Sygn. akt IX Ka 937/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie IX Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia (del.) Radosław Lenarczyk Protokolant: sekr. sądowy Paweł Hałasa przy udziale przedstawiciela oskarżyciela prywatnego (...) po rozpoznaniu w dniu 20 września 2022 r. sprawy W. Z. oskarżonego z art. 212 § 2 k.k. w zb. z art. 216 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy – Żoliborza w Warszawie z dnia 13 maja 2022 r., sygnatura akt IV K 590/18 orzeka: zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; zasądza od oskarżyciela prywatnego (...) na rzecz Skarbu Państwa opłatę w wysokości 100 (stu) złotych oraz ustala, że pozostałe koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi oskarżyciel prywatny. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IX Ka 937/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie z dnia 13 maja 2022 roku w sprawie o sygn. akt IV K 590/
- 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☒ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.
- Ocena dowodów 2.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut W złożonej apelacji pełnomocnik oskarżyciela prywatnego zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania tj. art. 442 § 3 kpk mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego błędne niezastosowanie i poprzez pominięcie zapatrywań prawnych i wskazań sądu II instancji wydanych w postanowieniu z dnia 17.05.2021 r. w sprawie o sygn. akt Kz 392/21; - błąd w ustaleniach faktycznych polegających na błędnym przyjęciu nie znajdującym oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, że W. Z. jest lub był członkiem (...) ; - błąd w ustaleniach faktycznych poprzez błędne uznanie, że zamieszczone przez W. Z. komentarze zwierały treści, które pomawiały (...) o takie właściwości, które mogą narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania danej działalności oraz błędne zakwalifikowanie wypowiedzi oskarżonego jako „opinii”; - naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 212 § 2 kk poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji błędne niezastosowanie, w sytuacji gdy opisane w akcie oskarżenia czyny wypełniały znamiona przestępstwa opisanego w tym przepisie; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Przeprowadzona przez sąd odwoławczy kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, iż zaskarżone orzeczenie sądu rejonowego w zakresie ustaleń faktycznych mających wpływ na treść orzeczenia, kwalifikacji prawno-karnej ustalonego stanu faktycznego są w pełni prawidłowe. Sąd rejonowy nie dopuścił się również naruszenia przepisów postępowania. Wywiedziona apelacja jest w sposób oczywisty niezasadna. Ad.1 Sąd w pierwszej kolejności rozpoznał zarzut naruszenia przepisów postępowania, gdyż jest to zarzut najdalej idący. W ocenie sądu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 442 § 3 kpk mającego wpływ na wynik sprawy. W związku z tym należało ocenić ten zarzut jako niezasadny. Sąd I instancji, wbrew twierdzeniom oskarżyciela prywatnego wyrażonym w apelacji, zastosował poprawnie, jak również nie pominął zapatrywań prawnych i wskazań sądu II instancji wydanych w postanowieniu z dnia 17.05.2021 r. Sąd I instancji dokonał poprawnej oceny sformułowań użytych przez oskarżonego na stronie internetowej (...) w kontekście możliwości poniżenia (...) w opinii publicznej lub narażenia jej na utratę zaufania potrzebnego dla wykonywanej działalności. Rozważania sądu odwoławczego w przedmiotowym postanowieniu nie były bezwzględnymi wytycznymi oceny zachowania oskarżonego, jako niekorzystającego ze swojego prawa do wolności słowa ze względu na ochronę dobrego imienia i praw innych osób, a jedynie wytycznymi do miarkowania zakresów ochrony wolności słowa oskarżonego, a dobrego imienia osoby prawnej – oskarżyciela prywatnego. Sąd I instancji prawidłowo i szczegółowo rozważył zakres ochrony prawa wolności słowa i jej różnicowanie w zestawieniu z ochroną dobrego imienia osób prawnych, z uwzględnieniem zasady proporcjonalności. Chybione są twierdzenia apelującego, iż sąd I instancji nie odniósł się do dóbr osobistych (...) , gdyż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku znajdują się wyczerpujące wywody dotyczące dóbr osoby prawnej i zakresu ich ochrony względem konstytucyjnych praw osób fizycznych. Sąd I instancji ocenił wypowiedzi oskarżonego jako krytyczne, wyraziste i kontrowersyjne, nie było zatem potrzeby wbrew twierdzeniom apelującego odnoszenia się do definicji słowa „moloch”, gdyż ocena ta była wystarczająca dla dokonania poprawnej analizy wypowiedzi pod kątem prawno-karnym. Ad. 2 Należało uznać, że apelujący ma rację, iż nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym twierdzenie, że W. Z. jest lub był