Sad powszechny, I C 47/20

(2)– k. 151-153) W okresie od 12 lutego 2019 roku do 2 lutego 2022 roku powódka odbywa 3 a psychoterapiê. £ 1 cznie skorzysta 3 a ze 103 porad w zakresie zdrowia psychicznego udzielanych w ramach NFZ przez K. S. . (dowód: dokumentacja medyczna – k. 268) Na skutek œmierci F. K. powódka wesz 3 a w stan ¿a 3 oby, która jest wyd 3 u¿ona w czasie, a tak¿e w jej przebiegu ujawnia 3 a ponadnormatywnie nasilone zaburzenia snu oraz stany lêkowe, ataki paniki treœciowo zwi 1 zane z ruchem drogowym, lêkiem przed zdarzeniami w ruchu drogowym. Ostre objawy lêkowe, zaburzenia snu oraz objawy psychosomatyczne powódki ust 1 pi 3 y na skutek stosowanych oddzia 3 ywañ terapeutycznych. Aktualnie powódka ujawnia dominuj 1 co nastrój dystymiczny oraz nadal wygórowane emocjonalnie reakcje na poruszanie tematu œmierci ojca, charakterystyczne dla wczeœniejszych faz ¿a 3 oby. (dowód: pisemna opinia (...) s 1 dowej J. (...) – k. 159-168 wraz z pisemnymi opiniami (...) – k. 189-194, k. 224-227, k. 282-284, oraz ustn 1 opini 1 uzupe 3 niaj 1 c 1 – k. 263-263v.) Pismem z dnia 11 kwietnia 2019 roku powódka zg 3 osi 3 a szkodê pozwanemu ubezpieczycielowi wnosz 1 c o zap 3 atê kwoty 80.000,00 z 3 tytu 3 em zadoœæuczynienia za krzywdê doznan 1 w zwi 1 zku ze œmierci 1 ojca. (dowód: zg 3 oszenie szkody – k. 17-20) W toku postêpowania likwidacyjnego pozwany decyzj 1 z dnia 29 maja 2019 roku uzna 3 swoj 1 odpowiedzialnoœæ za szkodê i wyp 3 aci 3 powódce kwotê 14.000,00 z 3 , co by 3 o ju¿ kwot 1 pomniejszon 1 o 30 % przyczynienia siê poszkodowanego do szkody. Pozwany po reklamacji powódki nie zmieni 3 swojego stanowiska. (dowód: decyzja z dnia 29.05.2019r. – k. 23-25, akta szkody na p 3 ycie – k. 72) (...) ¿y 3 , co nastêpuje: P. ¿szy stan faktyczny (...) na podstawie dowodów z dokumentów (równie¿ znajduj 1 cych siê w aktach sprawy karnej), dowodu z przes 3 uchania powódki, œwiadków oraz dowodu z opinii (...) s 1 dowej z zakresu psychologii. (...) zgromadzony w niniejszej sprawie materia 3 dowodowy (...) za w pe 3 ni wiarygodne uzna 3 dokumenty z 3 o¿one przez strony, nades 3 ane przez placówkê medyczn 1 oraz znajduj 1 ce siê w aktach postêpowania karnego. ¯adna ze stron nie kwestionowa 3 a ich autentycznoœci ani nie zaprzeczy 3 a, i¿ osoby podpisane pod tymi dokumentami nie z 3 o¿y 3 y oœwiadczeñ w nich zawartych. Dotyczy to równie¿ dokumentów wytworzonych w toku postêpowania karnego, w tym skazuj 1 cego wyroku z dnia 12 wrzeœnia 2019 roku w sprawie II K 573/19, który przez dyspozycjê art. 244 § 1 k.p.c. stanowi 3 dowód tego, co zosta 3 o w nim urzêdowo poœwiadczone. (...) ustaleniami tego wyroku ( art. 11 k.p.c. ). Na potrzeby rozstrzygniêcia niniejszej sprawy wymaga 3 y rozszerzenia, do czego – wobec niekwestionowana przebiegu zdarzenia – przydatna okaza 3 a w szczególnoœci opinia (...) s 1 dowego z zakresu rekonstrukcji wypadków sporz 1 dzona na potrzeby postêpowania karnego. (...) tak¿e wiarê zeznaniom œwiadków oraz powódki, które by 3 y logiczne, spójne i niesprzeczne. Oczywistym jest, ¿e doznane przez powódkê cierpienie jako odczuwalne zjawisko jest w 3 asnoœci 1 doœwiadczeñ zmys 3 owych i pewnym sensie jest subiektywne. Nie mniej zeznania wy¿ej wskazany osób by 3 y spontaniczne i spójne, nie zawiera 3 y w sobie sprzecznoœci ani nieœcis 3 oœci, które mog 3 yby œwiadczyæ o nieprawdzie. Osoby te zgodnie zrelacjonowa 3 y relacje pomiêdzy powódk 1 a jej zmar 3 ym ojcem, a tak¿e jego konsekwencje dla funkcjonowania powódki, w szczególnoœci w zakresie przechodzonej ¿a 3 oby. Zeznania te nie budzi 3 y ¿adnych w 1 tpliwoœci w œwietle zasad logicznego rozumowania i zasad doœwiadczenia ¿yciowego, co w znacznej mierze potwierdzone zosta 3 o specjalistyczn 1 wiedz 1 psychologiczn 1 . W ocenie (...) brak by 3 o podstaw do kwestionowania opinii (...) s 1 dowej J. (...) . Wydana przez ni 1 opinia pisemna wraz z uzupe 3 niaj 1 cymi opiniami (pisemnymi oraz ustn 1 ) zosta 3 a uznana za w pe 3 ni wiarygodn 1 i stanowi 3 a podstawê rozstrzygniêcia. W ocenie (...) jest ona jasna, logiczna i wewnêtrznie niesprzeczna. (...) poprawnie zanalizowa 3 a stan faktyczny i sporz 1 dzi 3 a opiniê w oparciu o zawarty w aktach sprawy materia 3 dowodowy oraz badanie powódki, zaœ wnioski, do których dosz 3 a – w kontekœcie aktualnej wiedzy specjalistycznej oraz w 3 asnego doœwiadczenia zawodowego – wyczerpuj 1 co uzasadni 3 a. Z. ¿yæ nale¿a 3 o, ¿e strona pozwana pierwotnie podwa¿a 3 a zwi 1 zek podjêtej przez powódkê terapii z przedmiotowym zdarzeniem. Nie mniej z okolicznoœci sprawy, przede wszystkim z zeznañ œwiadków oraz powódki, a tak¿e nades 3 anej dokumentacji medycznej z tej terapii nie wynika 3 o, aby przyczyny podjêcia terapii by 3 y inne ni¿ deklarowane przez powódkê. Co wiêcej w krótkich i ogólnikowych zapisach sesji psychoterapeutycznych znalaz 3 o siê miejsce dla w 1 tków dotycz 1 cych radzenia sobie z utrat 1 , œmierci 1 bliskiej osoby, utrat 1 rodzica, uczestnictwem w sprawach s 1 dowych jako Ÿródle stresu. Oczywistym jest, ¿e w trakcie terapii poruszane by 3 y bie¿ 1 ce problemy powódki w radzeniu sobie z codziennymi sytuacjami, bo na nie w 3 aœnie wp 3 ywa g 3 ówna przyczyna – ¿a 3 oba. Gdyby okolicznoœæ ta nie zaburza 3 a codziennego toku spraw powódki, to z pewnoœci 1 terapia nie by 3 aby konieczna. (...) nie znalaz 3 a tak¿e podstaw, aby uznaæ powódkê za symuluj 1 c 1 objawy obni¿enia stanu psychicznego, co równie¿ pozytywnie wp 3 ynê 3 o na ocenê zeznañ powódki. Strona pozwana upatrywa 3 a sprzecznoœæ w stwierdzeniu bieg 3 ej, ¿e odpowiedzi tej samej osoby w ró¿nym czasie mog 1 siê ró¿niæ. (...) œni 3 a bieg 3 a, ¿e osoba mo¿e przyjmowaæ ró¿n 1 perspektywê w zale¿noœci od przebiegu ostatnich dni, co jest naturaln 1 zmiennoœci 1 . W pisemnych opiniach (...) bieg 3 a wyjaœni 3 a ustalone cechy przeprowadzonych testów psychologicznych, wskazuj 1 c zakres stosowanej skali, odnosz 1 c siê do pejoratywnych nazw badanych cech (histerii, manii). Wreszcie bieg 3 a zwróci 3 a uwagê na koniecznoœæ analizy uzyskanych wyników w kontekœcie ca 3 oœciowej wiedzy o danej osobie. (...) dowód z uzupe 3 niaj 1 cej opinii (...) , albowiem wniosek w tym zakresie ewidentnie zmierza 3 do wyd 3 u¿enia postêpowania ( art. 235 § 1 pkt 5 k.p.c. ). (...) na uwadze, ¿e ustalone kryteria M. Klasyfikacji Chorób i Problemów Medycznych ( (...) 10) nie wi 1 za 3 o ani bieg 3 ej ani s 1 du. (...) niezgodne z zasadami doœwiadczenia ¿yciowego jest uznanie, na podstawie forsowanych przez pozwanego kryteriów, ¿e okres wczesnej ¿a 3 oby nie mo¿e utrzymywaæ siê d 3 u¿ej ni¿ dwa lata. Ustalone kryteria s 1 bowiem dosyæ ogólne i stanowi 1 pewne uœrednienie przypadków. N. ¿a 3 o jednak zwróciæ uwagê, ¿e pozwany w zarzutach do opinii (...) ¿y 3 siê wnioskami opinii w powi 1 zaniu do ww. kryteriów w taki sposób, aby stworzyæ po¿ 1 dany i niezgodny z prawd 1 obraz rzeczywistoœci. Przede wszystkim bieg 3 a nie wskaza 3 a wprost, ¿e powódka znajduje siê we wczesnej fazie ¿a 3 oby, ale ¿e towarzysz 1 ce jej objawy w postaci ujawnionego nastroju dystymicznego oraz wygórowane emocjonalne reakcje na poruszanie tematu œmierci ojca s 1 charakterystyczne dla wczeœniejszych faz ¿a 3 oby. Oznacza to, ¿e powódce na obecnym etapie ¿a 3 oby w dalszym ci 1 gu towarzyszyæ mo¿e czêœæ objawów, która normatywnie powinna ust 1 piæ. (...) wprost, ¿e ostre objawy lêkowe, zaburzenia snu oraz objawy psychosomatyczne opiniowanej ust 1 pi 3 y na skutek stosowanych oddzia 3 ywañ terapeutycznych. Wobec powy¿szego, w ocenie (...) , opinia (...) nie nasuwa 3 a w 1 tpliwoœci co do rzetelnoœci, fachowoœci i kompletnoœci, dlatego stanowi 3 a pe 3 nowartoœciowy materia 3 dowodowy, na podstawie którego (...) pomocniczo ustali 3 skutki zdarzenia dla zdrowia i ¿ycia powódki. P. prawn 1 powództwa stanowi 3 y przepisy art. 822 § 1 i 4 k.c. i art. 8241 § 1 k.c. oraz art. 13 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowi 1 zkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. Nr 124, poz. 1152 ze zm.) w zw. z art. 446 § 4 k.c. Zgodnie z art. 822 § 1 i 4 k.c. przez umowê ubezpieczenia odpowiedzialnoœci cywilnej zak 3 ad ubezpieczeñ zobowi 1 zuje siê do zap 3 acenia okreœlonego w umowie odszkodowania za szkody wyrz 1 dzone osobom trzecim, wzglêdem których odpowiedzialnoœæ za szkodê ponosi ubezpieczaj 1 cy albo osoba, na której rzecz zosta 3 a zawarta umowa ubezpieczenia. Uprawniony do odszkodowania w zwi 1 zku ze zdarzeniem objêtym umow 1 ubezpieczenia odpowiedzialnoœci cywilnej mo¿e dochodziæ roszczenia bezpoœrednio od zak 3 adu ubezpieczeñ. Na mocy natomiast art. 8241 § 1 k.c. o ile nie umówiono siê inaczej, suma pieniê¿na wyp 3 acona przez zak 3 ad ubezpieczeñ z tytu 3 u ubezpieczenia nie mo¿e byæ wy¿sza od poniesionej szkody. Z treœci art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowi 1 zkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 392) wynika, i¿ w obowi 1 zkowych ubezpieczeniach odpowiedzialnoœci cywilnej odszkodowanie wyp 3 aca siê w granicach odpowiedzialnoœci cywilnej podmiotów objêtych ubezpieczeniem, nie wy¿ej jednak ni¿ do wysokoœci sumy gwarancyjnej ustalonej w umowie. W myœl natomiast art. 446 § 4 k.c. (...) ¿e przyznaæ najbli¿szym cz 3 onkom rodziny zmar 3 ego odpowiedni 1 sumê tytu 3 em zadoœæuczynienia pieniê¿nego za doznan 1 krzywdê. Kluczowym dla rozstrzygniêcia niniejszej sprawy by 3 o zatem ustalenie spornych okolicznoœci, tj. rozmiaru krzywdy doznanej przez powódkê oraz okreœlenie stopnia przyczynienia siê poszkodowanego do szkody. W sprawie nie budzi 3 a bowiem w 1 tpliwoœci wina sprawcy wypadku, albowiem w tym zakresie (...) wyrokiem karnym. Nadto nie budzi 3 o w 1 tpliwoœci, i¿ w chwili zdarzenia jego sprawca korzysta 3 z ochrony ubezpieczeniowej pozwanego z tytu 3 u odpowiedzialnoœci cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego. P. œliæ nale¿a 3 o, i¿ wobec niewymiernoœci szkody niemaj 1 tkowej – kryteria rozstrzygaj 1 ce o wysokoœci zadoœæuczynienia nie daj 1 siê sprowadziæ do prostego schematu. W orzecznictwie wskazuje siê, i¿ okreœlaj 1 c wysokoœæ "odpowiedniej sumy", s 1 d powinien niew 1 tpliwie kierowaæ siê celami oraz charakterem zadoœæuczynienia i uwzglêdniæ wszystkie okolicznoœci maj 1 ce wp 3 yw na rozmiar doznanej szkody niemaj 1 tkowej. P. nale¿a 3 o równie¿ pogl 1 d wyra¿ony przez (...) N. ¿szy w wyroku z dnia 3 czerwca 2011 roku (sygn. III CSK 279/10, LEX nr 898254), ¿e na rozmiar krzywdy maj 1 przede wszystkim wp 3 yw: dramatyzm doznañ osoby bliskiej, poczucie osamotnienia i pustki, cierpienia moralne i wstrz 1 s psychiczny wywo 3 any œmierci 1 osoby najbli¿szej, rodzaj i intensywnoœæ wiêzi 31 cz 1 cej pokrzywdzonego ze zmar 3 ym, wyst 1 pienie zaburzeñ bêd 1 cych skutkiem tego odejœcia (np. nerwicy, depresji), roli w rodzinie pe 3 nionej przez osobê zmar 31 , stopieñ w jakim pokrzywdzony bêdzie umia 3 siê znaleŸæ w nowej rzeczywistoœci i zdolnoœci jej zaakceptowania, leczenie doznanej traumy, wiek pokrzywdzonego. Bez w 1 tpienia wprowadzenie do przepisu klauzuli generalnej "odpowiedniej sumy" pozostawia s 1 dowi orzekaj 1 cemu margines uznaniowoœci, co do wysokoœci zas 1 dzanej kwoty. Pomimo niemo¿noœci œcis 3 ego ustalenia wysokoœci uszczerbku nale¿y jednak opieraæ rozstrzygniêcie na kryteriach zobiektywizowanych, a nie kierowaæ siê wy 31 cznie subiektywnymi odczuciami poszkodowanego. (...) ¿ (...) do przekonania, i¿ przyznanie powódce zadoœæuczynienia za krzywdê w zwi 1 zku ze œmierci 1 ojca w kwocie 60.000 z 3 , jest w pe 3 ni uzasadnione. Nie ulega w 1 tpliwoœci, i¿ tragiczna i nag 3 a œmieræ ojca, z którym powódka pozostawa 3 a w bliskiej relacji by 3 a dla niej wyj 1 tkowo bolesnym ciosem. Zebrany w sprawie materia 3 dowodowy w sposób jednoznaczny wskazuje, i¿ relacje te by 3 y sta 3 e, ¿ywe, serdeczne i bardzo bliskie. Nie zmienia tej oceny fakt, ¿e powódka w dzieciñstwie nie mieszka 3 a z ojcem, lecz z matk 1 wobec rozwodu rodziców. Nie mniej ojciec powódki utrzymywa 3 z ni 1 sta 3 y kontakt i uczestniczy 3 w jej wychowaniu. Poza tym w dacie wypadku powódka mia 3 a 41 lat, a zatem od wejœcia powódki w doros 3 oœæ opisywana relacja zmieni 3 a swoj 1 charakterystykê i przez wiele lat jej kszta 3 towania utrzymywana by 3 a na prawid 3 owym i po¿ 1 danym w miêdzyludzkich relacjach poziomie. Nie mo¿na traciæ z pola widzenia faktu, ¿e powódka by 3 a jedyn 1 biologiczn 1 córk 1 swojego ojca, st 1 d te¿ na niej koncentrowa 3 a siê uwaga jej ojca – by 3 a jedn 1 z najwa¿niejszych osób w jego ¿yciu z wzajemnoœci 1 . Z relacji powódki wy 3 ania siê obraz ciep 3 ego, pomocnego, wspieraj 1 cego, a jednoczeœnie budz 1 cego szacunek i inspiracjê ojca. (...) go jako pozytywny wzorzec. Zgromadzone w sprawie zdjêcia jedynie potwierdzaj 1 charakter relacji i udzia 3 zmar 3 ego w ¿yciu powódki. Wypadek spowodowa 3 zerwanie tych wiêzi. C. spotkania rodzinne nie s 1 ju¿ mo¿liwe, podobnie jak udzielanie powódce porad, z których niejednokrotnie korzysta 3 a. Na uwadze nale¿a 3 o mieæ tak¿e nag 3 y i tragiczny przebieg wydarzeñ. Nie by 3 o to wydarzenie, na które powódka mog 3 a siê przygotowaæ. Nie mia 3 a równie¿ zbyt wiele czasu, aby po¿egnaæ siê z ojcem. W szpitalu mia 3 a z nim kontakt, jednak straci 3 przytomnoœæ i zmar 3 kilka dni po wypadku. (...) ten okres musia 3 budziæ w powódce uczucia doznanej tragedii, niezale¿nie od rokowañ lekarzy, nadziei, a wreszcie uczucia nieodwracalnej straty jednej z najbli¿szych osób, której nie mo¿na by 3 o zapobiec. W tym wypadku warto zwróciæ uwagê na fakt, ¿e powódka troszczy 3 a siê o zdrowie ojca, nie mog 3 a jednak ustrzec go przed tragiczn 1 œmierci 1 . Aktualnie powódka niemal codziennie widuje sprawcê wypadku, gdy¿ mieszka w pobli¿u, co w sposób oczywisty budzi w niej negatywne emocje. Potwierdza to zreszt 1 zaanga¿owanie powódki w sprawê karn 1 , gdzie d 1 ¿y 3 a do ukarania sprawcy zdarzenia. (...) zatem wysokoœæ ¿ 1 danego przez powódkê zadoœæuczynienia wskazaæ nale¿a 3 o, ¿e utrata osoby bliskiej w tragicznym