Sad powszechny, I Ns 356/21

(1)o stwierdzenie nabycia spadku po J. S.

(1)i I. S. I stwierdza, że spadek po J. S.

(1)s. W. i M. , brak numeru PESEL, zmarłym dnia 12 lipca 1985 r. w K. , ostatnio stale zamieszkałym w C. , na podstawie ustawy nabyli wprost żona I. S. z d. R. (córka J. i K. ur. (...) w C. ) w ¼ ( jednej czwartej ) części oraz córka E. S.

(1)(córka J. i I. ur. (...) w C. ) i synowie A. S. (syn J. i I. ur. (...) w C. ), W. S. (syn J. i I. ur. (...) w C. ) i J. S.

(2)(syn J. i I. ur. (...) w C. ) po 3/16 ( trzy szesnaste ) części; II stwierdza, że spadek po I. S. z d. R. , c. J. i K. , PESEL (...) , zmarłej dnia 6 maja 2021 r. w C. , ostatnio stale zamieszkałej w C. , na podstawie testamentu holograficznego z dnia 2 listopada 2017 r., otwartego i ogłoszonego w Sądzie Rejonowym w Ciechanowie w dniu 2 listopada 2021 r. w sprawie I Ns 356/21, nabył z dobrodziejstwem inwentarza wnuk B. S.

(1)(syn W. i B. ur. (...) w C. ) w całości; III nakazać Skarbowi Państwa wypłacić uczestnikowi postępowania B. S.

(1)kwotę 600,00 zł ( sześćset złotych ) tytułem zwrotu niewykorzystanej zaliczki zaksięgowanej pod pozycją U11- (...) (k.102); IV nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od uczestnika postępowania A. S. kwotę 1063,66 zł ( jeden tysiąc sześćdziesiąt trzy złote sześćdziesiąt sześć groszy ) tytułem uzupełnienia kosztów postępowania orzeczonych prawomocnym postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2022 r. z tym, że kwotę 413,51 zł ( czterysta trzynaście złotych pięćdziesiąt jeden groszy ) przez pobranie z zaliczki zaksięgowanej pod pozycją U11- (...) KU (...) (k.254); V nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od wnioskodawczyni E. S.

(1)kwotę 10116,54 zł ( dziesięć tysięcy sto szesnaście złotych pięćdziesiąt cztery grosze ) tytułem uzupełnienia kosztów postępowania orzeczonych prawomocnymi postanowieniami z dnia 31 sierpnia 2022 r., 22 września 2023 r. oraz 4 marca 2024 r., z tym, że kwotę 1213,50 zł ( jeden tysiąc dwieście trzynaście złotych pięćdziesiąt groszy ) przez pobranie z zaliczek zaksięgowanych pod pozycjami U11- (...) KU (...) (k.253) oraz U11- (...) KU (...) (k.102); VI w pozostałym zakresie pozostawia wnioskodawczynię i uczestników postępowania przy poniesionych kosztach postępowania związanych z ich udziałem w sprawie. sędzia Lidia Grzelak Sygn. akt I Ns 356/21 UZASADNIENIE Wnioskodawczyni E. S.

(1)złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie ustawy po rodzicach J. S.

(1)i I. S. . Uczestnik postępowania A. S. przyłączył się do wniosku. Uczestnicy postępowania W. S. i B. S.

(1)przyłączyli się do wniosku, z tym że w zakresie dziedziczenia po I. S. wnosili o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie testamentu holograficznego z dnia 2 listopada 2017 r. na rzecz B. S.

(1). Wnioskodawczyni E. S.

(1)oraz uczestnik postępowania A. S. wnosili o ustalenie, że testament holograficzny I. S. z dnia 2 listopada 2017 r. jest nieważny. Uczestniczki postępowania A. R.

(1)i E. S.

(2)przyłączyły się do wniosku, w zakresie ważności wskazanego testamentu nie zajęły stanowiska w sprawie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: J. S.

(1)zmarł dnia 12 lipca 1985 r. w C. , ostatnio na stałe zamieszkiwał w C. . W chwili śmierci był żonaty z I. S. z d. R. . I. S. zmarła dnia 6 maja 2021 r. w C. , ostatnio na stałe zamieszkiwała w C. . Zmarła jako wdowa. Mieli czworo dzieci: córkę E. S.

(1)oraz synów W. , A. i J. . Żadne z nich nie miało innych dzieci, w tym pozamałżeńskich bądź przysposobionych. J. S.

(2)zmarł dnia 25 marca 2021 r. Miał dwie córki: E. S.

(2)i A. R.

(2); nie miał innych dzieci, w tym pozamałżeńskich, przysposobionych lub zmarłych przed jego śmiercią ( bezsporne ). J. S.

(1)nie pozostawił testamentu ( bezsporne ). W skład spadku po J. S.

(1)nie wchodzi gospodarstwo rolne ( bezsporne ). I. S. w dniu 2 listopada 2017 r. sporządziła testament własnoręczny, w którym do całości spadku powołała wnuka B. S.

(1), syna W. S. . Testament został otwarty i ogłoszony w Sądzie Rejonowym w Ciechanowie w dniu 2 listopada 2021 r. w sprawie I Ns 356/21 ( testament k. 41, protokół otwarcia i ogłoszenia testamentu k. 39 – 40, opinia biegłego sądowego w zakresie psychografologii mgr K. G. k. 198 - 228 ). I. S. w dacie sporządzenia testamentu tj. w dniu 2 listopada 2017 r. nie znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli. Sporządzony testament nie wskazuje na stan utraty lub ograniczenia świadomości, brak swobody wyrażenia woli, presję osób trzecich lub występowanie jakichkolwiek zaburzeń psychicznych. Nie wskazuje na istnienie schorzeń o podłożu neurologicznym np. choroby P. bądź epilepsji, stanu odurzenia alkoholowego bądź narkotykami czy też zaburzeń typowych dla schorzeń psychicznych np. psychozy afektywnej dwubiegunowej czy schizofrenii. Pismo z testamentu nie wykazuje żadnych cech patologicznych a jedynie naturalne cechy pisma starczego. Pismo nie zawiera oznak wielości nawyków pisarskich czy też nasycenia deformacjami, co wskazuje, że nie zostało sporządzone z fizyczną pomocą osoby trzeciej. Treść wypowiedzi jest przejrzysta i spójna pomimo błędów pisarskich i niezborności w formowaniu znaków pisarskich, jak też nieprawidłowego zagospodarowania przestrzenią pisarską. Zmiany w piśmie są właściwe dla zaawansowanej miażdżycy, choroby Alzheimera, afazji, amnezyjnych zaburzeń pamięci oraz dla udaru niedokrwiennego mózgu ( opinia biegłego sądowego w zakresie psychografologii mgr K. G. k. 198 – 228, 259, 260, opinia biegłego sądowego w zakresie psychografologii dr S. Z. k. 300 – 310, opinia sądowo – psychiatryczna k. 336 – 352 ). I. S. zamieszkiwała z córką E. S.

(1). W sąsiedztwie, po przeciwnej stronie ulicy, zamieszkiwał jej syn W. S. z rodziną. I. S. w grudniu 2014 r. przebyła udar niedokrwienny lewej półkuli. Pomimo zaburzeń mowy ( afazja ) pozostawała w kontakcie słowno – logicznym. W marcu 2019 r. rozpoznano u niej zaburzenia depresyjne nawracające, które nie miały wpływu na jej świadomość. Od czasu udaru miała problemy z poruszeniem się; korzystała ze wsparcia chodzika ( zeznania świadków G. J. k. 94 - 95, A. K. k. 190, A. N. k. 190 – 191, B. S.

(2)k. 191, dokumentacja medyczna k. 73 – 78, 108 – 130, 133 – 172, opinia sądowo – psychiatryczna k. 336 – 352 ). I. S. po 2015 r. nadal podejmowała czynności prawne, zawierała umowy najmu lokalu mieszkalnego, prowadziła postępowania sądowe, udzielała pełnomocnictw. Czynności w jej imieniu często podejmowała E. S.

(1), a wtedy I. S. tylko je potwierdzała własnoręcznym podpisem ( zeznania świadków G. J. k. 94 – 95, A. K. k. 190, A. N. k. 190 – 191, B. S.

(2)k. 191, umowy k. 79 – 80, 81 – 83, pozew k. 84 – 85, pełnomocnictwo k. 86 – 88, wniosek o wydanie dowodu osobistego koperta k. 105, zeznania wnioskodawczyni E. S.

(1)k. 375 – 376 ). Nikt nie zrzekł się dziedziczenia po J. S.

(1)lub po I. S. . Nikt nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. Nikt nie odrzucił spadku po J. S.

(1)lub po I. S. . Nie został sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia po którymkolwiek z nich ( bezsporne ). Okoliczności faktyczne sprawy w zakresie kręgu spadkobierców J. S.

(1)i I. S. są bezsporne. Sąd ustalił je na podstawie zgodnych zapewnień spadkowych złożonych przez wnioskodawczynię E. S.

(1)oraz uczestników postępowania A. S. , W. S. , A. R.

(2)i B. S.

(1), znajdujących potwierdzenie w przedłożonych aktach stanu cywilnego. Dowody te Sąd ocenił jako w pełni wiarygodne, jako że ich prawdziwość nie nasuwała jakichkolwiek wątpliwości i nie była kwestionowana przez żadną ze stron niniejszego postępowania. W ocenie Sądu, zeznania świadków zeznania świadków G. J. ( k. 94 – 95 ), A. K. ( k. 190 ), A. N. ( k. 190 – 191 ) oraz B. S.

(2)( k. 191 ) są wiarygodne. Podobnie ocenić należy zeznania wnioskodawczyni E. S.