członkiem (...) . Jednakże ustalenie to nie ma w ocenie sądu znaczenia dla ustalenia faktów istotnych w sprawie. Nie sposób również przyjąć, iż ten błąd miał wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Oskarżony W. Z. jest członkiem lokalnej społeczności, prezesem Stowarzyszenia (...) i decyzje (...) na niego oddziaływają, co daje mu prawo do ich krytycznej oceny. W związku z tym wywody sądu rejonowego zawarte w pisemnym uzasadnieniu pozostają nadal aktualne i poprawne. Ad. 3 i 4 Wbrew twierdzeniom apelującego sąd I instancji prawidłowo uznał wypowiedzi oskarżonego jako ocenę. W. Z. w sposób dosadny i obrazowy wyraził krytyczny osąd działalności (...) . Nieuzasadnionym byłoby uznanie tych wypowiedzi jako czegoś innego, niż sąd o wartości czegoś, czy krytykę (definicja słowa ocena według Słownika Języka Polskiego przywołana w apelacji). Chybione są również twierdzenia, iż wypowiedź ta miała jedynie na celu poniżenie i ośmieszenie oskarżycielki prywatnej. Oskarżony szczegółowo wyjaśnił swoją motywację i okoliczności zamieszczenia wpisu związane z Walnym Zgromadzeniem Spółdzielni oraz jej sytuacją finansową, co znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy. Sąd I instancji szczegółowo odniósł się w swoim uzasadnieniu do tego, iż wypowiedzi oskarżonego nie mogły narazić (...) na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania jej działalności. Sąd odwoławczy w pełni podziela te wywody. Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 212 § 2 kk i słusznie uznał, iż zachowanie oskarżonego nie wypełniło znamion przestępstwa opisanego w tym przepisie. Słusznie wskazał sąd I instancji, iż przedmiotowe komentarze zostały zamieszczone na (...) stronie Stowarzyszenia (...) , a nie na stronie o charakterze ogólnym i dotyczącym działalności całej (...) , co wpłynęło znacząco na ograniczenie kręgu odbiorców tych treści. Nie sposób przyjąć, iż przedmiotowe komentarze, wbrew twierdzeniom apelującego narażają na trudności w zakresie pozyskiwania kontrahentów. Również nie sposób uznać, iż wpisy oskarżonego wpłyną na kojarzenie spółdzielni z komunistyczną symboliką. (...) jest jedną z największych i najstarszych spółdzielni, w związku z tym ocena osoby prywatnej nawet krytyczna, kontrowersyjna wyrażona w komentarzu na (...) nie może wpływać na utratę zaufania publicznego, potrzebnego do wykonywania jej działalności. Sąd rejonowy prawidłowo wskazał, iż w przypadku konfliktu pomiędzy prawnie chronionymi dobrami, w tym przypadku dobrym imieniem osoby prawnej, a wolnością słowa osoby fizycznej koniecznym jest rozważenie ad casum, które zasługuje na dalej idącą ochronę. Następnie sąd rejonowy przy uwzględnieniu zasady proporcjonalności prawidłowo ocenił, iż w tej sytuacji karalność wygłaszanej oceny przez oskarżonego stanowiłaby nadmierną ingerencję w sferę wolności wypowiedzi. Sąd odwoławczy w pełni podziela stanowisko sądu rejonowego w tym zakresie i przywołane przez ten sąd w uzasadnieniu orzeczenie Sądu Najwyższego. Wniosek Uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Obciążenie oskarżonego kosztami postępowania odwoławczego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec nieuwzględnienia zarzutów wnioski apelacji należało uznać za niezasadne. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie z dnia 13 maja 2022 roku w sprawie o sygn. akt IV K 590/
- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Przeprowadzona kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, iż sąd rejonowy nie dopuścił się żadnej obrazy przepisów postępowania w rozumieniu art. 438 pkt 2 kpk , w tym art. 442 § 3 kpk , błędu w ustaleniach faktycznych w rozumieniu art. 438 pkt 3 kpk . Ustalony zaś stan faktyczny poddany został trafnej ocenie prawno-karnej, sąd pierwszej nie dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego. Wyrok sądu I instancji był w pełni prawidłowy, a zarzuty apelacji okazały się całkowicie niezasadne. W ocenie sądu odwoławczego sąd I instancji nie dopuścił się także żadnych innych uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, stosownie do wymogów określonych w art. 439 kpk . 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Sąd na podstawie art. 636 § 1 i 3 kpk w zw. z art. 13 ust. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych zasądził od oskarżyciela prywatnego (...) na rzecz Skarbu Państwa opłatę w wysokości 100 (stu) złotych oraz ustalił, że pozostałe koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi oskarżyciel prywatny. PODPIS 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Oskarżyciel prywatny Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego da Warszawy-Żoliborza w Warszawie z dnia 13 maja 2022 roku w sprawie o sygn. akt. IV K 590/18 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana