Sad powszechny, IV U 44/22

S ygn. akt IV U 44/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2023 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Sławomir Górny Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Krysiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2023 roku w Sieradzu odwołania P. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. z dnia 17.11.2021 r. Nr (...) w sprawie P. O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. o podleganie ubezpieczeniom społecznym Oddala odwołanie. Zasądza od P. O. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia za czas od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Sygn. akt IV U 44/22 UZASADNIENIE Decyzją z 17.11.2021r., na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 18 ust. 8 i 9, art. 18a ust. 1 i 2, art. 18c ust. 1, art. 20 ust. 1 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021r., poz. 423 ze zm.) oraz art. 81 ust. 2 ustawy z 27.08.2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2021r., poz. 1285 j.t.), art. 107 ust. 1 ustawy z 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2021r., poz. 1100 j.t.), art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z 23.10.2018r. o Funduszu Solidarnościowym (Dz. U. z 2020r., poz. 1787 j.t.), ZUS ustalił okresy podlegania ubezpieczeniu P. O. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, wypadkowe, zdrowotne, FP, FP i FS. Nie podzielając powyższej decyzji pełnomocnik strony ustanowiony w sprawie złożył odwołanie, wnosząc o zmianę decyzji i ustalenie na podstawie art. 18a ust. 1 i art. 18c ust. 1 ustawy z 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych , podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia: emerytalne, rentowe, wypadkowe, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy za okresy objęte zaskarżoną decyzją i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Kwestionował fakt bycia w spółce jedynym wspólnikiem, powoływał się na istnienie drugiego wspólnika, posiadającego 5 udziałów. Wnosił m. in. o dopuszczenie dowodu z: zeznań świadka M. K. na fakt bycia jednym ze wspólników (...) Sp. z o. o., formy w jakiej byłą prowadzona spółka oraz innych istotnych faktów w sprawie, zeznań strony na fakt, że nigdy nie posiadał wszystkich udziałów w (...) Sp. z o. o., nie był jej jedynym wspólnikiem oraz okresu, w którym był wspólnikiem spółki. Wnosił także o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania i wydania decyzji przez ZUS III Oddział w W. w sprawie wniosku z 15.10.2021r. o zmianę decyzji z 23.04.2015r. nr (...) , na której organ rentowy oparł rozstrzygnięcie objęte zaskarżoną decyzją W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie i zasadzenie kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Decyzją z 23.04.2015r., ZUS III Oddział w W. stwierdził, że P. O. : 1) od 14.10.2014r. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w firmie (...) Sp. z o. o. , 2) od 26.09.2014r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (decyzja z 23.04.2015r./akta ZUS). Jak wynika z informacji Krajowego Rejestru Sądowego nr KRS (...) , według stanu na 10.01.2022r., P. O. od 26.09.2014 - 29.01.2017 posiadał 95 udziałów w (...) Sp. z o. o. o łącznej wysokości 4.750zł. przy 5000zł. kapitału zakładowego ( wydruk z KRS k. 17 – 21/akta ZUS). Spółka miała zajmować się handlem pojazdami, importem pojazdów. M. K. , który jest kuzynem odwołującego, miał 5% udziałów. M. K. ma 17 – letnie doświadczenie w handlu, miał swoją bazę klientów, kontakty. M. K. wyszukiwał pojazdy za granicą. Wnioskodawca miał oceniać stan techniczny pojazdów, ewentualnie naprawiał uszkodzenia, koordynował naprawy, zajmował się sprawami technicznymi. W zależności od sytuacji, wspólnicy albo sami przyprowadzali samochody z zagranicy, albo organizowali transport. P. O. wystawiał faktury, zajmował się sprawami zusowskimi, opłacał ZUS, zawoził faktury do księgowej, (zeznania wnioskodawcy, zeznania świadka M. K. – na nagraniu CD – 00:12:38 – 00:20:17, 00:02:38 – 00:06:39 k. 37, 69/akta sprawy). Jak wynika z informacji zawartej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Dziallnosci Gospodarczej, od 2.05.2017r., P. O. rozpoczął prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej z kodem przeważającej działalności – sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek; od 12.12.2019r., działalność