Sad powszechny, III C 377/23

Sygn. akt III C 377/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lipca 2023 roku Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie Wydział III Cywilny w składzie: Przewodniczący – Sędzia Sądu Rejonowego Anna Szarek Protokolant – stażysta Daria Parol po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2023 roku w Szczecinie na rozprawie sprawy z powództwa Banku (...) Spółki Akcyjnej w W. przeciwko M. K. o zapłatę I oddala powództwo; II przyznaje kuratorowi procesowemu pozwanego M. E. L. wynagrodzenie w kwocie 1 440 (tysiąca czterystu czterdziestu) złotych. Sygn. akt. III C 377/23 UZASADNIENIE wyroku z dnia 28 lipca 2023 roku W dniu 25 listopada 2020 roku Bank (...) Spółka Akcyjna w W. wniosła pozew przeciwko M. K. domagając się zapłaty kwoty 34 327,45 zł wraz z odsetkami umownymi za opóźnienie w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego od kwoty 26 027,25 zł od dnia 26 maja 2020 roku do dnia zapłaty, a nadto kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W dniu 15 lutego 2021 roku wydano nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. W piśmie z dnia 25 sierpnia 2021 roku pełnomocnik powódki poinformował o tym, że w dniu 24 czerwca 2021 roku na podstawie umowy przelewu wierzytelności powódka zbyła wierzytelność dochodzoną pozwem na rzecz (...) 1 Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Niestandaryzowanego Funduszu Sekurytyzacyjnego w W. oraz wniósł o zawiadomienie nabywcy wierzytelności o toczącym się procesie. W piśmie z dnia 10 maja 2022 roku pełnomocnik powódki wniósł o ustanowienie kuratora dla pozwanego nieznanego z miejsca pobytu. W dniu 30 czerwca 2022 roku zarządzono na podstawie art. 196 par. 1 kpc zawiadomienie o toczącym się procesie nabywcy wierzytelności i zobowiązanie go do podania czy wstępuje do procesu w charakterze powoda, w terminie 14 dni, pod rygorem przyjęcia, że nie wstępuje. Odpis zarządzenia został doręczony pod adresem podanym przez pełnomocnika powoda w piśmie z dnia 25 sierpnia 2021 roku – w dniu 12 lipca 2022 roku. W wyznaczonym terminie nabywca wierzytelności nie złożył oświadczenia o wstąpieniu do niniejszego postępowania w charakterze powoda. Zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2023 roku ustanowiono dla pozwanego M. K. kuratora procesowego oraz zarządzono doręczenie mu odpisu nakazu zapłaty wraz z odpisem pozwu. Odpis pozwu wraz z odpisem nakazu zapłaty zostały doręczone kuratorowi procesowemu pozwanego w dniu 26 maja 2023 roku. Kurator procesowy pozwanego wniósł w wyznaczonym terminie sprzeciw od nakazu zapłaty domagając się oddalenia powództwa w całości podnosząc zarzut braku legitymacji procesowej czynnej po stronie powoda z uwagi na zbycie wierzytelności przed doręczeniem pozwanemu odpisu pozwu, a ponadto zarzut niewykazania powództwa tak co do zasady jak i co do wysokości. Wniósł również o przyznanie mu wynagrodzenia. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny. W dniu 2 grudnia 2016 roku Bank (...) Spółka Akcyjna w W. sporządziła oświadczenia o wypowiedzeniu umowy nr (...) adresowane do M. K. , a następnie w dniu 12 kwietnia 2019 roku wystawiła wezwanie do zapłaty adresowane do M. K. do zapłaty kwoty 30 317,82 zł z tytułu należności wynikających z umowy nr (...) z dnia 30 września 2015 roku. Dowód: - pismo z dnia 2 grudnia 2016 roku (k. 9), - wezwanie do zapłaty z dnia 12 kwietnia 2019 roku (k. 8). W dniu 26 maja 2020 roku Bank (...) Spółka Akcyjna w W. wystawiła wyciąg z ksiąg bankowych nr (...) , w którego treści wskazano, że M. K. zamieszkały w S. przy ul. (...) posiada zadłużenie z umowy nr (...) z dnia 30 września 2015 roku w kwocie 34 327,45 zł, w tym 26 027,25 zł z tytułu należności głównej i 8 300,20 zł z tytułu odsetek naliczonych od dnia 25 maja 2020 roku. Dowód: - wyciąg z ksiąg bankowych (k. 10). W dniu 24 czerwca 2021 roku Bank (...) Spółka Akcyjna w W. zawarła z (...) 