwając stan odurzenia (pobudzenia), po czym sprzedał „te rośliny” P. K.

(2)i P. S. , którzy zapłacili za nie, jak za marihuanę i nigdy nie twierdzili, że nabyli inną rzecz niż marihuana. W polskim procesie karnym fakty relewantne dla winy oskarżonego ustalane są na podstawie wszystkich dowodów ujawnionych na rozprawie głównej, ocenionych według kryteriów określonych w przepisie art. 7 KPK , przy uwzględnieniu dowodów korzystnych i niekorzystnych dla oskarżonego ( art. 4 KPK ) oraz przy respektowaniu pierwszeństwa dyrektywy bezpośredniości dowodów przeprowadzonych przed sądem. Okoliczności sprawy nie pozostawiają wątpliwości, że z wymienionych obowiązków sąd pierwszej instancji wywiązał się należycie, ustalając istotne fakty na podstawie wszystkich dowodów ujawnionych na rozprawie głównej, ocenionych zgodnie z dyrektywą wskazaną w art. 7 KPK i bez faworyzowania jakichkolwiek dowodów. Zarzut podniesiony w punkcie I omawianej apelacji jest zatem niezasadny. W taki sam sposób należy ocenić zarzut obrazy przepisu art. 156§1 KPK . W kluczowym, czternastodniowym terminie do sporządzenia środka odwoławczego, który biegnie od otrzymania uzasadnienia zaskarżonego wyroku, akta sprawy przez kilka dni znajdowały się w prokuraturze i z tego powodu nie zostały od razu udostępnione skarżącemu, na jego żądanie. Nie było jednak przeszkód, aby zaznajomić się z aktami sprawy w prokuraturze, tym bardziej, że prawny obowiązek działania wyłącznie na korzyść oskarżonego wymaga podjęcia wszelkich możliwych środków i czynności, aby dobro oskarżonego i jego interes procesowy nie doznały szwanku. Skarżący mógł też zaznajomić się z aktami sprawy, po ich zwrocie do sądu, o czym został pouczony. Z możliwości tej jednak nie skorzystał. Wymienione okoliczności przekonują, że sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisu art. 156§1 KPK . Wbrew zarzutowi, nie faworyzował też oskarżyciela publicznego, nierówno traktując obie strony postępowania. Odnotować należy również, że okoliczności podniesione w rozpoznawanym zarzucie, nie stanowiły przeszkody do sporządzenia obszernej i merytorycznej apelacji, z odniesieniem się do czynności przeprowadzonych w postępowaniu przygotowawczym (badanie zabezpieczonych roślin za pomocą testera), które nie zostały szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Niezależnie od przedstawionych uwag zważyć należy, że okoliczności opisane w zarzucie powinny mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a nie możliwość sporządzenia środka odwoławczego. Tymczasem w postępowaniu głównym nie miało miejsca żadne uchybienie przepisowi art. 156§1 KPK . Oskarżony miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy na każdym etapie postępowania i nie była ona w żaden sposób ograniczona. To wszystko świadczy o niezasadności ocenianego zarzutu. W końcu należy stwierdzić, że niezasadne są zarzuty obu apelacji dotyczące rażącej niewspółmierności kar i środków kompensacyjnych wymierzonych oskarżonemu. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że sąd meriti prawidłowo ustalił fakty mające znaczenie dla zastosowania wobec oskarżonego nadzwyczajnego złagodzenia kary. Co prawda, oskarżony przywiózł do Polski z Czech łącznie 300 gramów marihuany, ale jedynie drobną jej część udzielił kilka razy odpłatnie dwóm osobom, uzyskując z tego łącznie 1.600 zł. Pozostałą część marihuany zużył na własne potrzeby, a w znacznej części została ona zatrzymana przez organy ścigania. Oskarżony przyznał się do zarzuconych mu przestępstw i złożył obszerne wyjaśnienia, ujawniając okoliczności nieznane organom ścigania, przez co znacząco ułatwił postępowanie dowodowe w sprawie. W orzecznictwie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu oraz innych sądów powszechnych wskazuje się, że takie zachowanie oskarżonego powinno być premiowane zwłaszcza za pomocą odpowiednio ukształtowanej dolegliwości karnej. Sądowi a quo nie umknęła też nieudolna próba złagodzenia przez oskarżonego karygodności swojego postępowania. Odnotować należy pozytywną opinię środowiskową oraz niekaralność oskarżonego, co trafnie ustalił sąd meriti . Domaganie się zaś przez oskarżyciela publicznego wymierzenia oskarżonemu kary łącznej blisko 5 lat pozbawienia wolności świadczy o ocenie jego zachowania z pominięciem realiów sprawy. Oskarżony udzielając odpłatnie marihuany działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, co uzasadniało wymierzenie mu kary grzywny, a mając na względzie jego sytuację majątkową wyrażającą się we względnej zamożności, sąd pierwszej instancji zasadnie ustalił wielkość stawek dziennych grzywny oraz ich wysokość. Podniesiony w tej kwestii zarzut jest niezasadny. Sąd pierwszej instancji przekonująco uzasadnił też wymierzenie oskarżonemu fakultatywnej nawiązki na podstawie art. 70 ust. 4 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Celnie sąd stwierdził, że oskarżony przyczynił się do pogłębienia zjawiska narkomanii udzielając marihuany odpłatnie i nieodpłatnie dwóm osobom. Stąd, powinien partycypować w kosztach leczenia osób uzależnionych i kosztach profilaktyki narkotykowej. Uwzględniając sytuację majątkową oskarżonego, wysokość orzeczonej nawiązki nie jest wygórowana ani rażąco wysoka. W świetle powyższych okoliczności, orzeczono, jak na wstępie. SSA Jerzy Skorupka SSA Wiesław Pędziwiatr SSA Artur Tomaszewski