Sygn. akt VI Ka 53/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 marca 2023 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli Protokolant Monika Mazur po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2023 r. sprawy H. S. ur. (...) w Ś. s. E. , W. z domu F. oskarżonego z art. 157 § 2 k.k. z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 15 listopada 2022 r. sygn. akt II K 352/20 uchyla zaskarżony wyrok wobec oskarżonego H. S. i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Bolesławcu do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 53/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 15.11.2022 r. sygn. akt II K 352/20 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty H. S. Sprawa o przestępstwo publicznoskargowe z art. 190 § 1 k.k. popełnione przez H. S. w dniu 5 lutego 2019 r., zakończona prawomocnym wyrokiem w którym odstąpiono od wymierzenia oskarżonemu kary. Doznanie obrażeń ciała w dniu 5.
- 2019 r. zarówno przez oskarżyciela prywatnego P. K. jak i przez oskarżonego H. S. . Kserokopia wyroku Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 4.02.2021 r. sygn. akt II K 232/20 wraz z uzasadnieniem; ksrerokopia wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 19.08.2021 r. sygn. akt VI Ka 248/21 wraz z uzasadnieniem; Kserokopie opinii sądowo – lekarskiej biegłego lekarza chirurga Z. K. i orzeczenia sądowo lekarskiego biegłego lekarza internisty A. C. . k. 126 – 140 k. 141 , k. 142 2.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.
- Ocena dowodów 2.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu Kserokopia wyroku Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 4.02.2021 r. sygn. akt II K 232/20 wraz z uzasadnieniem, ksrerokopia wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 19.08.2021 r. sygn. akt VI Ka 248/21 wraz z uzasadnieniem; Kserokopie opinii sądowo – lekarskiej biegłego lekarza chirurga Z. K. i orzeczenia sądowo lekarskiego biegłego lekarza internisty A. C. . Dowody z dokumentów, niekwestionowane przez strony. Dowody z dokumentów, niekwestionowane przez strony. 2.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------------------------------------ --------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut obraza przepisów prawa procesowego tj. art. 7, 92, 410, 424 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez dowolną i wybiórczą a nie swobodną i uwzględniającą całokształt dowodów i okoliczności ujawnionych w toku postępowania ocenę dowodów skutkujących przypisaniem oskarżonemu sprawstwa zarzucanego mu czynu z uwagi na: - nieuzasadnioną odmowę wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego i podawanego przez niego przebiegu zdarzenia, pomimo tego że wyjaśnienia od początku są konsekwentne, spójne, logiczne i znajdują potwierdzenie w pozostałych dowodach a w szczególności w zeznaniach świadka A. S. , która była bezpośrednim świadkiem zdarzenia, obdukcji lekarskiej oskarżonego oraz zdjęć jego obrażeń doznanych w dniu zdarzenia; - brak uwzględnienia obrażeń ciała oskarżonego odniesionych przez niego w wyniku zdarzenia na skutek działań oskarżyciela prywatnego udokumentowanych zdjęciami oraz zapisem daty i godziny ich wykonania w protokole rozprawy ze sprawy II K 232/20 Sądu Rejonowego w Bolesławcu Wydział II Karny; - brak uwzględnienia przebiegu zdarzenia w dniu 5 lutego 2019 r. oraz istotnej okoliczności że to oskarżyciel prywatny P. K. napadł na oskarżonego, wtargnął do jego mieszkania we wczesnych godzinach porannych, które zajmowała żona oskarżonego A. S. wraz z oskarżonym i zaatakował oskarżonego, który doznał obrażeń ciała uwidocznionych na dowodach ze zdjęć załączonych do sprawy; - niezasadne przydanie waloru wiarygodności zeznaniom świadka R. M. w części w jakiej obciążają oskarżonego, albowiem świadek nie widział zdarzenia, nie słyszał również aby ktokolwiek komuś groził w dacie zdarzenia, nie słyszał też rzekomych gróźb jakie miałyby być wypowiedziane przez oskarżonego; - nieprawidłowe ustalenie będące w sprzeczności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego w oparciu o zeznania samego oskarżyciela prywatnego, że został on przez oskarżonego uderzony młotkiem w głowę – gdyby tak faktycznie było to P. K. musiałby doznać znacznie większych obrażeń głowy; - brak uwzględnienia faktu że oskarżony bezpośrednio po ataku P. K. złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa pobicia przez P. K. oraz kierowania przez niego gróźb karalnych względem oskarżonego, wykonana została opinia sądowo – lekarska dot. doznanych przez oskarżonego obrażeń ciała; - wydanie wyroku bez uwzględnienia przebiegu zdarzenia z dnia 5 lutego 2020 r., umniejszaniu roli oskarżyciela prywatnego w przebiegu zdarzenia oraz pominięcie wrogiego nastawienia pokrzywdzonego i jego żony którzy od wielu lat są z oskarżonym w poważnym konflikcie, co zostało zauważone przez Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze Wydział Karny Odwoławczy rozpoznający to samo zdarzenie w przedmiocie gróźb karalnych i znalazło swój wyraz w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 sierpnia 2021 r. sygn. akt VI Ka 248/21; - brak uwzględnienia, że oskarżyciel prywatny dopuszczał się wcześniej aktów agresji względem oskarżonego co udokumentowane zostało chociażby załączoną do akt sprawy opinią sądowo – lekarską z 7 września 2003 r. niesłusznie uznaną przez Sąd Rejonowy za nieistotną w sprawie. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Obszerny zarzut obrońcy zawarty w apelacji w znacznej części nie jest pozbawiony racji, co skutkowało wydaniem orzeczenia kasatoryjnego w niniejszej sprawie. Sąd I instancji w szczególności w oparciu o zeznania oskarżyciela prywatnego P. K. ustalił, że oskarżyciel prywatny w dniu zdarzenia stwierdziwszy, iż samochód oskarżonego H. S. zastawił wjazd na podwórze nieruchomości w której zamieszkują tak pokrzywdzony jak i oskarżony, poszedł pod drzwi mieszkania oskarżonego, poprosił przez drzwi o przeparkowanie auta, drzwi otworzył wówczas H. S. , zaatakował P. K. młotkiem uderzając go w głowę powodując roztrój zdrowia na okres poniżej 7 dni, następnie „po krótkiej szamotaninie między mężczyznami” P. K. zszedł na półpiętro i telefonicznie poinformował swoją żonę o zdarzeniu ( str. 2 uzasadnienia k. 100 odwrót akt ).Tymczasem z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikają nie tylko obrażenia głowy u P. K. ( zdjęcia k.66 ), z dołączonych do akt na wniosek obrońcy oskarżonego zdjęć H. S. wynika, że on również doznał obrażeń głowy, w tym linijnego, głębokiego kwawiącego otarcia nad prawym okiem ( k. 27 - 29 ), co potwierdza orzeczenie lekarskie biegłego lekarza internisty A. C. dołączone do akt sprawy na etapie postępowania odwoławczego ( k. 142 ). Zasadnie przy tym podnosi skarżąca obrońca, że to H. S. pierwszy złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa na jego szkodę przez P. K. i to od razu w dniu zdarzenia 5.02.2019 r., przy czym prokurator wydał postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia tylko ze względu na brak znamion czynu zabronionego ściganego z oskarżenia publicznego i stwierdzenie zaistnienia czynu ściganego z oskarżenia prywatnego kwalifikowanego z art. 157 § 2 k.k. ( akta PR 2 Ds. 167.2019 Prokuratury Rejonowej w Bolesławcu ). Te dowody zdają się w części potwierdzać wyjaśnienia oskarżonego H. S. , który przedstawił zgoła inną niż pokrzywdzony wersję zdarzenia, twierdząc że po otwarciu przez niego drzwi P. K. rzucił się na niego, przewrócił go do wnętrza mieszkania, okładał go rękoma w tym trzymanymi w ręce kluczami, następnie wyszedł z mieszkania. Odrzucenie więc w całości wyjaśnień oskarżonego a także jego żony A. S. jako niewiarygodnych ocenić należy jako dowolne, tym bardziej że to stanowisko Sądu I instancji zostało marginalnie i nieprzekonywująco argumentowane w pisemnym uzasadnieniu wyroku, a wszak przekonywująca argumentacja na piśmie jest jednym z warunków działania przez Sąd w ramach swobodnej oceny dowodów ( zob. wyrok SN z 9.11.1990 r. WRN 149/90 OSNKW 7-9/1991, poz. 41 ). Materiał dowodowy w sprawie wymaga uzupełnienia, niezbędne wydaje się chociażby złożenie uzupełniających opinii przez biegłych lekarzy, zarówno biegłego Z. K. jak i biegłego A. C. odnośnie mechanizmu powstania obrażeń ciała tak przez pokrzywdzonego P. K. jak i oskarżonego H. S. , w szczególności czy mogły one powstać w okolicznościach opisywanych przez jedną bądź drugą stronę. Sąd Okręgowy w postępowaniu odwoławczym uzupełnił materiał dowodowy o kserokopie opinii biegłych lekarzy, niemniej dalsze przeprowadzanie dowodów i ich ponowna ocena wymaga przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości przez Sąd I instancji. Jedynie na marginesie wskazać należy, że rację ma skarżąca obrońca, iż w długotrwałym konflikcie rodzinnym pomiędzy stronami wrogie nastawienie pokrzywdzonego i jego żony do oskarżonego zostało zauważone przez Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze rozpoznający to samo zdarzenie w przedmiocie gróźb karalnych i znalazło swój wyraz w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 sierpnia 2021 r. sygn. akt VI Ka 248/21, co wynika z dołączonych do akt w postępowaniu odwoławczym kserokopii wyroku i uzasadnienia. Wniosek o zmianę wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Mając na uwadze argumentację przedstawioną powyżej zasadny był wniosek o wydanie wyroku kasatoryjnego w sprawie, tym samym niezasadny okazał się wniosek o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot utrzymania w mocy ------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- ----------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Mając na uwadze argumentację przedstawioną powyżej, uznając że konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu sądowego w całości Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok wobec oskarżonego H. S. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bolesławcu. 3.
- ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy przeprowadzi w całości przewód sądowy, uzupełniając dotychczasowe dowody o uzupełniające opinie biegłych lekarzy Z. K. i A. C. złożone ustnie na rozprawie lub na piśmie, na okoliczność mechanizmu powstania stwierdzonych u pokrzywdzonego i oskarżonego obrażeń ciała w kontekście złożonych zeznań przez oskarżyciela prywatnego i wyjaśnień przez oskarżonego, ewentualnie przeprowadzi dalsze nowe dowody niezbędna dla prawidłowego wyrokowania. Zebrany materiał dowodowy Sąd ten prawidłowo oceni, co dotyczy w szczególności zeznań pokrzywdzonego i wyjaśnień oskarżonego ( Sąd Okręgowy pozostawia pod rozwagę Sądu Rejonowego ewentualne działanie oskarżonego w warunkach obrony koniecznej czy też przekroczenia jej granic ), swoje ostateczne stanowisko zawrze zaś w wydanym wyroku który prawidłowo uzasadni zgodnie z wymogami art. 424 k.p.k. 5.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
- PODPIS 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Całość rozstrzygnięcia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana