Sygn. akt I Ns 197/22 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2023 r. Sąd Rejonowy w Opocznie I Wydział Cywilny Przewodniczący: Sędzia Zofia Michałowska Protokolant: sekr. sąd. Klaudia Jakubczyk po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2023 r. w Opocznie na rozprawie z wniosku B. W. z udziałem I. W. o podział majątku wspólnego postanawia: 1. oddalić wniosek uczestnika postępowania I. W. o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym; 2. dokonać podziału majątku wspólnego byłych małżonków B. W. z domu Ż. i I. W. , w skład którego wchodzi:
- a)nakłady poczynione z majątku wspólnego stron na majątek osobisty I. W. , tj. zabudowaną część działki o numerze ewidencyjnym (...) położoną w obrębie K. , w gminie A. , w województwie (...) ,
- b)meble pokojowe,
- c)stół z sześcioma krzesłami,
- d)meble kuchenne,
- e)samochód osobowy marki P. (...) nr rej. (...) ,
- f)samochód osobowy marki F. (...) o nr rej. (...) ,
- g)lodówka A. symbol (...) ,
- h)kuchnia gazowo – elektryczna,
- i)pralka B. ,
- j)betoniarka,
- k)ciągnik rolniczy C340 nr rej. (...) ,
- l)kompresor (...) ,
- m)maszyny rolnicze – kultywator zębowy, pług 3 – skibowy, brony 5 elementowe, płużka – radełko 3 rzędowe w ten sposób, że wyżej opisane składniki majątku wspólnego przyznać na własność I. W. ; 3. zasądzić od I. W. na rzecz B. W. kwotę 36.479,50 (trzydzieści sześć tysięcy czterysta siedemdziesiąt dziewięć 50/100) złotych tytułem spłaty płatną w terminie 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności; 4. nie obciąża stron brakującą częścią opłaty od wniosku oraz wydatkami tymczasowo poniesionymi w sprawie przez Skarb Państwa; 5. stwierdzić, że wnioskodawczyni i uczestnik ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Sygn. akt I Ns 197/22 UZASADNIENIE Wnioskodawczyni B. W. – reprezentowana przez pełnomocnika adwokata – wniosła w dniu 30 marca 2022 r. wniosek o podział majątku wspólnego podając, że w skład majątku wspólnego jej i uczestnika postępowania I. W. wchodzą wymienione we wniosku pojazdy, ruchomości oraz nakłady poczynione z majątku wspólnego stron na majątek osobisty uczestnika postępowania i zgłaszając żądanie przyznania składników majątku wspólnego na rzecz uczestnika postępowania i zasądzenie na jej rzecz spłaty w wysokości 50.000,00 zł. /vide: - wniosek z uzasadnieniem i załącznikami k. 3 – 14/ Uczestnik postępowania I. W. złożył odpowiedź na wniosek, w którym wnosił o oddalenie wniosku o podział majątku wspólnego w całości, ale podał, że niektóre składniki majątku można przyznać wnioskodawczyni po to, aby je sprzedała. /vide: - odpowiedź na wniosek k. 35 – 39/ Na rozprawie w dniu 19 października 2022 r. uczestnik postępowania wyraził gotowość spłaty wnioskodawczyni z majątku wspólnego kwotą 3.000,00 zł na co ona nie wyraziła zgody. /vide: - skrócony protokół rozprawy z 19.10.2022 r. k. 85 – 86 nagranie koperta k. 87/ W toku postępowania uczestnik postępowania I. W. – reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego – w piśmie procesowym sporządzonym 13 grudnia 2022 r. zgłosił wniosek o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym stron poprzez ustalenie, że udział uczestnika wynosi ¾ majątku wspólnego, a udział wnioskodawczyni wynosi ¼ argumentując, że wnioskodawczyni w trakcie związku małżeńskiego nigdy nie pracowała, natomiast uczestnik postępowania pracował zawodowo. Wnioskodawczyni zajmowała się dziećmi do ukończenia przez nie szkoły. Uczestnik postępowania ponosił wszelkie opłaty, dokonywał wszystkich zakupów i nie trwonił majątku wspólnego. W przedmiotowej sprawie istniały znaczące dysproporcje w dochodach małżonków. /vide: - pismo procesowe sporządzone 13.12.2022 r. k. 112 – 114/ Wnioskodawczyni wnosiła o oddalenie wniosku o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym argumentując, że była ona zatrudniona w różnych zakładach pracy i w większości zajmowała się wychowaniem trójki dzieci oraz wskazała, że zastosowanie art. 43 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego możliwe jest wyjątkowo i tylko po wykazaniu, że małżonek przeciwko któremu skierowane jest żądanie ustalenia nierównych udziałów w sposób rażący lub uporczywy nie przyczynia się do powstania dorobku stosownie do posiadanych sił i możliwości zarobkowych. /vide: - pismo procesowe sporządzone 16.01.2023 r. z załącznikami k. 156 – 162/ Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego na rozprawie w dniu 16 listopada 2023 r. strony ostatecznie zajęły następujące stanowiska w sprawie: Wnioskodawczyni popierała wniosek o podział majątku wspólnego żądając z tego podziału połowę spłaty z wyceny biegłego do spraw nieruchomości i biegłego do spraw ruchomości, tj. kwoty 37.000,00 zł płatnej jednorazowo do 10 grudnia. Pełnomocnik uczestnika postępowania przyłączył się do wniosku, wnosił o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym poprzez ustalenie, że udział uczestnika wynosi 3/4 majątku wspólnego, zaś udział wnioskodawczyni 1/4. Co do opinii biegłego sądowego z zakresu nieruchomości nie kwestionował tej opinii. Co do opinii biegłego D. dot. wyceny ruchomości nie kwestionował jej. Proponował taki podział, iż na wyłączną własność przyznać uczestnikowi samochód marki P. , natomiast pozostałą część rzeczy przyznać na wyłączną własność wnioskodawczyni z obowiązkiem spłaty na rzecz uczestnika postępowania w wysokości 8.760,00 złotych. Co do kosztów wnosił, aby w całości obciążyć wnioskodawczynię, albowiem uczestnik od samego początku postępowania wyrażał wolę, chęć zawarcia ugodę w niniejszej sprawie. Wnioskodawczyni nie wyraziła zgody na przyznanie jej żadnego ze składników majątku wspólnego podając, że nie ma prawa jazdy i aktualnie najmuje umeblowane mieszkanie w W. ponieważ uczestnik postępowania znęcał się nad nią psychicznie i fizycznie. Pełnomocnik uczestnika postępowania wnosił o rozłożenie zaproponowanej spłaty w kwocie 18.239,75 zł: do grudnia 2024 r. kwotę 10.000,00 zł i do 31 grudnia 2025 r. kwotę 8.239,75 zł i podał, że uczestnik postępowania wyraża zgodę na zatrzymanie dla siebie wszystkich ruchomości. Wnioskodawczyni nie wyraziła zgody ani na spłatę w takiej wysokości ani rozłożenie jej na raty. /vide: - stanowiska stron skrócony protokół rozprawy z 16.11.2023 r. k. 213 – 215 nagranie koperta k. 216/ Sąd ustalił następujący stan faktyczny: I. W. i B. W. z domu Ż. zawarli związek małżeński w dniu 25 kwietnia 1987 r., który został rozwiązany przez rozwód prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 17 lutego 2022 r. w sprawie sygn. akt I C 1769/21. /dowód: - wyrok w sprawie sygn. akt I C 1769/21 Sądu Okręgowego w P. k. 8/ W trakcie trwania małżeństwa strony mieszkały w domu I. W. usytuowanym w (...) i czyniły nakłady z majątku wspólnego na ten budynek w postaci jego remontu, założenia centralnego ogrzewania oraz postawienia płotu betonowego na tejże działce. /dowód: - zeznania uczestnika postępowania I. W. skrócony protokół rozprawy z 16.11.2023 r. k. 214 – 214v nagranie koperta k. 216, - zeznania wnioskodawczyni B. W. skrócony protokół rozprawy z 16.11.2023 r. k. 213v – 214 nagranie koperta k. 216/ Wartość nakładów na zabudowaną nieruchomość stanowiącą część działki o numerze ewidencyjnym (...) położoną w K. stanowiącą własność I. W. wynosi 59.099,00 zł. /dowód: - opinia biegłego sądowego rzeczoznawcy majątkowego Z. R. k. 116 – 143/ Strony w trakcie trwania małżeństwa nabyły następujące ruchomości:
- a)meble pokojowe,
- b)stół z sześcioma krzesłami,
- c)meble kuchenne,
- d)samochód osobowy marki P. (...) nr rej. (...) ,
- e)samochód osobowy marki F. (...) o nr rej. (...) ,
- f)lodówka A. symbol (...) ,
- g)kuchnia gazowo – elektryczna,
- h)pralka B. ,
- i)betoniarka,
- j)ciągnik rolniczy C340 nr rej. (...) ,
- k)kompresor (...) ,
- l)maszyny rolnicze – kultywator zębowy, pług 3 – skibowy, brony 5 elementowe, płużka – radełko 3 rzędowe. /dowód: - zeznania wnioskodawczyni B. W. skrócony protokół rozprawy z 16.11.2023 r. k. 213v – 214 nagranie koperta k. 216, - zeznania uczestnika postępowania I. W. skrócony protokół rozprawy z 16.11.2023 r. k. 214 – 214v nagranie koperta k. 216/ Wartość tychże ruchomości wynosi 13.860,00 zł. /dowód: - opinia biegłego sądowego J. D. k. 176 – 189/ B. W. i I. W. z małżeństwa mają czworo dzieci, które urodziły się w latach: 1987 r., 1990 r., 1992 r. i 1993 r. W trakcie trwania małżeństwa B. W. zajmowała się prowadzeniem domu, wychowywaniem dzieci, pracowała w gospodarstwie rolnym jej męża o powierzchni 7,76 ha oraz w miarę możliwości pracowała także zawodowo. Po rozwodzie z uwagi na to, że były mąż znęcał się nad nią fizycznie i psychicznie, wyprowadziła się do innej miejscowości, gdzie najmuje umeblowane mieszkanie. /dowód: - zeznania wnioskodawczyni B. W. skrócony protokół rozprawy z 16.11.2023 r. k. 213v – 214 nagranie koperta k. 216, bezsporne: - kserokopie świadectw pracy k. 156 – 161v/ W trakcie trwania małżeństwa I. W. pracował zawodowo i utrzymywał rodzinę, wykonał osobiście większość remontów w budynku mieszkalnym. I. W. posiada gospodarstwo rolne o powierzchni kilku hektarów, obecnie nie pracuje zawodowo i posiada oszczędności w kwocie 1.000,00 zł. /dowód: - zeznania uczestnika postępowania I. W. skrócony protokół rozprawy z 16.11.2023 r. k. 214 – 214v nagranie koperta k. 216/ Sąd zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 31 § 1 k.r. i o. z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w trakcie jej trwania przez małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Strony zawarły związek małżeński w dniu 25 kwietnia 1987 r nie zawierając umów majątkowych. Z tym dniem powstała między małżonkami wspólność majątkowa, która ustała dopiero w dacie uprawomocnienia się wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim, rozwiązując ich związek małżeński przez rozwód Odnośnie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1. sentencji postanowienia: Art. 43 § 1 k.r. i o. stanowi, że oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku ( § 2 zd. 1 art. 43 kro ). Przy ocenie, czy zachodzą ważne powody do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z małżonków przyczynił się do powstania tego majątku, nie bez znaczenia jest okoliczność, czy i w jakim stopniu małżonkowie wypełniali obowiązki wynikające z art. 27 kro . Zgodnie z tym przepisem oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swoich możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspakajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni B. W. nie przyczyniała się odpowiednio do powstania majątku wspólnego, mimo posiadanych możliwości. Zauważenia wymaga, że wnioskodawczyni w trakcie trwania małżeństwa prowadziła gospodarstwo domowe, wychowywała dzieci, pracowała w gospodarstwie rolnym swojego męża, z którego były osiągane dochody oraz w miarę możliwości pracowała także zawodowo. W tej sytuacji argumentacja uczestnika postępowania I. W. na okoliczność wykazania przesłanek do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym stron nie zasługuje na akceptację. Z tego względu, Sąd orzekł jak w punkcie 1. sentencji postanowienia. Odnośnie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2. sentencji postanowienia. Art. 45 § 1 k.r. i o. stanowi, że każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty. Art. 46 k.r. i o. zawiera odesłanie stanowiąc, że od chwili ustania wspólności majątkowej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku. Art. 567 § 3 k.p.c. stanowi, że do postępowania o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, a zwłaszcza do odrębnego postępowania w sprawach wymienionych w § 1 tego artykułu stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku. Natomiast do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zniesienia współwłasności, a w szczególności art. 618 § 2 i 3 k.p.c. ( art. 688 k.p.c. ). Sąd uwzględniając ostatecznie zgodne stanowiska stron co do sposobu podziału majątku wspólnego – na rozprawie w dniu 16 listopada 2023 r. uczestnik postępowania I. W. wyraził zgodę na przyznanie mu wszystkich składników majątku wspólnego – orzekł jak w punkcie 2. sentencji postanowienia. Podkreślenia wymaga, że opinie wydane przez dwóch biegłych sądowych Z. R. i J. D. nie były kwestionowane przez strony, zatem Sąd przyjął, że zarówno skład jak i wartość majątku wspólnego nie były kwestionowane przez strony z tym, że przyjął wartość nakładów oszacowaną przez biegłego Z. R. na kwotę 59.099,00 zł, czyli według wskazań uczestnika postępowania I. W. , bowiem wnioskodawczyni B. W. nie wykazała, że nakłady były poczynione według jej wskazań. Wartość majątku wspólnego stron to 13.860,00 zł (kwota wynikająca z opinii biegłego sądowego J. D. ) i kwota 59.099,00 zł (kwota wynikająca a opinii biegłego sądowego Z. R. ), czyli łącznie 72.779,00 zł. Wobec powyższego, Sąd zasądził na rzecz wnioskodawczyni spłatę w wysokości połowy tej wartości czyli 36.389,50 zł. Sąd zasądzając spłatę w tej kwocie odroczył jej płatność na okres 2 miesięcy w celu umożliwienia uczestnikowi postępowania I. W. zgromadzenia środków finansowych na ten cel. W ocenie Sądu wniosek uczestnika postępowania I. W. o rozłożenie płatności na raty płatne co roku nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem należy mieć na uwadze także aktualną sytuację życiową wnioskodawczyni B. W. , której środki finansowe ze spłaty majątku są niezbędne do zaspakajania jej aktualnych potrzeb związanych m.in. także ze zmianą miejsca zamieszkania po rozwodzie. Sąd uznał, że odroczenie terminu spłaty na okres 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia nie będzie trudne do wykonania przez uczestnika postępowania I. W. , bowiem nawet jak nie posiada aktualnie środków finansowych na ten cel to posiada on możliwości zaciągnięcia zobowiązań finansowych na ten cel, tj. kilkuhektarowe gospodarstwo rolne. Z tego względu Sąd orzekł jak w punkcie 3. sentencji postanowienia. Podstawę rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 4. sentencji postanowienia stanowi przepis art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. W postępowaniu nieprocesowym obowiązuje zasada, że każda ze stron ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwa od tej zasady są przewidziane w § 2 i § 3 art. 520 k.p.c. Sąd nie podzielił argumentacji uczestnika postępowania I. W. co do zasądzenia od wnioskodawczyni na jego rzecz kosztów postępowania, z uwagi na proponowaną przez niego możliwość ugodowego załatwienia sporu (jak wynika z protokołu rozprawy z dnia 19 października 2022 r. zapłaty na rzecz wnioskodawczyni kwoty 3.000,00 zł z tytułu podziału majątku wspólnego) i nie znalazł w okolicznościach przedmiotowej sprawy możliwości innego sposobu rozliczenia kosztów poniesionych przez strony, które były reprezentowane przez profesjonalnych pełnomocników niż przewidzianego w art. 520 § 1 k.p.c. – punkt 5. sentencji postanowienia.