Sygn. Akt XVII AmE 326/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 kwietnia 2021 roku Sąd Okręgowy w Warszawie XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Jolanta Stasińska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2021 roku w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z odwołania (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o obliczenie opłaty koncesyjnej na skutek odwołania (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 17 października 2019 roku, Nr (...) . (...) (...)
- oddala odwołanie,
- zasądza od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720,00 zł (siedemset dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sędzia SO Jolanta Stasińska Sygn. akt XVII AmE 326/19 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzją z dnia 17 października 2019 r., numer (...) . (...) (...) (...) , na podstawie art. 34 ust. 1 w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 755, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 17 stycznia 2018 r. oraz w związku z § 4 ust. 3 i § 6 ust. 4 w związku z ust. 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 1998 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja (Dz. U. z 1998 r. Nr 60 poz. 387, z późn. zm.) oraz w związku z art. 2 § 2 i 3 oraz art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm. po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie obliczenia opłaty koncesyjnej określił dla (...) Sp. z o. o. (NIP: (...) ) - dalej „Przedsiębiorca”, opłatę należną z tytułu koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie: obrót paliwami ciekłymi udzielonej decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr (...) /MRo z dnia 25 marca 2014 r. na kwotę 41082 zł (słownie: czterdzieści jeden tysięcy osiemdziesiąt dwa złote). Od powyższej decyzji odwołanie złożył powód (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o jej uchylenie. Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji:
- rażące naruszenie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. , Prawo energetyczne , w zw. z § 4 ust. 1, 2, 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 1998 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja , poprzez określenie dodatkowej opłaty koncesyjnej Przedsiębiorstwa, mimo, iż obowiązek zapłaty drugiej opłaty za ten sam rok nie wynika z przepisów ustawy, a w świetle art. 84, art. 64 ust. 3 i art. 217 Konstytucji RP ograniczenie własności i obowiązek zapłaty daniny publicznej może wynikać jedynie z ustawy, nie zaś z rozporządzenia, a także poprzez naliczenie opłaty, mimo, iż Przedsiębiorca wniósł ją 31 marca 2014 r.,
- art. 2a ustawy Ordynacja podatkowa poprzez rozstrzygniecie sprawy na niekorzyść przedsiębiorstwa, mimo, iż regulacje prawne dotyczące opłaty koncesyjnej są niejasne i nie wynika z nich obowiązek uiszczenia podwójnej opłaty za ten sam rok. W odpowiedzi na odwołanie pozwany Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie pozwany podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie przygotowawczym z dnia 17 marca 2021 roku pozwany wskazał, że strona powodowa uiściła opłatę od koncesji wskazanej w zaskarżonej decyzji wraz z odsetkami w dniu 2 grudnia 2019 roku. W odpowiedzi na powyższe powód w piśmie z dnia 15 kwietnia 2021 roku wskazał, że nie uiścił powyższej opłaty dobrowolnie, a jedynie w celu uniknięcia kosztów egzekucyjnych oraz poparł odwołanie. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny: Prezes URE decyzją nr (...) , decyzją z dnia 12 maja 2004 r., udzielił przedsiębiorcy: (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. (dalej: „Przedsiębiorca”) koncesji na obrót paliwami ciekłymi na okres od dnia 20 maja 2004 roku do dnia 20 maja 2014 roku. Przedmiot i zakres działalności został określony jako działalność gospodarcza polegająca obrocie następującymi paliwami ciekłymi: - benzynami silnikowymi innymi niż benzyny lotnicze, - olejami napędowymi, - olejami opałowymi, - naftą. /k. 62-68/ W dniu 3 stycznia 2014 r. wpłynął do Prezesa URE wniosek Przedsiębiorcy o udzielenie koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie: obrót paliwami ciekłymi. / bezsporne/ Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie udzielenia koncesji, Prezes URE decyzją nr (...) /MRo z dnia 25 marca 2014 r., udzielił Przedsiębiorcy koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie: obrót paliwami ciekłymi na okres od dnia 21 maja 2014 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. Przedmiot działalności określono jako obrót następującymi paliwami ciekłymi: - benzynami silnikowymi innymi niż benzyny lotnicze, - olejami napędowymi, przy wykorzystaniu stacji paliw położonej w R. przy ul. (...) - olejami napędowymi, - olejami opałowymi, przy wykorzystaniu pojazdów przeznaczonych do transportu paliw ciekłych. /k. 57-59/ Do dnia 24 kwietnia 2014 r. nie wpłynęła na rachunek Urzędu Regulacji Energetyki opłata koncesyjna z tytułu powyższej koncesji . / okoliczność bezsporna/ Przedsiębiorca w 2013 r., tj. w roku poprzedzającym udzielenie powyższej koncesji, uzyskał przychody w zakresie działalności objętej koncesją w wysokości (...) zł, co wynika ze złożonego przez Przedsiębiorcę formularza opłaty koncesyjnej. /k. 10 akt adm./ Prezes URE pismem z dnia 1 grudnia 2017 r., wezwał Przedsiębiorcę do wniesienia - w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego wezwania - opłaty z tytułu udzielonej koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie: obrót paliwami ciekłymi oraz poinformował o sposobie jej uiszczenia. /k. 1, 2 akt adm./ Przedsiębiorca odmówił uiszczenia opłaty i przedstawił negatywne stanowisko co do żądania uiszczenia opłaty w odpowiedzi na wezwanie. Zdaniem Przedsiębiorcy opłata za udzielenie przedmiotowej koncesji jest nienależna, ponieważ uiścił opłatę od innej udzielonej mu koncesji z dnia 12 maja 2004 r., znak (...) . Jednocześnie Przedsiębiorca wystąpił z wnioskiem o zajęcie stanowiska w sprawie. /k. 3 akt adm./ W piśmie z dnia 9 stycznia 2018 r. Urząd Regulacji Energetyki złożył wyjaśnienia. /k. 5 akt adm./ Prezes URE pismem z dnia 30 sierpnia 2019 r. znak: (...) . (...) (...) (...) zawiadomił Przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie obliczenia opłaty koncesyjnej. Jednocześnie Przedsiębiorca został wezwany do złożenia stosownych wyjaśnień i nadesłania dokumentów, tj. wypełnionego formularza dotyczącego wyliczenia opłaty koncesyjnej (który to formularz został przekazany Przedsiębiorcy z wezwaniem do wniesienia opłaty koncesyjnej) oraz potwierdzenia uiszczenia przedmiotowej opłaty na rachunek Urzędu Regulacji Energetyki. Ponadto, Przedsiębiorca zgodnie z art. 77 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn zm.) dalej „ k.p.a. ", został poinformowany o faktach znanych Prezesowi URE z urzędu, tj. o wysokości przychodów osiągniętych przez Przedsiębiorcę w roku poprzedzającym udzielenie mu w dniu 25 marca 2014 r. koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie: obrót paliwami ciekłymi. Dodatkowo Prezes URE na podstawie art. 10 § 1 w związku z art. 73 k.p.a. zawiadomił Przedsiębiorcę o przysługującym mu prawie do zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów, jak również o prawie do złożenia dodatkowych uwag i wyjaśnień. /k. 7-8, 9 akt adm./ Przedsiębiorca w wyznaczonym terminie nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia. / okoliczność bezsporna/ W dniu 17 października 2019 r. Prezes URE wydał decyzję numer (...) . (...) (...) (...) /k. 12-15 akt adm./ Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów, w tym zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, które nie były przez żadną ze stron niniejszego postępowania kwestionowane, jak również w ocenie Sądu nie budziły wątpliwości. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosowanie do treści art. 34 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz.U. z 2019 r., poz. 755 ze zm., w brzmieniu obowiązującym przed dniem 17 stycznia 2018 r.) przedsiębiorstwo energetyczne, któremu została udzielona koncesja, wnosi coroczne opłaty do budżetu państwa, obciążające koszty jego działalności. Rada Ministrów, w myśl delegacji zawartej w ust. 3 wskazanego wyżej przepisu, określiła w rozporządzeniu z 5 maja 1998 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa URE corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne, którym została udzielona koncesja, wysokość oraz zasady wnoszenia i obliczania opłaty (Dz.U. z 1998 r., Nr 60, poz. 387). Stosownie do § 1 ust. 1 ww. Rozporządzenia, wysokość corocznej opłaty, wnoszonej przez przedsiębiorstwo energetyczne, któremu została udzielona koncesja, stanowi iloczyn przychodów przedsiębiorstwa energetycznego, uzyskanych ze sprzedaży produktów (wyrobów i usług) lub towarów w zakresie jego działalności objętej koncesją, osiągniętych w roku poprzedzającym ustalenie opłaty, oraz współczynników opłat, z zastrzeżeniem §
- Współczynniki opłat, o których mowa w ust. 1, określone zostały w tabeli stanowiącej złącznik do rozporządzenia. Dalej wskazać należy, iż z treści §4 ust. 1 Rozporządzenia wynika, że opłatę wnosi się w terminie do 31 marca każdego roku, z zastrzeżeniem ust. 2 i
- W treści zaś ust. 2 wskazano, że przedsiębiorstwo energetyczne, któremu udzielono koncesji z urzędu, wnosi pierwszą opłatę w terminie do 30 dni od dnia wydania koncesji. Zgodnie z ust. 3, w terminie określonym w ust. 2 pierwszą opłatę wnosi także przedsiębiorstwo energetyczne, któremu udzielono koncesji na wniosek, jeżeli w roku poprzedzającym udzielenie koncesji uzyskało przychody ze sprzedaży produktów (wyrobów i usług) lub towarów w zakresie działalności objętej tą koncesją. Zasadniczo to przedsiębiorstwo energetyczne oblicza wysokość opłaty - § 3 Rozporządzenia i jest ono obowiązane udokumentować prawidłowość obliczonej opłaty oraz przedstawić Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki dane stanowiące podstawę jej obliczenia, niemniej jednak w razie stwierdzenia, że opłata została obliczona w sposób nieprawidłowy oraz w razie niewniesienia opłaty w terminie określonym, to Prezes Urzędu Regulacji Energetyki dokonuje obliczenia opłaty - § 6 Rozporządzenia. Obowiązek wnoszenia opłat koncesyjnych wyznaczony jest przez sam fakt posiadania ważnej koncesji i obliguje do uiszczenia opłaty koncesyjnej, bez względu na faktyczne wykonywanie działalności koncesjonowanej. Zasadnie przyjął pozwany, że dla powstania obowiązku wniesienia przedmiotowej opłaty koncesyjnej od koncesji udzielonej w 2014 roku i ustalenia jej wysokości istotna jest wysokość przychodów osiągniętych w roku poprzedzającym udzielenie przedmiotowej koncesji. Powód twierdził jednak, że nie jest zasadne żądanie opłaty, gdyż opłata za 2014 rok został już uiszczona w dniu 31 marca 2014 roku. Stanowisko powoda w powyższym zakresie jest zatem niezasadne. Prezes URE prawidłowo przyjął, że powód, jako podmiot który uzyskał koncesję w 2014 roku, tj. w dniu 25 marca 2014 r. winien uiścić opłatę w terminie 30 dni od dnia jej udzielenia, tj. do dnia 24 kwietnia 2014 r. Sposób określenia wysokości naliczonej przez pozwanego opłaty jest w ocenie Sądu prawidłowy, gdyż opiera się o wspomina wyżej treść § 4 ust. 3 Rozporządzenia oraz z uwzględnieniem treści § 1 i 2 rozporządzenia, tj. w oparciu o przychody z działalności koncesyjnej w 2013 roku, gdyż taka była prowadzona. Dodać należy, że powód pomimo wezwania z dnia 1 grudnia 2017 roku do uiszczenia przedmiotowej opłaty, zignorował ciążący na nim obowiązek. Wynika on zaś z samej treści art. 34 – Prawa energetycznego , albowiem wyraźnie