Sad powszechny, III AUa 1071/12

Sygn. akt III AUa 1071/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Mirosław Szwagierczak Sędziowie: SSA Urszula Kocyłowska (spr.) SSA Alicja Podczaska Protokolant st.sekr.sądowy M. Piekiełek po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2013 r. na rozprawie sprawyz wniosku F. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o ustalenie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. od wyroku Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 21 sierpnia 2012 r. sygn. akt III U 97/12 o d d a l a apelację. Sygn. akt III AUa 1071/12 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. decyzją z dnia 8 grudnia 2011 roku stwierdził, że w roku składkowym obejmującym okres rozliczeniowy od 1 kwietnia 2005 roku do 31 marca 2006 roku procentowy wymiar składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązujące płatnika F. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma (...) -1 wynosi 2, 26%. Organ rentowy przywołał brzmienie przepisów ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych i ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 roku w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków jak i powołał się na wyniki przeprowadzonej kontroli wskazując, iż płatnik wskazał nieprawidłowy kod rodzaju przeważającej działalności gospodarczej za 2004 rok tj. (...) zamiast (...) . wykonywanie prac ogólnobudowlanych związanych ze wznoszeniem budynków, co skutkowało zaniżeniem stopy procentowej składki. W odwołaniu od wymienionej decyzji płatnik F. P. wniósł o jej zmianę domagając się ustalenia prawidłowości przyjmowanej przez niego w roku rozliczeniowym od 1 kwietnia 2004 roku do 31 marca 2005 roku stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe. Odwołujący się zarzucił, brak uwzględnienia faktu, iż w podanym okresie prowadził on jedynie działalność gospodarczą polegająca na handlu detalicznym odzieży i tego typu działalność jako przeważająca i ujęta w REGON stanowiła podstawę dla określenia przez niego kodu rodzaju przeważającej działalności. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wniósł o oddalenie odwołania uznając swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji za prawidłowe w świetle dokonanych ustaleń faktycznych. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Przemyślu wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2012 roku zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił wielkość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe w okresie rozliczeniowym od dnia 1 kwietnia 2004 roku do dnia 31 marca 2005 roku obowiązującej płatnika na 0, 97 % zasądzając jednocześnie od organu rentowego na rzecz płatnika koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240 złotych. Sąd pierwszej instancji ustalił, że płatnik rozpoczynając prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej wskazał jako jej zakres handel hurtowy, detaliczny i komisowy z wyłączeniem handlu pojazdami samochodowymi i motocyklami oraz budownictwo. Działalności w branży budowlanej jednak nigdy nie prowadził zajmując się handlem detalicznym i w tym zakresie działalności zatrudniając pracowników na stanowiskach sprzedawców. Osoby te w spornym okresie nie uległy wypadkom przy pracy. Powyższych ustaleń Sąd dokonał na podstawie zarówno dokumentacji rejestracyjnej prowadzonej działalności jak i z zeznań świadków i płatnika dając tym dowodom w pełni wiarę. Sąd pierwszej instancji wskazał na niedostateczność ustaleń faktycznych organu rentowego. Wyraził przekonanie, iż to w rzeczywistości prowadzony rodzaj działalności gospodarczej winien decydować o określeniu kodu przeważającej działalności gospodarczej. Mając to na uwadze oraz przywołując przepisy ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 roku w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków Podał, iż w przypadku płatnika należy uznać, iż to kod (...) jest właściwym dla określenia wielkości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe. W przedmiocie kosztów postępowania Sąd wydał rozstrzygnięcie wskazując przepis art. 98 k.p.c. Powyższy wyrok zaskarżył apelacją Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. zarzucając orzeczeniu błędne zastosowanie przepisów art. 27, 33 ust. 1 i art. 28 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych . Apelujący zauważył, iż wskazując za 2004 rok kod rodzaju działalności płatnik nie uwzględnił faktu iż ta jego czynność była obwarowana pouczeniem o prawnej odpowiedzialności za podanie prawidłowych danych. W konkluzji apelujący wniósł o zmianę wyroku poprzez oddalenie odwołania. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Apelacja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. jest nieuzasadniona. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest określenie wielkości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe za okres rozliczeniowy obejmujący czas od 1 kwietnia 2004 roku do 31 marca 2005 roku. Ustalenie tej wielkości następuje stosownie do treści przepisów zawartych w rozdziale 4 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych . I tak między innymi stopa procentowa składki jest ustalana w oparciu o dane podawane przez płatnika obrazujące grupę prowadzonej przez niego działalności gospodarczej jak i kategorię ryzyka. Ten ostatni element jak to wynika z art. 30 ust. 4 oraz art. 29 w związku z art. 31 ust. 6 pkt 2 cytowanej ustawy ustala się na podstawie danych PKD ujętych w rejestrze REGON. Taki zapis sposobu ustalenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe wskazuje, że organ rentowy kieruje się danymi określonymi przez podmioty realizujące normy zawarte w ustawie z dnia 29 czerwca 1995 roku o statystyce publicznej jak i rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (w okresie objętym sporem było to rozporządzenie z dnia 2 marca 2004 roku). Wspomniane normy „prawa statystycznego” opisują szczegółowo sposób ustalenia kodu PKD z uwzględnieniem przeważającej działalności dla określenia której nie jest istotny nie tyle zakres faktycznie prowadzonej działalności co statystyczny przyrost materialny wynikający z poszczególnych przejawów zgłoszonej działalności. W niniejszej sprawie tak ustalony kod PKD zapisany w REGON wskazuje, iż to działalność w zakresie budownictwa jest tą wykazywaną jako materialnie przeważająca działalność. Dane te chociaż podstawowe dla ustalenia stopy procentowej ubezpieczenia wypadkowego w przekonaniu Sądu Apelacyjnego orzekającego w niniejszym składzie mogą zostać podważone w postępowaniu sądowym co wynika chociażby z zapisu art. 473 § 1 k.p.c. stosowanego w sądowym postępowaniu odwoławczym. Podany przepis stanowi, iż w postępowaniu w sprawach z ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodów z zeznań świadków jak i z przesłuchania stron. Oznacza to, iż zainteresowana strona może dowodzić fakty stojące w sprzeczności z zapisami zawartymi w zaświadczeniach właściwych instytucji statystycznych. Tego typu dowód płatnik w niniejszym postępowaniu w sposób skuteczny przeprowadził. Należy bowiem za Sądem pierwszej instancji uznać, że wbrew zapisom wynikającym z danych PKD zawartych w REGON nie sposób przyjąć całkowicie fikcyjnej działalności jako przeważającej i tym samym decydującej dla określenia stopy składki na ubezpieczenie wypadkowe. Należy w tym miejscu zauważyć, iż także w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego – którego stosowanie w postępowaniu ubezpieczeniowym wynika z art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych – zawarte jest unormowanie umożliwiające stronie zgłoszenie dowodów przeciwko treści dokumentów ( art. 76 § 3 k.p.a. ) jak i obowiązek działania organów z uwzględnieniem nie tylko interesu społecznego lecz także słusznego interesu strony ( art. 7 k.p.a. ) czy obowiązku działania w sposób w pełni realizującego zasadę zaufania do władz publicznych ( art. 8 k.p.a. ). Powyższe oznacza, że już na etapie postępowania administracyjnego prawnie możliwe jest ustalenie okoliczności istotnej dla określenia stawki ubezpieczenia z uwzględnieniem rzeczywistego i obiektywnego stanu, a nie tylko statystycznego. Reasumując Sąd Apelacyjny uznał wydane w sprawie rozstrzygnięcia za prawidłowe i wydane po przeprowadzeniu odpowiedniego dla dokonanych ustaleń postępowania dowodowego. W konsekwencji powyższe oznacza konieczność uwzględnienia niezasadności zgłoszonej apelacji zarówno w zakresie jej wniosków jak i sformułowanych zarzutów. Należy bowiem uznać prawo strony do określenia przeważającego zakresu działalności gospodarczej uwzględniającej w pełni stan faktyczny. Zarzuty zawarte w uzasadnieniu apelacji a dotyczące stanu pouczenia płatnika o odpowiedzialności za podawanie danych nie stanowią w obecnym postępowaniu elementu, który dyskwalifikowałby dokonane ustalenia. Orzeczenie Sądu Apelacyjnego znajduje swoją podstawę prawną w treści powołanych przepisów prawa i art. 385 k.p.c. (...) (...) (...)