zdarzeniu nie podlega ¿adnej wycenie. Nie ma ¿adnych mierników, które pozwoli 3 yby oceniæ wartoœæ cierpienia osób po utracie najbli¿szych. (...) pod uwagê ca 3 okszta 3 t okolicznoœci sprawy, w szczególnoœci przede wszystkim intensywnoœæ relacji pomiêdzy powódk 1 a jej ojcem, ostry przebieg ¿a 3 oby, koniecznoœæ przejœcia czasoch 3 onnej terapii ( 31 cznie 103 wizyty), która nie sprowadza 3 a siê wy 31 cznie do tych wizyt, ale tak¿e indywidualnej pracy miêdzy nimi, oraz fakt, ¿e powódka nadal odczuwa negatywne skutki traumatycznego zdarzenia, (...) do przekonania, ¿e kwota ¿ 1 dania pozwu, maj 1 c na wzglêdzie tak¿e ju¿ dokonan 1 wyp 3 atê i uwzglêdniaj 1 c kwotê nawi 1 zki, nie stanowi wygórowanego zadoœæuczynienia. Kwota ta nie pozostaje w dysproporcji do doznanej przez powódkê krzywdy i pozostaje odpowiedni 1 , w rozumieniu art. 446 § 4 k.c. Zgodnie z treœci 1 art. 362 k.c. , je¿eli poszkodowany przyczyni 3 siê do powstania lub zwiêkszenia szkody, obowi 1 zek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okolicznoœci, a zw 3 aszcza do stopnia winy obu stron. W orzecznictwie przyjêto, ¿e przyczynieniem siê poszkodowanego do powstania szkody jest ka¿de jego zachowanie pozostaj 1 ce w normalnym zwi 1 zku przyczynowym ze szkod 1 , za któr 1 ponosi odpowiedzialnoœæ inna osoba. Przy czym, zachowanie siê poszkodowanego musi stanowiæ adekwatn 1 wspó 3 przyczynê powstania szkody lub jej zwiêkszenia, czyli w 31 czaæ siê jako dodatkowa przyczyna szkody. (...) stosowania art. 362 k.c. stwarzaj 1 c 1 mo¿liwoœæ obni¿enia odszkodowania jest taki zwi 1 zek pomiêdzy dzia 3 aniem lub zaniechaniem poszkodowanego a powsta 31 szkod 1 (zwiêkszeniem siê jej rozmiarów), ¿e bez owej aktywnoœci poszkodowanego b 1 dŸ w ogóle nie dozna 3 by on szkody, albo te¿ wyst 1 pi 3 aby ona w mniejszym rozmiarze (wyrok S 1 du N. ¿szego z dnia 11 wrzeœnia 2014 r., sygn. akt III CSK 248/13, LEX nr 1541200, wyrok S 1 du N. ¿szego z dnia 29 paŸdziernika 2008 r., sygn. akt IV CSK 228/08, OSNC-ZD 2009/3/66). (...) ten musi byæ oceniany w kategoriach adekwatnej przyczynowoœci, bo chocia¿ w przepisie art. 361 § 1 k.c. mowa jest tylko o zobowi 1 zanym do naprawienia szkody, to kodeks dla oceny zachowania siê poszkodowanego nie wprowadza innego miernika (wyrok S 1 du N. ¿szego z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt IV CSK 241/09, LEX nr 677896, wyrok S 1 du N. ¿szego z dnia 20 czerwca 1972 r., sygn. akt II PR 164/72, LEX nr 7098). U pod 3 o¿a tej konstrukcji tkwi za 3 o¿enie, ¿e je¿eli sam poszkodowany swoim zachowaniem wp 3 yn 13 na powstanie lub zwiêkszenie szkody, s 3 usznym jest, by poniós 3 konsekwencje swego postêpowania. Przyczynienie ma charakter obiektywny, odnosz 1 cy siê do czysto kauzalnych powi 1 zañ pomiêdzy zachowaniem poszkodowanego a szkod 1 , natomiast elementy subiektywne (np. wina lub nieprawid 3 owoœæ zachowania) wystêpuj 1 dopiero na etapie miarkowania wysokoœci œwiadczenia, jako "stosowne okolicznoœci" wskazane w art. 362 k.c. Oznacza to, ¿e samo ustalenie przyczynienia siê poszkodowanego nie nak 3 ada na s 1 d obowi 1 zku zmniejszenia odszkodowania, ani nie przes 1 dza o stopniu tego zmniejszenia. Ustalenie przyczynienia jest warunkiem wstêpnym, od którego w ogóle zale¿y mo¿liwoœæ rozwa¿ania zmniejszenia odszkodowania i warunkiem koniecznym, lecz niewystarczaj 1 cym, gdy¿ samo przyczynienie nie przes 1 dza zmniejszenia obowi 1 zku szkody. O tym, czy obowi 1 zek naprawienia szkody nale¿y zmniejszyæ ze wzglêdu na przyczynienie siê, a je¿eli tak – w jakim stopniu nale¿y to uczyniæ, decyduje s 1 d w procesie sêdziowskiego wymiaru odszkodowania w granicach wyznaczonych przez art. 362 k.c. Decyzja o obni¿eniu odszkodowania jest uprawnieniem s 1 du, a rozwa¿enie wszystkich okolicznoœci in casu, w wyniku oceny konkretnej i zindywidualizowanej – jest jego powinnoœci 1 (wyrok S 1 du N. ¿szego z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt IV CSK 241/09, LEX nr 677896). Tym samym art. 362 k.c. zaliczany jest do tzw. prawa sêdziowskiego, którego istot 1 jest pozostawienie s 1 dowi pewnego marginesu swobody, co nie zwalnia z obowi 1 zku uwzglêdnienia i wnikliwego rozwa¿enia wskazówek zawartych w tym przepisie (wyrok S 1 du Apelacyjnego w (...) z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I ACa 310/13, LEX nr 1362660). Oznacza to, ¿e nie ma znaku równoœci pomiêdzy stopniem przyczynienia siê a stopniem obni¿enia odszkodowania, chocia¿ nie jest te¿ wykluczone, ¿e w konkretnych okolicznoœciach sprawy zmniejszenie odszkodowania nast 1 pi w takim samym stopniu, w jakim poszkodowany przyczyni 3 siê do szkody. W tej ostatniej sytuacji istotne jest, aby nie nast 1 pi 3 o to automatycznie, lecz w wyniku oceny wszystkich okolicznoœci sprawy. D. jeszcze nale¿y, ¿e interpretacji art. 362 k.c. nie mo¿na dokonywaæ w oderwaniu od podstawy prawnej, z jakiej wywodzone s 1 roszczenia odszkodowawcze. Jeœli zobowi 1 zany do naprawienia szkody odpowiada na zasadzie ryzyka do zastosowania art. 362 k.c. , obok adekwatnego zwi 1 zku przyczynowego, wystarczy obiektywna nieprawid 3 owoœæ zachowania siê poszkodowanego, gdy zaœ odpowiedzialnoœæ za szkodê zasadza siê na winie, to nieodzown 1 przes 3 ank 1 stwierdzenia przyczynienia jest zawinione zachowanie siê poszkodowanego (wyrok S 1 du Apelacyjnego w £odzi z dnia 08 sierpnia 2014 r., III APa 1/13, LEX nr 1506188, wyrok S 1 du Apelacyjnego w W. z 30 stycznia 2013 r., VI ACa 1080/12, LEX nr 1294870, wyrok S 1 du Apelacyjnego w P. z 18 lutego 2010 r., I ACa 80/10, LEX nr 628217, wyrok S 1 du N. ¿szego z 19 listopada 2009 r., IV CSK 241/09, LEX nr 677896, wyrok S 1 du N. ¿szego z 17 czerwca 2009 r., IV CSK 84/09, LEX nr 818614). P. œlenia te¿ wymaga, ¿e art. 362 k.c. wymienia stopieñ winy obu stron jako istotn 1 , ale nie jedyn 1 okolicznoœæ decyduj 1 c 1 o stopniu zmniejszenia odszkodowania, stanowi 1 c, ¿e na stopieñ zmniejszenia odszkodowania ma wp 3 yw tak¿e zespó 3 okolicznoœci. Brak skonkretyzowania w tym przepisie, o jakie okolicznoœci chodzi, tj. czy tylko zwi 1 zane z samym wypadkiem, czy tak¿e odnosz 1 ce siê do jego konsekwencji, czy wreszcie odnosz 1 ce siê np. do sytuacji ¿yciowej osoby poszkodowanej i sprawcy, nakazuje przyj 1 æ, ¿e okolicznoœci te winny byæ rozumiane szeroko. W orzecznictwie i piœmiennictwie za okolicznoœci, które nale¿y uwzglêdniæ przy dokonywaniu obni¿enia odszkodowania uznano: stopieñ przyczynienia siê obu stron, wiek poszkodowanego, stopieñ naruszenia obiektywnych regu 3 postêpowania przez poszkodowanego, ich konfrontacja z zarzutami stawianymi odpowiedzialnemu za szkodê, pobudki, motywy jakimi kierowa 3 siê poszkodowany, podejmuj 1 c dzia 3 anie nieprawid 3 owe, ciê¿ar naruszonych przez sprawcê obowi 1 zków i stopieñ ich naruszenia, rozmiar i waga uchybieñ po stronie poszkodowanego, ocena samej przyczyny wyrz 1 dzaj 1 cej szkodê, ocena zachowania siê poszkodowanego. W niniejszym przypadku ocena wszystkich okolicznoœci sprawy prowadzi do wniosku, ¿e pomiêdzy