Sygn. akt VI Ka 256/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 maja 2023 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli Protokolant Roksana Kulak przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jelenia Góra Bożeny Różańskiej po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2023 r. sprawy A. P. ur. (...) w J. s. T. , G. z domu J. oskarżonego z art. 226 § 1 kk i art. 190 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk z powodu apelacji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 12 stycznia 2023 r. sygn. akt II K 1490/22 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonego A. P. ; II. zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 256/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 1490/22 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca oskarżonego ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.
- Ocena dowodów 2.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, polegający na nieuzasadnionym przyjęciu, iż oskarżony A. P. dopuścił się czynu opisanego w części wstępnej zaskarżonego orzeczenia, w sytuacji, gdy bezstronna analiza materiału dowodowego, a w szczególności wiarygodnych wyjaśnień oskarżonego złożonych na etapie postępowania przygotowawczego, w sposób ewidentny wskazuje, iż oskarżony nie popełnił zarzucanego mu występku. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny
- naruszenie przepisów postępowania, w tym zwłaszcza art. 7 k.p.k. w zw. z art. 92 k.p.k. mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku, poprzez całkowicie dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wyrażającą się przede wszystkim uznaniem za w pełni niewiarygodne wyjaśnienia oskarżonego z postępowania przygotowawczego, w których nie przyznawał się on do popełnienia zarzucanych mu czynów. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny
- naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 167 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a polegające na zaniechaniu wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy poprzez zaniechanie dopuszczenia z urzędu dowodu z zeznań świadka T. P. , która podczas zdarzenia objętego aktem oskarżenia rozmawiała z mężem przez telefon komórkowy i słyszała jego przebieg, w tym słowa jakie kierowała S. C. do oskarżonego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny
- rażącą niewspółmierność kary orzeczonej wobec oskarżonego za czyn opisany w części dyspozytywnej wyroku, wyrażającą się orzeczeniem kary pozbawienia wolności, w wymiarze nieadekwatnym do stopnia winy i szkodliwości społecznej czynu oraz całkowicie dowolnego zastosowania dyrektywy wymiaru kary w zakresie prewencji indywidualnej i ogólnej określonej w art. 53 § 1 i 2 k.k. , gdy możliwe było orzeczenie wobec oskarżonego kary łagodniejszego rodzaju lub w niższym wymiarze. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ad. 1 – Ad. 3 Zarzuty podniesione w apelacji oskarżonego są bezzasadne. Podzielić należało stanowisko Sądu Rejonowego, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie, przy zachowaniu reguł art. 7 k.p.k. , stan faktyczny pozwalały na uznanie sprawstwa i winy A. P. w zakresie czynu przypisanego mu części dyspozytywnej wyroku kwalifikowanego z art. 226 § 1 k.k. i art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Ustalenia faktyczne w zakresie czynu przypisanego oskarżonemu nie wykraczały poza ramy swobodnej oceny dowodów, bowiem poczynione zostały na podstawie wszechstronnej analizy przeprowadzonych dowodów, których ocena nie wykazuje błędów natury faktycznej i logicznej, zgodna jest ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Dysponując na rozprawie głównej walorem bezpośredniości, opierając się na zasadzie swobodnej oceny dowodów, Sąd I instancji władny był co do przebiegu zdarzenia z dnia 4 marca 2022 r. odmówić wiarygodności wyjaśnieniom A. P. , dać wiarę zaś zeznaniom pokrzywdzonej S. C. oraz innym osobom potwierdzającym przedstawiany przez nią przebieg zdarzenia. Sąd Odwoławczy ocenę tę podziela. Oskarżony był słuchany dwukrotnie w toku postępowania przygotowawczego. W pierwszych chronologicznie wyjaśnieniach złożonych w dniu 29 lipca 2022 r. podał, że stawił się w sądzie Rejonowym Jeleniej Górze przy ul. (...) na wezwanie kuratora sądowego E. S. oraz przyznał, że wypowiadał się negatywnie na temat pokrzywdzonej w obecności ochroniarza. Zaprzeczał jednak temu by miał wówczas pokrzywdzoną obrażać czy grozić jej pozbawieniem życia (k 28). Wyjaśnienia te oskarżony podtrzymał podczas kolejnego przesłuchania w dniu 20 października 2022 r. (k. 37). Sąd Rejonowy prawidłowo wskazał, że przeciwko uznaniu wyjaśnień A. P. jako polegających na prawdzie przemawiają zeznania świadków S. C. , E. S. , E. O. i A. G. . Przede wszystkim pokrzywdzona S. C. , będąca kuratorem zawodowym przy Sądzie Rejonowym w Jeleniej Górze, wytłumaczyła powody, dla których zdecydowała się złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez oskarżonego. Wskazała, że w dniu 4 marca 2022 r. oskarżony wchodząc do sądu znieważał ja słowami powszechnie uznawanymi za obelżywe, groził jej pozbawieniem życia. Podała również, że obawia się spełnienia wypowiedzianych pod jej adresem gróźb (k. 5 - 6). Zeznania te znajdują pełne oparcie w relacji świadka E. S. , która podała, że przyszedł do niej pracownik ochrony pytając o pokrzywdzoną, jak również przytoczyła sformułowania oraz groźby jakie wypowiadał oskarżony na temat S. C. (k. 13-14). Także pracownicy ochrony E. O. i A. G. potwierdzili, że oskarżony wchodząc do sądu zachowywał się agresywnie, krzyczał i kierował wulgarne wypowiedzi pod adresem pokrzywdzonej (k. 16 i k. 31). Jednocześnie Sąd Rejonowy odniósł się do rozbieżności w zeznaniach wymienionych wyżej świadków. Okoliczności te nie podważały jednak ich prawdomówności, jako że wynikały one z własnych obserwacji i spostrzeżeń, jakie towarzyszyły im w trakcie inkryminowanego zdarzenia. Rzecz w tym, że relacje świadków w zasadniczym aspekcie, a więc co do tego, że oskarżony znieważał pokrzywdzoną i groził jej pozbawieniem życia, były stanowcze i jednoznaczne. Prezentując własny pogląd na to, w jaki sposób należało ocenić moc dowodową relacji pokrzywdzonej oraz zeznań świadków, oskarżony nie wykazał by przy ocenie tych dowodów doszło do błędów natury logicznej albo że ocena ta jest niezgodna z doświadczeniem życiowym. Jednocześnie wysoce wątpliwym w świetle wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego jest, by pokrzywdzona, przechodząc korytarzem miała wypowiedzieć w stronę oskarżonego słowa „Ja z panem jeszcze nie skończyłam” (lub „My ze sobą jeszcze nie skończyliśmy”). Zdaniem oskarżonego pokrzywdzona miała również unikać z nim kontaktu, nie odbierać od niego telefonów. Takie stwierdzenie oskarżonego jest odosobnione, nie znajduje oparcia w pozostałym zgromadzonym materiale dowodowym. Wskazać w tym miejscu należy, że zupełnie inne powody zachowania oskarżonego przedstawiała S. C. , wskazując, że A. P. miał do niej pretensję o to, że złożyła wniosek o orzeczenie wobec niego zastępczej kary pozbawienia wolności, gdyż uchylał się od wykonania kary ograniczenia wolności. Okoliczność ta jednak w żaden sposób nie usprawiedliwia zachowania oskarżonego i nie umniejsza jego winy, a także pozostaje bez wpływu na treść wypowiedzianych przez niego gróźb i zniewag. Wszakże zdecydowanie większego marginesu tolerancji na podobnie nieakceptowalne zachowania jak oskarżonego, należałoby oczekiwać chociażby od funkcjonariuszy Policji, aniżeli od kuratora sądowego. Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 167 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. Wbrew zapatrywaniom skarżącego zeznania T. P. nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, bowiem nie była ona bezpośrednim świadkiem zdarzenia, a jedynie miała słyszeć to, o czym relacjonował jej oskarżony. Nie sposób zatem czynić Sądowi Rejonowemu zarzutu nieprzeprowadzenia wymienionego wyżej dowodu z urzędu celem wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Jedynie na marginesie wskazać należy, że Sąd Okręgowy także nie znalazł podstaw do przesłuchania powyżej osoby w charakterze świadka w postępowaniu odwoławczym oddalając wniosek dowodowy w tym zakresie na rozprawie odwoławczej. Sąd Rejonowy prawidłowo zakwalifikował zachowanie oskarżonego jako czyn z art. 226 § 1 k.k. i art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. W realiach rozpatrywanej sprawy oskarżony groził pokrzywdzonej pozbawieniem życia, przy czym groźby te wzbudziły u niej uzasadnione obawy ich spełnienia, na co wprost wskazywała w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa. Nadto, znieważenie pokrzywdzonej nastąpiło w miejscu jej pracy, podczas pełnienia przez nią obowiązków służbowych. Ad. 4 Nietrafny był zarzut rażącej niewspółmierności wymierzonej oskarżonemu kary 6 miesięcy pozbawienia wolności za wyżej wymieniony czyn. Sąd Rejonowy wziął w procesie wymierzania tej kary pod uwagę wszystkie występujące w sprawie okoliczności. Wskazał, że oskarżony działał w zamiarze bezpośrednim, był uprzednio wielokrotnie karany, a wymierzane kary nie powstrzymały go od popełniania kolejnych przestępstw (k. 23 – 24). Orzeczona wobec oskarżonego kara uwzględnia zatem dyrektywy prewencji indywidualnej opisanej w art. 53 § 1 k.k. (celów zapobiegawczych i wychowawczych kary ), jak i prewencji generalnej (pojętej jako kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa) w stopniu prawidłowym i z pewnością nie jest karą rażąco niewspółmierną w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k. Wniosek
- O uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny
- O zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez wymierzenie oskarżonemu kary łagodniejszego rodzaju, lub kary pozbawienia wolności w dolnych granicach ustawowego zagrożenia. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Ad.1 i Ad. 2 Poczynione w toku postępowania sądowego ustalenia faktyczne zdecydowanie przemawiają przeciwko argumentacji przedstawionej w apelacji oskarżonego. Ustalenia co do sprawstwa i winy oskarżonego są więc prawidłowe. Z kolei wymierzona oskarżonemu kara 6 miesięcy pozbawienia wolności jest adekwatna do stopnia winy i stopnia społecznej szkodliwości przypisanego mu w zaskarżonym wyroku czynu. W związku z powyższym wnioski apelacji były niezasadne.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot utrzymania w mocy Sąd Okręgowy utrzymał w całości zaskarżony wyrok wobec oskarżonego A. P. . Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, jak i nie znajdując uchybień określonych w art. 435 k.p.k. , art. 439§1 k.p.k. , art. 440 k.p.k. i art. 455 k.p.k. , które podlegałyby uwzględnieniu z urzędu i powodowałyby konieczność ingerencji w treść zaskarżonego wyroku, utrzymano go w mocy. 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. W oparciu o art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. mając na uwadze sytuację materialną oskarżonego Sąd Okręgowy zwolnił go od zapłaty kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa.
- PODPIS 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Oskarżony Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Całość rozstrzygnięcia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana