Sygn. akt II Ka 362/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lipca 2024r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Półtorak Protokolant: st. sekr. sąd. Paulina Jarczak przy udziale Prokuratora Artura Oleszka po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2024 r. sprawy T. W. oskarżonego z art. 244 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i inne na skutek apelacji, wniesionych przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej i obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 12 marca 2024 r. sygn. akt II K 240/23 I. zaskarżony wyrok uchyla i umarza postępowanie w stosunku do T. W. z uwagi na zaistnienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 8 kpk ; II. odstępuje od orzekania o kosztach zastępstwa procesowego poniesionych przez oskarżonego oraz oskarżycielkę posiłkową K. S. za postępowanie odwoławcze; III. zwalnia oskarżycielkę posiłkową od opłaty za II instancję; IV. wydatki postępowania odwoławczego przejmuje na rachunek Skarbu Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 362/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 12 marca 2024 roku sygn. akt II K 240/23 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ inny – pełnomocnik oskarżycielki prywatnej 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---------- --------------- ---------------------------------------------------------------------- ------------------------ -------- 2.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---------- ----------------- --------------------------------------------------------------------- ------------------------ --------- 2.
- Ocena dowodów 2.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------- ------------------------------------------------------------------------------- 2.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu -------------------- ---------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut
- Zarzuty zawarte w pkt. 1-5 apelacji obrońcy oraz w apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty zawarte w obu apelacjach nie podlegały merytorycznemu rozpoznaniu z uwagi na zaistnienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej o jakiej mowa w art. 439 §1 kpk . Wniosek Wnioski zawarte w apelacjach nie zasługiwały na uwzględnienie z uwagi na zaistnienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej i wynikającą z tego konieczność umorzenia postępowania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
- Zaistnienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439§1 kpk . Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności Wskazane w dalszej czci uzasadnienia.
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- W przedmiotowej sprawie zaistniała bezwzględna przesłanka odwoławcza na co zwrócił uwagę obrońca oskarżonego w piśmie z dnia 28 czerwca 2024 roku. I tak, T. W. w sprawie II K 539/23 Sądu Rejonowego w Łukowie stał pod zarzutem popełnienia na szkodę K. S. przestępstwa ciągłego kwalifikowanego z art. 190a §1 kk w zb. z art.190§1 kk w zb. z art.244 kk w zw. z art. 11§1 kk w zw. z art. 12§1 kk . Do popełnienia przestępstwa miało dojść w okresie „od stycznia 2023 roku do dnia 9 lipca 2023 roku w Ł. ”. W ramach zarzucanego czynu, wyrokiem z 08 grudnia 2023 roku sąd uznał, że T. W. dopuścił się zarzucanego mu czynu w okresie od 22 marca 2023 roku do 9 lipca 2023 roku, wyrok w tym zakresie został utrzymany przez Sąd Okręgowy w Siedlcach w dniu 24 kwietnia 2024 roku, sygn. akt. II Ka 167/
- Z przywołanych wyżej orzeczeń należy wyciągnąć następujące wnioski: - przedmiotem rozpoznania w prawomocnie zakończonej sprawie było przestępcze działanie T. W. w okresie od 01 stycznia 2023 roku ( tak należy rozumieć użyte w zarzucie aktu oskarżenia sformułowanie „od stycznia 2023 roku”) do 9 lipca 2023 roku, - skoro w prawomocnym orzeczeniu sądy obu instancji uznały, że w granicach zarzutu można jedynie przypisać oskarżonemu przestępcze działanie w okresie od 22 marca 2023 roku do 9 lipca 2023 roku, to jest to równoznaczne z ustaleniem, że w pozostałym czasie objętym zarzutem aktu oskarżenia ( w tym również 19 stycznia 2023 roku, kiedy to oskarżony miał się dopuścić czynu przypisanego w zaskarżonym wyroku) oskarżony nie dopuścił się czynu zarzucanego mu w sprawie II K 539/
- W sytuacji bowiem, gdy zarzut sformułowany jest w postaci przestępstwa ciągłego sąd, w razie uznania, że brak jest podstaw do przypisania sprawcy winy w postaci określonej w akcie oskarżenia, nie uniewinnia oskarżonego od poszczególnych zarzucanych działań (co dotyczy również przyjęcia innych granic czasowych), ale dokonuje zmiany opisu przypisanego już czynu, adekwatnie do materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych. Jednakże konsekwencją takiego orzeczenia jest niedopuszczalność wszczęcia i prowadzenia ponownego postępowania za okres czasu, który podlegał już ocenie w prawomocnie zakończonym postępowaniu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 1975 roku, sygn. akt II KR 226/74, LEX nr 21663, gdzie uznano, że w sytuacji, gdy istniała możliwość osądzenia czynu w całości, a sąd ograniczył swój wyrok jedynie do fragmentu tego czynu, to niedopuszczalne jest ponowne postępowanie o ten sam czyn z uwagi na tzw. materialną prawomocność). Przy czym niezbędnym wymogiem do przyjęcia istnienia negatywnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osadzonej jest tożsamość czynów, zarówno tego, który został już prawomocnie osądzony- w tym przypadku w sprawie II K 539/23 oraz czynu, co do którego aktualnie rozstrzyga Sąd Okręgowy ( Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2015 roku III KK 140/15). Tytułem wstępu podkreślić należy, że kwestia ustalenia, czy czyn będący przedmiotem osądu jest tożsamy z czynem, co do którego oskarżenie rozpoznano (bądź jest rozpoznawane) w innym postępowaniu, nasuwa trudności w praktyce orzeczniczej, bowiem brak jest jednoznacznych kryteriów pozytywnych oceny tej tożsamości (zob. np. M. Rogalski, Przesłanka powagi rzeczy osądzonej w procesie karnym, Kraków 2005, s. 219). Zakaz prowadzenia postępowania w postaci res iudicata zachodzi wówczas, gdy uprzednio zakończone zostało prawomocnie postępowanie, co do tego samego czynu tej samej osoby, nowe zaś postępowanie pokrywa się z przedmiotem postępowania w sprawie już zakończonej, a także gdy jego przedmiot jest częścią przedmiotu osądzonego w sprawie już zakończonej. Natomiast przyjęcie odmiennej kwalifikacji prawnej czynu, czy też różnice w opisie sposobu działania sprawcy, nie otwierają możliwości ponownego postępowania. Nowe postępowanie nie jest także dopuszczalne w razie uprzedniego niepełnego rozpoznania sprawy. Powaga rzeczy osądzonej nie pozwala na ponowne postępowanie przeciwko tej samej osobie o ten sam przedmiot odpowiedzialności prawnej, innymi słowy - o ten sam czyn w znaczeniu prawnym (zob. np. wyroki SN: z dnia 13 października 2011 r. IV KK 193/11 , LEX nr 1027190 z dnia 18 lutego 2009 r., V KK 4/09 , LEX nr 486533, z dnia 15 października 2008 r., IV KK 118/08 , LEX nr 469419, wyrok SA w Gdańsku z 16 stycznia 2013 r., II AKa 441/12 , LEX nr 1369089). Zatem, o jedności czynu, jako jednego impulsu woli, decyduje zwartość czasowa i sytuacyjna, identyczność kręgu podmiotów oskarżonych o udział w zdarzeniu oraz osób pokrzywdzonych, a przede wszystkim realizacja tego samego zamiaru, choćby rozwój zdarzeń w trakcie zajścia, nie zawsze zależny od sprawców, dzielił zdarzenie na kilka zajść, z pozoru odrębnych (zob. wyrok SN z dnia 13 października 2011 r., IV KK 193/11 , LEX nr 1112345; postanowienie SN z dnia 19 października 2010 r., III KK 97/10 (OSNKW 2011, z. 6, poz. 50, wyrok SA w Krakowie z dnia11 kwietnia 2001 r., II AKa 63/01 , KZS 2001, Nr 5, poz. 24). Analizując obszar zagadnień, który był przedmiotem orzeczeń zapadłych w obydwu wskazanych wyżej sprawach toczących się przeciwko T. W. , należy stwierdzić, że obejmował on to samo zdarzenie historyczne oraz tożsame zachowania oskarżonego, mimo, że w sprawie niniejszej koncentrował się tylko na jednym fragmencie zachowania oskarżonego, które ukierunkowane było na pokrzywdzoną w okresie, który był już przedmiotem osądu w sprawie II K 539/
- W niniejszym postępowaniu przedmiotem rozpoznania Sądu II instancji było zdarzenie, które miało miejsce w dniu 19 stycznia 2023 roku w Ł. , a przestępcze działanie oskarżonego miało polegać na grożeniu pokrzywdzonej K. S. popełnieniem przestępstwa na jej szkodę, czym nie zastosował się do zakazu zbliżania się orzeczonego prawomocnym wyrokiem z dnia 24 stycznia 2022 roku sygn. akt II K 619/
- Natomiast zarzut oskarżenia sformułowany w sprawie II K 539/23 dotyczył również wypowiadanych przez oskarżonego gróźb zamachu na życie i zdrowie K. S. oraz niezastosowanie się do zakazu zbliżania orzeczonego w prawomocnie zakończonej sprawie II K 619/
- W tej sytuacji nie może być, zdaniem Sądu Okręgowego wątpliwości, że mamy do czynienia z tożsamością czynów zarzucanego w przedmiotowej sprawie i w prawomocnie zakończonej już wcześniej sprawie II K 539/23, co wynika z: - jedności czasu i miejsca przestępczego działania T. W. , - tożsamość pokrzywdzonej, - tożsamość sposobu działania oskarżonego, które polegało na kierowaniu wobec pokrzywdzonej gróźb popełnienia przestępstwa na jej szkodę oraz niestosowanie się do zakazu zbliżania orzeczonego w sprawie II K 619/
- Wskazane wyżej okoliczności pozwalają uznać również, że w obu rozważanych sprawach (w niniejszej sprawie oraz sprawie II K 539/23 działaniom T. W. towarzyszył ten sam zamiar. Taka sytuacja spowodowała określone implikacje procesowe, które należało rozważyć w kontekście ewentualnego wystąpienia negatywnych przesłanek procesowych w postaci stanu powagi rzeczy osądzonej, skoro w obydwu wskazanych wyżej sprawach postępowanie prowadzono w zakresie tego samego przestępstwa popełnionego na szkodę tej samej pokrzywdzonej. Dlatego, wskazane wyżej okoliczności uzasadniały przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zaistniała bezwzględna przesłanka odwoławcza o jakiej mowa w art. 439§1 kpk w postaci powagi rzeczy osądzonej, albowiem kwestia odpowiedzialności oskarżonego za czyn przypisany mu w zaskarżonym wyroku została już prawomocnie rozstrzygnięta w sprawie II K 539/
- Skutkowało to uchyleniem zaskarżonego wyroku i umorzeniem postępowania. ☒ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia. 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.
- ----------------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II, III i IV. Z uwagi na umorzenie postępowania, koszty postępowania zostały przejęte na rachunek Skarbu Państwa stosownie do treści art.632 ust.2 kpk . Względy słuszności przemawiały za zwolnieniem oskarżycielki posiłkowej od uiszczenia opłaty za II instancję oraz odstąpienia od orzekania pomiędzy stronami o kosztach zastępstwa procesowego za postępowanie odwoławcze.
- PODPIS 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok w całości 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Orzeczenie co do kary. 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana