Sad powszechny, III C 1479/22

Sygn. akt III C 1479/22 POSTANOWIENIE Dnia 24 listopada 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie III Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Joanna Bitner po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2022 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w W. przeciwko R. B. o zapłatę /w przedmiocie przekazania sprawy według właściwości/ p o s t a n a w i a : stwierdzić swą niewłaściwość miejscową i przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Krakowie, jako właściwemu miejscowo i rzeczowo. SSO Joanna Bitner Sygn. akt III C 1479/22 UZASADNIENIE postanowienia z dnia 24 listopada 2022 r. Pozwem z dnia 9 września 2022 r. ( data nadania k. 65 ) (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym i orzeczenie nim, aby pozwany R. B. zapłacił na rzecz powoda kwotę 96.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 10 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty wraz z kosztami postępowania oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenie pieniężnego, w tym kosztami zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych (k. 3v). W uzasadnieniu wskazał, że pozew obejmuje żądanie zwrotu powodowi nienależnie uzyskanej przez pozwanego kwoty subwencji finansowej w ramach programu rządowego „Tarcza Finansowa (...) dla Małych i Średnich Firm”. Na podstawie Umowy Subwencji pozwany komornik otrzymał subwencję finansową w łącznej kwocie 96.000 zł. Po wypłacie subwencji, powód ustalił że pozwany nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 u.p.p., a w konsekwencji nie może być beneficjentem Programu. Po stronie komornika powstał umowny obowiązek zwrotu subwencji zgodnie z §11 ust. 13 Regulaminu stanowiącego integralną część Umowy Subwencji Finansowej. Komornik nie dokonał jednak zwrotu. Uzasadniając właściwość tut. Sąd powód wskazał, że powództwo o wykonanie umowy, a także o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy można wytoczyć przed sąd miejsca jej wykonania ( art. 34 k.p.c. ). Zgodnie z art. 454 k.c. jeżeli miejsce spełnienia świadczenia nie jest oznaczone ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie pieniężne powinno być spełnione (wykonane) w miejscu zamieszkania lub siedziby wierzyciela w chwili spełnienia świadczenia. Powód wskazał, że siedzibą wierzyciela (...) S.A. jest W. . Powód podniósł, że miejscem spełnienia świadczenia pieniężnego za pomocą rozliczeń bezgotówkowych jest siedziba banku prowadzącego rachunek wierzyciela. Zapłata w drodze rozliczeń bezgotówkowych powinna nastąpić w miejscu ulokowania przez wierzyciela rachunku bankowego. Siedzibą banku prowadzącego rachunek powoda, tj. (...) Bank (...) S.A. , jest W. . Powód podniósł, że w niniejszej sprawie zlecenie przez powoda przelewu środków Subwencji Finansowej w następstwie zawarcia umowy opartej na nieprawdziwych oświadczeniach Komornika nastąpiło w miejscu siedziby powoda - w W. . Zubożenie w majątku powoda nastąpiło w jego środkach pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym ulokowanym w (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. . W ocenie powoda, właściwym miejscowo Sądem w niniejszej sprawie, zarówno ze względu na główną podstawę prawną powództwa, jak i dla podstaw alternatywnych ( art. 35 k.p.c. ) jest Sąd Okręgowy w Warszawie (k. 9v). Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 21 października 2022 r. w sprawie o sygn. akt III Nc 257/22 tut. Sąd w uwzględnił żądanie powoda w całości (k. 158). Pozwany R. B. wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty. Pozwany wskazał, że umowa o udzieleniu subwencji podlega wykonaniu. Żadna ze stron nie odstąpiła od umowy ani jej nie wypowiedziała. W szczególności powódka nie wydała decyzji o zwrocie subwencji finansowej, o której mowa w §3 ust. 4 umowy. Pozwany podniósł zarzut braku właściwości miejscowej Sądu Okręgowego w Warszawie. W jego ocenie, miejsce wykonania zawartej przez strony umowy znajduje się na terenie miasta K. – w Kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Kraków-Podgórze w Krakowie (k. 172). Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje : Zgodnie z art. 34 § 1 i 2 k.p.c. powództwo o zawarcie umowy, ustalenie jej treści, o zmianę umowy oraz o ustalenie istnienia umowy, o jej wykonanie, rozwiązanie lub unieważnienie, a także o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy można wytoczyć przed sąd miejsca jej wykonania. Za miejsce wykonania umowy uważa się miejsce spełnienia świadczenia charakterystycznego dla umów danego rodzaju, w szczególności w przypadku: 1) sprzedaży rzeczy ruchomych - miejsce, do którego rzeczy te zgodnie z umową zostały lub miały zostać dostarczone; 2) świadczenia usług - miejsce, w którym usługi zgodnie z umową były lub miały być świadczone. Przestało być aktualne orzecznictwo w zakresie, w jakim odnosi miejsce wykonania umowy na gruncie art. 34 do przepisów prawa materialnego określających miejsce spełnienia świadczenia ( art. 454 k.c. ). Wprowadzenie jako kryterium określające miejsce wykonania umowy świadczenia charakterystycznego ma natomiast zapobiec takiej sytuacji, w której miejsce to miałoby być odmienne dla każdej ze stron umowy zarówno w stosunku do wszystkich zobowiązań wynikających z umowy, jak i do każdego zobowiązania z osobna. Odejście od dotychczasowych reguł określania miejsca wykonania umowy poprzez wskazanie miejsca spełnienia świadczenia w zgodzie z przepisem art. 454 k.c. na rzecz koncepcji świadczenia charakterystycznego oznacza, że miejsce wykonania tego świadczenia będzie przesądzać o sądzie miejscowo właściwym bez względu na to, która ze stron umowy wystąpi z powództwem. Miejsce spełnienia świadczenia charakterystycznego wyznaczy sąd miejscowo właściwy zarówno wtedy, gdy powód będzie dochodzić wynikającego z umowy tego świadczenia charakterystycznego (z reguły niepieniężnego), jak i wówczas, gdy wytoczy powództwo o zapłatę za wykonanie świadczenia charakterystycznego, a także w przypadku innych powództw przewidzianych w przepisie art. 34. Zatem aktualnie rodzaj świadczenia (pieniężne czy niepieniężne) nie ma znaczenia dla wskazania miejsca wykonania umowy, a tym samym sądu miejscowo przemiennie właściwego na podstawie przepisu art. 34. Treść art. 34 § 2 k.p.c. nawiązuje do art. 7 rozporządzenia nr 1215/2012. Jakkolwiek pojęcia użyte w art. 7 rozporządzenia podlegają, jako przepisy aktów prawa Unii Europejskiej, wykładni autonomicznej, jego interpretacja dokonana przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej może okazać się przydatna również na gruncie art. 34 k.p.c. - miejsce spełnienia świadczenia charakterystycznego dla umów sprzedaży i świadczenia usług w obydwóch tych aktach prawnych zostało określone tak samo. Uzasadnieniem dla wprowadzenia miejsca wykonania świadczenia charakterystycznego w rozporządzeniu nr 1215/2012 było skupienie jurysdykcji w jednym sądzie w sporach, w których roszczenia z tego samego stosunku prawnego wykazują obiektywny związek z różnymi państwami. Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 3.05.2007 r., C-386/05, (...) przeciwko (...) , EU:C:2007:262: „Poprzez autonomiczne określenia jako «miejsce wykonania zobowiązania» miejsca, w którym świadczenie charakterystyczne dla umowy powinno zostać wykonane, prawodawca wspólnotowy zamierzał skupić jurysdykcję sądową w miejscu wykonania zobowiązania dla sporów dotyczących wszelkich zobowiązań umownych i określić jeden sąd właściwy dla wszystkich powództw opartych na jednej umowie. [...] Jurysdykcja szczególna, o której mowa w tym przepisie, jest zasadniczo uzasadniona istnieniem szczególnie ścisłego związku pomiędzy umową a sądem rozpoznającym sprawę, mającego na celu użyteczną organizację procesu”. Kryterium to wykazuje w tym względzie znaczny stopień przewidywalności i odpowiada celowi bliskości, jako że zapewnia ścisły związek pomiędzy umową a sądem, przed którym zawisło postępowanie w sprawie. Ponadto podstawowym przedmiotem przedmiotowej umowy jest przyznanie subwencji finansowej pozwanemu, który będzie dysponował powyższą subwencją w późniejszym czasie. Należy wskazać, że wskazany sposób przekazania pozwanemu przyznanej subwencji finansowej jest tylko technicznym aspektem tj. na numer rachunku bankowego prowadzonego wszak przez podmiot trzeci dla postępowania. W związku z czym należy podzielić argumentację pozwanego i uznać, że miejscem charakterystycznym wykonania umowy o subwencję finansową jest siedziba beneficjenta tj. K. . Dlatego też pozostałe roszczenia, które nie są świadczeniami głównymi, związane z powyższą umową będą miały również właściwość związaną z siedzibą pozwanego. W podobny sposób należy ocenić właściwość wywodzoną w odniesieniu do roszczenia uzasadnianego jako delikt. O ile został on popełniony przez pozwanego to w związku z jego działalnością zawodową jako komornika sądowego działającego przy Sądzie Rejonowym Kraków-Podgórze w Krakowie i to tam należy lokować zdarzenie wywołujące ewentualną szkodę o czym mowa w art. 35 k.p.c. Z tych względów właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy jest Sąd Okręgowy w Krakowie – dlatego też na podstawie art. 200 §1 2 i §1 4 k.p.c. w zw. z art. 34 k.p.c. Sąd tutejszy orzekł jak w sentencji postanowienia. SSO Joanna Bitner