(1)( k. 375 – 376 ), aczkolwiek wnioskodawczyni opiera na nich własną, odmienną od sądu, ocenę prawną. Świadkowie wskazywali na świadomość I. S. i jej rozeznanie w otoczeniu, pomimo trudności z nawiązywaniem przez nią kontaktu słownego. Świadkowie podkreślali jej stanowczość. Jednocześnie wnioskodawczyni kwestionując możliwość sporządzenia testamentu przez matkę, wskazywała, że był z nią kontakt, że domagała się wizyt u syna W. , że pomagała matce w załatwianiu spraw urzędowych, co potwierdza wnioski opinii sporządzonych w niniejszej sprawie. Z tych względów nie budzi również wątpliwości Sądu, wiarygodność przedstawionego testamentu spadkodawczyni I. S. z dnia 2 listopada 2017 r. otwartego i ogłoszonego w Sądzie Rejonowym w Ciechanowie. Podkreślić należy, że wynikające z dokumentacji medycznej pogorszenie stanu zdrowia spadkodawczyni, nastąpiło dopiero w 2019 r., a zatem ponad rok po sporządzeniu testamentu. Wnioskodawczyni nie wykazała, do czego jest zobowiązana z mocy art. 6 kc , że przebyty przez spadkodawczynię I. S. w grudniu 2014 r. udar miał wpływ na ważność sporządzonego przez nią w dniu 2 listopada 2017 r. testamentu własnoręcznego. Zeznania świadka K. S. ( k. 191 ) są wiarygodne, jednakże nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Oceny ważności tego testamentu Sąd dokonał na podstawie trzech opinii biegłych sądowych powołanych powyżej: dwóch w zakresie psychografologii oraz jednej w zakresie psychiatrii i psychologii. Podkreślić należy, że wszystkie opinie są zbieżne w zakresie zawartych w nich wniosków co do stanu zdrowia w jakim znajdowała się spadkodawczyni w dacie sporządzania testamentu, wskazując, że w dniu 2 listopada 2017 r. I. S. nie znajdowała się w stanie wyłączenia zdolności do świadomego lub swobodnego podjęcia decyzji i wyrażenia swojej woli. Sporządzony testament nie wskazuje, w ocenie wszystkich biegłych, na stan utraty lub ograniczenia świadomości, brak swobody wyrażenia woli, presję osób trzecich lub występowanie jakichkolwiek zaburzeń psychicznych. Sąd w pełni zatem podziela opinie biegłych sądowych, które są logiczne i spójne. Biegli w sposób bardzo dokładny omówili wszystkie okoliczności, które doprowadziły ich do określonych wniosków co do zdolności testowania I. S. . W sposób logiczny i przejrzysty uzasadnili swoje stanowisko. Nie sposób w opiniach biegłych odnaleźć jakichś błędów czy nieścisłości. Podkreślić należy, że różnica w zakresie stopnia zdolności spadkodawczyni do świadomego lub swobodnego podjęcia decyzji i wyrażenia swojej woli, wynikająca z porównania treści opinii nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji należy, zdaniem Sądu, przyjąć, że skoro w chwili sporządzania testamenty spadkodawczyni nie pozostawała w stanie wyłączonej świadomości lub swobody, to testament uznać należy za ważny. Zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem stan wyłączający świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli charakteryzuje się brakiem rozeznania, niemożnością zrozumienia posunięć własnych i innych osób, niezdawaniem sobie sprawy ze znaczenia i skutków własnego postępowania. Oświadczenie woli testatora jest natomiast swobodne, jeżeli spadkodawca nie kieruje się motywami intelektualnymi lub pobudkami uczuciowymi, mającymi charakter chorobowy, nie pozostaje pod dominującym wpływem czyjejkolwiek sugestii i zachowuje wewnętrzne poczucie swobody postępowania. W wyroku z dnia 7 lutego 2006 r. wydanym w sprawie IV CSK 7/05 Sąd Najwyższy podkreślił, że stan wyłączający świadomość to - najogólniej rzecz ujmując - brak rozeznania, niemożność rozumienia zachowań własnych i zachowań innych osób, niezdawanie sobie sprawy ze znaczenia i skutków własnego postępowania. Stan taki musi przy tym wynikać z przyczyny wewnętrznej, a więc ze stanu, w jakim znajduje się osoba składająca oświadczenie woli, a nie z okoliczności zewnętrznych, w jakich osoba ta się znalazła. Sformułowanie art. 82 kc wskazuje, że wada oświadczenia woli określona w tym przepisie obejmuje dwa różne stany faktyczne, które mogą występować samodzielnie, trzeba jednak zauważyć, że granica między stanem wyłączającym świadome powzięcie decyzji, a stanem wyłączającym swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli jest bardzo płynna. Powzięcie decyzji i wyrażenie woli jest swobodne, gdy zarówno proces decyzyjny, jak i uzewnętrznienie woli nie zostały zakłócone przez destrukcyjne czynniki wynikające z właściwości psychiki czy procesu myślowego osoby składającej oświadczenie woli. Stan wyłączający swobodę musi również wynikać z przyczyny wewnętrznej, umiejscowionej w samym podmiocie składającym oświadczenie woli, a nie w sytuacji zewnętrznej. Tak pojmowanemu brakowi swobody towarzyszyć będzie natomiast najczęściej także pewne ograniczenie świadomości. Stan wyłączający świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli nie może być rozumiany dosłownie, wobec czego nie musi oznaczać całkowitego zniesienia świadomości i ustania czynności mózgu. Wystarczy istnienie takiego stanu, który oznacza brak rozeznania, niemożność rozumienia posunięć własnych i posunięć innych osób oraz niezdawanie sobie sprawy ze znaczenia i skutków własnego postępowania ( podobnie postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2011 r. w sprawie I CSK 115/11 ). Podkreślić należy, że brak jest choćby przykładowego wskazania przyczyn wyłączających stan świadomości albo swobody, co wskazuje na intencję ustawodawcy w zakresie ochrony spadkodawcy. Stan ten może zatem wynikać z jakichkolwiek przyczyn, np. niedorozwoju umysłowego, choroby psychicznej lub innego rodzaju, choćby przemijających, zaburzeń czynności psychicznych ( np. upojenia alkoholowego, wysokiej gorączki, hipnozy, obłożnej choroby, starczego wieku, agonii ). W każdym przypadku jednak chodzi o przyczynę wewnętrzną, umiejscowioną po stronie testatora, nie zaś wynikłą wyłącznie z okoliczności zewnętrznych, w jakich osoba ta sporządzała testament. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 926 kodeksu cywilnego powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. ( § 1 ). Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób które powołał nie chce lub nie może być spadkobiercą ( § 2 ), co wskazuje, że dziedziczenie testamentowe ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym, o ile testament jest ważny. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii dziedziczenia po J. S.

(1), to - jak wskazano powyżej - spadkodawca nie pozostawił testamentu; powołanie do spadku nastąpiło zatem w niniejszej sprawie na podstawie ustawy. Jak ustalono, w chwili śmierci spadkodawca był żonaty. Miał czworo dzieci: córkę E. S.

(1)oraz synów W. , A. i J. . Zgodnie z art. 924 kc spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Stosownie zaś do treści art. 925 kc spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Powyższe oznacza, że wg stanu rzeczy istniejącego w chwili otwarcia spadku ocenia się, kto jest w konkretnym przypadku spadkobiercą, kto jest uprawniony do zachowku i co należy do spadku. Stosunek rodzinny, będący podstawą powołania do dziedziczenia, musi w chwili otwarcia spadku istnieć, zaś spadkobierca będący osobą fizyczną musi - co do zasady - w chwili otwarcia spadku żyć. Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 931 § 1 kc , w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. W związku z powyższym uznać należy, że spadek po J. S.

(1)nabyła żona I. S. w ¼ części oraz zstępni: E. S.

(1), W. S. , A. S. i J. S.

(2)w udziałach po 3/16 części. Żadne z nich nie złożyło w ustawowym terminie oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 1015 § 2 kc , w brzemieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku ( bez ograniczenia za długi – art. 1012 kc ). W zakresie rozważań dotyczących dziedziczenia po I. S. na wstępie podkreślić należy, że rozporządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament ( art. 941 kc ). Rozrządzenia testamentowe mogą mieć różny charakter, do typowych rozrządzeń można zaliczyć ustanowienie spadkobiercy ( art. 959 i n. kc ), zapis windykacyjny ( art. 981 1 i n. kc ), zapis zwykły ( art. 968 i n. kc ), polecenie ( art. 982 i n. kc ), powołanie wykonawcy testamentu ( art. 986 i n. kc ), wydziedziczenie ( art. 1008 kc ). Testament może jednak zawierać wiele innych rozrządzeń, na przykład podstawienie ( art. 963 kc ), testament negatywny, w którym spadkodawca wyłącza od dziedziczenia ustawowego określoną osobę, nie powołując w jej miejsce innej osoby. Bezspornym jest w niniejszej sprawie, że spadkodawczyni I. S. pozostawiła testament holograficzny ( własnoręczny ) z dnia 2 listopada 2017 r., w którym do całości spadku powołała wnuka B. S.

(1). Zgodnie z art. 949 § 1 kc , spadkodawca może sporządzić testament w ten sposób, że napisze go w całości pismem ręcznym, podpisze i opatrzy datą. Testament sporządzony przez spadkodawczynię I. S. w dniu 2 listopada 2017 r. jest testamentem zwykłym w rozumieniu art. 949 § 1 kc ; został przez nią sporządzony własnoręcznie, opatrzony datą sporządzenia oraz jej podpisem. Widoczne błędy pisarskie i niezborność w formowaniu znaków graficznych nie mają znaczenia dla oceny jego ważności. Treść wypowiedzi spadkodawczyni zawierająca jej wolę jest jasna, przejrzysta i spójna; nie budzi wątpliwości co do osoby powołanej do spadku – wnuk B. S.

(1), jak i zakresu dziedziczenia – do całości spadku. Zgodnie z art. 945 § 1 pkt 1 kc , testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Sąd ustalił, że w dacie sporządzania powołanego powyżej testamentu spadkodawczyni I. S. nie znajdowała się w stanie wyłączenia zdolności do świadomego lub swobodnego podjęcia decyzji i wyrażenia swojej woli. Niewątpliwie, była już wtedy osobą w podeszłym wieku, trzy lata wcześniej przeszła udar, cierpiała również na inne schorzenia. Tym niemniej, sporządzony testament nie wskazuje, w ocenie wszystkich biegłych, którą sąd podziela, na stan utraty lub ograniczenia świadomości, brak swobody wyrażenia woli, presję osób trzecich lub występowanie jakichkolwiek zaburzeń psychicznych. Uznać zatem należy, że testament z dnia 2 listopada 2017 r. sporządzony przez spadkodawczynię I. S. jest ważny. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że spadek po I. S. na podstawie opisanego powyżej testamentu nabył w całości jej wnuk B. S.

(1). Nabycie spadku nastąpiło z dobrodziejstwem inwentarza. Uczestnik postępowania B. S.

(1)w ustawowym terminie nie złożył oświadczenia w przedmiocie przyjęcia lub odrzucenia spadku. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 1015 § 2 kc , w brzemieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a zatem z ograniczeniem odpowiedzialności za długi spadkowe ( art. 1012 kc ). O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do art. 520 § 2 kpc obciążając wnioskodawczynię i uczestnika postępowania A. S. kosztami postępowania poniesionymi tymczasowo z sum budżetowych, przy uwzględnieniu uiszczonych przez nich zaliczek na poczet kosztów opinii biegłych sądowych. Stosownie bowiem do art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych , w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd orzeka o poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatkach, stosując odpowiednio przepisy art. 113 . Sąd kosztami opinii biegłej sądowej mgr K. G. orzeczonymi prawomocnym postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2022 r. obciążył wnioskodawczynię i uczestnika postępowania A. S. po połowie, mając na uwadze, że oboje wnosili o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego w tym zakresie. Łączny koszt opinii wynosił 3327,32 zł, z tym że uczestnik postępowania uiścił te koszty do kwoty 600,00 zł. Każde z nich zobowiązane było zatem do pokrycia tych kosztów do kwoty 1663,66 zł. Przy uwzględnieniu uiszczonej przez uczestnika postępowania zaliczki w kwocie 600,00 zł ( k. 194 ), zobowiązany był do uzupełnienia tych kosztów przez uiszczenie kwoty 1063,66 zł, z tym że kwotę 413,66 zł są nakazał pobrać z innej zaliczki ( k. 254 ) dotychczas wykorzystanej jedynie częściowo. Sąd obciążył kosztami postępowania poniesionym tymczasowo przez Skarb Państwa w pozostałym zakresie wnioskodawczynię E. S.

(1)tj. w zakresie opinii sądowo – psychiatrycznej oraz opinii biegłej sądowej dr S. Z. , mając na uwadze, że koszty te były wynikiem przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych sądowych na jej wniosek w związku z kwestionowaniem przez nią swobody sporządzenia testamentu przez spadkodawczynię, których zarzutów opinie nie potwierdziły. Z tych względów Sąd nakazał ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od wnioskodawczyni ponadto kwoty 6536,42 zł oraz kwotę 1916,46 zł tytułem uzupełnienia kosztów poniesionych tymczasowo z sum budżetowych ( postanowienia z dnia 4 marca 2024 r. oraz 22 września 2023 r. ), z tym że kwotę 1213,50 zł przez pobranie z zaliczek uiszczonych przez wnioskodawczynię ( k. 101, 253 ) a dotychczas niewykorzystanych. Jednocześnie Sąd nakazał zwrócić uczestnikowi postępowania B. S.

(1)niewykorzystaną zaliczki ( k. 102 ) stosownie do art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych . W pozostałym zakresie Sąd pozostawił wnioskodawczynię i uczestników postępowania przy poniesionych kosztach postępowania związanych z ich udziałem w sprawie.