Sygn. akt V Ka 138/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach V Wydział Karny Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSO Jacek Myśliwiec Sędziowie: SSO Sławomir Klekocki (spr.) SSO Anita Ossak Protokolant : Monika Szymik w obecności Wandy Ostrowskiej Prokuratora Prokuratury Okręgowej po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2014 r. sprawy: M. M.
(1)( M. ) syna A. i R. ur. (...) w W. oskarżonego o przestępstwo z art. 284 §2 kk , art. 286 §1 kk , art. 270 §1 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 5 grudnia 2013r. sygn. akt IX K 238/13 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną; II. zasądza od oskarżonego M. M.
(1)na rzecz oskarżycieli posiłkowych Ł. G. , B. P. , K. L.
(1), K. L.
(2)kwoty po 420,00 złotych (czterysta dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu odwoławczym; III. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki za postępowanie odwoławcze w kwocie 20 (dwadzieścia) złotych i obciąża go opłata za II instancję w kwocie 180 (sto osiemdziesiąt) złotych. Sygn. akt V Ka 138/14 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Rybniku wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013r., sygn. akt IX K 238/13 uznał oskarżonego M. M.
(1)za winnego tego, że w podobny sposób w krótkich odstępach czasu popełnił następujące przestępstwa: - w okresie od 7 lipca 2011r. do 20 marca 2013r. w R. prowadząc własną działalność gospodarczą jako Firmę Handlowo – Usługowa (...) w formie komisu samochodowego o nazwie (...) z siedzibą na ul. (...) w dniu 5 października 2010r. przyjął do swojego komisu samochód marki V. (...) , rok prod. 2006, który zgodnie z zawartą z właścicielem samochodu umową w czerwcu 2011r. odsprzedał za uzgodnioną kwotę, lecz pieniędzy uzyskanych z tej transakcji nie przekazał właścicielowi samochodu, dopuszczając się przywłaszczenia powierzonych mu pieniędzy w kwocie 34.500 zł działając na szkodę Ł. G. , czym wyczerpał ustawowe znamiona występku z art. 284 §2 kk , - w okresie od 22 czerwca 2012r. do 20 marca 2013r. w R. prowadząc własną działalność gospodarczą jako Firmę Handlowo – Usługowa (...) w formie komisu samochodowego o nazwie (...) z siedzibą na ul. (...) w dniu 19 czerwca 2012r. przyjął do swojego komisu samochód marki V. (...) , rok prod. 2002, który zgodnie z zawartą z właścicielami samochodu umową w dniu 21 czerwca 2012r. odsprzedał za uzgodnioną kwotę lecz pieniędzy uzyskanych z tej transakcji nie przekazał właścicielom samochodu, przekazując im w dniu 30 sierpnia 2012r. kwotę 10.000 zł, a tym samym dopuścił się przywłaszczenia powierzonych mu pieniędzy w kwocie 4.000 zł działając na szkodę K. i K. L.
(1), czym wyczerpał ustawowe znamiona występku z art. 284 §2 kk , - w okresie od 18 sierpnia 2012r. do 20 marca 2013r. w R. prowadząc własną działalność gospodarczą jako Firmę Handlowo – Usługowa (...) w formie komisu samochodowego o nazwie (...) z siedzibą na ul. (...) , w dniu 10 lipca 2012r. przyjął do swojego komisu samochód osobowy C. (...) , rok prod. 2011, który zgodnie z zawartą z pełnomocnikiem właściciela samochodu umową w dniu 16 sierpnia 2012r. odsprzedał za uzgodnioną kwotę lecz pieniędzy uzyskanych z tej transakcji nie przekazał pełnomocnikowi właściciela samochodu, a tym samym dopuścił się przywłaszczenia powierzonych mu pieniędzy w kwocie 27.500 zł działając na szkodę K. L.
(1), czym wyczerpał ustawowe znamiona występku z art. 284 §2 kk , - w okresie od 27 listopada 2012r. do 20 marca 2013r. w R. prowadząc własną działalność gospodarczą jako Firmę Handlowo – Usługowa (...) w formie komisu samochodowego o nazwie (...) z siedzibą na ul. (...) w dniu 27 maja 2012r. przyjął do swojego komisu samochód osobowy marki H. (...) , rok prod. 1998, który zgodnie z zawartą z właścicielem samochodu umową w dniu 26 listopada 2012r. odsprzedał za uzgodnioną kwotę, lecz pieniędzy uzyskanych z tej transakcji nie przekazał właścicielowi samochodu, a tym samym dopuścił się przywłaszczenia powierzonych mu pieniędzy w kwocie 8.000 zł działając na szkodę R. L. , czym wyczerpał ustawowe znamiona występku z art. 284 §2 kk , - w okresie od 15 lutego 2013r. do 20 marca 2013r. w R. prowadząc własną działalność gospodarczą jako Firmę Handlowo – Usługowa (...) w formie komisu samochodowego o nazwie (...) z siedzibą na ul. (...) w dniu 3 lutego 2013r. przyjął do swojego komisu samochód marki V. (...) , rok prod. 2005, który zgodnie z zawartą z właścicielem samochodu umową w dniu 4 lutego 2013r. odsprzedał za uzgodnioną kwotę, lecz pieniędzy uzyskanych z tej transakcji nie przekazał właścicielowi samochodu, a tym samym dopuścił się przywłaszczenia powierzonych mu pieniędzy w kwocie 19.000 zł działając na szkodę B. P. , czym wyczerpał ustawowe znamiona występku z art. 284 §2 kk , i za to na mocy art. 284 §2 kk w zw. z art. 91 §1 kk wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności. Nadto Sąd uznał oskarżonego M. M.
(1)za winnego tego, że w czerwcu 2012r. w R. , na ul. (...) , po uprzednim podrobieniu na umowie komisowej dostawy z dnia 19 czerwca 2012r. podpisów K. i K. L.
(1), przekazał w ten sposób podrobiony dokument jako autentyczny nabywcy samochodu V. (...) , czym wyczerpał ustawowe znamiona przestępstwa z ar. 270 §1 kk i za to na mocy art. 270 §1 kk wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności. Na mocy art. 91 §2 kk i art. 86 §1 kk Sąd połączył oskarżonemu wyżej orzeczone kary pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 1 roku pozbawienia wolności. Na podstawie art. 414 §1 kpk w zw. z art. 17 §1 pkt 2 kpk Sąd uniewinnił oskarżonego M. M.
(1)od popełnienia czynu polegającego na tym, że w dniu 4 lutego 2013r. w R. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oferując do sprzedaży samochód V. (...) , rok prod. 2005, za kwotę 19.500 zł, nie mając możliwości wywiązania się z przyjętego na siebie zobowiązania, zadeklarował nabywcy, iż w cenie transakcyjnej dostarczy mu również komplet kół na aluminiowych felgach i z letnimi oponami, czym wprowadził w błąd nabywcę, co do istotnych warunków zawieranej umowy zakupu samochodu i doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia swoim mieniem w kwocie ok. 800 zł J. S. , który samochód nabył, tj. czynu z art. 286 §1 kk Na mocy art. 44 §1 kk Sąd orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci przepadku na rzecz Skarbu Państwa dowodu rzeczowego znajdującego się na k. 60 akt sprawy. Na mocy art. 46 §1 kk Sąd orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz: - K. L.
(2)i K. L.
(1)solidarnie kwoty 4.000 zł, - K. L.
(1)kwoty 27.500 zł, - R. L. kwoty 8.000 zł, - B. P. kwoty 19.
- Na podstawie art. 627 kpk Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz: - oskarżyciela posiłkowego Ł. G. kwotę 648 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych w związku z ustanowieniem pełnomocnika w sprawie, - oskarżyciela posiłkowego B. P. kwotę 720 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych w związku z ustanowieniem pełnomocnika w sprawie. Na podstawie art. 627 kpk i art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe, na które składają się wydatki w wysokości 1.409 zł oraz opłata w wysokości 180 zł. Apelację wniósł obrońca oskarżonego i zaskarżył powyższy wyrok w części dotyczącej uznania oskarżonego za winnego popełnienia przestępstw z art. 270 §1 kk oraz z art. 284 §2 kk . Skarżący zarzucił:
- błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na uznaniu, iż oskarżony dopuścił się popełnienia: a) czynu opisanego w pkt I aktu oskarżenia na szkodę Ł. G. , podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż Ł. G. sprawę nierozliczonej należności za sprzedaż samochodu V. (...) skierował na drogę postępowania cywilnego, a następnie do egzekucji komorniczej, która trwa do chwili obecnej i oskarżony nie jest od tej chwili uprawniony do samodzielnej spłaty reszty wierzytelności bez możliwości narażenia się na postawienie mu zarzutu karnego z art. 302 §1 kk , b) czynu opisanego w pkt II i III aktu oskarżenia w zakresie celowego nie rozliczenia z K. L.
(1)łącznej kwoty 31.500 zł (4.000 zł ze sprzedaży samochodu V. (...) oraz 27.500 zł ze sprzedaży samochodu C. (...) ) w sytuacji, gdy oskarżony w tym czasie utracił płynność finansową nie był w stanie rozliczyć się z odebranej ceny sprzedaży, c) czynu opisanego w pkt IV aktu oskarżenia w sytuacji, gdy pojazd R. L. został wystawiony na sprzedaż w maju 2012r., pokrzywdzony telefonicznie kilka razy zmieniał swoją ofertę sprzedaży i ostateczna kwota, której się domagał to 3.000 zł i na tym tle po sprzedaży pomiędzy stronami umowy trwał spór; R. L. nie wystąpił na drogę postępowania sądowego o zapłatę bezpodstawnie oskarżając M. M.
