Sad powszechny, III U 565/23

Sygn. akt III U 565/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2023r. Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Danuta Poniatowska Protokolant: Marta Majewska-Wronowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2023r. w Suwałkach sprawy J. Ś. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o wysokość świadczenia w związku z odwołaniem J. Ś. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 5 września 2023 r. znak (...) oddala odwołanie. UZASADNIENIE Decyzją z 5.09.2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. , na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1251 ze zm.), przeliczył J. Ś. emeryturę od 1.07.2023 r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek, ze zwiększeniem z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. W odwołaniu od powyższej decyzji J. Ś. wskazał, że organ rentowy nie uwzględnił przedstawionego zaświadczenia o odprowadzaniu składek na Fundusz Emerytalny Rolników w okresie od 1.07.1977 r. do 31.12.1982 r. Ponadto wnosił o przeliczenie świadczenia od daty przyznania emerytury. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. wniósł o jego oddalenie i wskazał na argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił, co następuje: J. Ś. ( urodz. (...) ) złożył wniosek o emeryturę do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. 30.08.2022 r. i emerytura powszechna została przyznana odwołującemu się decyzją z 27.09.2022 r. od 1.08.2022 r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek (akta rentowe plik I, k. (...) ). Po ustalenia podstawy wymiaru emerytury w decyzji przyjęto: - kwotę składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji - (...) zł, - kwotę zwaloryzowanego kapitału początkowego – (...) zł, - średnie dalsze trwanie życia - 184,90 miesięcy, tj. dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę. Wysokość emerytury została obliczona zgodnie z zasadami wskazanymi w art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury ( (...) zł.) oraz zwaloryzowanego kapitału początkowego ( (...) zł.). Emerytura stanowi równowartość sumy tych kwot podzielonej przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego ( (...) miesięcy). Wyliczona w ten sposób emerytura J. Ś. wynosiła (...) zł (brutto), a wysokość świadczenia do wypłaty - (...) zł (netto) miesięcznie. Jednocześnie organ rentowy poinformował odwołującego się, że ponowne ustalenie wysokości emerytury z uwzględnieniem składek należnych od wynagrodzenia za okres od 1.08.2022 r. do 29.08.2022 r. - nastąpi po zewidencjonowaniu tych składek na koncie ubezpieczonego i po zgłoszeniu stosownego wniosku w tej sprawie. W dniu 11.07.2023 r. J. Ś. złożył wniosek o ponowne obliczenie świadczenia emerytalno-rentowego, do którego dołączył nowe dokumenty: kopię zaświadczenia z 18.07.2022 r. wystawionego przez (...) i zaświadczenie (...) z 15.06.2004 r. wystawione przez KRUS (...) w O. (k. (...) akt rentowych). Organ rentowy (po uzyskaniu informacji zwrotnej z KRUS Oddział (...) w O. - k. 25) w dniu 05.09.2023 r. wydał zaskarżoną decyzję, którą przeliczono wnioskodawcy emeryturę od 1.07.2023 r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury w zaskarżonej decyzji przyjęto: - kwotę składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji - (...) zł, - kwotę zwaloryzowanego kapitału początkowego – (...) zł, - średnie dalsze trwanie życia - (...) miesięcy. Po korekcie wysokości składek na koncie, wysokość emerytury wynosi nadal (...) zł i została obliczona zgodnie z zasadami art. 26 ustawy emerytalnej (jak wskazano powyżej). Ponadto, po przeanalizowaniu dokumentów przedłożonych z wnioskiem o ponowne obliczenie świadczenia, przy ustalaniu wysokości emerytury organ rentowy uwzględnił zwiększenie z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres 15 lat 9 miesięcy, które wynosi (...) zł. Wysokość świadczenia od 1.03.2023 r. - po waloryzacji - wynosi (...) zł (brutto), natomiast wysokość świadczenia do wypłaty - (...) zł miesięcznie. Przeliczając emeryturę, organ rentowy nie uwzględnił do zwiększenia rolnego okresu od 1.10.1998 r. do 31.03.2000 r. i od 1.07.2000 r. 30.06.2004 r., ponieważ zgodnie z dostarczonym zaświadczeniem KRUS z 15.06.2004 r. wnioskodawca w tych okresach opłacał tylko składki na ubezpieczenie wypadkowe. Do odwołania wnioskodawca załączył zaświadczenie z 15.09.2023 r. wystawione przez (...) . W zaświadczeniu tym (...) „domniema”, że z gospodarstwa rolnego położonego w miejscowości (...) , gmina G. , którego właścicielami byli rodzice J. Ś. – (...) w okresie od 1.07.1977 r. do 31.12.1982 r. odprowadzana była składka na Fundusz Emerytalny Rolników. Ponadto organ podatkowy nie dysponuje dokumentami, potwierdzającymi naliczenia i płatności składek na ubezpieczenie rolników za ten okres (k.5 akt). Ustosunkowując się do tego zaświadczenia, należy wskazać, iż sporny okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 1.07.1977 r. do 31.12.1982 r. prawidłowo nie został zaliczony do zwiększenia rolnego, gdyż brak dowodów na opłacanie w tym okresie składki na Fundusz Emerytalny Rolników, okres ten nie wynika z dołączonego do wniosku o emeryturę zaświadczenia KRUS z 15.06.2004 r. Dołączone do odwołania zaświadczenie (...) nie może stanowić dowodu na opłacanie przez rodziców odwołującego się składek za domownika, gdyż w tym okresie nie było takiego obowiązku. Ta kwestia, między innymi, była badana w sprawie tut. Sądu sygn. akt III U 586/22 z odwołania J. Ś. od decyzji KRUS odmawiającej mu prawa do emerytury rolniczej. Sąd zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Wnioskodawca J. Ś. nabył prawo do emerytury po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego na podstawie art. 24 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1251 ze zm.). W myśl art. 25 tej ustawy podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24 , stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury oraz zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175, z zastrzeżeniem art. 185. Zgodnie z treścią art. 26 powołanej wyżej ustawy, emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183. Ponadto w przypadku opłacania składek z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym, w myśl art. 26a. ust. 1 ustawy emerytalnej, wysokość emerytury ustalonej zgodnie z art. 26 ulega zwiększeniu za okresy opłacania składek na Fundusz Emerytalny Rolników, Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników i ubezpieczenie emerytalno-rentowe, o których mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zwiększenie to ustala się według zasad wymiaru części składkowej emerytury rolniczej przewidzianych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników na podstawie zaświadczenia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o okresach opłacania składek. W związku z powyższym - na podstawie zaświadczenia KRUS (...) w G. nr (...) z 15.06.2004 r. -organ rentowy do zwiększenia rolnego zaliczył okres opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w KRUS od 1.01.1983 r. do 30.09.1998 r. to jest 15 lat i 9 miesięcy). Nie doliczono natomiast do zwiększenia rolnego okresu od 1.10.1998 r. do 31.03.2000 r. i od 1.07.2000 r. do 30.06.2004 r., gdyż zgodnie ze złożonym zaświadczeniem, odwołujący się w tych okresach opłacał jedynie składki KRUS na ubezpieczenie wypadkowe. Nie doliczono także do zwiększenia rolnego okresu od 1.07.1977 r. do 31.12.1982 r., gdyż zwiększenie emerytury o część rolną nie dotyczy okresów pracy w gospodarstwie rolnym, za które nie opłacono składek. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, zwiększenie emerytury o część rolną nie dotyczy okresów pracy w gospodarstwie rolnym, za które nie opłacono składek. Ustalając staż do zwiększenia emerytury w systemie powszechnym, uwzględnia się tylko udowodnione okresy opłacania składek na ubezpieczenie rolnicze, to jest okresy, za które składki faktycznie zostały uiszczone. Za taki nie może być uznany ewentualny okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców przypadający przed 1983 rokiem, gdyż wówczas nie istniał obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Obowiązek opłacania przez rolników indywidualnych składek na ubezpieczenie społeczne został wprowadzony ustawą z dnia 27 października 1977 roku o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników. Obowiązek ten utrzymały następnie wszystkie późniejsze ustawy, dotyczące ubezpieczenia społecznego rolników, rozszerzając go od 1983 roku na domowników, którym ewentualnie w spornym okresie mógł być odwołujący się. Przepisy przewidują możliwość podwyższenia emerytury okresami pracy w gospodarstwie rolnym, ale możliwe jest to jedynie odnośnie okresów opłacania składek na rolnicze ubezpieczenia społeczne. Zwiększenie nie przysługuje natomiast za pozostałe okresy rolne, tj. za okresy pracy w gospodarstwie rolnym oraz okresy prowadzenia tego gospodarstwa po ukończeniu 16 roku życia przebyte w okresie, w którym nie było obowiązku opłacania z tego tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Odnośnie daty, od której przeliczono świadczenie odwołującemu się, należy wskazać, że jedną z zasad prawa ubezpieczeń społecznych jest zasada wnioskowości. Art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jednoznacznie wskazuje, iż świadczenie wypłaca się począwszy od dnia spełnienia wszystkich przesłanek, nie wcześniej niż od pierwszego dnia miesiąca złożenia wniosku. Zatem, skoro odwołujący dopiero w dniu 11.07.2023 r. złożył wniosek o ponowne obliczenie świadczenia emerytalno-rentowego, do którego dołączył nowe dokumenty niezbędne do wyliczenia zwiększenia rolnego, organ rentowy prawidłowo zaskarżoną decyzją przeliczył emeryturą od 1.07.2023 r., tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku. Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o przepis art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł, jak sentencji wyroku.