Sad powszechny, I Ca 471/22

(1), T. S.

(1), J. S. i A. S.

(1)o zasiedzenie na skutek apelacji uczestników postępowania: T. S.

(1), M. S.

(1)i D. S. od postanowienia Sądu Rejonowego w Sieradzu z dnia 19 sierpnia 2022 roku, sygn. akt I Ns 1010/19 postanawia: I. zmienić zaskarżone postanowienie w całości za wyjątkiem punktu 2 w ten sposób , że: A. oddalić wniosek; B. ustalić, że wnioskodawczyni i uczestnicy postępowania ponoszą we własnym zakresie koszty związane z ich udziałem w sprawie; II. nie obciążać wnioskodawczyni kosztami postępowania apelacyjnego. Sygn. akt I Ca 471/22 UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Rejonowego w Sieradzu z dnia 19 sierpnia 2022 r. wydanym w sprawie I Ns 1010/19 stwierdzono, że L. S. nabyła z dniem 27 czerwca 2013 roku przez zasiedzenie na prawach majątkowej wspólności ustawowej prawo użytkowania wieczystego działki o numerze ewidencyjnym (...) o powierzchni 0,0700 ha, położonej w Z. , powiecie (...) , województwie (...) , wraz z prawem własności znajdujących się na niej budynków stanowiących odrębną nieruchomość, dla której w Sądzie Rejonowym w Sieradzu urządzona jest księga wieczysta KW nr (...) (pkt 1. postanowienia); umorzono postępowanie w pozostałym zakresie (pkt 2. postanowienia); zasądzono od wnioskodawczyni L. S. na rzecz uczestnika postępowania 2.700,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt 3. postanowienia); zasądzono od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika M. S.

(1)2.700,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt

1. postanowienia); zasądzono od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki D. S. 1.350,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt
2. postanowienia); zasądzono od uczestniczki D. S. na rzecz wnioskodawczyni L. S. 2.350,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kwotę 1.350,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt
3. postanowienia). Ponadto, postanowieniem Sądu Rejonowego w Sieradzu z dnia 27 września 2022 r. uzupełniono powyższe postanowienie poprzez zamieszczenie w jego sentencji punktu 7., w którym Sąd postanowił zasądzić od uczestnika postepowania W. S. na rzecz wnioskodawczyni L. S. 2.350,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym 1.350,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, oraz punktu 8., w którym Sąd postanowił ustalić, iż pozostałe zainteresowane: J. S. i A. S.

(1)ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Powyższe orzeczenie zapadło o ustalenia i wnioski, których istotne elementy przedstawiają się następująco: W dniu 19 marca 1976 r. doszło do zawarcia umowy, na podstawie której T. S.

(2)otrzymał na 99 lat w użytkowanie wieczyste działkę o numerze ewidencyjnym (...) (obecnie 95) położoną w Z. , przy ulicy (...) (obecnie Zielonej). Dla nieruchomości tej była prowadzona księga wieczysta Kw nr (...) . W dniu 14 lutego 1977 r. doszło do zawarcia umowy, na podstawie której R. S. otrzymał na 99 lat w użytkowanie wieczyste działkę o numerze ewidencyjnym (...) (obecnie 93) położoną w Z. , przy ulicy (...) (obecnie Zielonej). Dla nieruchomości tej była prowadzona księga wieczysta Kw nr (...) . W dniu 11 marca 1976 r. doszło do zawarcia umowy, na podstawie której A. S.

(2)otrzymał na 99 lat w użytkowanie wieczyste działkę o obecnym numerze ewidencyjnym (...) położoną w Z. , aktualnie przy ulicy (...) . Dla nieruchomości tej była prowadzona księga wieczysta Kw nr (...) . Działki te były przeznaczone pod budowę domów jednorodzinnych. Działki, które otrzymali w użytkowanie wieczyste T. S.

(2)i R. S. nie graniczyły ze sobą bezpośrednio, przedzielała je działka oddana w użytkowanie wieczyste ich bratu - A. S.

(2). Ponieważ T. S.

(2)był szczególnie związany z bratem A. S.

(2)i chciał pobudować wspólnie z nim dom typu bliźniak, zamienił się nieformalnie działkami z R. S. (po tej zamianie T. S.

(2)rozpoczął budowę domu na terenie działki o numerze ewidencyjnym (...) , a R. S. rozpoczął budowę domu na terenie działki o numerze ewidencyjnym (...) ). Budowa domów na działkach o numerach ewidencyjnych: 93, 94 i 95 trwała jednocześnie. Budowę domu na działce o numerze ewidencyjnym (...) sfinansował T. S.

(2). W dniu 20 lutego 1982 r. T. S.

(2)zawarł związek małżeński z L. S. . Z tego związku urodziła się trójka dzieci: M. S.

(2)(w dniu 24 maja 1982 r.), T. S.

(1)(w dniu 18 sierpnia 1985 r.) i M. S.

(1)(w dniu 13 września 1986 r.). L. i T. małżonkowie S. zamieszkali w budynku mieszkalnym wzniesionym na terenie działki o numerze ewidencyjnym (...) w grudniu 1981 r., a więc jeszcze przed ślubem. Dom ten był wtedy w stanie surowym. Po zamieszkaniu w budynku, T. i L. małżonkowie S. przeprowadzili w nim prace wykończeniowe. Środki na zakup materiałów potrzebnych do tych prac pochodziły z pożyczki zaciągniętej przez T. S.

(2)jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego. W latach 1985 -1986 T. i L. małżonkowie S. wybudowali na terenie działki o numerze ewidencyjnym (...) budynek gospodarczy. Wcześniej, dokumenty potrzebne do rozpoczęcia budowy podpisał R. S. , a T. S.

(2)złożył podpis na dokumentacji, gdy to R. S. wznosił budynek gospodarczy na terenie działki o numerze ewidencyjnym (...) . Wnioskodawczyni i jej mąż ogrodzili działkę o numerze ewidencyjnym (...) , wybudowali na niej betonowe podjazdy, wznieśli schody wewnątrz budynku. L. S. prowadziła uprawy w przydomowym ogródku. Przeprowadzając te prace T. i L. małżonkowie S. decyzje podejmowali samodzielnie, nie pytali się nikogo o zgodę w tym zakresie. T. i L. małżonkowie S. wspólnie finansowali podatki od nieruchomości. W relacjach sąsiedzkich, T. S.

(2)określał się właścicielem działki o numerze ewidencyjnym (...) . Na terenie tej nieruchomości miał on również zarejestrowaną jednoosobową działalność gospodarczą. Wyrokiem z dnia 26 lipca 2005 r. Sąd Rejonowy w Sieradzu VII Wydział Grodzki uznał T. S.

(2)za winnego tego, iż w okresie od 1994 r. do 19 grudnia 2004 r. znęcał się fizycznie i psychicznie nad żoną oraz dziećmi: M. S.

(2), M. S.

(1)i T. S.

(1)i za to wymierzył mu karę dziesięciu miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając przy tym jej wykonanie na okres próby trzech lat i oddając go w tym okresie pod dozór kuratora sądowego. Ponieważ relacje T. S.

(2)z żoną i dziećmi nie układały się nadal dobrze, w czerwcu 2008 r. wyprowadził się on z działki o numerze ewidencyjnym (...) , po czym zamieszkał na terenie nieruchomości położonej w Z. , przy ul. (...) , stanowiącej własność (...) Spółki jawnej w Z. Po wyprowadzce T. S.

(2), w budynku przy ulicy (...) nadal zamieszkiwała L. S. wraz z dziećmi: M. S.

(2), T. S.

(1)i M. S.

(1). Zarówno T. S.

(2), jak i jego rodzina, nie domagali się od wnioskodawczyni opuszczenia nieruchomości, nie żądano również regulowania przez nią czynszu. Po wyprowadzce T. S.

(2), na terenie działki o numerze ewidencyjnym (...) były przeprowadzane remonty, finansowane przez L. S. , przy częściowej partycypacji ze strony syna M. S.

(1). Wnioskodawczyni nie pytała się nikogo o zgodę na przeprowadzenie tych remontów. Zarówno T. S.

(2), jak i jego rodzina nie sprzeciwiali się prowadzeniu powyższych prac. Środki na przeprowadzenie remontów pochodziły z zaciąganych przez wnioskodawczynię kredytów. To L. S. wraz z dziećmi ponosiła również po 2008 r. wydatki związane z kupnem opału oraz opłaty za media dostępne na terenie nieruchomości: energię elektryczną, wodę, wywóz śmieci. M. S.

(2)studiowała we W. w systemie stacjonarnym. Od stycznia 2012 r. mieszka na stałe we W. . T. S.

(1)po zdaniu matury, zapisał się na studia zaoczne o kierunku informatyka na Politechnice (...) . Początkowo przyjeżdżał do W. jedynie na zjazdy weekendowe. W 2006 r. uczestnik przeprowadził się do W. , gdzie wynajął mieszkanie i podjął zatrudnienie w oparciu o umowę o pracę. Od lipca 2007 r. T. S.

(1)zamieszkiwał we W. razem z siostrą M. S.

(2), a w sierpniu 2008 r. powrócił do Z. i zamieszkał ponownie na terenie nieruchomości przy ul. (...) . Pod koniec 2013 r. T. S.

(1)wyprowadził się do W. , gdzie wynajął mieszkanie. Po około sześciu miesiącach powrócił powtórnie do Z. , z którego w sierpniu 2020 r. ponownie się wyprowadził. M. S.

(1)po zdaniu matury w 2005 r. zamieszkał u dziewczyny w miejscowości S. . Stamtąd dojeżdżał do pracy. Po pewnym czasie przeprowadził się z dziewczyną (a późniejszą żoną) na nieruchomość położoną w Z. przy ulicy (...) . Od dnia 24 lipca 2008 r. na terenie tej działki zamieszkuje córka M. S.

(1)o imieniu N. , a od dnia 23 lipca 2012 r. mieszka tam również córka M. S.

(1)o imieniu B. . T. S.

(2)po wyprowadzeniu się z nieruchomości przy ulicy (...) , nigdy się na niej nie pojawił. Nie utrzymywał również kontaktów z żoną i dziećmi. Mimo wyprowadzki, T. S.

(2)regulował po czerwcu 2008 r. podatki, opłaty z tytułu użytkowania wieczystego działki o numerze ewidencyjnym (...) , ubezpieczał także budynki znajdujące się na terenie tej posesji. W dniu 20 czerwca 2007 r. zmarł R. S. . Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Sieradzu z dnia 17 sierpnia 2007 r. spadek po nim, na podstawie ustawy nabyli: jego żona J. S. oraz jego dzieci: D. S. , A. S.

(1)i W. S. – w częściach równych po ¼ każde z nich, przy czym A. S.

(1)nabyła spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2008 r. Sąd Rejonowy w Sieradzu dokonał zniesienia współwłasności majątku wspólnego R. S. i J. S. oraz działu spadku po R. S. , w wyniku czego prawo użytkowania wieczystego gruntu położonego w Z. , stanowiącego działkę o numerze ewidencyjnym (...) wraz z prawem własności budynku stanowiącego odrębną nieruchomość zostało przyznane uczestniczce A. S.

(1). Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2012 r. Sąd Rejonowy w Sieradzu zezwolił J. S. na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem jej małoletniego dziecka, A. S.

(1), urodzonej w dniu (...) , polegającej na zawarciu z T. S.

(2), umowy zamiany należących do małoletniej: użytkowania wieczystego, stanowiącego działkę położoną w Z. , oznaczoną numerem ewidencyjnym (...) wraz z prawem własności budynku stanowiącego odrębną nieruchomość, dla których to praw w Sądzie Rejonowym w Sieradzu prowadzona jest księga wieczysta Kw nr (...) , na należące do T. S.

(2): użytkowanie wieczyste, stanowiące działkę położoną w Z. oznaczoną numerem ewidencyjnym (...) wraz z prawem własności budynku stanowiącego odrębną nieruchomość, dla których to praw w Sądzie Rejonowym w Sieradzu prowadzona jest księga wieczysta Kw nr (...) . W dniu 26 czerwca 2013 r. doszło do zawarcia przed notariuszem D. K. , prowadzącą Kancelarię Notarialną w W. umowy zamiany, na mocy której J. S. w imieniu małoletniej córki A. S.

(1)przeniosła na rzecz T. S.

(2), prawo użytkowania wieczystego zabudowanej nieruchomości położonej w Z. , składającej się z działki o numerze ewidencyjnym (...) wraz z prawem własności znajdującego się na niej budynku stanowiącego odrębną nieruchomość, a w zamian T. S.

(2)przeniósł na rzecz A. S.

(1), prawo użytkowania wieczystego zabudowanej nieruchomości położonej w Z. , składającej się z działki o numerze ewidencyjnym (...) wraz z prawem własności znajdującego się na niej budynku stanowiącego odrębną nieruchomość. W dniu 16 września 2019 r. zmarł T. S.

(2). Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Sieradzu z dnia 16 kwietnia 2021 r. spadek po nim, na podstawie testamentu notarialnego sporządzonego w dniu 21 maja 2009 r. za nr Rep. A 2318/2009, otwartego i ogłoszonego w Sądzie Rejonowym w Sieradzu w dniu 2 grudnia 2019 r. w sprawie sygn. akt I Ns 902/19, z dobrodziejstwem inwentarza nabyli jego bratankowie: D. S. i W. S. w częściach równych – po ½ każde z nich. Sąd Rejonowy rozpoznający niniejszą sprawę przyjął, że przesłanka samoistnego posiadania nieruchomości została spełniona zarówno przez L. S. , jak i przez T. S.

(2). Jako początkowy moment biegu terminu zasiedzenia prawa użytkowania wieczystego działki o nr ewidencyjnym 93 należało uznać dzień 1 stycznia 1982 r., bowiem w tej dacie wnioskodawczyni i jej mąż zamieszkiwali już na terenie nieruchomości i objęli to posiadanie w złej wierze. Dlatego też, termin zasiedzenia powinien upłynąć zasadniczo 1 stycznia 2012 r., jednakże w dacie tej prawo użytkowania wieczystego spornej działki przysługiwało już nie R. S. , który zmarł w dniu 20 czerwca 2007 r., ale jego spadkobierczyni – małoletniej córce A. S.

(1), chronionej przed upływem biegu zasiedzenia przeciwko niej treścią art. 173 k.c. A. S.

(1)stała się pełnoletnia 16 lutego 2015 r., jednak w dniu 26 czerwca 2013 r. została zawarta umowa zamiany, na mocy której T. S.

(2)stał się użytkownikiem wieczystym działki o numerze ewidencyjnym (...) oraz właścicielem budynku stanowiącego odrębną nieruchomość, a A. S.

(1)stała się użytkownikiem wieczystym działki o numerze ewidencyjnym (...) i właścicielką budynku stanowiącego odrębną nieruchomość. Jednocześnie Sąd przyjął również, iż nabycie praw w drodze zasiedzenia przez L. S. nie pozbawiło prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków jej męża – T. S.

(2). Nie mogło się to bowiem odbyć kosztem jego praw, biorąc pod uwagę, iż umowa zamiany pomiędzy T. S.

(2)i A. S.