1 Funduszem Inwestycyjnym Zamkniętym Niestandaryzowanym Funduszem Sekurytyzacyjnym w W. umowę przelewu wierzytelności, na podstawie której zbyła na rzecz tego podmiotu wierzytelność wobec M. K. wynikającą z umowy nr (...) z dnia 30 września 2015 roku. Niesporne. Sąd Rejonowy zważył, co następuje. Powództwo okazało się nieuzasadnione. Powód wywodził swoje roszczenie z umowy kredytu nr KK /2015/09/28/ (...) z dnia 30 września 2015 roku. Podstawą prawną jego roszczenia jest – oprócz ww. umowy przepis art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 , z późn. zm. ) zgodnie z którym – w brzmieniu na dzień zawarcia umowy - przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Powód wskazał w piśmie z dnia 25 sierpnia 2021 roku, że w dniu 24 czerwca 2021 roku zbył wierzytelność dochodzoną pozwem na rzecz (...) 1 Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Niestandaryzowanego Funduszu Sekurytyzacyjnego w W. oraz wniósł o zawiadomienie nabywcy o toczącym się procesie. Kurator procesowy pozwanego zakwestionował moc dowodową dokumentów przedłożonych przez powoda w postaci wyciągu z ksiąg bankowych, wypowiedzenia umowy i wezwania do zapłaty, wskazując, że nie dowodzą one żądania, a nadto twierdzeń pozwu tak do zasady jak i co do wysokości. Stosownie do treści art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Uregulowanie przepisu art. 6 k.c. stanowi o ciężarze dowodu w sensie materialnoprawnym i wskazuje, kogo obciążają skutki nieudowodnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Reguła dotycząca ciężaru dowodu nie może być rozumiana w ten sposób, że zawsze, bez względu na okoliczności sprawy, spoczywa on na stronie powodowej. Zgodnie z rozkładem ciężaru dowodu, wynikającym z przywołanego przepisu, powód jest zobowiązany do wykazania wszystkich okoliczności uzasadniających jego roszczenie tak co do zasady jak i wysokości. Pozwany zaś, który odmawia uczynienia zadość żądaniu powoda, obowiązany jest udowodnić fakty wskazujące na to, że uprawnienie żądającemu nie przysługuje (vide wyrok Sądu Najwyższego z 3 października 1969 r., II PR 313/69, Legalis 14124 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 1982 r., I CR 79/82, Legalis 23098). Spoczywający na pozwanym obowiązek dowiedzenia okoliczności wskazujących na wygaśnięcie zobowiązania nie może wyprzedzać ciążącego na powodzie obowiązku udowodnienia powództwa. Podkreślić jednakże należy, że art. 6 k.c. rozumiany być musi przede wszystkim w ten sposób, że strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu, co do tych okoliczności na niej spoczywał. (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2006 r., IV CSK 299/06, Legalis 161055 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2007 r., II CSK 293/07, Legalis 162518). Na powodzie zatem – zgodnie z ogólną zasadą rozkładu ciężaru dowodu wyrażoną w art. 6 k.c. w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe i 509 § 1 k.c. – spoczywał obowiązek wykazania, że udzielił pozwanemu kredytu na podstawie zawartej z nim umowy, że pozwany z niego skorzystał i nie dokonał jego zwrotu, a nadto że zadłużenie pozwanego ukształtowało się na wskazanym w pozwie poziomie. Należy w tym miejscu podkreślić, iż obowiązek przedstawienia dowodów, zgodnie z przepisem art. 3 k.p.c. spoczywa na stronach, zaś ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ( art. 227 k.p.c. ) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne ( art. 6 k.c. ). Nie wymagają jednak dowodu – stosownie do przepisu art. 229 k.p.c. – fakty przyznane w toku postępowania przez stronę przeciwną, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości co do swej zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Nadto zgodnie z zasadą kontradyktoryjności, rządzącą procesem cywilnym, rzeczą sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ( art. 232 k.p.c. ). To strona powodowa, która domaga się zapłaty pewnej należności na drodze sądowej, winna co do zasady wykazać, iż należność ta – oznaczona co do wysokości, tytułu i daty płatności – istniała i nie została przez jej przeciwnika procesowego uiszczona. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny żądania pozwu wskazać należy, że podstawową przyczyną oddalenie powództwa stała się utrata legitymacji czynnej przez powoda. Zgodzenie z art. 192 k.p.c. z chwilą doręczenia pozwu: nie można w toku sprawy wszcząć pomiędzy tymi samymi stronami nowego postępowania o to samo roszczenie; pozwany może wytoczyć przeciw powodowi powództwo wzajemne; zbycie w toku sprawy rzeczy lub prawa, objętych sporem, nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy; nabywca może jednak wejść na miejsce zbywcy za zezwoleniem strony przeciwnej. Stan sprawy w toku istnieje od chwili skutecznego doręczenia pozwanemu odpisu pozwu. Na gruncie przepisu art. 192 pkt 3 k.p.c. zbycie rzeczy lub prawa objętych sporem przed doręczeniem pozwanemu odpisu pozwu pociąga zatem za sobą za sobą utratę legitymacji procesowej zbywcy. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Pozew został wniesiony w dniu 25 listopada 2020 roku. Skuteczne doręczenie pozwanemu odpisu pozwu z załącznikami nastąpiło w dniu 26 maja 2023 roku do rąk kuratora procesowego pozwanego. Tymczasem w dniu 24 czerwca 2021 roku powód zbył wierzytelność dochodzoną pozwem na rzecz innego podmiotu. Tym samym utracił on legitymację procesową czynną w niniejszym postępowaniu. Nabywca wierzytelności zawiadomiony w dniu 12 lipca 2022 roku na podstawie art. 196 par. 1 kpc o toczącym się postępowaniu nie złożył oświadczenia o wstąpieniu do sprawy w charakterze powoda. Wobec powyższego powództwo podlegało oddaleniu z powodu utraty legitymacji czynnej przez powoda. Jedynie na marginesie, niezależnie od oddalenia powództwa z powyższej przyczyny, wskazać należy, że powód nie wykazał istnienia i wysokości należności dochodzonej pozwem, albowiem nie przedłożył nawet umowy, z który wywodził swoje roszczenie i tym samym Sąd nie był władny ustalić istnienia oraz treści stosunku prawnego ukształtowanego na podstawie tej umowy. Powód przedłożył jedynie wyciąg z ksiąg bankowych, który jako dokument prywatny nie korzysta z domniemania prawdziwości tego co zostało w nim stwierdzone. W odniesieniu do pisma zawierającego o oświadczeniu umowy oraz wezwania do zapłaty wskazać należy, że powód nie wykazał, by pisma te zostały do pozwanego wysłane i skutecznie pozwanemu doręczone. Z tych też względów powództwo podlegało oddaleniu w całości. O wynagrodzeniu kuratora procesowego pozwanego orzeczono w pkt II wyroku na podstawie par. 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuatorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej przyznając kuratorowi wynagrodzenie w kwocie 40% stawki minimalnej za czynności adwokackie, czyli 1 440 zł. Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w sentencji.