została zawieszona (wydruk z CEIDG/akta ZUS). Od 1.06.2019r., odwołujący zgłosił się do ubezpieczeń społecznych: emerytalnego, rentowych, wypadkowego i dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego na podstawie art. 18c ust. 1 ustawy o sus. Zgłoszenie do ZUS zostało przekazane 5.06.2019r. (bezsporne). Decyzją z 10.01.2022r. ZUS III Oddział w W. odmówił P. O. ponownego ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i chorobowemu jako pracownika (...) Sp. z o. o. (decyzja k. 3/akta ZUS). Nie podzielając decyzji z 10.01.2022r., w/w złożył odwołanie, wnosząc o zmianę decyzji z 23.04.2015r. i ustalenie, że P. O. od 26.09.2014 – 2.02.2015, nie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jako wspólnik jednoosobowej spółki (...) Sp. z o.o. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie ( akta IV U 142/22). Postanowieniem z 22.03.2022r., na podstawie art. 177§1 pkt 1 kpc , Sąd zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie z odwołania P. O. przeciwko ZUS III Oddział w W. w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom społecznym, toczącej się przed Sądem Okręgowym w Sieradzu sygn.. akt IV U 142/22 ( k. 42/akta sprawy ). Wyrokiem z 4.05.2022r., w sprawie IV U 142/22, Sąd Okręgowy w Sieradzu zmienił zaskarżoną decyzję i ponownie ustalił określony w decyzji z 23.04.2015r. (Nr (...) ) obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym P. O. w ten sposób, że ubezpieczony od 2.02.2015r. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik jednoosobowej spółki (...) Sp. z o. o. z/s w W. , oddalając odwołanie w pozostałym zakresie i zniósł wzajemnie między stronami koszty procesu. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że materiał dowodowy daje podstawy do ponownego ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym P. O. określonego w decyzji z 23.04.2015r. jedynie w ten sposób, że od 2.02.2015r. P. O. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik jednoosobowej Spółki (...) Sp. z o. o. w W. . Uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników (...) Sp. z o. o. z/s w W. z 27.01.2015r., został on odwołany z funkcji Prezesa Zarządu, a na tę funkcję powołano M. W. , Następnie w dniu 2.05.2015r., między P. O. jako zbywcą, a M. W. , jako nabywcą, została zawarta umowa sprzedaży 95 udziałów w Spółce. Oznacza to, że od daty zbycia udziałów w spółce, przestały odwołującego łączyć więzi formalnoprawne ze Spółką. Natomiast brak podstaw do wzruszenia decyzji z 23.04.2015r. w zakresie niepodlegania obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w firmie (...) Sp. z o. o. od 14.10.2014r. Wnioskodawca nie przedstawił bowiem na tę okoliczność żadnych nowych dowodów istotnych dla sprawy i nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, co ważne, nieznanych wówczas organowi, który wydał decyzję. W szczególności nie wykazał on, że będąc wspólnikiem posiadającym 95 udziałów o łącznej wysokości 4.750zł., przy 5000zł. kapitału zakładowego, nie prowadził spółki jednoosobowo. Powołując się na orzecznictwo SN, ubezpieczonego należy traktować jako jedynego wspólnika mimo, że pozostawał on większościowym udziałowcem. Z perspektywy norm prawa ubezpieczeń, tego rodzaju spółkę należy traktować jako jednoosobową (por. wyroki SN z 3.08.2011r., I UK 8/11, z 24.05.2012r., II UK 266/11). Rozpoznając apelację wnioskodawcy, Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z 22.02.2023r. w sprawie III AUa 911/22 oddalił apelację i orzekł o kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Jak wskazywał Sąd Apelacyjny, wnioskodawca w odwołaniu, ani w apelacji nie wskazał nowych dowodów, jak też nie „ujawnił” okoliczności nieznanych, istniejących w chwili wydania decyzji, które miały wpływ na prawo lub zobowiązanie stwierdzone ostateczną decyzją. Wprawdzie w odwołaniu zgłoszony został dowód z zeznań świadka M. K. , ale wniosek w tym przedmiocie został cofnięty na rozprawie w dniu 4.05.2022r. Dowody z dokumentów załączone do wniosku o ponowne wydanie decyzji, na które powołała się strona, dotyczą okresu od 2.020.2015r. i stały się podstawą orzeczenia reformatoryjnego, zawartego w punkcie pierwszym zaskarżonego wyroku, mocą którego Sąd Okręgowy stwierdził, że P. O. od 2.02.2015r., nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik jednoosobowej Spółki (...) Sp. z o. o. z/s w W. . Gdy zaś chodzi o wcześniejszy okres, odwołujący zaprezentował przede wszystkim swe odmienne zapatrywania prawne od tych, które legły u podstaw prawomocnej decyzji. Wszystkie istotne fakty wskazywane przez odwołującego się, były organowi rentowemu znane, szeroko przeanalizowane i poddane subsumpcji w uzasadnieniu decyzji z 23.04.2015r. Ponadto apelujący w swym środku odwoławczym nawet nie próbował wykazywać, ze przesłanki wskazania nowych dowodów lub ujawnienia okoliczności zostały przez niego wypełnione, wdając się tylko merytorycznie w spór co do zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym przez wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Zdaniem Sądu w sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 83a ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych warunkujące możliwość ponownego ustalenia podlegania ubezpieczeniom społecznym przez wnioskodawcę w okresie od 26.09.2014 – 1.02.2015 (odwołanie k. 3 - 7, odpowiedzi na odwołanie k. 9 - 10, wyrok SO z 4.05.2022r. z uzasadnieniem k. 23, 28 - 31, wyrok SA z 22.02.2023r. z uzasadnieniem, k. 94, 98 -103/akta IV U 142/22). Postanowieniem z 21.06.2023r., na podstawie art. 180§1 pkt 4 kpc , podjęto zawieszone postępowanie (k. 52/akta sprawy). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w postępowaniu przed organem rentowym. Fakty związane z organizacją i prowadzeniem spółki, ilością, charakteru wspólników, wykonywania pracy w ramach stosunku pracy, zakresu czynności wykonywanych na rzecz spółki, formy prowadzenia spółki, zakresu czynności za które wspólnicy mieli odpowiadać, Sąd ustalił na podstawie zeznań wnioskodawcy oraz świadka M. K. , którym dał wiarę. W poczet materiału dowodowego Sąd przyjął również dowody z akt IV U 142/22, tj. odwołanie, odpowiedzi na odwołanie, wyrok SO z 4.05.2022r. z uzasadnieniem, wyrok SA z 22.02.2023r. z uzasadnieniem. Sprawa ta dotyczyła odwołania P. O. od decyzji ZUS III Oddział w W. z 10.01.2022r. odmawiającej P. O. ponownego ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i chorobowemu jako pracownika (...) Sp. z o. o. Sąd Okręgowy zważył: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest prawidłowa i brak podstaw do ponownego ustalenia obowiązku ubezpieczeń społecznych, którego dotyczyło rozstrzygnięcie prawomocnej decyzji z 23.04.2015r. Zdaniem Sądu odwołujący nie wskazał żadnych nowych okoliczności faktycznych oraz dowodów, które nie były znane przed wydaniem prawomocnej decyzji z 23.04.2015r. Zdaniem Sądu, wyrok Sądu, który zapadł w sprawie IV U 142/22, dotyczącej odwołania P. O. od decyzji ZUS III Oddział w W. z 10.01.2022r. odmawiającej P. O. ponownego ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i chorobowemu jako pracownika (...) Sp. z o. o., nie ma wpływu na decyzję, która jest obecnie przedmiotem zaskarżenia. Zauważyć należy, że prawomocnym wyrokiem tut. Sąd z 4.05.2022r. w sprawie IV U 142/22, zmieniono decyzję ZUS z 23.04.2015r. w ten sposób, że ustalono nie podleganie przez P. O. ubezpieczeniu z tytułu bycia jedynym wspólnikiem od dnia 2.02.2015r. Bez zmian pozostaje natomiast ustalone w decyzji z 23.04.2015r. podleganie ubezpieczeniu z tego tytułu w okresie od 26.09.2014 – 1.02.2015. Oznacza to prowadzenie działalności w okresie 60 m-cy przed rozpoczęciem działalności, co do której podstawy wymiaru składki zostały ustalone w decyzji, której dotyczy odwołanie w niniejszej sprawie. Wyklucza to zastosowanie niższych podstaw w oparciu o art. 18a ust. 1 ustawy o sus, który stanowi, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia. Jak stanowi przepis art. 18a ust. 2, przepisy ust. 1 nie mają zastosowania do osób, które: 1) prowadzą lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej prowadziły pozarolniczą działalność; 2) wykonują działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej. Spostrzec należy również, że fakty, na okoliczność których pełnomocnik odwołującego wnosił o przesłuchanie skarżącego i świadka wskazanego w odwołaniu, były prawomocnie rozstrzygnięte w sprawie prawomocnie zakończonej o sygn. IV U 142/22, a w niniejszej sprawie odwołujący nie przedstawił żadnych innych dowodów mających wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 477 14 §1 k.p.c. , orzeczono jak w pkt 1 wyroku. O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 98§1 i §1 1 k.p.c. zw. z §9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018.265 j.t. ze zm.).