(1)była ważna (skuteczna). Z tych względów Sąd Rejonowy przyjął, że wnioskodawczyni nabyła z dniem 27 czerwca 2013 r. przez zasiedzenie prawo użytkowania wieczystego działki o numerze (...) wraz z prawem własności znajdujących się na niej budynków stanowiących odrębną własność. Sąd I instancji przyjął datę 27 czerwca 2023 r., tj. dzień po zawarciu umowy zamiany, jedynie po to, aby odróżnić te zdarzenia i wyeliminować ewentualne nieporozumienia. Apelację od tego orzeczenia wywiódł pełnomocnik uczestników ad. 2 i ad. 3 ( T. i M. S.

(1)), zaskarżając je w części, tj. w zakresie pkt

1. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
2. obrazę przepisów prawa materialnego: - art. 172 w zw. z art. 336 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż wnioskodawczyni była posiadaczką samoistną nieruchomości posiadanej przez męża w zamian za inną nieruchomość wchodzącą do jego majątku odrębnego; - art. 172 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie prowadzące do stwierdzenia nabycia własności przez zasiedzenie rzeczy stanowiącej już własność zasiadującego; - art. 172 k.c. w zw. z art. 33 pkt 1, 2, 10 k .rio. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż możliwe jest nabycie własności rzeczy wchodzących do majątku odrębnego małżonka przez zasiedzenie i to za życia tego małżonka.
3. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia: - art. 321 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez wyjście Sądu poza granice kognicji o stwierdzenie zasiedzenia na rzecz osoby niewymienionej we wniosku; - art. 233 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów i przyjęcie korzystania przez wnioskodawczynię z nieruchomości posiadanej przez męża jako posiadaczki samoistnej. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący ten wniósł o:
4. zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie wniosku w całości;
5. zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestników M. S.

(1)i T. S.

(1)kosztów zastępstwa prawnego za obie instancje i opłaty od apelacji. Z ostrożności pełnomocnik ten wniósł również o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Apelację złożył również pełnomocnik uczestniczki postępowania D. S. , zaskarżając je w całości. Orzeczeniu temu zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. a. art. 172 § 2 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, kiedy przedmiotem zasiedzenia jest nieruchomość należąca do męża, a sąd stwierdza zasiedzenie przez żonę na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej, b. art. 121 pkt 3 k.c. w zw. z art. 175 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż bieg zasiedzenia może się zakończyć w dacie kiedy własność nieruchomości należała do męża wnioskodawczyni, c. art. 31, 35, 36 k.r. io. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy małżonkowie byli w związku małżeńskim do końca życia (...) – męża wnioskodawczyni, d. art. 336 § 1 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, iż L. S. posiadała samoistnie działkę gruntu nr (...) położoną w Z. i zupełnie pominięcie faktu posiadania części nieruchomości przez M. S.

(1)– syna stron, który mieszkał, wykonywał remonty na górnej części domu, partycypował w kosztach utrzymania; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. a. art. 321 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 k.p.c. poprzez wyrokowanie ponad żądanie, tj. stwierdzenie zasiedzenia przez L. S. w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej podczas gdy takiego wniosku strona nie składała, tzn. de facto ustalenie w ramach postępowania zasiedzenia na rzecz obojga małżonków (bowiem jak inaczej można rozumieć pojęcie ujęte w postanowieniu „w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej), b. art. 677 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 610 § 1 k.p.c. poprzez stwierdzenie zasiedzenia niezgodne z wnioskiem, bowiem wnioskodawczyni wnosiła o zasiedzenie jedynie samodzielnie, a Sąd orzekł, iż zasiedziała nieruchomość na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej, czyli orzekł niezgodnie z wnioskiem, c. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, w sposób uwzględniający reguły logicznego myślenia oraz doświadczenia życiowego, przejawiające się w szczególności w ustaleniu, że jest możliwe zasiedzenie mimo braku upływu 30 lat oraz pomimo niesamoistnego posiadania przez wnioskodawczynie nieruchomości, bowiem początkowo nieruchomość – działkę nr (...) posiadała wraz z mężem a później wraz z synem M. S.

