Sygn. akt II Ka 368/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2023r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Agata Kowalska Sędziowie: SO Dariusz Półtorak (spr.) SO Agnieszka Karłowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Paulina Jarczak przy udziale Prokuratora Jarosława Borkowskiego po rozpoznaniu w dniu 4 października 2023 r. sprawy J. K. oskarżonego z art. 280 § 1 kk i in. na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt II K 88/21 w zaskarżonej części wyrok utrzymuje w mocy; zasądza od oskarżonego J. K. na rzecz Skarbu Państwa 300 złotych opłaty za II instancję oraz obciąża go wydatkami postępowania odwoławczego w kwocie 20 złotych. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 368/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie II K 88/21 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☐ zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.
- Ocena dowodów 2.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Z pkt II-ego apelacji ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut nie jest zasadny i nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem nie można zgodzić się z zarzutem apelacji, jakoby ocena dowodów, jakiej dokonał sąd I instancji niezgodna była ze wskazaniami art. 7 kpk , tj. zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego. Rozpatrując przedmiotową sprawę sąd I instancji dysponował 3 dowodami osobowymi o najbardziej istotnym znaczeniu tzn. wyjaśnieniami oskarżonych oraz zeznaniami oskarżyciela posiłkowego. Wynikało to po prostu z faktu, że nie było postronnych obserwatorów zdarzenia jakie rozegrało się 17 czerwca 2020 r. pomiędzy G. M. z jednej strony a J. K. i D. B. z drugiej (pozostali świadkowie składali zeznania o drugorzędnym znaczeniu). Stąd oczywiste jest, że każdy z wyżej wymienionych starał się przedstawić wersję dla siebie jak najbardziej korzystną, a jednocześnie „przerzucającą odpowiedzialność” za zdarzenie i jego przebieg na drugą stronę. Okoliczność ta bynajmniej nie uszła uwadze sądu meriti, który wszystkim uczestnikom zdarzenia dał wiarę jedynie częściowo, a to w jakim zakresie i z jakich przyczyn, w wyczerpujący sposób wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w którym w jasny, czytelny i przekonywujący sposób dokonał oceny depozycji wszystkich wymienionych wyżej osób. Ocena ta jest klarowna, odpowiada zasadom logiki, doświadczenia życiowego oraz znajduje oparcie w pozostałym materiale dowodowym, do którego sąd meriti się odwołuje. Wniesiona apelacja nie zawiera tego rodzaju argumentacji, która byłaby w stanie tę ocenę zakwestionować. W szczególności brak jest, według Sądu Okręgowego, podstaw do podważenia oceny kluczowego dowodu jakim są zeznania pokrzywdzonego, które w znacznej części zasługują na wiarę. Wprawdzie G. M. zaprzeczył, aby wcześniej tego samego dnia, przy użyciu przemocy dokonał zaboru telefonu na szkodę J. K. , ale ten fragment zeznań został poddany krytycznej ocenie przed sąd rejonowy, który zasadnie uznał go za niewiarygodny. Takie stanowisko pokrzywdzonego wydaje się logiczne i uzasadnione ze strony jego interesu, skoro w innym postępowaniu występował on w charakterze oskarżonego za czyn, którego dopuścił się wobec oskarżonego (postępowanie to zostało prawomocnie zakończone skazaniem G. M. ). Niemniej okoliczność ta nie może deprecjonować pozostałych zeznań pokrzywdzonego, który konsekwentnie i kategorycznie opisał zachowanie obu pokrzywdzonych poprzedzające zabór samochodu. Jeżeli nawet w zeznaniach tych pojawiają się pewne drobne rozbieżności, to dotyczą one drugorzędnych okoliczności, nie mających znaczenia w realiach sprawy. Trudno bowiem wymagać, aby każde kolejne przesłuchanie było powtarzane „słowo w słowo”, było „kalką” poprzedniego tym bardziej, że trzeba pamiętać, że samo zdarzenie miało bardzo szybki, dynamiczny charakter. Na pewno nie można zarzucić braku konsekwencji ze strony G. M. , jeżeli mówi o takich kwestiach, jak: że w pierwszej kolejności został zaatakowany przez J. K. , był przez niego bity pięściami i kopnięty w klatkę piersiową (w żadnym wypadku nie można mówić w tej sytuacji o „szarpaniu się” jak twierdzi autor apelacji), początkowo opierał się tej napaści, a dopiero cios zadany przez D. B. spowodował, że upadł na ziemię, próbował uniemożliwić napastnikom odjazd busem, którego drzwi się trzymał i w wyniku tego uderzył w słup betonowy, odniósł w następstwie pobicia określone obrażenia ciała stwierdzone w zaświadczeniu lekarskim. Odnosząc się do zawartych w apelacji uwag dotyczących postury i warunków fizycznych D. B. , to Sąd Okręgowy nie miał możliwości osobiście ich ocenić, niemniej zeznania pokrzywdzonego faktycznie potwierdzają, że drugi z oskarżonych jest dobrze zbudowanym mężczyzną. To przecież dopiero po uderzeniu zadanym przez D. B. pokrzywdzony zaprzestał skutecznej do tej pory obrony przed atakami J. K. i wcale taki cios nie musiał spowodować u pokrzywdzonego jakichś poważnych obrażeń ciała. Zresztą wiele wymowny jest fakt, że D. B. nie zaskarżył wyroku I -instancyjnego, tym samym akceptując zawarte tam ustalenia, w tym dotyczące jego udziału w popełnionym przestępstwie. Nie można zgodzić się z poglądem obrońcy, jakoby jedynymi uszkodzeniami ciała jakie odniósł pokrzywdzony były obrażenia twarzy. Na k. 517 znajduje się dokumentacja medyczna dotycząca G. M. , z której wynika, że stwierdzono u niego nie tylko uraz głowy, ale także obrażenia szyi oraz przedniej ściany klatki piersiowej (to ostatnie obrażenia korelują z zeznaniami pokrzywdzonego o kopnięciu go przez oskarżonego w tę właśnie część ciała). Z konsekwentnych i kategorycznych zeznań oskarżyciela posiłkowego wynika, że opisane wyżej obrażenia powstały w wyniku uderzeń zadawanych wspólnie przez obu oskarżonych, a nie wskutek uderzenia pokrzywdzonego w słup betonowy. Gdyby faktycznie taki był mechanizm powstania obrażeń (co twierdzi autor apelacji), to zapewne pokrzywdzony w ogóle nie wspominałby, że taki fakt miał miejsce. Sąd Okręgowy nie podziela zawartych w apelacji zastrzeżeń odnoszących się do oceny zeznań D. P.
(1), R. K. , czy też dowodu z nagrania zgłoszenia o popełnieniu przestępstwa i wyrażonego przez obrońcę przekonania, że dowody te z jednej strony podważają wiarygodność zeznań G. M. , a jednocześnie uwierzytelniają wyjaśnienia J. K. i drugiego z oskarżonych. Wymienione wyżej osoby były świadkami „ze słyszenia” i zeznawały co do drugorzędnych okoliczności (aczkolwiek D. P. zaobserwował u pokrzywdzonego obrażenia ciała), natomiast treść nagrania w żadnym razie nie daje podstaw do deprecjonowania zeznań G. M. . Wniosek ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Zarzut Z pkt III apelacji ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny W sytuacji gdy na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut kwestionujący ocenę dowodów brak jest podstaw do uznania za zasadny wtórnego zarzutu podważającego ustalenia faktyczne poczynione w oparciu o te dowody. Wniosek ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zarzut Z pkt 1 apelacji ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Okręgowy nie podziela zarzutu jakoby orzeczona wobec J. K. kara była rażąco surowa. Oskarżonemu przypisany został czyn z art. 289 § 3 kk , który zagrożony jest karą do 10 lat pozbawienia wolności, a