Sad powszechny, IV Kzw 343/23

Sygnatura akt IV Kzw 343/23 Legnica, dnia 18 października 2023 r. Sygnatura akt oskarżyciela: PR 3 Ds 226.2020 POSTANOWIENIE Sąd Okręgowy w Legnicy IV Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Paweł Pratkowiecki Protokolant: Marta Wojnarowicz po rozpoznaniu w sprawie A. S. skazanego za przestępstwo z art. 178a § 1 kk i inne zażalenia wniesionego przez skazanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Głogowie z dnia 18 sierpnia 2023 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia wątpliwości co do wykonania orzeczenia na podstawie art. 1 § 2 k.k.w. w zw. z art. 437 § 2 k.p.k. p o s t a n a w i a uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Głogowie do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Głogowie postanowieniem z 18 sierpnia 2023 r. na podstawie art. 13 § 1 k.k.w. ustalił okres wykonania orzeczonego wobec skazanego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Powyższe postanowienie zaskarżył skazany i wniósł o jego uchylenie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Przed odniesieniem się do istoty rozstrzygnięcia, jedynie na marginesie, mając na względzie argumenty podniesione w zażaleniu, należy wskazać na różnicę pomiędzy biegiem okresu, na jaki orzeczono środek karny, a obowiązywaniem tego środka. To, że bieg okresu ulega w pewnych sytuacjach zawieszeniu, nie oznacza bowiem, że w tym czasie środek karny (zakaz) przestaje obowiązywać. Wręcz przeciwnie, także w czasie gdy dochodzi do zawieszenia biegu okresu, na jaki orzeczono dany środek, nadal obowiązuje zakaz nim orzeczony ( por. m.in.: J. Giezek, Komentarz do części ogólnej Kodeksu karnego, teza 6 do art. 43, LEX 2021 ). Ale w niniejszej sprawie istota zagadnienia sprowadza się do ustalenia, czy rzeczywiście w czasie odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego (SDE) dochodzi na podstawie art. 43 § 2a k.k. do zawieszenia biegu okresu na jaki orzeczono środek karny – w tym wypadku zakaz prowadzenia pojazdów. Sąd Rejonowy udzielając na to pytanie odpowiedzi twierdzącej odwołał się do literalnej wykładni wspomnianego przepisu, wskazując, że ustawodawca nie rozróżnił tu sposobu wykonywania kary ( lege non distinguente ). Rzecz jednak w tym, że poprzestanie na tej metodzie interpretacji art. 43 § 2a k.k. nie wydaje się wystarczające, co upoważnia do sięgnięcia m.in. do wykładni celowościowej. Istotą rozwiązania przyjętego w art. 43 § 2a k.k. jest, aby okres na jaki orzeczono zakaz nie biegł w czasie, gdy skazany z powodu pozbawienia wolności i tak nie ma fizycznej możliwości prowadzenia pojazdów mechanicznych. Tylko wówczas osiągnięte zostaną cele, dla jakich ów środek orzeczono ( art. 56 k.k. ), tj. dolegliwość względem sprawcy oraz ochrona społeczeństwa przed jego udziałem w ruchu w charakterze kierowcy w warunkach, w których, gdyby nie ów zakaz, mógłby on taką aktywność podejmować. Jak już zaznaczono, pobyt w zakładzie karnym ową aktywność wyklucza. Innymi słowy, upraszczając nieco przykład, skazany nie jeździ samochodem dlatego, że przebywa w zakładzie karnym, a nie dlatego, że ma orzeczony zakaz. I właśnie to jest przyczyną zawieszenia biegu okresu, na jaki ów środek karny orzeczono. Sytuacja wygląda natomiast inaczej, gdy skazany odbywa karę pozbawienia wolności w SDE. W tym czasie ma on bowiem możliwość prowadzenia pojazdów mechanicznych jako kierowca, co wynika z treści art. 43 na k.k.w. Gdyby nie zakaz, skazany mógłby np. dojeżdżać do pracy swoim samochodem. Jak widać orzeczony zakaz ma tu zupełnie inną wymowę i oddziaływanie – tylko ów środek karny, a nie fakt izolacji skazanego, powoduje, że nie może on prowadzić pojazdów mechanicznych. To zaś musi prowadzić do wniosku, że w czasie odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, nie dochodzi do zawieszenia okresu, na jaki orzeczono zakaz. Powyższe znajduje potwierdzenie w komentarzach do kodeksu karnego , gdzie powołując się m.in. na postanowienie Sądu Najwyższego z 17 maja 1990 r., sygn. V KZP 5/90 ( LEX nr 21016 ) wyrażono pogląd, że na gruncie art. 43 § 2a k.k. „odbywanie kary pozbawienia wolności” oznacza pobyt w zakładzie karnym ( por: A. Zoll (red.), W. Wróbel (red.), teza 7 do art. 43, LEX) i w konsekwencji wskazano, że wspomniany przepis nie dotyczy sytuacji, gdy kara pozbawienia wolności odbywana jest w SDE (por: B. Gadecki (red.), teza 3 do art. 43, Legalis ). Mając to wszystko na uwadze Sąd Okręgowy uznał za konieczne uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy, który winien w dalszej kolejności ustalić dokładnie czy i kiedy doszło do zawieszenia biegu okresu, na jaki orzeczono zakaz, z uwzględnieniem uwag poczynionych wyżej.