stwierdza, że coroczne opłaty do budżetu państwa, obciążające koszty jego działalności (opłaty koncesyjne) wnosi przedsiębiorstwo energetyczne, któremu została udzielona koncesja. W niniejszej sprawie należy podkreślić, że koncesja udzielona powodowi w dniu 12 maja 2004 r. wygasła wraz z upływem wskazanego w jej treści okresu jej obowiązywania tj. w dniu 20 maja 2014 r., natomiast powód wystąpił z wnioskiem o udzielenie kolejnej koncesji w dniu 3 stycznia 2014 r. Powyższe oznacza, że koncesja z dnia 12 maja 2004 roku wygasła, a powód uniemożliwił pozwanemu przedłużenie okresu jej obowiązywania. Niewątpliwie powód nie skorzystał z możliwości złożenia wniosku o przedłużenie koncesji z dnia 12 maja 2004 roku w trybie art. 39 ustawy – Prawo energetyczne , z zachowaniem terminu wskazanego w treści powołanego przepisu, tj. nie później niż na 18 miesięcy przed jej wygaśnięciem. Należy też dalej wskazać, że w niniejszej sprawie nie zachodzi kontynuacja działalności koncesjonowanej, do której powód nabył prawo wraz z wydaniem decyzji koncesyjnej z dnia 12 maja 2004 r. Koncesja z dnia 25 marca 2014 r. jest nową koncesją wydaną na wniosek, a ponadto nie zachodzi ścisła tożsamość przedmiotu i zakresu w stosunku do poprzedniej koncesji z dnia 12 maja 2004 roku. W nowej koncesji z dnia 25 marca 2014 roku w sposób odmienny i szerszy określono przedmiot koncesyjnej działalności powoda, do której powód był uprawniony na podstawie tej decyzji - tj. od dnia 21 maja 2014 r. Wobec tego uzyskanie nowej koncesji było konieczne do dalszego prowadzenia działalności koncesyjnej, a w związku z tym powód winien był uiścić pierwszą opłatę koncesyjną płatną w terminie 30 dni po uzyskaniu koncesji na wniosek, czego jednak nie uczynił. Z tych wszystkich względów mylnie powód przyjął, że interpretacja dokonana przez Prezesa URE skutkuje faktycznie dwukrotnym obciążeniem przedsiębiorcy z tego samego tytułu oraz, że w niniejszej sprawie zachodzi tożsamość pomiędzy uiszczoną przez skarżącego opłatą z tytułu koncesji w dniu 31 marca 2014 r. - uiszczoną za koncesję (...) , nr (...) , a żądaną przez Prezesa URE opłatą. Należy tu bowiem podkreślić, że uiszczona przez powoda opłata w wysokości 41.082,00 zł w dniu 31 marca 2014 roku (k. 10 akt adm.) dotyczyła innej koncesji. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie wyroku z dnia 26 czerwca 2019 roku w sprawie o sygn. akt VII AGa 2250/18, że: „Zróżnicowanie wyzwań administracyjnych, wiążących się z rozpoznaniem wniosku o udzielnie nowej koncesji i przedłużenie dotychczasowej, uzasadnia zróżnicowanie kosztów opłat koncesyjnych ponoszonych przez przedsiębiorców, którzy wstąpili z takimi wnioskami.” W odniesieniu do podnoszonych przez powoda wątpliwości konstytucyjnych w niniejszej sprawie, należy podzielić pogląd Sądu Apelacyjnego wyrażony w powołanym wyżej wyroku, zgodnie z którym: „ (…) za źródło obowiązku uiszczenia przedmiotowej opłaty należy uznać art. 34 ust. 1 Pe, a z przedstawionych już względów, nie ma podstaw by utrzymywać, iż z treści rozporządzenia wynika, iż dokonuje ono niedopuszczalnej ingerencji w charakter tej daniny.” W związku z tym uzasadnione było obliczenie przedmiotowej opłaty koncesyjnej z urzędu z tytułu z tytułu koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie: obrót paliwami ciekłymi udzielonej decyzją Prezesa URE nr (...) /MRo z dnia 25 marca 2014 r. wskazanej w sentencji zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 479 53 § 1 k.p.c. , oddalił odwołanie jako niezasadne. O kosztach procesu rozstrzygnięto zgodnie z wyrażoną w art. 98 § 1 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik procesu przyjmując, że na koszty należne pozwanemu jako wygrywającemu przedmiotowy spór, złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika procesowego pozwanego w wysokości 720 zł. Sędzia SO Jolanta Stasińska