Sygn. akt II Ka 437/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 września 2024 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Karol Troć Protokolant: st. sekr. sądowy Agnieszka Walerczak przy udziale Prokuratora Agnieszki Czapińskiej po rozpoznaniu w dniu 20 września 2024 r. sprawy T. B. oskarżonego z art. 270 § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 22 grudnia 2023 r. sygn. akt II K 15/23 I. utrzymuje wyrok w mocy; II. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 470 złotych kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 437/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 22 grudnia 2023 r. w sprawie II K 15/23 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ------------ --------------- ---------------------------------------------------------------------- ------------------------ -------- 2.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---------- ----------------- --------------------------------------------------------------------- ------------------------ --------- 2.
- Ocena dowodów 2.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------- ------------------------------------------------------------------------------- 2.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------------- ---------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut
- Obraza przepisów: - art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. , polegająca na wybiórczej interpretacji zeznań złożonych na rozprawie głównej przez świadka R. K.
(1)i zastosowaniu wobec nich rozumowania sprzecznego z zasadami logiki. Zeznał on, że oskarżony chciał pominąć swoją osobę w umowie w drodze praktyki tzw. umowy in blanco. Ponadto świadek zasugerował jakoby T. B. posiadał znajomości w Policji i przez to zostało wobec niego zastosowane specjalne traktowanie w czasie interwencji. Były to jedynie przypuszczenia, które mogły poskutkować błędnymi ustaleniami faktycznymi polegającymi na uznaniu, iż to oskarżony sporządził umowę sprzedaży samochodu z pominięciem swojej osoby w sytuacji, gdy ze względu na niską wartość pojazdu oraz nie przerejestrowanie go przez sprzedającego R. K.
(1)po zakupie od J. M. , to wersja przedstawiana przez oskarżonego jest bardziej prawdopodobna a mianowicie, iż to sprzedający R. K.
(1)pominął T. B. w umowie sprzedaży; - art. 5 § 2 k.p.k. , polegająca na wybiórczej interpretacji opinii biegłego z zakresu badania pisma ręcznego. Według wydanej opinii, mało prawdopodobnym było, aby świadkowie wiedzący o istnieniu osoby J. M. , pierwotnego właściciela samochodu, miały sporządzić fałszywy podpis, jednak treść opinii nie wskazuje również, aby miał to uczynić T. B. . Mimo tego, opinia została uwzględniona, jako dowód mający wpływ na ustalenie faktów, a z tego wynika, że mogła poskutkować rozstrzygnięciem na niekorzyść oskarżonego, mimo niedających się usunąć wątpliwości. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Po rozpoznaniu środka odwoławczego wniesionego przez obrońcę, Sąd Okręgowy stwierdził niezasadność podniesionych zarzutów i tym samym brak było podstaw do uwzględnienia przedmiotowej apelacji. Zdaniem Sądu odwoławczego, Sąd meriti procedował prawidłowo, na podstawie całokształtu ujawnionych okoliczności, przemawiających zarówno na korzyść, jak i niekorzyść oskarżonego, co skutkowało ustaleniem rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie, uzasadniającego przypisanie oskarżonemu T. B. winy za czyn z art. 270 § 1 k.k. Sąd Okręgowy zaaprobował również argumentację Sądu Rejonowego, wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Rozpoczynając rozważania, na wstępie należało poruszyć samą istotę zarzutu obrazy art. 7 k.p.k. Zarzut ten może być skuteczny tylko wtedy, gdy jego autor wskaże na czym konkretnie polegało przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, tj. wykaże, że ocena pewnych dowodów kłóciła się z zasadami doświadczenia życiowego lub została dokonana wbrew wskazaniom wiedzy względnie była sprzeczna z regułami logicznego rozumowania bądź wykaże, że poczynione przez sąd meriti ustalenia wykazują błędy natury faktycznej lub błędy logiczne (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 6 maja 2024 r. II AKa 32/24 ). Odnosząc się zaś do art. 410 k.p.k. wskazać należy, że normy tej nie można rozumieć w ten sposób, że każdy z przeprowadzonych na rozprawie głównej dowodów ma stanowić podstawę ustaleń faktycznych. Byłoby to w wielu wypadkach w istocie niemożliwe ze względu na wzajemną sprzeczność okoliczności wynikających z różnych dowodów (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2021 r. II AKa 292/20 ). Skarżący podnosząc ten zarzut nie przedstawił argumentacji, która dostatecznie by przemawiała za jego zasadnością. Zdaniem Sądu Okręgowego, zeznania świadka R. K.
(1)zostały ocenione przez Sąd I instancji właściwie, zresztą jak pozostały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Wskazywane przez skarżącego wątki, co do których wypowiadał się R. K.
(1), tj. formułowane przypuszczenia znajomości oskarżonego z funkcjonariuszami Policji czy inne domniemywania, nie miały znaczącego wpływu przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, który został właściwie ustalony na podstawie szeregu dowodów w postaci uwzględnionych depozycji świadków, opinii biegłego grafologa oraz ujawnionych dokumentów. Świadek R. K.
(1)wypowiadał się logicznie i jasno na temat okoliczności, które dotyczyły bezpośrednio wcześniejszego kupna oraz późniejszej sprzedaży T. B. samochodu marki V. (...) , potwierdzając je również przedstawioną umową sprzedaży auta. Wbrew twierdzeniom skarżącego, depozycje tego świadka były składne i przeczące przedstawianym w apelacji tezom. Świadek m.in. wypowiedział się jednoznacznie, że przekazał kupującemu – T. B. dowód rejestracyjny pojazdu oraz polisę OC. Kwestia zabrania ze sobą niekompletnego egzemplarza umowy sprzedaży przez R. K.
(1)jest uwiarygodniona dodatkowo samą treścią przedstawionej umowy, w której brak jest daty przeprowadzonej transakcji, jak również szczegółowych danych samochodu, które zazwyczaj umieszcza się w takich umowach, tj. określenia marki samochodu czy numeru rejestracyjnego. Ten fakt potwierdza również późniejsze próby skontaktowania się świadka z oskarżonym, w celu sporządzenia umowy zawierającej kompletne dane, o czym zeznawał R. K.
(1). W tym miejscu podkreślić należy, że ta umowa nie była kwestionowana przez strony. Nieopatrzenie jej datą nie przesądza o niezaistnieniu tej czynności prawnej. Jak wynika z depozycji R. K.
(1), do sprzedaży auta miało dojść na przełomie 2016 i 2017 roku, natomiast oskarżony ten czas określił jako 2016 bądź 2017 rok, co ze sobą koreluje. Świadek R. K.
(1)przyznał się do faktu nieprzerejestrowania auta, jednakże nie świadczy to o braku winy oskarżonego, a wręcz przeciwnie, pośrednio stworzyło możliwość popełnienia tego czynu przez T. B. , gdyż mógł on skorzystać z danych zawartych w przekazanych mu dokumentach. Odnosząc się zaś do wyjaśnień oskarżonego zważyć należy, iż zawierają w sobie kluczowe sprzeczności, jak również takie sprzeczności można dostrzec po skonfrontowaniu z całokształtem materiału dowodowego. Oskarżony wskazywał początkowo, że „chyba” kupił samochód od M. (k. 127v), natomiast podczas rozprawy w dniu 18 grudnia 2023 r. wyjaśniał, iż kupił samochód od K. , który „jeździł tym samochodem przez 2 lata nieprzerejestrowanym” (k. 273). Gdyby oskarżony rzeczywiście nie był pewny co do tożsamości poprzedniego właściciela, to nie mógłby dojść do wniosku, że poprzedni właściciel jeździł nieprzerejestrowanym samochodem przez 2 lata, skoro dysponował dokumentami, w których wciąż figurował J. M. . Oskarżony sugerując dokonanie fałszerstwa przez R. K.
(1)lub S. bądź K. H. nie przedstawił żadnych dowodów, które przemawiałyby za wiarygodnością takich twierdzeń, które w rzeczywistości są sprzeczne z logiką, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, co zostało rzetelnie i trafnie wykazane w uzasadnieniu wyroku I instancji. Niewątpliwie nabyli oni samochód od oskarżonego, a nie od innej osoby, bo to on nim dysponował i nie negował, że dokonał jego zbycia poprzez ogłoszenie. W drugą stronę – K. i S. H. w sprawie nabycia pojazdu mieli kontakt z oskarżonym, a nie z inną osobą. Nie mogli więc od nikogo innego dostać dokumentów, zawierających dane J. M. , w tym dotyczących jego PESELu czy nr dowodu osobistego, a z R. K. nie mieli żadnego kontaktu, bo nie występował ani przy sprzedaży, ani w dokumentach. Zgodnie z zeznaniami S. H. , oskarżony sam sporządził umowę oraz ją podpisał w obecności świadka i jego syna K. H. (k. 34v). Zeznania S. H. zostały słusznie uznane przez Sąd za wiarygodne, gdyż były jasne, szczere i korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym, w tym uzupełniały zeznania K. H. . Nie można się dopatrzeć żadnego interesu w fałszowaniu podpisu przez S. i K. H. bądź zeznawania nieprawdy. Jak wynika z zeznań J. M. , K. H. dodatkowo kontaktował się z nim bezpośrednio w celu wyjaśnienia sprawy. Ponadto K. H. złożył podanie do Starostwa Powiatowego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego rejestrację pojazdu, co w sytuacji gdyby on dopuścił się fałszowania podpisu byłoby nielogiczne, albowiem sam by siebie narażał na odpowiedzialność karną. Odpowiadając na drugi z zarzutów, tj. obrazy art. 5 § 2 k.p.k. wskazać w pierwszej kolejności należy, że opisane w nim wątpliwości muszą być powzięte przez sąd orzekający, a nie przez stronę. Samo bowiem subiektywne przekonanie strony o istnieniu wątpliwości nie przesądza o naruszeniu zasady in dubio pro reo (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2024 r. VIII AKa 200/23 ). W przedmiotowej sprawie, Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu I instancji i nie zauważył żadnych niedających się usunąć wątpliwości, które należałoby rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego. Sąd meriti trafnie uzasadnił ocenę dowodu w postaci opinii sporządzonej przez biegłego grafologa i wniosków z niej płynących. Przyznać należy rację, iż na podstawie samych wniosków w niej zawartych nie można było jednoznacznie uznać czy oskarżony nakreślił przedmiotowy podpis, jednakże po skonfrontowaniu z całokształtem materiału dowodowego, przy zastosowaniu dyrektyw płynących z art. 7 k.p.k. , niewątpliwie było już to możliwe, co też Sąd słusznie uczynił i swoje stanowisko wyczerpująco uzasadnił. Na względzie trzeba mieć to, iż opinia jak każdy inny środek dowodowy podlega ogólnym regułom oceny dowodów wynikającym z dyspozycji tegoż przepisu (por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2023 r. II ZOW 39/22 ). W odniesieniu do całości apelacji na marginesie wskazać należy, że nieprawidłowe jest same równoczesne stawianie zarzutu naruszenia art. 5 § 2 i art. 7 k.p.k. , ponieważ o niedających się usunąć wątpliwościach można mówić dopiero po przeprowadzeniu prawidłowej i wszechstronnej oceny dowodów (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2024 r. VIII AKa 224/23 ). Wniosek Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego T. B. od zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec niezasadności zarzutów podniesionych przez obrońcę oskarżonego, wniosek apelacyjny nie zasługiwał na uwzględnienie.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
- ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok w całości. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Wskazano w rubryce 3.
- Jednocześnie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się uchybień podlegających rozpatrzeniu z urzędu. 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- -------------------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.
- ----------------------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. , zgodnie ze stawkami określonymi w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych oraz § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym , Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 470 złotych kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
- PODPIS 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok w całości 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana