Sygn. akt IV P 620/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 maja 2014 r. Sąd Rejonowy w Olsztynie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR Grażyna Giżewska - Rozmus Ławnicy: Halina Ankiewicz Edyta Chrzczanowicz-Kostyra Protokolant: stażysta Tomasz Miłosz po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2014 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa M. S. przeciwko Wojewódzkiemu Urzędowi Ochrony Zabytków w O. o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne orzeka: I zasądza od pozwanego Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w O. na rzecz powoda M. S. kwotę 2700 złotych ( dwa tysiące siedemset ) tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, II w pozostałym zakresie oddala powództwo, III nie obciąża powoda kosztami procesu na rzecz strony pozwanej, IV wyrokowi nadaje rygor natychmiastowej wykonalności co do punktu pierwszego do kwoty 900 złotych ( dziewięćset). Sygn. akt IV P 620/13 UZASADNIENIE Powód M. S. - w pozwie, skierowanym przeciwko Wojewódzkiemu Urzędowi Ochrony Zabytków w O. wniósł ostatecznie o odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia na podstawie art. 58 kp – w kwocie 2.700 zł oraz o zasądzenie od pozwanego ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy za 2012 i 2013r., ekwiwalentu za urlop dodatkowy za 2012 i 2013r. oraz świadczenie urlopowe za 2013r. w kwocie 500 zł. Na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014r. wniósł o sprostowanie świadectwa pracy lub wydanie nowego świadectwa ze zmianami:
- a)pkt 3a – rozwiązanie przez oświadczenie pracownika z zachowaniem okresu wypowiedzenia,
- b)pkt 4 ust. 1 wykorzystał urlop wypoczynkowy: - proporcjonalnie 7 dni za 2012r. i proporcjonalnie 7 dni za 2013r. , urlop dodatkowy 5 dni za 2012r. i 5 dni za 2013r. – łącznie 24 dni. W uzasadnieniu wskazał, że zatrudniony był u pozwanego od 3 czerwca 2002r. W dniu 12.09.2013r. złożył w kancelarii pozwanego wniosek o rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem z dniem 31 grudnia 2013r. Pozwany zaś pismem z dnia 20.09.2013r. rozwiązał z nim umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu wyczerpania przez niego okresu zasiłkowego i nie ustosunkował się do jego wniosku z dnia 12.09.2013r. Na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014r. powód sprecyzował, że domaga się orzeczenia, że rozwiązanie przez niego umowy o prace z dnia 12.09.2013r. jest skuteczne. Pismem z dnia 14.05.2014r. wniósł o wypłatę ekwiwalenty za urlop wypoczynkowy oraz należny mu urlop dodatkowy, zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2011r o weteranach działań poza granicami państwa - w wymiarze 5 dni za każdy rok według wyliczenia ¼ dnia roboczego = 2 godziny dziennie x 5 dni = 10 godzin razy 21.50 zł za godzinę = 215 zł za 2012r. i 215 zł za 2013r. Wniósł też o zasądzenie na jego rzecz odszkodowania w kwocie 2700 zł na podstawie art. 58 kp (900 zł x 3) oraz zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na pozew pozwany Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w O. - wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wskazano, że powód od dnia 19 marca 2013r. do dnia rozwiązania umowy o pracę - przebywał na zwolnieniu lekarskim, pobierając z tego tytułu wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy. W dniu 19.09.2013r. okres zasiłkowy uległ wyczerpaniu, a powód w dalszym ciągu przebywał na zwolnieniu lekarskim. W związku z tym, że został wykorzystany cały przysługujący mu zasiłek chorobowy, a powód był nadal niezdolny do pracy – pozwany na podstawie art. 53 §1 pkt 1 lit. b KP – rozwiązał z nim bez wypowiedzenia umowę o pracę. Pozwany wskazał, że skorzystał z tego trybu zakończenia stosunku pracy, albowiem powodowi nie przysługuje świadczenie rehabilitacyjne z racji ustalonego prawa do emerytury. W odniesieniu do żądanego ekwiwalentu za urlop, pracodawca wskazał, że powodowi został wypłacony proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy ekwiwalent pieniężny w dniu 26.09.2013r., przy obliczaniu którego pracodawca kierował się zasadą proporcjonalności z uwagi na zatrudnienie powoda na niepełny etat. Tą samą zasadę zastosowano w związku z dodatkowym urlopem wypoczynkowym należnym powodowi na podstawie art. 35 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód zatrudniony był u pozwanego od dnia 3 czerwca 2002r., początkowo w oparciu o umowę na czas określony, a od dnia 30 grudnia 2004r. w oparciu o umowę na czas nieokreślony na stanowisku starszego inspektora do spraw ochrony zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych w wymiarze ½ etatu z wynagrodzeniem zasadniczym miesięcznym 900 zł brutto. Od dnia 31 stycznia 2012r. powód zgodnie ze zmianą warunków pracy i płacy zatrudniony był u pozwanego w wymiarze ¼ etatu. (dowód: umowa o pracę k: 5-6; zaświadczenie o wynagrodzeniu k: 38; akta osobowe powoda – wypowiedzenie warunków umowy o pracę i płacę k: 70) Do podstawowych zadań pracownika należało prowadzenie spraw z zakresu ochrony na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych określonych w art. 88 ustawy z dnia 23.07.2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz przepisami prawa powiązanymi z ww. ustawą. Powód z zakresu jego obowiązków wywiązywał się dobrze, był często wyróżniany i nagradzany. (...)- (...) Wojewódzki Konserwator Zabytków wyznaczył go na swojego zastępcę oraz dwukrotnie powierzył mu funkcję kierownika Delegatur (...) w E. i E. w celu kierowania wymienionymi jednostkami podczas nieobecności etatowych kierowników. (dowód: zakres czynności pracownika k: 7; upoważnienie z dnia 5 stycznia 2009r. k: 23; pismo z dnia 1 sierpnia 2008r. k: 23, pismo z dnia 21 wrzesnia 2009r. k: 24; wystąpienia pokontrolne z dnia 4 grudnia 2009r. k: 10-11; pismo z dnia 25.07.2006r. kL 12; pismo z dnia 21 września 2010r. k: 13, pismo z dnia 7 października 2011r. k: 14, podziękowania z dnia 3 grudnia 2004r. k: 15, protokół z kontroli problemowej k: 16, pismo Wojewody (...)- (...) z dnia 5 listopada 2012r. k: 21) Decyzją nr (...) z dnia 20 czerwca 2012r. Minister Obrony Narodowej przyznał powodowi status weterana poszkodowanego. (dowód: decyzja z dnia 20.06.2012r. nr (...) k: 26-27) Od dnia 19 marca 2013r. powód przebywał na zwolnieniu lekarskim, pobierając z tego tytułu wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy. W dniu 19.09.2013r. okres zasiłkowy uległ wyczerpaniu, a powód nadal był niezdolny do pracy. (dowód: zestawienie nieobecności k: 70) Pismem z dnia 12.09.2013r. powód złożył w kancelarii pozwanego wypowiedzenie umowy o pracę za wypowiedzeniem z dniem 31 grudnia 2013r. (dowód: wypowiedzenie umowy o pracę złożone przez powoda k: 9) Oświadczeniem z dnia 20.09.2013r. pozwany rozwiązał z powodem umowę o pracę bez wypowiedzenia w trybie art. 53 § 1pkt 1 b kp . W uzasadnieniu wskazał, że od dnia 19 marca 2013r. powód przebywał na zwolnieniu lekarskim, a w dniu 19 wrzesnia 2013r. okres zasiłkowy uległ wyczerpaniu. W związku z tym, że okres pobierania zasiłku chorobowego zakończył się, a zgodnie z art. 18 ust. 7 ustawy z dnia 25.06.1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – nie przysługuje powodowi świadczenie rehabilitacyjne – zachodziły okoliczności do rozwiązania z nim umowy o pracę w tym trybie ( art. 30§1 pkt 3 w związku z art. 53 §1 pkt 1 lip. B). Rozwiązanie to powód otrzymał w dniu 24.09.2013r. (dowód: rozwiązanie umowy o pracę k: 8, akta ZUS- potwierdzenie nadania k. c -2v) Zgodnie z regulaminem Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, obowiązującym u pozwanego – osoby ubiegające się o dopłatę do wypoczynku składają wnioski według wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do Regulaminu w terminie do 30 kwietnia każdego roku (§ 11). Dopłata do wypoczynku była wypłacana najpóźniej ostatniego dnia przed planowanym urlopem na podstawie karty urlopowej lub zatwierdzonym wnioskiem o urlop, jako kwota jednorazowa bez uwzględnienia pozostałej liczby członków rodziny uprawnionego. (dowód: regulamin k: 81-85) Powód w 2013r. nie korzystał z urlopu wypoczynkowego i nie złożył wniosku do pracodawcy o dopłatę do wypoczynku w 2013r. (bezsporne- potwierdzone- zeznania powoda k: 64-65, informacyjne wysłuchanie- k.88, 92-92v.) Powodowi w związku z zatrudnieniem w 2011r. w wymiarze ½ etatu – przysługiwało 13 dni urlopu wypoczynkowego plus 3 dni zaległego urlopu za 2010r. tj. łącznie 16 dni. Wykorzystał on urlop wypoczynkowy za rok 2011 – w wymiarze 52 godziny (w okresach od 22.02.2011r. do 23.02.2011r., 28.03.2011r., 01.07.2011r., 11.07.2011r. do 12.07.2011r., 31.10.2011r.) Pozostało mu zaległego urlopu z 2011r. 76 godzin (tj. 9 dni). W związku ze zmianą wymiaru etatu od 31.01.2012r. – za styczeń 2012r. przysługiwał mu urlop w wymiarze 2 dni i od lutego do grudnia 2012r. – urlop w wymiarze 6 dni, tj. łącznie za 2012. – 8 dni. Łącznie zatem za 2011 i 2012 r. przysługiwało mu 17 dni urlopu wypoczynkowego. Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o weteranach działań poza granicami państwa – weteranowi oraz weteranowi poszkodowanemu pozostającemu w stosunku pracy przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 5 dni w roku kalendarzowym. Urlop dodatkowy, przysługujący powodowi na podstawie art. 35 ww. ustawy zgodnie z zasadą proporcjonalności z uwagi na zatrudnienie powoda na niepełny etat - wynosił 2 dni za 2012r. Łącznie zatem przysługiwał mu urlop za 2011 i 2012 w wymiarze 19 dni. W 2012r. wykorzystał on 10 dni urlopu wypoczynkowego (24.02.2012r., 19.07.2012r., 28.08.2012r., 31.08.2012r., 07.09.2012r., 10.09.2012r., 21.09.2012r., 28.09.2012r., 1.10.2012r., 5.10.2012r.) – wobec czego pozostało mu do wykorzystania zaległego urlopu za 2012r. – 9 dni i należny urlop za 2013r. w wymiarze 7 dni – (5 dni urlopu wypoczynkowego i 2 dni urlopu dodatkowego). Pracodawca w dniu 26.09.2013r. uiścił na rzecz powoda należność w kwocie 2.315,08 zł tytułem ekwiwalentu za zaległy urlop, pomimo, że w treści tytułu przelewu widniała adnotacja, że jest to wynagrodzenie za miesiąc wrzesień 2013r. Po otrzymaniu zwrotnego potwierdzenia odbioru rozwiązania umowy o pracodawcę, złożonego przez pracodawcę, w dniu 27.09.2013r. pracodawca wysłał do powoda świadectwo pracy z którego wynikało, że stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia przez pracodawcę i wykorzystał urlop wypoczynkowy w wymiarze 7 dni, w tym ekwiwalent pieniężny. Powód nie zwracał się do pracodawcy z wnioskiem o sprostowanie świadectwa pracy. Aktualnie pobiera on emeryturę. (dowód: potwierdzenie przelewu k: 57; zeznania świadka M. M. k: 63-64; świadectwo pracy k: 58-59; akta osobowe powoda – wyliczenie urlopu powoda k: C-6; zeznania powoda k: 64-65, 88, 92-92v, pisma i wyliczenia k. 73-75) Sąd zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że powód dochodził od pracodawcy kilku roszczeń, związanych z rozwiązaniem z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia. W pierwszej kolejności domagał się odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia na podstawie art. 58 kp – w kwocie 2.700 zł. Wskazać należy, że zgodnie z art. 53 § 1 kp - Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia: 1) jeżeli niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa:
- a)dłużej niż 3 miesiące - gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy,
- b)dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące - gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową, A zatem - w przypadku choroby pracownika - § 1 art. 53 kp - przewiduje dwa rodzaje okresów ochronnych. I tak w przypadku powoda jak wskazał pracodawca - zastosowanie znalazł pkt
- b). Przepis ten dotyczy bowiem - okresu pobierania wynagrodzenia i zasiłku chorobowego oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące w przypadku zatrudnienia u danego pracodawcy co najmniej przez 6 miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy była spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową. Poza sporem jest, że powód od dnia 19 marca 2013r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, pobierając z tego tytułu wynagrodzenie chorobowe, a następnie zasiłek chorobowy. W dniu 19.09.2013r. okres zasiłkowy uległ wyczerpaniu. Okres niezdolności powoda do pracy - dotyczył jednak tylko pobierania przez niego wynagrodzenia za pracę i zasiłku chorobowego, nie obejmował natomiast okresu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez 3 miesiące. Fakt niezdolności pracownika do pracy wskutek choroby nie upoważnia pracodawcy do natychmiastowego sięgnięcia po art. 53 kp . Tym samym ustawodawca dopuszcza możliwość zastosowania tego przepisu dopiero po upływie zakreślonego w ustawie czasu niezdolności pracownika a tym samym po spełnieniu ściśle określonych przesłanek. Na gruncie niniejszej sprawy - nie zostały zatem spełnione przesłanki do rozwiązania z powodem umowy o prace w tym trybie, albowiem pracodawca powinien uwzględnić, że nie upłynął jeszcze wymagany okres pobierania przez powoda świadczenia rehabilitacyjnego. Według wyroku SN z dnia 6 kwietnia 2007 r., II PK 263/06, OSNP 2008, nr 9-10, poz. 128 - ochrona stosunku pracy pracownika niezdolnego do pracy wskutek choroby obejmuje okres pierwszych 3 miesięcy pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, choćby pracownik nie mógł wobec pracodawcy wykazać korzystania z tego świadczenia bezpośrednio po okresie pobierania zasiłku chorobowego ( art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p. ). Należy podkreślić, iż jest to szczególny sposób rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę, który może, ale nie musi być zastosowany przez pracodawcę. Tym samym winien być ściśle wykładany. Wobec powyższego, Sąd w oparciu o przepis art. 58 kp – zasądził na rzecz powoda odszkodowanie w kwocie 3 miesięcznego wynagrodzenia, o czym orzekł w pkt I wyroku. Przechodząc do drugiego żądania powoda, a mianowicie wypłaty ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy za 2012 i 2013r. - jak wynika z zeznań świadka M. M. , a także dokumentów, znajdujących się w aktach osobowych powoda (k: c-6) oraz potwierdzenia przelewu na kwotę 2.315, 08 zł (k: 56-57v) - roszczenie to nie zasługuje na uwzględnienie. Pracodawca bowiem dopełnił swojego obowiązku i wypłacił powodowi należny mu ekwiwalent za urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy (zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o weteranach działań poza granicami państwa ), wyliczony proporcjonalnie do jego zatrudnienia tj. ¼ wymiaru etatu. Łącznie bowiem za 2011 i 2012 r. przysługiwało powodowi 17 dni urlopu wypoczynkowego i 2 dni urlopu dodatkowego – tj. 19 dni. W związku z tym, że w 2012r. powód wykorzystał 10 dni urlopu wypoczynkowego w dniach - (24.02.2012r., 19.07.2012r., 28.08.2012r., 31.08.2012r., 07.09.2012r., 10.09.2012r., 21.09.2012r., 28.09.2012r., 1.10.2012r., 5.10.2012r.) – pozostało mu do wykorzystania zaległego urlopu za 2012r. – 9 dni i należny urlop za 2013r. w wymiarze 7 dni – (5 dni urlopu wypoczynkowego i 2 dni urlopu dodatkowego), za co pracodawca wypłacił mu należny ekwiwalent we wrześniu 2013r. Nie sposób natomiast zgodzić się z twierdzeniami powoda, że należy mu się 5 dni dodatkowego urlopu dodatkowego (tj. w pełnym wymiarze), skoro zatrudniony był on na ¼ etatu. Przy udzielaniu tego urlopu pracodawca prawidłowo zastosował zasady przewidziane dla urlopów wypoczynkowych, zawarte w kodeksie pracy , kierując się zasadą proporcjonalności. Zgodnie bowiem z art. 154 § 2 kp - wymiar urlopu dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika (…). Potwierdziła to też świadek M. M. , która zeznała, że na kwotę 2315,08 zł składał się ekwiwalent za urlop wypoczynkowy za 2012 r., 2013 r. oraz ekwiwalent za urlop dodatkowy, wyliczony proporcjonalnie do wymiaru ¼ etatu. Pracodawca uwzględnił również okoliczność, że w trakcie roku kalendarzowego doszło do zmiany wymiaru czasu pracy pracownika, z ½ etatu na ¼ i przeliczył uprawnienia urlopowe powoda proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy w poszczególnych częściach roku (w styczniu 2012 – ½ etatu od lutego 2012r. – ¼ etatu). Co do żądania sprostowania świadectwa pracy, które powód zgłosił na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014r. podlegało ono oddaleniu z uwagi na niezachowanie wymaganych prawem terminów. Zgodnie bowiem z art. 97 § 2 1 kp - pracownik może w ciągu 7 dni od otrzymania świadectwa pracy wystąpić z wnioskiem do pracodawcy o sprostowanie świadectwa. Zgodnie zaś z § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania - pracodawca w ciągu 7 dni od otrzymania wniosku pracownika powinien się do niego ustosunkować. W tym więc terminie w przypadku uwzględnienia wniosku wydaje pracownikowi nowe świadectwo pracy, zaś w razie odmowy jego sprostowania powiadamia o tym na piśmie pracownika. Nieuwzględnienie wniosku w sprawie sprostowania - przez co należy rozumieć także brak reakcji na wniosek pracownika, jak i częściowe tylko jego uwzględnienie - daje pracownikowi prawo do wystąpienia z żądaniem sprostowania świadectwa pracy do sądu pracy. Z uprawnienia tego pracownik może skorzystać w ciągu 7 dni od dnia otrzymania wiadomości o odmowie sprostowania świadectwa przez pracodawcę. Powód M. S. otrzymał świadectwo pracy w dniu 27.09.2013r. i jak przyznał pozwany, a także potwierdził sam powód w toku niniejszego postępowania - nie występował do pracodawcy z wnioskiem o sprostowanie przedmiotowego świadectwa pracy. Kolejne roszczenie powoda, a mianowicie w zakresie żądania świadczenia z funduszu socjalnego w kwocie 500 zł również nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem powód po pierwsze nie korzystał w 2013r. z urlopu wypoczynkowego, ponieważ przebywał na zasiłku chorobowym, a po drugie nie złożył on wymaganego wniosku o dopłatę do wypoczynku, zgodnie z obowiązującym u pracodawcy Regulaminem Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, który stanowi, że osoby ubiegające się o dopłatę do wypoczynku składają wnioski według wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do Regulaminu w terminie do 30 kwietnia każdego roku (§ 11). Wobec powyższego ww. roszczenia powoda w zakresie ekwiwalentu za urlop, sprostowania świadectwa pracy i świadczenia z funduszu świadczeń socjalnych - podlegały oddaleniu (pkt II wyroku). O kosztach procesu orzeczono po myśli art. 102 kpc – nie obciążając powoda kosztami procesu na rzecz pozwanego - mając na uwadze sytuację materialną powoda, który aktualnie pobiera jedynie emeryturę, a jego stan zdrowia jest zły, na potwierdzenie czego przedłożył kartę leczenia szpitalnego. Poza tym, pracodawca wypłacając mu ekwiwalent za urlop w kwocie 2.315,08 zł, w tytule przelewu wskazał „wynagrodzenie za mc (...) ”, czym wprowadził go w błąd, ponieważ powód nie miał świadomości, że jest to wypłacona mu należność tytułem ekwiwalentu za zaległy urlop wypoczynkowy (pkt III wyroku). Wyrokowi w pkt I Sąd nadał rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 900 zł, na podstawie art. 477 2 §1 kpc . SSR Grażyna Giżewska-Rozmus