orzeczona kara – 1 roku i 10 miesięcy jest wielokrotnie niższa od górnej granicy sankcji. Podnosząc ten zarzut obrońca podniósł, te same okoliczności, które sąd meriti przytoczył już w uzasadnieniu wyroku dokonując wymiaru kary. Dotyczy to w szczególności wcześniejszego ataku pokrzywdzonego na oskarżonego i zaboru na jego szkodę telefonu, czy też dotychczasowej niekaralności J. K. . Faktem jest, że wobec G. M. , za popełnienie przestępstwa na szkodę J. K. orzeczona została kara znacznie łagodniejsza (dotyczy to również wysokości zasądzonego zadośćuczynienia) niemniej nie można zdaniem Sądu Okręgowego stawiać znaku równości tamtego przestępstwa z czynem będącym przedmiotem niniejszego postępowania. Nie może być bowiem wątpliwości, że czyn przypisany J. K. charakteryzuje się znacznie wyższym stopniem winy i społecznej szkodliwości na co się składają: - przemyślany i zaplanowany sposób działania (przybycie do miejsca zamieszkania pokrzywdzonego, zapewnienie sobie wsparcia drugiego oskarżonego), - działanie wspólnie i w porozumieniu z drugim oskarżonym, - brutalny sposób działania polegający na zadawaniu wielokrotnych uderzeń pokrzywdzonemu, - realne narażenie pokrzywdzonego na odniesienie poważnych obrażeń i to nie tylko w wyniku zadanych uderzeń, ale i jazdy samochodem wraz z pokrzywdzonym, który przytrzymywał się drzwi pojazdu, - bezwzględność i konsekwencja w realizacji zamierzonego celu (zabór samochodu) pomimo oporu stawianego przez oskarżyciela posiłkowego, - znaczna wartość pojazdu, którego zaboru dokonali sprawcy, - kumulatywna kwalifikacja z kilku przepisów części szczególnej kodeksu karnego . Wszystkie przytoczone wyżej okoliczności obciążające musiały znaleźć odzwierciedlenie w wymiarze kary jaka została wymierzona oskarżonemu. Dotyczy to także wysokości zasądzonego zadośćuczynienia, które faktycznie jest kilkukrotnie wyższe niż zadośćuczynienie zasądzone na rzecz J. K. w sprawie, w której był pokrzywdzony czynem popełnionym przez G. M. . Należy jednak pamiętać, że w tamtym postępowaniu nie stwierdzono u J. K. żadnych obrażeń ciała, a przemoc polegała na zadaniu jednego uderzenia. W niniejszym natomiast procesie ustalono, że pokrzywdzony doznał obrażeń ciała, zadanych zostało mu wiele uderzeń, które – w połączeniu z uderzeniem w betonowy słup, naraziły pokrzywdzonego na realne niebezpieczeństwo odniesienia poważnych obrażeń ciała. W tej sytuacji uzasadnione było przyznanie zadośćuczynienia w kwocie 4.000 zł, które zasądzone zresztą zostało solidarnie z drugim oskarżonym. Wniosek Uznanie oskarżonego winnym popełnienia czynu z art. 289 § 1 kk i wymierzenie kary 10 miesięcy pozbawienia wolności ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Jak wskazano we wcześniejszej części uzasadnienie nie ma podstaw do kwestionowania, że J. K. wraz z drugim oskarżonym stosowali przemoc wobec oskarżonego bijąc go pięściami po głowie i kopiąc po klatce piersiowej, co zostało zakwalifikowane dodatkowo z art. 158 § 1 kk , dlatego kwalifikacja z art. 289 § 3 kk jest, jak najbardziej prawidłowa. OKOLICZNO ŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Zawarte w wyroku rozstrzygnięcia odnoszące się do oskarżonego J. K. . Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Zasądzono opłatę za II instancję adekwatną do wymiaru kary pozbawienia wolności ( art. 2 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 23.06.1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. Nr 27 poz. 152) oraz wydatki za postępowanie odwoławcze ( art. 636 § 1 kpk w z. z § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 18.06.2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym . PODPIS