(1). W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik wniósł o:

1. rozpoznanie apelacji na rzecz uczestnika W. S. ,
2. zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie wniosku w całości oraz zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki D. S. kosztów procesu według norm przepisanych za I i II instancję. W odpowiedzi na apelację zarówno T. S.

(1)oraz M. S.

(1)jak i D. S. , pełnomocnik wnioskodawczyni wniósł o oddalenie apelacji jako oczywiście bezzasadnych i zasądzenie od każdego z uczestników na rzecz wnioskodawczyni kosztów postępowania za II instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Wywiedzione apelacje przez pryzmat zarzutów w nich podniesionych musiały prowadzić do zasadniczej zmiany zaskarżonego orzeczenia Sądu Rejonowego . Na wstępie należy zauważyć, że Sąd Okręgowy w ramach rozpoznania niniejszej sprawy nie doszukał się takich okoliczności, które podważałyby trafność i prawidłowość ustalenia przez Sąd I instancji stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Ustalony przez Sąd Rejonowy stan faktyczny Sąd Odwoławczy podziela i uznaje za własny w myśl art. 387 § 2 1 pkt 1 k.p.c. , różniąc się jednakowoż radykalnie oceną prawną tak ustalonego stanu faktycznego. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu Okręgowego ustalona przez Sąd Rejonowy sekwencja wydarzeń, relewantnych z punktu widzenia biegu zasiedzenia. Nie budzi wątpliwości, że co najmniej od 1982 roku L. i T. S.

(2)razem zamieszkiwali w domu na działce nr (...) , czynili wspólnie nakłady i sukcesywnie wykańczali nowo pobudowany dom. Nie budzi również wątpliwości Sądu Okręgowego sama konstrukcja dopuszczalności zasiedzenia prawa użytkowania wieczystego zastosowana przez Sąd Rejonowy. Do zasiedzenia nadają się jedynie podmiotowe prawa rzeczowe , i to te spośród nich, które mogą być przedmiotem posiadania. Wprawdzie faktyczne władztwo jest charakterystyczne dla własności, użytkowania wieczystego, użytkowania, zastawu, własnościowego prawa do lokalu w spółdzielniach mieszkaniowych oraz służebności, jednakże przedmiotowa zdolność do zasiedzenia jest kategorią normatywną, a więc przez zasiedzenie można nabyć tylko te podmiotowe prawa rzeczowe i tylko w takim zakresie, w jakim taką możliwość dopuszcza ustawa (Postanowienie SN z 15.10.2015 r., II CSK 811/14, LEX nr 1930447). Warto jednak zauważyć, że sposób manifestacji samoistnego posiadania w przypadku zasiadywania prawa użytkowania wieczystego różni się nieco od zasiadywania prawa własności nieruchomości. Treść art. 339 k.c. tworzy podstawę domniemania, że ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest jej posiadaczem samoistnym. Z uwagi na cechy prawa użytkowania wieczystego i charakter władania nieruchomością, do którego to prawo upoważnia, powyższe domniemanie może mieć zastosowanie także do osoby, która włada nieruchomością w zakresie treści użytkowania wieczystego, a jej posiadanie wykonywane jest przeciwko użytkownikowi wieczystemu. Władanie nieruchomością w zakresie treści prawa użytkowania wieczystego jest możliwe do stwierdzenia, wówczas gdy władający zdaje sobie sprawę z charakteru prawa ustanowionego na nieruchomości i ponosi - za osobę, przeciwko której skierowane jest jego posiadanie, obojętnie, czy za jej wiedzą, czy bez tej wiedzy - opłaty za użytkowanie wieczyste (Postanowienie SN z 21.06.2013 r., I CSK 715/12, LEX nr 1360165). Nie ulega wątpliwości, że od 1982 roku zasiedzenie biegło na rzecz obojga małżonków – L. i T. S.

(2)przeciwko R. S. . Stan taki trwał do 20 czerwca 2007 r., a zatem do śmierci R. S. będącego prawowitym użytkownikiem wieczystym działki nr (...) . Z punktu widzenia biegu zasiedzenia moment ten (śmierć R. S. ) ma najistotniejsze znaczenie, albowiem na skutek dziedziczenia prawo użytkowania wieczystego przeszło na spadkobierczynię R. S. – małoletnią A. S.

(1). W tym zakresie słusznie Sąd Rejonowy powołał się na brzmienie art. 173 k.c. , zgodnie z którym jeżeli właściciel (tutaj: użytkownik wieczysty), nieruchomości przeciwko któremu biegnie zasiedzenie, jest małoletni, zasiedzenie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem dwóch lat od uzyskania pełnoletności przez właściciela (użytkownika wieczystego). A. S.

(1)stała się pełnoletnią dopiero w dniu 16 lutego 2015 r., jednak w dniu 26 czerwca 2013 r. została zawarta umowa zamiany, na której T. S.

(2)stał się użytkownikiem wieczystym działki o numerze ewidencyjnym (...) oraz właścicielem budynku stanowiącego odrębną nieruchomość, a A. S.

(1)stała się użytkownikiem wieczystym działki o numerze ewidencyjnym (...) i właścicielką budynku stanowiącego odrębną własność. Można zatem rzec, że w chwili zawarcia umowy zamiany odpadła przeszkoda biegu zasiedzenia wynikająca z treści art. 173 k.c. Tak też przyjął Sąd Rejonowy, dochodząc do wniosku że następnego dnia doszło do zasiedzenia na rzecz wnioskodawczyni. Tyle tylko, że w tym momencie użytkownikiem wieczystym, przeciwko któremu miałby biec termin zasiedzenia stał się T. S.

(2)– mąż wnioskodawczyni. W polskim prawie nie istnieje możliwość zasiedzenia przez małżonka prawa należącego do współmałżonka. Zgodnie z art. 175 k.c. do biegu zasiedzenia stosuje się odpowiednio przepisy o biegu przedawnienia roszczeń, zaś art. 121 pkt 3 k.c. stanowi, że bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu co do roszczeń, które przysługują jednemu z małżonków przeciwko drugiemu - przez czas trwania małżeństwa. W chwili wyzbycia się prawa użytkowania wieczystego przez A. S.

(1)wskutek umowy zamiany nie doszło do sytuacji, w której prawo to stało się „niczyje”. Przynależność tego prawa nie była w swoistej „próżni”, lecz od razu z chwilą dokonania zamiany przeszło ono z A. S.

(1)na T. S.

(2). Umowa ta przywróciła, niejako dostosowała stan prawny do stanu faktycznego, czyniąc jednak niemożliwym zasiedzenie prawa użytkowania wieczystego przez żonę T. S.

(2). Innymi słowy, o ile zatem można mówić o biegu zasiedzenia prawa użytkowania wieczystego na rzecz L. S. do śmierci R. S. (2007 rok), o tyle dalej z uwagi na przeszkody natury prawnej, bieg taki nie mógł się zakończyć przeciwko A. S.

(1)- aż do dnia 16 lutego 2017 r. (z uwagi na treść art. 173 k.c. ) - zaś przeciwko T. S.

(2)z uwagi na fakt, że jeden małżonek nie może zasiedzieć nieruchomości drugiego małżonka, co wynika z istoty przepisów dotyczących ustrojów majątkowych małżeńskich oraz treści art. 121 pkt 3 k.c. w zw. z art. 175 k.c. Nie ulega bowiem wątpliwości, że prawo własności działki nr (...) , jak i – wskutek zamiany – działki nr (...) stanowiło składnik majątku osobistego T. S.

(2). Orzeczenie Sądu Rejonowego, w myśl którego wnioskodawczyni zasiedziała prawo użytkowania wieczystego działki nr (...) na prawach majątkowej wspólności ustawowej z dniem 27 czerwca 2013 r. prowadziłoby niejako do ponownego nabycia tego prawa przez T. S.

(2), tym razem wraz z żoną. Niezależnie od formuły sentencji postanowienia przyjętej przez Sąd Rejonowy, takie rozstrzygnięcie z pewnością prowadziłoby do uszczuplenia praw przysługujących T. S.

(2)z jego majątku osobistego. Nie może zarazem zyskać aprobaty argumentacja wnioskodawczyni odnosząca się do faktu, że ujawnienie aktu notarialnego w postaci umowy zamiany w księdze wieczystej spornej nieruchomości zostało dokonane dopiero 1 lipca 2013 r. Po pierwsze, dokonanie wpisu w księdze wieczystej jest niezbędne do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, nie zaś do przeniesienia tego prawa z jednej osobę na drugą. Po drugie, niezależnie od tego, czy za dzień przeniesienia tego prawa uznać by 26 czerwca 2013 r., 27 czerwca 2013 r. czy też 1 lipca 2013 r., nie ulega wątpliwości, iż pomiędzy wyzbyciem się tego prawa przez A. S.

(1)i nabyciem tegoż prawa przez T. S.

(2)nie ma wspomnianej wcześniej „próżni”. Oznacza to, że z chwilą wyjścia tego prawa od A. S.

(1), natychmiast zaczęło ono przysługiwać T. S.

(2), nie stwarzając jakiejkolwiek „przestrzeni” do zasiedzenia tegoż prawa przez L. S. . Odnosząc się do kwestii nabycia przez zasiedzenie odrębnej własności budynków posadowionych na nieruchomości, również i tutaj konieczne jest zauważenie, że L. S. posiadała je wraz z mężem jako jego małżonka, czyniła nadto z nim wspólne nakłady, wykańczając latami pobudowany wspólnymi siłami dom. Wykluczenie jednakże możliwości nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu przez L. S. w sposób oczywisty stanowi przeszkodę do stwierdzenia nabycia prawa własności budynku posadowionego na tejże nieruchomości. Nie można bowiem zasiedzieć prawa przysługującego współmałżonkowi. Z powyższych względów, tak ukształtowane orzeczenie Sądu I instancji nie mogło się ostać, zaś wniesione apelacje musiały prowadzić do modyfikacji zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. , w kierunku postulowanym przez skarżących. Dlatego też, wniosek L. S. musiał być oddalony, o czym orzeczono w punkcie I. A. postanowienia Sądu Okręgowego. Sąd dostrzega zarazem trudne położenie wnioskodawczyni L. S. , która przez ponad 30 lat funkcjonowała na spornej nieruchomości, wkładała w nią trud swojej pracy oraz czyniła nakłady wraz z mężem. Jednakże brzmienie obowiązujących przepisów nie pozwala na stwierdzenie zasiedzenia na rzecz wnioskodawczyni, niezależnie od zrozumiałych argumentów natury moralnej, a związanej z aktualnym położeniem L. S. , która wskutek wydziedziczenia ją przez męża nie ma prawa do de facto dorobku swojego życia. Z tych względów – przy braku możliwości zaaprobowania postanowienia Sądu Rejonowego, będącego ewidentnie contra legem ­ – Sąd postanowił ustalić, że wnioskodawczyni i uczestnicy postępowania ponoszą we własnym zakresie koszty związane z ich udziałem w sprawie, w myśl art. 520 § 1 k.p.c. Z owych względów natury sprawiedliwościowej, w ocenie Sądu zachodzi też szczególnie uzasadniony przypadek, dający Sądowi możliwość zastosowania art. 102 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i nieobciążanie wnioskodawczyni kosztami postępowania apelacyjnego, które zakończyło się dla niej niekorzystnie. Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono jak w punkcie I. B. oraz II. postanowienia.