(1)o popełnienie przestępstwa, d) czynu opisanego w pkt V aktu oskarżenia, podczas gdy z samych zeznań B. P. wynika, iż M. M.
(1)proponował temuż rozliczenie w formie bezgotówkowej w formie samochodu osobowego marki S. (...) o wartości 24.000 zł, a więc znacznie przekraczająca kwotę jaką miał przekazać B. P. z tytułu sprzedaży jego samochodu w sytuacji w jakiej się znalazł oskarżony, a więc wobec braku możliwości przekazania gotówki, co jednoznacznie świadczy o braku zamiaru pokrzywdzenia kontrahenta,
- obrazę przepisów postępowania przez wymierzenie oskarżonemu kary 3 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo opisane w pkt 7 aktu oskarżenia w sytuacji, gdy okoliczności czynu, postawa sprawcy, a jednocześnie postawa instytucji samorządowych, pozwalają na przyjęcie, ze społeczna szkodliwość czynu zarzuconego oskarżonemu jest znikoma, co umożliwiało umorzenie postępowania na podstawie art. 17 §1 pkt 3 kpk . Wskazując na powyższe podstawy, na zasadzie art. 437 §1 kpk skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przypisanych mu czynów, a opisanych w pkt
- Wyroku oraz umorzenie postępowania na podstawie art. 17 §1 pkt 3 kpk , ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył co następuje: apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim nie sposób zgodzić się z zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku. Wskazać należy, iż zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może sprowadzać się tylko i wyłącznie do polemiki z ustaleniami, które Sąd poczynił, a następnie wyraził w swoim uzasadnieniu wyroku, czy też przeciwstawienia poczynionym ustaleniom poglądu odmiennego, opierającego się na własnej ocenie całości lub części materiału dowodowego, będącego podstawą takich czy innych ustaleń. Dla skuteczności zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, niezbędnym jest wykazanie konkretnych uchybień w ocenie materiału dowodowego, jakich dopuścił się sąd w świetle zasad logicznego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 06.09.2012r., II AKa 329/12). Zarzut ten nie może więc sprowadzać się do samej tylko odmiennej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Konieczne jest wykazanie konkretnych uchybień jakich miał dopuścił się sąd w dokonanej przez siebie ocenie materiału dowodowego. Zdaniem Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy nie dopuścił się, takich uchybień, ocena zebranego materiału dowodowego została dokonana w sposób wnikliwy i rzetelny. Sąd w sposób szczegółowy wskazał jakimi przesłankami kierował się uznając jedne dowody za wiarygodne, a innym waloru tego odmawiając. Sąd zasadnie dał wiarę zgromadzonym dowodom w postaci zeznań świadków: Ł. G. , K. L.
(1), K. L.
(2), B. P. , R. L. , J. S. , M. M. , I. M. , R. R.
(2), M. K. , J. P. (poprzednio L. ) i A. P. . Jak słusznie ocenił Sąd Rejonowy ich zeznania są spójne, logiczne, wzajemnie uzupełniające się, a jednocześnie obiektywne i szczere. Co istotne świadkowie ci są dla oskarżonego osobami obcymi i nie miały powodu by pomawiać oskarżonego. Słusznie również Sąd Rejonowy uznał za wiarygodne dowody ze zgromadzonych w sprawie dokumentów, które zostały sporządzone w zakresie kompetencji osób uprawnionych do ich wystawienia, a nadto ich wiarygodność nie była przez żadną ze stron kwestionowana. Nie ulega wątpliwości, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż oskarżony M. M.
(1)dopuścił się popełnienia czynów opisanych w pkt
- i
- wyroku. Jednocześnie należy zgodzić się z Sądem Rejonowym, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, iż oskarżony dopuścił się popełnienia czynu z art. 286 §1 kk , szczegółowo opisanego w pkt VI wyroku. Pokrzywdzeni w niniejszej sprawie przekazali oskarżonemu w ramach umowy komisu swoje samochody celem ich odsprzedaży, z obowiązkiem zwrotu uzyskanej ceny, bez prawa dysponowania, a w szczególności bez prawa rozporządzania uzyskanymi środkami pieniężnymi jak własnymi. Oskarżony M. M.
(1)nie był legitymowany przez pokrzywdzonych by dysponować ich pieniędzmi – był natomiast zobowiązany przekazać te pieniądze pokrzywdzonym zaraz po uzyskaniu ceny sprzedaży. Tymczasem oskarżony dokonał przywłaszczenia pieniędzy pokrzywdzonych, nie rozliczył się z pokrzywdzonymi, a w niektórych przypadkach nawet ukrywał fakt sprzedaży pojazdu przez ich właścicielami. Zdaniem Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy się nie dopuścił podnoszonych w apelacji uchybień, a dokonana przez ten Sąd ocena materiału dowodowego jest prawidłowa. Sąd I instancji szczegółowo wskazał, którym dowodom dał wiarę, a którym waloru wiarygodności odmówił i z jakich powodów. Dokonana przez Sąd I instancji ocena materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie nie budzi zastrzeżeń, albowiem była wnikliwa i rzetelna. Sąd Rejonowy z pewnością nie dopuścił się obrazy przepisów postępowania art. 7 kpk ani też art. 410 kpk , ponieważ dokonana przez Sąd Rejonowy ocena zgromadzonych w sprawie dowodów była bezstronna, rzetelna i kompleksowa. Sąd Rejonowy nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów, a przy tym uwzględnił zasady wiedzy i doświadczenia życiowego, a swój pogląd na ostateczne wyniki przewodu sądowego w sposób przekonujący umotywował w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy w pełni zgadza się z rozważaniami Sądu I instancji dotyczącymi oceny zebranych w sprawie dowodów, a ich ponowna analiza jest bezprzedmiotowa. Pisemne motywy zaskarżonego wyroku w pełni odpowiadają dyrektywom określonym treścią art. 424 §1 kpk . Zgodzić się należy również z Sądem Rejonowym, co do kwestii oceny stopnia społecznej szkodliwości czynów zarzuconych oskarżonemu. Sąd słusznie ocenił stopień społecznej szkodliwości czynów opisanych w punkcie 1. wyroku jako bardzo wysoki oraz w punkcie 2. jako wysoki. Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynów Sąd zasadnie uwzględnił rodzaj naruszonego dobra (jakim jest własność rzeczy w odniesieniu do czynów opisanych w pkt. 1. wyroku oraz wiarygodność dokumentów w odniesieniu do czynu opisanego w pkt 2. tegoż wyroku), motywy działania oskarżonego, okoliczności popełnienia czynów. Nie ulega wątpliwości, iż oskarżony dopuścił się zarzuconych mu czynów umyślnie, z zamiarem bezpośrednim, w sposób zaplanowany i przemyślany. Odnosząc się do wymiaru orzeczonej wobec oskarżonego kary Sąd Okręgowy również w tym zakresie podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji. Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącego jakoby okoliczności czynu opisanego w pkt 2. wyroku, a także postawa sprawcy i postawa instytucji samorządowych pozwalały na przyjęcie, że społeczna szkodliwość tego czynu jest znikoma, co umożliwiało umorzenie postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 kpk . Tłumaczenie obrońcy oskarżonego, iż społeczna szkodliwość czynu jest znikoma ponieważ podpisanie przez oskarżonego umowy komisu imieniem i nazwiskiem K. L.
(2)nie wywołało dla żadnej ze stron negatywnych konsekwencji należy potraktować jako absurdalne. Wskazać należy, iż przepis art. 270 §1 kk określa, że karze podlega ten kto, w celu użycia za autentyczny, podrabia lub przerabia dokument lub takiego dokumentu jako autentycznego używa. Nie ma tutaj znaczenia kwestia czy czyn ten wywołała dla któreś ze stron negatywne konsekwencje, a istotny jest fakt samego podrobienia podpisu na dokumencie. Oceniając stopień społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Wszystkie te okoliczności Sąd Rejonowy miał na uwadze. Podkreślić trzeba, iż wymierzając oskarżonemu karę zarówno za czyn przypisany w pkt
- Wyroku w wymiarze 3 miesięcy pozbawienia wolności jak i za czyny opisane w pkt
- wyroku w wymiarze 10 miesięcy pozbawienia wolności, Sąd Rejonowy miał na względzie stopień społecznej szkodliwości czynu oraz stopień zawinienia oskarżonego, a także by orzeczona kara spełniała swoje cele zarówno wychowawcze jak i zapobiegawcze wobec oskarżonego, oraz by kształtowała ona świadomość prawną społeczeństwa. Orzeczona została również z uwzględnieniem warunków i właściwości osobistych oskarżonego. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, iż brak jest podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku czy też do jego uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, o co wnosił skarżący. Z tych względów Sąd Okręgowy, nie podzielając zarzutów stawianych w apelacji, utrzymał wyrok w mocy uznając apelację za oczywiście bezzasadną. Na podstawie art. 627 kpk Sąd zasądził od oskarżonego M. M.
(1)na rzec oskarżycieli posiłkowych Ł. G. , B. P. , K. L.
(1), K. L.
(2)kwoty po 420 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu odwoławczym. Na podstawie art. 616 kpk , art. 626 §1 kpk i art. 634 kpk w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych obciążono oskarżonego kosztami odwoławczego, albowiem Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zwolnienia go od obowiązku ich ponoszenia.