zachowaniem poszkodowanego, a poniesion 1 przez niego szkod 1 (œmierci 1 ) istnieje adekwatny zwi 1 zek przyczynowy, a ponadto zaistnia 3 y przes 3 anki miarkowania nale¿nego œwiadczenia powódki. Przede wszystkim nie mo¿e ulegaæ w 1 tpliwoœci, ¿e zgromadzony materia 3 dowodowy dawa 3 pe 3 ne podstawy do uznania, ¿e zachowanie poszkodowanego jako pieszego by 3 o obiektywnie nieprawid 3 owe. (...) to¿samo jak bieg 3 y w sprawie karnej oceni 3 winê pieszego. (...) , ¿e pieszy o ile przekracza 3 jezdniê w dozwolonym i oznakowanym przejœciu dla pieszych, to czyni 3 niezgodnie z art. 13 ust. 1 oraz art. 14 pkt 1 lit a i b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.), gdy¿ dokonywa 3 tego bez zachowania szczególnej ostro¿noœci oraz spoza przeszkody jak 1 stanowi 3 y stoj 1 ce na prawym pasie ruchu pojazdy, w wyniku czego podczas pobytu na prawej czêœci jezdni by 3 widoczny dla sprawcy zdarzenia dopiero z odleg 3 oœci 20,6 metra, co wymaga 3 o zmniejszenia przez sprawcê zdarzenia do prêdkoœci co najmniej 39 km/h. Oznacza to, ¿e pieszy powinien wchodziæ na jezdniê po uprzednim upewnieniu siê, ¿e nie nadje¿d¿a ¿aden pojazd. Nie mniej o wiele bardziej nieprawid 3 owe okaza 3 o siê zachowanie sprawcy szkody, st 1 d jego udzia 3 w szkodzie nale¿a 3 o ustaliæ w znacznej dysproporcji do udzia 3 u poszkodowanego na niekorzyœæ sprawcy. Przede wszystkim sprawca zdarzenia zbli¿aj 1 c siê do wyznaczonego przejœcia dla pieszych (znak dodatkowo znajdowa 3 siê na ¿ó 3 tym polu) nie zachowa 3 szczególnej ostro¿noœci i nie zredukowa 3 prêdkoœci jazdy na tyle (do wartoœci prêdkoœci bezpiecznej), aby umo¿liwiæ zatrzymanie pojazdu w przypadku stwierdzenia, ¿e na przejœciu znajduj 1 siê piesi, którym nale¿y ust 1 piæ pierwszeñstwa, co stanowi 3 o naruszenie art. 19 ust. 1 i art. 26 ust. 1 powo 3 anej wy¿ej ustawy. (...) , ¿e sprawca szkody zignorowa 3 elementarne zasady bezpieczeñstwa doje¿d¿aj 1 c do przejœcia dla pieszych, poprzez podjêcie omijania innych samochodów, które jecha 3 y w tym samym kierunku i zatrzyma 3 y siê przed przejœciem dla pieszych, w warunkach gdy nie mia 3 on widocznoœci ca 3 ego obszaru przejœcia dla pieszych. Przemawia to za przyjêciem przez (...) , ¿e stosunek udzia 3 u stron mieœci siê w granicach proponowanych przez stronê powodow 1 (80/20 na niekorzyœæ sprawcy). Waga naruszonych przepisów uczestników ruchu drogowego (sprawcy i poszkodowanego) zmusza do miarkowania zadoœæuczynienia w 3 aœnie w takich proporcjach. Przede wszystkim nale¿a 3 o mieæ na uwadze, ¿e obowi 1 zek poszkodowanego do zachowania szczególnej ostro¿noœci podczas przechodzenia przez wyznaczone przejœcie dla pieszych s 3 u¿y przede wszystkim zapobie¿eniu negatywnym skutkom naruszenia elementarnych zasad ruchu drogowego w postaci wymuszenia przejazdu przed pieszym wobec nieupewnienia siê, ¿e przejazd ten jest bezpieczny dla uczestników ruchu. Z kolei w tej konkretnej sytuacji, to na kieruj 1 cego na 3 o¿ono gatunkowo o wiele ciê¿sze obowi 1 zki, z czym wi 1 ¿e siê wiêksza odpowiedzialnoœæ, tym bardziej, ¿e w razie jednoczesnego naruszenia obowi 1 zków (sprawcê i pieszego) to pieszego nale¿a 3 o uznaæ za s 3 absz 1 stronê zdarzenia – ponosi 3 o wiele dalej id 1 ce konsekwencje, bo dotyczy 3 y nie tylko sfery maj 1 tkowej jak w przypadku uszkodzenia pojazdu, ale tak¿e zdrowia i ¿ycia. W tej sytuacji (...) , ¿e zasadne jest przyznanie powódce 31 cznie kwoty 48.000,00 z 3 (uwzglêdniaj 1 c tak¿e, ¿e powódce przyznano kwotê 2.000,00 z 3 w ramach nawi 1 zki). Zdaniem (...) kwota ta uwzglêdniaj 1 ca stopieñ przyczynienia siê poszkodowanego do szkody, a tak¿e ca 3 okszta 3 t okolicznoœci sprawy jest odpowiednia w kontekœcie opisanych regu 3 wyk 3 adni art. 362 k.c. (...) bowiem na uwadze, ¿e ogólna kwota 60.000,00 z 3 (bez jej miarkowania) nie jest wygórowana do poniesionej szkody, st 1 d nie jest zasadne jej obni¿anie o kwotê nawi 1 zki. W rozpatrywanym przypadku mo¿liwe by 3 o powi 1 zanie stopnia przyczynienia siê poszkodowanego do szkody i miarkowania zadoœæuczynienia wedle ustalonych proporcji, maj 1 c na uwadze nie tylko kauzalne powi 1 zanie okolicznoœci zwi 1 zanych ze szkod 1 , ale w szczególnoœci ciê¿ar naruszonych przez sprawcê obowi 1 zków, stopieñ ich naruszenia, rozmiar i wagê tych uchybieñ, o czym mowa powy¿ej. Dlatego te¿ (...) na podstawie art. 822 § 1 i 4 k.c. i art. 8241 § 1 k.c. oraz art. 13 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowi 1 zkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w zw. z art. 446 § 4 k.c. oraz art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 14 uwzglêdni 3 ¿ 1 danie pozwu w ca 3 oœci i w punkcie 1. wyroku zas 1 dzi 3 od pozwanego na rzecz powódki kwotê 34.000,00 z 3 wraz z ustawowymi odsetkami za opóŸnienie od dnia 30 maja 2019 roku do dnia zap 3 aty. (...) , ¿e pozwany jako profesjonalista w dziedzinie ubezpieczeñ, by 3 w stanie ustaliæ ca 3 oœciowo rozmiar krzywdy i wyp 3 aciæ zadoœæuczynienie w nale¿nej wysokoœci w ustawowym terminie. (...) œæuczynienia powódce w pe 3 nej wysokoœci, pozwany dysponuj 1 c informacjami uzyskanymi w toku postêpowania karnego (opinia z zakresu rekonstrukcji wypadków wydana zosta 3 a przed zg 3 oszeniem szkody), wywiadu od powódki, a tak¿e wypracowanym doœwiadczeniem, winien liczyæ siê z wysokim prawdopodobieñstwem wyst 1 pienia przez powódkê na drogê postêpowania s 1 dowego i odmienn 1 ocen 1 tego materia 3 u dowodowego przez s 1 d. (...) odsetki nale¿a 3 y siê od dnia nastêpuj 1 cego po up 3 ywie 30 dni od zg 3 oszenia szkody, jednak ograniczono je do ¿ 1 dania pozwu ( art. 321 k.p.c. ), tj. do dnia nastêpnego po decyzji (...) wysokoœæ nale¿nego zadoœæuczynienia, co nie pozostawia w 1 tpliwoœci, co do mo¿liwoœci ustalenia œwiadczenia przed tym dniem w prawid 3 owej wysokoœci. O kosztach procesu (...) w punkcie 2. wyroku na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 5 rozporz 1 dzenia Ministra S. œci z dnia 22 paŸdziernika 2015 roku w sprawie op 3 at za czynnoœci radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.), obci 1 ¿aj 1 c pozwanego ca 3 oœci 1 poniesionych przez powódkê kosztów procesu, na co sk 3 ada 3 y siê: op 3 ata s 1 dowa od pozwu (1.700,00 z 3 ), wynagrodzenie kwalifikowanego pe 3 nomocnika w osobie radcy prawnego w stawce minimalnej (3.600,00 z 3 ), op 3 ata skarbowa od dokumentu pe 3 nomocnictwa (17,00 z 3 ) oraz wykorzystana zaliczka na poczet wynagrodzenia bieg 3 ej (600,00 z 3 ). Ponadto w punkcie 3. wyroku na mocy art. 98 k.p.c. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 8 ust. 1 i art. 83 i 113 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o kosztach s 1 dowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2014.1025 z póŸn. zm.) rozstrzygniêto o nieop 3 aconych kosztach s 1 dowych (niepokryte zaliczk 1 : czêœæ wynagrodzenia bieg 3 ej oraz zwrot wydatków zwi 1 zanych z opiniowaniem, w 31 cznej wysokoœci 1.951,61 z 3 ) – obci 1 ¿aj 1 c nimi pozwanego, jako przegrywaj 1 cego proces w ca 3 oœci.